KİK Kararı: 2010/UH.III-1341

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/033
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 11.05.2010
Karar No : 2010/UH.III-1341
BAŞVURU SAHİBİ:
Gintem Katı Atık Yön. Lojs. Kar. Nak. Araç Kir. Kurt. Hizm. Rest. Kon. Aka. Serv. San. ve Tic. A.Ş., Halkalı Merkez Mahallesi Mahmutbey Cad. Tekinler İş Merkezi No:17/9 Küçükçekmece/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bursa Yıldırım Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü, Şükraniye Mahallesi 16309 Yıldırım/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/201 İhale Kayıt Numaralı "2010-3 Yılları İlçemizin Güneyine Bakan 4. Bölge(15 Mah.Ve Akçağlayan Toki Konut.)Temizliği" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

28.04.2010 tarih ve III.H.09.15.0075/2010-14E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

T.C. Bursa Yıldırım Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 25.02.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2010-13 Yılları İlçemizin Güneyine Bakan 4. Bölge (15 Mah. ve Akçağlayan Toki Konut.) Temizliği” ihalesine ilişkin olarak Gintem Katı Atık Yön. Lojs. Kar. Nak. Araç Kir. Kurt. Hizm. Rest. Kon. Aka. Serv. San. ve Tic. A.Ş.’nin 15.03.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.03.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.04.2010 tarih ve 7764 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.04.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhalede, ihale üzerinde bırakılan Reis firması ve asgari maliyetlerle birlikte sözleşme giderlerini karşılamayan firmaların tekliflerinin aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirilmesi ve aşırı düşük teklif savunması istenmesi gerekirken, savunma istenmeden ihalenin karara bağlanmasının mevzuata aykırı olduğu, anılan firmaların teklif tutarlarının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun ve bilimsel hesaplama yöntemleriyle izah edilebilmesinin mümkün olmadığı,

2. İdarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında bazı eksiklikler olduğu, şöyle ki, ihalenin iki tam yılı kapsayan bir hizmet alımı olduğu, bir yılı aşan sürede çalışanlara kanunen verilmesi zorunlu olan hakların (kıdem ve ihbar tazminatı, aylık ve yıllık izin hakları vb.) 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri doğrultusunda hesaplamalarda dikkate alınmadığı kanaatinde oldukları, yine 15 kişi olarak öngörülen pazar işçisi ve acil müdahale ekibi için toplam 1624 gün tatil günü olarak belirlendiği, halbuki 24 ay süreli bir işte verilen bu miktarın doğru olmadığı, 1 yıl içerisinde 14,5 gün resmi tatil olduğu düşünüldüğünde, 2 yıl için 29 ve 15 kişi için bu miktarın 435 güne denk geldiği, bu tutarsız değerlerin sağlıklı teklif verilmesini ve verilen tekliflerin de doğru değerlendirilmesini engellediği, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin 7.146.315,81 TL olarak açıklandığı, ihalede KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak ve giyim giderleri de esas alınarak işçilik maliyetinin 1.831.008,00 TL olduğu, yaptıkları hesaplamalar ile işin ifası sırasında ortaya çıkabilecek diğer maliyet kalemleri ve müteahhitlik karı hariç işin yaklaşık maliyetinin 7.563.139,28 TL olması gerektiği, firmalarının her türlü kar ve hazırlık giderlerinden feragat ederek 4.682.968,00 TL teklif sunduğu ancak yaklaşık maliyeti hatalı hesaplanan bir ihalede tekliflerin sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine imkan bulunmadığı ve ihale konusu şartnamede isteklileri tereddüde düşürecek hususlar bulunduğundan ihalenin Kanunda belirtilen temel ilkelere uygun olarak gerçekleştirilmediği,

3. İhale konusu işte çalıştırılacak personele ilişkin kısa vadeli sigorta kolları tarifesinin idare tarafından yanlış olarak belirlenmiş olduğunun açıklanan yaklaşık maliyet ile birlikte ortaya çıktığı, her bir işçilik kalemi için ayrı bir risk prim oranı tanımlanmasının isteklileri tereddüde düşürdüğü, bu nedenle istekliler arasında fırsat eşitliği ilkesinin ihlal edildiği,

Açıklanan sebeplerle mevzuata aykırı uygulamaların düzeltici işlem ile giderilmesi veya ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İnceleme konusu ihalenin Bursa Yıldırım Belediye Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “2010-13 İlçemiz Güneyine Bakan 4. Bölge(15 Mah.ve Akçağlayan Toki Konutları) Temizliği” olduğu ve ihale ilanının 2 nci maddesinde işin süresinin 01.04.2010-31.03.2012 tarihleri arasında 731 takvim günü olarak belirlendiği görülmüştür.

İhalede yaklaşık maliyetin asgari işçilik maliyeti ve piyasa rayiçleri esas alınarak hesaplandığı, kar oranının %10 olarak belirlendiği, karsız yaklaşık maliyet tutarının ise 6.496.650,73 TL olduğu görülmüştür. Karsız yaklaşık maliyet içerisindeki işçilik tutarının 1.930.883,86 TL, işçilik dışındaki giderlerin 4.565.766,87 TL olarak hesaplandığı, verilen tekliflerin ilk dördünün 4.368.099,64 TL ile 4.682.968,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalede verilen tekliflerin birbirine yakın olduğu, aralarında önemli farklılıklar olmadığı göz önüne alındığında, idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihaleyi sonuçlandırmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin sunduğu gerekçelere göre yaklaşık maliyet hesabının incelenmesi neticesinde;

İhalede yaklaşık maliyeti teşkil eden maliyet kalemlerinden; ilk yedi kalemin ton üzerinden atık toplanması ve saat üzerinden muhtelif araçların çalıştırılmasına ilişkin giderler olduğu, geriye kalan dokuz kalemin ise (sarf malzemesi hariç) işçilerin ay üzerinden normal çalışma ve gün üzerinden bayram ve tatil çalışması giderlerinden ibaret olduğu tespit edilmiştir.

Yaklaşık maliyet hesabına ilişkin ihale işlem dosyasında yer alan belgeler incelendiğinde, işçilik maliyetlerine ilişkin hesaplamalarda idarece, KİK İşçilik Hesaplama Modülündeki normal çalışma ücreti ve tatil çalışma ücreti birim fiyatlarının esas alındığı, 4857 sayılı İş Kanunundan kaynaklanan kıdem ve ihbar tazminatı, aylık ve yıllık izin hakları gibi parasal haklara ilişkin olarak ise herhangi bir gider kalemi oluşturulmadığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olan hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

__

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır. % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, toplam asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanmayacaktır.

__

79.2. Personel çalışmasına dayalı hizmetlerde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderler genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

İncelemeye konu ihale personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmamakla birlikte, idarece işçilik maliyetlerinin KİK İşçilik Hesaplama Modülündeki tutarlar esas alınarak hesaplandığı, işçilik hesaplama modülündeki “Asgari İşçilik Birim Fiyatları”nın, modülün 4 numaralı dipnotunda da açıkça belirtildiği üzere %3 sözleşme ve genel giderleri ihtiva ettiği, dolayısıyla başvuru sahibinin itiraza konu ettiği işçilik mevzuatından kaynaklanan ve Tebliğ gereğince %3 sözleşme ve genel giderlere dahil kabul edilen bu parasal hakların, idarece işçilik maliyetleri içerisinde hesaplanmış olduğu; Tebliğe göre personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında dahi önemli bir maliyet bileşeni kabul edilmeyen bu hakların, çöp toplama işine ilişkin incelemeye konu ihalede önemli bir maliyet unsuru kabul edilmesinin mümkün bulunmadığı, buna karşın idarece yine de işçilik maliyetleri içerisinde hesaplandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası bu açıdan yerinde görülmemiştir.

İhale ilanının 2 nci maddesinde işin süresinin 01.04.2010-31.03.2012 tarihleri arasında 731 takvim günü (24 ay) olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari şartnamenin 25 inci maddesinde; “Resmi ve Dini bayram günleri ile yılbaşı günü 30 kişi mevkici, 8 kişi Pazar işçisi, 7 kişi acil müdahale ekibi ve 3 kişi kontrolör, toplamda 29 tatil günü olmak üzere (30+8+7+3=48 kişi x 29 tatil günü = 1392 gün) 1392 gün çalışılacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde idarece (12) numaralı kalemde; asgari ücretin %5’i üzerinden ücretlendirilen grupta bulunan Pazar İşçisi (8 kişi) ve Acil Müdahale Ekibi (7 kişi)’nin Tatil Günleri için maliyetin (15 kişi * 29 gün * 32,33 TL) 14.063,55 TL hesaplanması gerekirken, 52.503,92 TL olarak hesaplandığı (38.440,37 TL fazla hesaplama), idarece hesaplanan tutarın günlük 32,33 TL birim fiyata bölündüğünde başvuru sahibinin iddia ettiği üzere bu kişiler için toplam 1.624 gün tatil günü hesaplandığının görüldüğü, idari şartnamede de açıkça belirtildiği üzere 15 kişi * 29 gün üzerinden toplam 435 gün olarak belirleme yapılması gerektiği, halbuki yaklaşık maliyet belgeleri arasında yer alan “Fiyat Farkı Hesabında Kullanılacak Ağırlık Katsayıları”na ilişkin belgelerde bu tutarın doğru olarak da gösterildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiası bu bakımdan yerinde görülmekle birlikte, isteklilere verilen birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, cetvelin “(12) Pazar işçisi ve Acil Müdahale Ekibi Tatil Günleri Hesabı” kaleminde de adedin 1.624 gün olarak belirlendiği görülmüştür. Başvuru sahibi de dahil olmak üzere isteklilerin tümünün bu cetvele göre teklif sunmakla mükellef olduğu açık olduğundan, idarece yapılan fazla hesaplamanın tekliflerin sunulması bakımından istekliler arasında herhangi bir avantaj/dezavantaja sebebiyet vermeyeceği ve fırsat eşitliğini olumsuz etkilemeyeceği, bu durumun tekliflerin değerlendirilmesi bakımından da bir tereddüt oluşturmayacağı, birim fiyat üzerinden çıkılan ihalede, ödemelerin de fiili olarak gerçekleşen iş miktarları üzerinden yapılacağı anlaşılmış olup, tespit edilen aykırılığın esasa etkili olmadığı değerlendirilmiştir.

Başvuru sahibinin sunmuş olduğu gerekçeler dışında yaklaşık maliyet hesabının incelenmesi neticesinde;

Yaklaşık maliyet hesabına ilişkin ihale işlem dosyasında yer alan belgeler incelendiğinde, işçilik maliyetlerine ilişkin olarak idarece KİK İşçilik Hesaplama Modülündeki çalışma ücreti ve tatil çalışma ücreti birim tutarlarının esas alındığı, bu kapsamda; Mevkici Tatil Günleri, Pazar İşçisi, Acil Müdahale Ekibi, Diyalog Personeli Sorumlusu, Diyalog Personeli, kontrolör, Kontrolör Tatil Günleri gider kalemlerinin tutarlı ve doğru bir şekilde hesaplandığı,

Bununla birlikte; pazar İşçisi (8 kişi) ve Acil Müdahale Ekibi (7 kişi) Tatil Günleri için maliyetin (15 kişi * 29 gün*32,33 TL) 14.063,55 TL hesaplanması gerekirken, idarece 52.503,92 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla; işçilik kalemlerine ilişkin idarece fazla bir hesaplama yapıldığı görülmüştür.

Yaklaşık maliyetin işçilik giderleri dışında kalan, ton üzerinden atıkların toplanması ve saat üzerinden muhtelif araçların çalıştırılmasına ilişkin ilk dokuz kalemindeki hesaplamaların ise; idarece 6 adet firmanın farklı ihalelerde sunduğu teklif cetvellerindeki birim fiyatların ortalamasının alınması suretiyle yapıldığı, ihale işlem dosyasında söz konusu cetvellerin mevcut olduğu, yol, yemek, giyecek ve ekipman giderleri için ilgili odalar ve belediyeden rayiçlerin sorulduğu ve piyasada faaliyet gösteren firmalardan fiyat teklifleri alındığı, çalıştırılacak araçlar için mahalli akaryakıt satış fiyatları esas alınarak mazot ve benzin giderleri ile amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sigorta giderleri, şoför, işçi ve makine giderlerini gösteren “Araç Analizleri”nin de yapıldığı tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde;

“(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

__

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

__

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

__

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

__

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

__

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

__

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

__

Esas alınır.

__

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

__

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

__

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.”

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

__

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

__

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur…”

__

Hükümleri yer almaktadır.

Yapılan incelemede; idarece yaklaşık maliyetin hesaplanmasında mevzuatın ilgili hükümlerinde belirtilen usul ve esaslara uygun hareket edildiği, başvuru sahibinin hesaplamaları ile idarece yapılan hesaplamaların birbiri ile tam olarak örtüşmesinin mümkün bulunmadığı, idarece özellikle atıkların toplanması ve araçların çalıştırılması kalemleri bakımından piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin oluşturulduğu, yaklaşık maliyetin hesabında piyasada faaliyet gösteren firmaların farklı sebeplerle birbirinden farklı düzeylerde fiyatlar verebilmesinin doğal olduğu, tek bir firmanın hesaplamalarına dayanarak yaklaşık maliyetin eksik veyahut fazla hesaplandığı iddialarının da bu sebeple mesnetsiz kalacağı, idarenin hesaplamalarında hiç hesaplanmamış veya esasa etki edecek düzeyde hesaplama hatası yapılmış bir maliyet kaleminin de bulunmadığı, yukarıda tespit edildiği üzere işçilik kalemlerindeki yapılan fazla hesaplamanın toplam maliyet içerisinde esasa etki edecek ve tekliflerin değerlendirilmesini etkileyecek nicelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yaklaşık maliyet hesaplamasına ilişkin ihale işlem dosyasında yer alan belgeler incelendiğinde, idarece 07.12.2009 tarih ve 751 sayılı yazı ile Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nden ihale konusu işte çalıştırılacak personelin listesi verilerek sigorta risk prim oranlarının sorulduğu, Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nün 07.12.2009 tarih ve 15871337 sayılı cevabi yazısında her bir personel için iş kolu kodu, tehlike derecesi ve prim oranlarının ayrı ayrı bildirildiği, yine ihalenin tek sözleşmeye bağlanması durumunda yapılan işlerin en yüksek prim haddine tabi olacağının açıkça belirtildiği görülmüştür.__

İdarece bu doğrultuda, ihaleye ilişkin idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25.5 inci maddesinde; “Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2,5 olarak tespit edilmiştir” yönünde düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyet” başlıklı 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; “İhale konusu işin kapsamında yer alan iş kollarının iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlike sınıf ve derecelerine ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranları, işin niteliği ayrıntılı olarak belirtilmek suretiyle ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılır. Ayrıca ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranları idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilir.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede; idarece kısa vadeli sigorta kolları prim oranına ilişkin belirlemenin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği, idari şartnamenin ilgili maddesinde iddianın aksine en yüksek had üzerinden tek bir prim oranının belirtildiği, dolayısıyla bu hususun tekliflerin verilmesinde ve değerlendirilmesinde herhangi bir tereddüde mahal vermeyeceği, başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddiasının farkına varıldığı tarihin yaklaşık maliyetin açıklandığı tarih değil, düzenlemenin idari şartnamede yer alması sebebiyle ihale dokümanını satın aldığı tarih olduğu, ihaleye teklifini sunarak istekli sıfatına haiz olan başvuru sahibinin, teklif sunmadan önce ihale dokümanına yönelik herhangi bir şikayet başvurusunda da bulunmadığı, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” __ başlıklı 5 inci maddesi ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Şikayet başvurusunda bulunabilecekler” __ başlıklı 3 üncü maddesinin altıncı fıkrası uyarınca ihaleye teklif sunulduktan sonra ihale dokümanına yönelik itirazların ileri sürülemeyeceği anlaşıldığından bu yöndeki iddiasının reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.13. maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verileceği ve tekliflerin değerlendirileceği, 79.5. maddesinde ise; isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanacağı, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede, ihale konusu işin adının; “2010-13 İlçemiz Güneyine Bakan 4. Bölge (15 Mah.ve Akçağlayan Toki Konutları) Temizliği” olduğu, yaklaşık maliyetin 7.146.315,81 TL olarak belirlendiği, 18 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 8 istekli tarafından teklif sunulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, bir isteklinin teklifinin iş deneyim belgesi yetersiz olduğundan değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 7 teklifin tamamının geçerli teklif olarak belirlendiği, teklif fiyatlarının sırasıyla 4.368.099,64 TL, 4.443.822,00 TL, 4.509.665,30 TL, 4.682.968,00 TL, 4.941.793,22 TL, 5.288.543,82 TL ve 6.747.817,44 TL olduğu, ihalenin 4.368.099,64 TL fiyat teklifinde bulunan isteklinin üzerinde bırakıldığı, 4.443.822,00 TL fiyat teklifinde bulunan isteklinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, idarece yaklaşık maliyet hesaplamasında %10 oranında (649.665,07 TL) yüklenici kârı öngörüldüğü, kârsız yaklaşık maliyetin 6.496.650,74 TL olduğu, teklif tutarı karsız yaklaşık maliyetin üzerinde olan Ecem & Aldemirler iş ortaklığı hariç tüm geçerli teklif tutarlarının kârsız yaklaşık maliyetin altında kaldığı anlaşılmıştır.

Anılan Kanun hükmü gereğince, idareler tarafından tekliflerin değerlendirilmesinde; isteklilerce sunulan tekliflerin birbiri ile ve yaklaşık maliyetle kıyaslanarak teklifi aşırı düşük olanların belirleneceği hüküm altına alınmış olup, bu belirleme yapılırken ihale konusu işin niteliği ve niceliği konusunda herhangi bir belirlemeye gidilmediği anlaşılmıştır.

Ecem & Aldemirler iş ortaklığı hariç, başvuru sahibi dahil olmak üzere teklifleri geçerli kabul edilen tüm istekliler tarafından sunulan teklif tutarlarının idarece belirlenen yaklaşık maliyetin altında olduğu anlaşıldığından, ihale konusu hizmetin kent temizliği olması nedeniyle işin önemi ve özelliği de dikkate alınarak, verilecek hizmetin kalitesi açısından, idari şartname ve teknik şartnamede belirtilen hususları karşılayıp karşılamadığı hususlarında, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Ecem & Aldemirler iş ortaklığı hariç, başvuru sahibi dahil teklifi geçerli teklif olarak kabul edilen 6 isteklinin teklifi yaklaşık maliyetle kıyaslandığında, ihale dokümanında belirtilen teklif bileşenlerine ilişkin giderleri karşılayıp karşılamadıkları yönünde şüphe oluştuğundan, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

Abdullah DÜNDAR Erkan DEMİRTAŞ

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**