KİK Kararı: 2010/UH.III-135

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/003
Gündem No : 87
Karar Tarihi : 11.01.2010
Karar No : 2010/UH.III-135
BAŞVURU SAHİBİ:
Aisa Dış Ticaret Demir Tekstil Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., -||atatürk Mahallesi|atatürk Caddesi|58|||selçuk|izmir

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Selçuk Devlet Hastanesi Başhekimliği, Atatürk Bulvarı No:16 Selçuk/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/145729 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Yemek, Kahvaltı ve Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

06.01.2010 tarih ve III.H.27.81.0075/2009-51E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Selçuk Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 20.11.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzemeli Yemek, Kahvaltı ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak AİSA Dış Ticaret Demir Tekstil Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 09.12.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.12.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.12.2009 tarih ve 25072 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihalede, kendi tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ancak idarece Kamu ihale Kanununun 38 inci maddesine aykırı işlem yapıldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedeli ile yaklaşık maliyet arasında %40 oranına yakın bir fark olduğu halde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı, bu durumda söz konusu hizmet alımının gereği gibi ifa edilememesi sonucunda kamunun zarar göreceği, ayrıca kendilerine gönderilen ihale kararında tekliflerinin neden uygun bulunmadığının açıklanmadığı ve gerekçelendirilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Yaklaşık Maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde; “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir…” hükmü ve,

Aynı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

_ a)_İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

_ b)_Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_ c)_Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” _hükmü yer almakta olup Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesinde de benzer bir düzenlemeye yer verilmiştir.

İdare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyet hesap cetveli ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde yaklaşık maliyetin, aynı konulu ihaleleri yapmış olan, Seferihisar Devlet Hastanesi, Tire Devlet Hastanesi ve Kuşadası Devlet Hastanesi ile Ticaret Odası birim fiyatlarının aritmetik ortalamasının öğün adedi ile çarpılması sonucu belirlendiği, alınan birim fiyatlardan en düşük olan fiyatın yemek için öğün başına 2,95 TL, kahvaltı için öğün başına 1,45 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatlarının ise yemek için öğün başına 2,90 TL, kahvaltı için öğün başına 1,10 TL olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesi hükümlerine göre, idarelerin tekliflerin aşırı düşük olup olmadığını değerlendirirken yaklaşık maliyet ve diğer teklifleri göz önünde bulundurarak aşırı düşük bulunan teklifler hakkında açıklama isteyeceği açık olup, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde ve değerlendirilmesinde idareye takdir hakkı tanınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.3 üncü maddesinde; “Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Söz konusu ihalenin malzemeli yemek alımı ihalesi olduğu dikkate alındığında, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı açıktır. Bu durumda ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Dolayısıyla yukarıdaki mevzuat hükümleri çerçevesinde idarelerin herhangi bir teklifin yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre aşırı düşük olup olmadığının belirlenmesi ve açıklama talep edilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gerekleri çerçevesinde takdir yetkileri bulunmaktadır. İncelenen ihalede, idarenin herhangi bir sorgulama yapmadan ihale üzerinde bırakılan istekliyi belirlemesi, anılan takdir yetkisine uygun olarak yapılmış bir idari işlem olup, kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibinin, kendilerine gönderilen ihale kararında tekliflerinin neden uygun bulunmadığının açıklanmadığı ve gerekçelendirilmediği yönündeki iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, söz konusu ihaleye dört isteklinin katıldığı, ihale komisyonu tarafından hiçbir teklifin değerlendirme dışı bırakılmadığı, başvuru sahibine ait teklifin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41 inci maddesinde yer aldığı üzere, ihale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine yer verileceği hükme bağlandığından, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine bildirilen kesinleşen ihale kararında yer alması gereken herhangi bir gerekçe olmadığı ve bu konudaki iddianın da yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.13. maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verileceği ve tekliflerin değerlendirileceği, 79.5. maddesinde ise; isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanacağı, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu ihalede, ihale konusu işin adının “ Malzemeli Yemek, Kahvaltı ve Sonrası hizmeti alımı ” olduğu, yaklaşık maliyetin 296.700,00 TL olarak belirlendiği, 8 adet ihale dokümanı satın alındığı, 4 istekli tarafından teklif verildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarının 203.700,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibinin teklif tutarının ise 217.980,00 TL olduğu, yapılan incelemeden, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

İhale konusu işin yemek hizmeti alımı ve hizmetin verileceği yerin hastane olması, alınacak hizmetin kalitesi açısından daha da önem arz etmekte olduğundan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen tutarla, idarenin yaklaşık maliyeti kıyaslandığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin %69,7’sine tekabül ettiği, bu tutarla teknik şartnamede özellikleri belirtilen yemeğin sağlanıp sağlanamayacağı hususunun belirlenebilmesi açısından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetle kıyaslandığında, ihale dokümanında belirtilen teklif bileşenlerine ilişkin giderleri karşılayıp karşılamadığı yönünde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi**