KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/003
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 11.01.2010
Karar No : 2010/UH.II-65
BAŞVURU SAHİBİ:
İrfan Kabahel, Yıldırım Mh. Uzun Sokak Çıkmazı No:3 Yıldırım/Bursa

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yalova İl Özel İdaresi, Şehit Ömer Faydalı Bulvarı, Gamze Sk. No:1 Yalova

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/162615 İhale Kayıt Numaralı "Yalova İl Özel İdaresi Personeline 2010 Yılı İçin Yemek Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

31.12.2009 tarih ve II.H.27.39.0078/2009-56E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Yalova İl Özel İdaresi tarafından 08.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yalova İl Özel İdaresi Personeline 2010 Yılı İçin Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak İrfan Kabahel’in 26.11.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 03.12.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 16.12.2009 tarih ve 24909 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Başvuru dilekçesinde yer alan mali mevzuata aykırılık iddialarına ilişkin olarak başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneğinin ilgisi nedeniyle Maliye Bakanlığına gönderilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; söz konusu ihaleye ait idari şartnamenin “2-ihale konusu işe ilişkin bilgiler” bölümünün “2.1.İhale konusu hizmet” başlığı altında yer alan 3 üncü maddesinde; kişi başı günlük bedelin 16,12 TL + KDV olarak açıklandığı ve aynı şartnamede öğün miktarının 17.500 olduğu belirtilerek (16,12 TL + KDV x 17.500 = 282.100,00 TL + KDV) yaklaşık maliyetin Kamu İhale Kanununun 9 uncu maddesi hükmüne aykırı olarak idare tarafından açıklandığı, aynı şekilde idari şartnamenin 19.1 inci maddesinde de; öğün bedelinin 16,12 TL + KDV olarak belirtildiği, ihale dokümanında tekliflerin eksiltme şeklinde ve ihale mevzuatında olmayan bir şekilde verilmesinin, yani isteklilerden 16,12 TL + KDV olarak fiş kesip hizmet vermeleri fakat faturasını indirimli olarak düzenlemeleri ve sözleşmenin bu şekilde yapılması talep edilerek zorla indirim yapılmasının istenildiği ve rekabetin engellendiği, açık ihale usulünde pazarlık yapılmasının, indirim istenilmesinin ve isteklilerin indirim yapmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca yaklaşık maliyetin açıklanmasının 4734 sayılı Kanunun 61 inci maddesinde yer alan; “Kanunun uygulanmasında görevlilerin, ihale süreci ile ilgili bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin olarak gizli kalması gereken bilgi ve belgelerle işin yaklaşık maliyetini ifşa edemezler.” hükmüne aykırı olduğu, maddenin devamında aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağının belirtildiği, ancak idarece yaklaşık maliyetin şartnamede belirtilmesinin personeli koruma amacıyla yapıldığının belirtildiği, buna karşın bunun altında teklif verilmesi halinde 16,12 TL + KDV üzerinden personelden kesintide yapılması ihtimalinin de bulunduğu, ayrıca ihaleyi alan şirketinde muvazaalı işlem yapmasının istenildiği, çünkü günlük 16,12 TL + KDV’lik tutarın üzerinde teklif verilmemesinin istenildiği, ancak bu rakamın altında bir bedel ile ihale üzerinde kalan firmanın bu rakamdan fiş kesmesi istenilerek alamadığı bir para üzerinden vergi mükellefiyetine yol açılarak usulsüzlüğe zorlandığı, zarara yol açıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Söz konusu ihaleye ait idari şartnamenin başlığında; “ 2010 yılında İl Özel İdaresi personeline KDV hariç 16,12 TL tutarında öğle yemeği hizmeti alımına ait tip idari şartname ” ifadesine yer verilmiştir.

İdari şartnamenin 2.1 inci maddesinin (a) bendinde; ihale konusu hizmetin adı; “ İl Özel İdaresi personeline 2010 yılı içinde verilecek öğle yemeği hizmeti __ alımı”, (b) bendinde; ihale konusu hizmetin miktarı ve türü; “ Yemek Hizmeti Alımı-17.500 Öğün ”, (c) bendinde; ihale konusu hizmetin yapılacağı yer; “ Yalova İl Sınırları içi ” olarak belirtilmiştir.

Ayrıca, idari şartnamenin 2.1 inci maddesinin (d) bendinde hizmete dair diğer bilgiler; “ 1-) İstekli, İdaremizin vereceği personel listesindeki sayıya göre sadece birer koçan olarak verecektir.

2-) Bu hizmetten yararlanacak personelimiz, ilimizin değişik yerlerinde görev yaptığından, istekli en az 20 yerden yemek anlaşması yaptığını belgeleyecek ve bu güncel sözleşmelerinin asıllarını ibraz edecektir.

3-) İstekli, idarece belirlenen bir öğün tutarı olan KDV Hariç 16,12.-TL (OnAltıTürkLirasıOnİkiKuruş) tutarındaki öğle yemeği fişini vermeyi taahhüt edeceklerdir. Teklifleri bu tutar üzerinden yapılacak indirimler üzerinden değerlendirmeler yapılacaktır. Personelimiz, bu bedeldeki fişle, bu 20 adet lokantaların hepsinde teknik şartnamede belirtilen 1 öğünü yiyebilmelidir.

4-) İhale sırasında komisyona teslim edilen, istekli ve ilgili yemek satan yerler arasında imzalanmış güncel sözleşmeler, Komisyonca incelemeye alınacaktır. Bu sözleşmelerdeki yemek satan yerlerden; “01/01/2010 ile 31/12/2010 tarihleri arasında (istekli firma)’nın yemek fişi ile KDV Hariç 16.12.-TL(OnAltıTürkLirasıOnİkiKuruş)’na bu ihaledeki teknik şartnamede belirtilen öğle yemeğini İl Özel İdaresi personeline vereceğim.” Taahhüdü sonrası değerlendirme yapılacaktır.

5-)İstekliler, Resmi ve özel sektörde yemek, yemek fişi veya yemek kartı verildiğine dair İş Deneyim Belgelerini İhale Komisyonuna sunmak zorundadırlar.” şeklinde belirtilmiştir.

__İdari şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesi altında yer alan 19.1 inci maddesinde;“İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır. İdarece belirlenen bir günlük öğün tutarı olan, 16,12.-TL.(OnAltıTürkLirasıOnİkiKuruş) tutarındaki bir adet yemek fişini kaça vereceğini ve bu teklif edilecek tutarın öğün miktarı olan 17.500 ile çarpımında çıkacak miktarı teklif edeceklerdir.”****

İhaleye ait teknik şartnamenin 1 inci maddesinde; “ İl Özel İdaresi personeline 2010 yılı içinde öğle yemeğinin koçan usulü ile alımı işi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 19. maddesine istinaden Açık İhale Usulü yapılacaktır. ”,

2 nci maddesinde; “ Bu ihale, 70 adet İl Özel İdaresi personeline 01.01.2010 tarihinden 31.12.2010 tarihine kadar olan 250 gün olan çalışma günlerinde toplam 17.500 öğünden oluşan öğle yemeğinde kullanmak üzere yemek fişi verilmesi için yapılacaktır. Talep edilen personele dayalı olarak bu öğün sayısındaki artış ve azalmaya göre (4734 Sayılı Kamu İhale kanununun elverdiği ölçüde) verilecek öğle yemeği kişi bazında artırılabilir ve azaltılabilir. ”,

3 üncü maddesinde; “ İdare bu iş için, 1 öğün bedeli olarak 16,12.-TL.(OnAltıTürkLirasıOnİkiKuruş) tutarını belirlemiştir. Yani, bir çalışan bir adet öğle yemeği (öğün) için bu tutarda fiş alacaktır. İstekliler, bu 1 günlük öğün tutarı olan; 16,12.-TL.(OnAltıTürkLirasıOnİkiKuruş)’luk yemek fişini, İdareye kaç liraya vermeyi taahhüt ediyorlarsa, o miktarı teklif mektubunda yer vereceklerdir. Teklif ettikleri 1 öğün tutarı ile toplam öğünün çarpımı ile son teklif oluşacaktır.”,

4 üncü maddesinde; “ Öğle yemeği standardı kişi başına dört kaptır. Yüklenici tarafından İl Özel İdaresi personeline verilecek fişlerle, İhale sırasında dosyada sözleşmelerinin bir örneğini sunacağı en az 20 yemek satılan yerde, aşağıda belirlenen şekildeki yemek yenilebilmelidir. Bu belirlenen usulde yemeklerin yapımı, yemek sunumunda kullanılacak malzemenin temini ve temizliği önemlidir. Ayrıca yemek hizmetinden yararlanan personelimizin zamanının kısıtlı olması nedeniyle, firmanın yemek saatlerinde yeterince eleman bulundurması gerekmektedir. ”,

5 inci maddesinde; “ İhale sırasında komisyona teslim edilen, istekli ve ilgili yemek satan yerler arasında imzalanmış güncel sözleşmeler, Komisyonca incelemeye alınacaktır. Bu sözleşmelerdeki yemek satan yerlerden; “01/01/2010 ile 31/12/2010 tarihleri arasında (istekli firma)’nın yemek fişi ile KDV Hariç 16.12.-TL(OnAltıTürkLirasıOnİkiKuruş)’na bu ihaledeki teknik şartnamede belirtilen öğle yemeğini İl Özel İdaresi personeline vereceğim. ” taahhüdü sonrası değerlendirme yapılacaktır.

7 nci maddesinde; “ Aylık fiş sayısı İdare tarafından bir hafta öncesinden yükleniciye bildirilecek ve yüklenici yemek fişlerini nakliye ve hamaliye tutarları kendine ait olmak kaydıyla idareye ulaştıracaktır. ”

11 inci maddesinde; “ İstekli, teklif ettiği bedel ile en az bu 20 adet lokantaların hepsinde teknik şartnamede belirtilen 1 öğünü yiyebilmelidir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan idari ve teknik şartnamedeki düzenlemelerden; söz konusu ihalede 17.500 ögün öğle yemeği hizmetinin yemek hizmetinden yararlanacak personele yemek fişi verilmesi suretiyle sağlanacağı, bir öğün yemeğe tekabül eden her bir fişin 16,12 TL tutarında olması gerektiği, yani KDV hariç 16,12 TL tutarında yemek fişi verilmesinin öngörüldüğü, isteklilerin anlaşma yapmış olduğu en az 20 yemek satan yerden 16,12 TL’lik yemek fişi ile teknik şartnamede özellikleri belirtilen 4 kap yemeğin yenilebilmesi, dolayısıyla isteklilerin 16,12 TL’lik yemek fişini idareye kaç liraya verebileceklerine ilişkin teklif fiyatlarını sunmaları gerektiği, idarenin de 16,12 TL’lik tutar üzerinden yapılacak indirimlere göre teklifleri değerlendirmeye alacağı anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalede idarece düzenlenen ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet icmal tablosuna göre yaklaşık maliyetin 288.750 TL olduğu, alım konusunun 17.500 adet öğle yemeği olması nedeniyle, 1 ögün öğle yemeğine ilişkin yaklaşık maliyetin idarece 16,50 TL olarak hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, ihale dokümanında 1 adet yemek fişi için öngörülen 16,12 TL’nin idarece hesaplanan yaklaşık maliyet bedeli ile aynı olmadığı görülmüştür.

Bununla birlikte; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin en düşük fiyat esasına göre belirlendiği söz konusu ihalede, yemek fişi başına 16,12 TL’nin altında teklif fiyatı verilmesinin istenildiği ihale dokümanında yapılan düzenlemelerden anlaşılmaktadır.

İhale dokümanında isteklilerce verilecek teklif fiyatına ilişkin parasal bir limit belirtilmesi ve teklif fiyatlarının bu limitin altında oluşturulması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılması mevzuata uygun bulunmamıştır.

Diğer yandan; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 212 nci maddesinde: “ Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tesbit olunur. ” hükmüne yer verilmiş ve hüküm uyarınca hazırlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, Devlet Memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacaklarını ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirlemek olduğu; “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, bu Yönetmeliğin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar hakkında uygulanacağı; “Yardım Şekli” başlıklı 3 üncü maddesinde, yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı, bu yardım karşılığında nakten bir ödemede bulunulamayacağı; “Yardımın Şartları” başlıklı 5 inci maddesinde; Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödenek, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödeneceği, yemek servisi, yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Söz konusu ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden ihale konusu hizmetin personele yemek verilmesi şeklinde sağlanmayacağı, bunun yerine para temsili araçlar sağlanarak yemek ihtiyacının dışarıdan karşılanmasının amaçlandığı anlaşılmıştır.

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinde yer alan düzenlemeler göz önünde bulundurulduğunda, 657 sayılı Kanuna tabi Yalova il özel idaresi personeline yapılacak yiyecek yardımının para temsili araçlar sağlanarak dışarıdan temin edilmesi şeklinde yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde yer alan; “ Bu Kanunun uygulanmasında;…Hizmet : Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri, .. İfade eder. ” hükmü ile hizmet tanımına yer verilmiş olup, para temsili araçlar ile yemek ihtiyacının dışarıdan karşılanmasını öngören söz konusu alımın hizmet tanımına uygun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen nedenlerle, yukarıda anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde böyle bir ihalenin yapılmasının mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

2. Devlet Memurları Yiyecek Yardım Yönetmeliği'ne aykırı alım yapılması hususunun Kurum tarafından İçişleri Bakanlığı’na bildirilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.