KİK Kararı: 2010/UH.III-183

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/006
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 18.01.2010
Karar No : 2010/UH.III-183
BAŞVURU SAHİBİ:
Toprakkale Ayakkabı Makine Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti., Babalık Mahallesi Nüve İş Merkezi A Blok K.:6/66 Selçuklu / KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ereğli Belediyesi, Ereğli Belediye Başkanlığı Namık Kemal Mah. Anıt Cad. No:54 42310 Ereğli / KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/147860 İhale Kayıt Numaralı "Çöp Toplama ve Nakli Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.01.2010 tarih ve III.H.28.72.0260/2009-17E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ereğli Belediye Başkanlığı tarafından 07.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çöp Toplama ve Nakli Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Toprakkale Ayakkabı Makine Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 15.12.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.12.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 25.12.2009 tarih ve 25563 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1- İhale üzerinde bırakılan Demireller Akaryakıt Nak. Tic. Ltd. Şti.’nin yaptığı aşırı düşük fiyat sorgulamasında teklifinin tüm bileşenlerini izah edemediği,

2- İhale üzerinde bırakılan Demireller Akaryakıt Nak. Tic. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işe ait idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “ 25.1 Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, vergi (KDV hariç), resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

__

Ayrıca, teknik şartnamede detayları belirtilen işin yapım ve yürütülmesi ile ilgili tüm giderler teklif fiyata dahildir.

__

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ya da farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

__

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir.

__

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

__

Bu iş bünyesinde çalıştırılacak 40 adet işçi personele asgari ücret üzerinden ödeme yapılacaktır. Bu iş bünyesinde işçilere sözleşme süresi içerisinde 4857 sayılı İş Kanununun 63 maddesi hükümleri çerçevesinde haftalık çalışma süresi 45 saattir. 4857 sayılı İş Kanununun 47. Maddesi gereği ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili günlerinde sözleşme süresi içerisinde 40 işçi x 25 ilave gün : 1000 ilave gün çalıştırılacaktır. İlave gün çalışmalarında yol yemek ve yakacak bedeli ödenmeyecektir.

__

1 adet çevre mühendisi: asgari ücretin % 65 fazlası

1 adet çavuş : asgari ücretin %50 fazlası

14 adet şoför :asgari ücretin %10 fazlası

24 adet vasıfsız personel: asgari ücret

__

Bu bedeller teklif fiyata dahildir.

__

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek gibi giderler:

__

Bu iş bünyesinde çalıştırılacak 40 personele;

__

Günlük brüt 5,50 TL olmak üzere ayda 26 günlük yemek ücreti ödenecektir.

__

Bu yemek gideri nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir. Bu bedeller teklif fiyata dahildir.

__

25.3.3. Giyecek giderleri:

__

Bu iş bünyesinde çalıştırılacak personeller için işin teknik şartnamesinde miktarları ve özellikleri belirtilen giysiler ayni olarak ödenecektir.

__

1 adet kışlık elbise

1 adet yazlık elbise

__

Yukarıda sayılan giysiler yüklenici tarafından karşılanacak olup bu giyecek giderleri ayni olarak personele verilecektir. Bu bedeller teklif fiyata dahildir.

__

25.3.4. Makine ve ekipman amortismanı ile malzeme giderleri

__

İsteklinin sunacağı makine ekipman ile teknik şartnamede belirtilen araç ve gereç ve ekipmanların zorunlu trafik sigortası, emisyon izni, trafik muayene, bandrol, vize, akaryakıt, bakım onarım, yedek parça gibi teknik şartnamede ayrıntısı belirtilen çalışma ve iş programları ile ilgili giderler teklif fiyata dahildir.

__

25.3.5. Diğer giderler:

__

Teknik şartnamede belirtilen işin yapım ve yürütülmesi ile ilgili olarak çalışma ve iş programları ile ilgili eldiven, maske, yağmurluk, şapka, çalı süpürgesi ve sapları, kürek ve sapları gibi tüm giderler taklif fiyata dahildir.

__

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı gereğince idare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

__

25.5. 29/09/2008 tarih ve 27012 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2008/14173 sayılı bakanlar Kurulu Kararı ile “Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Tarifesi”nin Ksım: H, Bölüm:49, Grup: 494, Sınıf: 4941, Karayolu ile yük taşımacılığı hizmetleri başlığında Tehlike sınıfı: IV ve Prim nispeti : %2,50 (yüzde ikibuçuk) oranında uygulanacaktır. Yüklenicinin %2,50 aylık prim ve hizmet belgelerinin düzenlenip düzenlenmediği kontrol edilerek hak ediş ödemeleri yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca ihale konusu işe ait teknik şartnamenin **** 1.2 nci maddesinde yüklenicinin temin edeceği araçlar olarak; 8 adet Çöp Kamyonu ( 13+1,5 m3 ), 1 adet çöp kamyonu ( 7+1 m3), 1 adet tıbbi atık toplama aracı, 2 adet çekici + 3 din. Yarı Röm. Damp. Araç sayılmıştır.

İdari şartnamenin yukarıda yer verilen maddesinden ve idarece yapılan yaklaşık maliyet hesabından ihale konusu işe ait maliyet unsurlarının;

1- İşçilik maliyeti

2- Araçların kiralama ya da amortisman maliyetleri

3-Akaryakıt maliyetleri

4-Araçların tamir,bakım, yedek parça maliyetleri ile muayene v.b. giderleri

5- İşçilere verilmesi öngörülen malzemelere ilişkin giderler’ den

oluştuğu anlaşılmaktadır.

İdare tarafından 07.12.2009 tarih ve 351 sayılı yazı ile Demireller Akaryakıt Nak. Tic. Ltd. Şti.’den tekliflerinin yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği belirtilerek tekliflerini oluşturan bileşenler hakkında üç gün içerisinde ayrıntılı olarak bilgi verilmesi talep edilmiştir.

Demireller Akaryakıt Nak.Tic. Ltd. Şti.’nin 09.12.2009 tarihli yazısında; Ereğli’de üç yerde büyük akaryakıt istasyonlarının bulunduğu ve diğer firmalara göre akaryakıt birim fiyatının maliyetinin yaklaşık % 12 daha düşük olduğu, ayrıca, firmalarının geniş bir araç parkının bulunduğu, bu araçlara ve çalışan şoförlere her zaman iş bulunamaması nedeniyle zaten atıl durumda bulundukları dolayısıyla ihale konusu işte ayrıca bir maliyet unsuru olmayacakları hususlarına yer verildiği, açıklamanın ekine de Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenmiş akaryakıt bayilik lisanslarının eklenmiş olduğu tespit edilmiştir.__

Hizmet alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin Aşırı düşük Teklifler başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

_ a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü, _

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

_(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. _

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi başlıklı 79.5. maddesinde; “İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir...” açıklaması yer almaktadır.

Bu durumda; aşırı düşük teklif açıklamasında teklif bileşenlerinin nelerden oluştuğu ve bunlara karşılık ne kadar gider öngördüğüne ilişkin hiçbir somut açıklama ve belgeye yer vermeyen Demireller Akaryakıt Nak. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin idare tarafından uygun bulunmasının yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü ve Tebliğ açıklamasına aykırı olduğu anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işe ait idari şartnamenin ihale konusu işe ilişkin bilgiler başlıklı ikinci maddesinde işin adı; “ Çöp Toplama ve Nakil ”, Miktarı ve Türü; “ 40 kişi ile mücavir alan içerisinde evsel nitelikte atıkları, ambalaj atıkları ve tıbbi atıkların toplanarak çöp toplama sahasına nakli ” olarak belirtilmiş,

“Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5 maddesinde; “ Son beş yıl içinde bedel içeren bir sözleşme kapsamında kabul işlemleri tamamlanan ve teklif edilen bedelin %25 oranından az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler”,

7.6 maddesinde; “ Çöp toplama ve Nakli, Kent Temizliği veya Nakliye Hizmetleri benzer iş olarak kabul edileceği” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Demireller Akaryakıt Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Ereğli Şeker Fabrikası tarafından Karayolu Pancar Nakliye Hizmeti işi için 10.02.2009 tarihinde Demireller Akaryakıt Nak. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş kabul tarihi 05.01.2009 olan 2.567.369,81 TL belge tutarlı iş deneyim belgesinin sunulmuş olduğu tespit edilmiştir.

Bu durumda, Demireller tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu işin nakliye hizmeti olduğu, idare tarafından yapılan benzer iş tanımında nakliye hizmetlerinin de kabul edileceğine ilişkin düzenleme yapılmış olduğu görüldüğünden idarenin değerlendirmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı görülmüştür.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibi Toprakkale Ayak. Makine Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması **** incelendiğinde firmanın akaryakıt giderlerine ilişkin olarak 293.968,08 TL’ lik bedel öngördüğü buna ilişkin olarak da Özkoçlar Tarım Ürünleri Petrol ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.’den almış olduğu fiyat teklifini verdiği görülmüştür.

Anılan fiyat teklifinde yıllık 131.400 lt. motorin için iskonto oranlarının pompa satış fiyatı üzerinden % 6 olduğu belirtilmektedir.

Ayrıca başvuru sahibi tarafından Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun yayımlamış olduğu günlük bayi satış fiyatı bülteninin de açıklama ekinde sunulduğu, 04.12.2009 tarihinde motorin bayi satış fiyatının 2,81 TL olduğu görülmüş, başvuru sahibinin de akaryakıt maliyetine ilişkin hesaplamalarında bu fiyat üzerinden % 18 KDV ve % 6 bayii iskonto oranını düşerek hesaplama yaptığı anlaşılmıştır.

04.12.2003 tarih ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ile petrolün doğrudan veya işlenerek güvenli ve ekonomik olarak rekabet ortamı içerisinde kullanıcılara sunumuna ilişkin piyasa faaliyetlerinin şeffaf, eşitlikçi ve istikrarlı biçimde sürdürülmesi için yönlendirme, gözetim ve denetim faaliyetlerinin düzenlenmesini sağlamak amacıyla petrol piyasasında fiyatlar serbest bırakılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet Alım İhalelerinde Aşırı Düşük Teklif Açıklamalarının Belgelendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “ 79.5.1. İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır.

79.5.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.” açıklamaları yer almaktadır.

Bu durumda; akaryakıta ilişkin proforma fatura sunan buna ilişkin olarak da yukarıda yer verilen Tebliğ hükmünde belirtilen belgeleri (Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin) fiyat teklifi ekinde sunmayan başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Toprakkale Ayak. Makine Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Demireller Akaryakıt Nak.Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.