KİK Kararı: 2010/UH.III-1340

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/033
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 11.05.2010
Karar No : 2010/UH.III-1340
BAŞVURU SAHİBİ:
ARÇ Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Ür. Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti., Hilal Kurtismail Paşa 7. Sk. Orkide Apt. No:2/7 Ofis/DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Temsan Diyarbakır İşletme Müdürlüğü, Dökmetaş Mah. Elazığ Bulvarı No:429/B Yenişehir/DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/18462 İhale Kayıt Numaralı "İşletmenin Açık ve Kapalı Mekanlarının 12 Personelle Genel Temizlik Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

06.05.2010 tarih ve II.H.09.58.0266/2010-12E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Temsan Diyarbakır İşletme Müdürlüğü tarafından 12.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İşletmenin Açık ve Kapalı Mekanlarının 12 Personelle Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak ARÇ Tem. İnş. Güv. Nak. Yem. Ür. Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin 25.03.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 01.04.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.04.2010 tarih ve 8149 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.04.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ile asgari işçilik maliyeti arasında 1.545,92 TL fark bulunduğu, bu tutar ile idari şartnamede öngörülen giyim ve temizlik malzemesi giderlerinin karşılanmasının piyasa koşullarına göre mümkün olmadığı, bu nedenle, isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak kendi tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayete konu ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, 4 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sorgulamaya cevap vermeyen 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer isteklilerin açıklamalarının ise idarece uygun görüldüğü ve başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin ihale konusu işe ilişkin bilgilere yer verilen 2 nci maddesinde, işin miktarı, türü ve süresi, 12 kişi ile işletmenin açık ve kapalı mekanlarının 12 ay süreli genel temizlik hizmet alımı şeklinde belirlenmiş, aynı düzenlemeye ihaleye ait ilanın 2 nci maddesinde de yer verilmiştir. İhale ilanın 9 uncu, idari şartnamenin 19 uncu maddesinde ise teklif ve sözleşme türünün götürü bedel olacağı belirtilmiştir.

İdari şartnamenin teklif fiyata dahil giderlere ilişkin 25 inci maddesinde; “… Bu işte çalıştırılacak personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme yapılması öngörülmemektedir.

25.3.2. Ayrıca, yüklenicinin çalıştıracağı 12 personel, yemeklerini TEMSAN yemekhanesinde yiyecekler ve TEMSAN’a geliş gidişlerinde TEMSAN personel servislerinden faydalanacaklardır. Yemek ve yol ücretleri için yükleniciye ayrıca bir ücret ödenmeyecektir. Yüklenicinin çalıştıracağı personelin giyim giderleri teklif fiyata dahildir.

__

25.3.3. Malzeme giderleri:

__

Bu işte kullanılacak tüm temizlik malzemeleri ile demirbaş malzemelerinin tamamı yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

25.5. İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2’dir” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ait teknik şartname düzenlemeleri kapsamında, şartnamenin 6 ncı maddesinde, çalışacak 12 personelden 10’unun erkek, 2’sinin bayan olacağının, 12.1 inci maddesinde ise, yüklenici tarafından çalıştırılacak işçilere “ kıyafet, iş önlüğü ve lastik ayakkabı ” verileceğinin belirtildiği görülmüştür. Teknik şartnamenin ekinde de, kullanılacak makine ve ekipman (5 kalem) ile temizlik malzemelerinin (32 kalem) listesine yer verildiği tespit edilmiştir.

İdarenin, yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin işlemleri incelendiğinde; işçilik maliyeti dışındaki giderlerin piyasadan alınan fiyatların aritmetik ortalamasına göre belirlendiği, bu çerçevede, giyim giderinin 2000,16 TL, makine-ekipman giderinin 5192,64 TL, temizlik malzemeleri giderinin ise 8003,52 TL olduğu, giyim gideri kapsamında teklif alınan firmalara iletilen listenin;

Cinsi

Adedi

Yazlık

__

Erkek İş Pantolonu

10

Erkek İş Tişörtü

10

Erkek İş Ayakkabısı

10

Bayan İş Pantolonu

2

Bayan İş Önlüğü

2

Bayan İş Ayakkabısı

2

Kışlık

__

Erkek İş Pantolonu

10

Erkek İş Montu

10

Erkek İş Ayakkabısı

10

Bayan İş Pantolonu

2

Bayan İş Önlüğü

2

Bayan İş Çizmesi

2

şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “ Şartnameler ” başlıklı 12 nci maddesinde; “ İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır.

…

__

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

__

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir…” hükmü,

Anılan Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir… ” hükmü,

Yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin Özel Hükümlerine ilişkin İkinci Kısmının “Hizmet Alımı İhalelerine İlişkin Özel Hususları” düzenleyen Üçüncü Bölümünün “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinin alt maddelerinde; “ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

__

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

…

__

78.5. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile birim fiyat sözleşme imzalanması zorunludur.

…

__

78.19. Personele ilişkin giyecek giderleri, işin yapılması sırasında personelce kullanılması istenen kıyafetle ilgili olduğundan giyecek giderinin işçilere aylık veya nakdi olarak ödeneceğine dair bir düzenleme yapılmayacak, giyecek giderleri için parasal tutar öngörülmeyecek ve giyeceğin özellikleri ile sayısı ihale dokümanında belirtilecektir…” açıklaması,

Anılan Genel Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinin alt maddelerinde ise; “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olan hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde; ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır. % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, toplam asgari işçilik aliyeti üzerinden hesaplanmayacaktır.

__

79.2. Personel çalışmasına dayalı hizmetlerde; amortisman… ve bu mahiyetteki giderler genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir…

__

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret,

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır.

…

__

79.5. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

__

79.5.1. İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır.

…

__

79.5.5. İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

…

__

79.8. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı başvuru konusu ihalede, idarece teklif ve sözleşme türü götürü bedel olarak belirlenmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklamaları idare tarafından uygun görülen ihale üzerinde bırakılan istekli olan Defa Temz. Hiz. İnş. Gıda Day. Tük. Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin sahibi olan şikayetçinin, giyim ve temizlik malzemeleri kapsamında sunduğu belgeler yukarıda aktarılan Genel Tebliğ açıklamalarına göre incelendiğinde; şikayetçinin sunduğu belgelerin mevzuatın öngördüğü usule uygun olmadığı, ayrıca, teknik şartname ekinde yer alan temizlik malzemeleri listesinde yer alan “kova (kapaklı) – (orta boy)” ve “ tursilmatik ” kalemlerinin sunulan belgelerde yer almadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu belgelerde, faturaların mevzuatın öngördüğü usule uygun olmadığı, sunulan “ stok listesi ” başlıklı belgenin ise serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanmış olmakla birlikte, belgenin rapor mahiyetinde düzenlenmediği, ilgili tarafından düzenlenmiş bir tarih bilgisini içermediği, bilgisayardan alınan çıktının sol alt köşesinde yer alan tarih ve saatin “ 07.04.2010 14:51:01 ” olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, şikayete konu ihalede isteklilerin yaptığı açıklamalarda belirttikleri tutarların, piyasa koşullarında mümkün olup olmadığının tespiti ise, idarenin giyim gideri kapsamına dahil olan kalemlere ihale dokümanında açıkça yer vermemesi nedeniyle konunun fiilen incelenmesi imkanını engellemektedir. Temizlik malzemeleri listesi teknik şartname ekinde doküman satın alanlara teslim edilmiş; ancak, yaklaşık maliyetin tespiti aşamasında teklif alınan firmalara iletilen giyim giderinin miktarı ve türünü gösteren listeye ise idari ya da teknik şartnamede yer verilmemiştir. Dolayısıyla, söz konusu eksiklik, tekliflerin sağlıklı oluşturulmasını, eşit şartlarda yarışmasını ve belirli bir ölçüye göre incelenmesini bütünüyle etkileyen bir durum arz etmektedir. Nitekim, başvuru sahibinin giyim gideri kapsamında “ 12 adet iş önlüğü”, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ise “ giyim maliyeti üst” ve “ giyim maliyeti alt” ” şeklinde açıklama yaptığı tespit edilmiştir. Bu açıklamaların ihale konusu işin içeriğini karşılayıp karşılamadığı ise anlaşılamamaktadır. Bu nedenle, idare tarafından, giyim giderinin türüne ve miktarına ilişkin bilginin doküman satın alanlara iletilmemesinin, tekliflerin değerlendirilmesine yönelik işlemleri dayanaktan yoksun bıraktığı ve ihalenin iptalinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****