KİK Kararı: 2010/UH.II-467

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/012
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 09.02.2010
Karar No : 2010/UH.II-467
BAŞVURU SAHİBİ:
Beyza Özel Güv. ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti., -||kurtuluş Mahallesi|atatürk Cad. Türkeri Apt.|24/1|||soma|manisa

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Meclis-İ Mebusan Caddesi No:24 34427 Fındıklı Beyoğlu/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/155055 İhale Kayıt Numaralı "Özel Güvenlik Hizmet Alımı (2010)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.01.2010 tarih ve II.H.29.00.0265/2010-18E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 25.11.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Özel Güvenlik Hizmet Alımı (2010)” ihalesine ilişkin olarak Beyza Özel Güv. ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.’nin 11.12.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.12.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 25.12.2009 tarih ve 25613 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde: “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

“Şartnameler” başlıklı 12 nci maddesinde: “..İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde: “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12 nci maddesinde: “…(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde: “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

_ a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü, _

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

_(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. _

…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde: “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olan hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır. % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, toplam asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanmayacaktır.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret,

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır.

…

79.5. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.5.1. İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır.

79.5.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

79.5.3. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

…

79.5.5. İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

…

79.5.9. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler toplamını karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması,

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25 inci maddesinde: “25.1. İstekliler tekliflerine vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzeri, giderlerini dahil edeceklerdir. Yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak İlgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Toplam 14,5 gün olmak üzere 31 güvenlik personeli çalışacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (yirmialtı) gün, yemek masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (yirmialtı) gün esas alınacaktır.

Personelin yol gideri günlük brüt (5,70 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yol giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Personelin yemek gideri günlük brüt (5,00 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yemek giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir.

Özel güvenlik görevlilerinin giyim ücretleri yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Yüklenici, personeline 5188 sayılı "Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun" ve ikincil mevzuatına uygun olarak kıyafetlerini verecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:
Bu madde boş bırakılmıştır.
25.3.4. Diğer giderler:

Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1 (bir) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin “Yüklenicinin yükümlülükleri” başlıklı 4 üncü maddesinde: “5 - Yüklenici özel güvenlik görevlilerinin mesaiye geliş-gidişleri ile sevk ve İdaresini yapmak üzere bir yetkili/yetkililer görevlendirecektir. Yüklenici tarafından görevlendirilen bu yetkililer de Üniversite idaresine karşı sorumludur.

__

Yüklenici tarafından karşılanacak bu giderlerin aylık gün sayısı olarak 26 (Yirmi Altı) gün esas alınacaktır. Bu işe ait sözleşmenin uygulanması esnasında çalıştırılacak vasıflı personele Ödenecek ücretin asgari ücrete oranı aşağıdaki şekilde olacaktır.

__

SIRA

İŞÇİNİN POSİZYONU

ASGARİ ÜCRETTEN

FAZLASİ %20

1

Güvenlik Görevlisi

2 Bayan, 29 Bay Özel Güvenlik Personeli __

31

__

Yüklenici, çalıştırılacak personelin giyim bedelini ayni olarak karşılayacaktır…” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

İhale konusu işe ait yaklaşık maliyet cetvelinin eki olan işçilik hesaplama modülü çıktısında işçilere asgari ücretin %20 fazlasının ödeneceği öngörülerek hesaplama yapıldığı, bu şekilde yapılan hesaplama neticesinde idare tarafından giyim bedeli dahil işçilik maliyeti için 538.498,68 TL bedel öngörüldüğü, işçilere ödenecek ücretin, asgari ücrete oranına ilişkin idari şartnamenin teklif fiyata dahil giderler ile ilgili 25 inci maddesinde bir düzenleme yapılmadığı, teknik şartnamenin yüklenicinin yükümlülükleri ile ilgili 4 üncü maddesinde yer alan tabloda ise asgari ücretin %20 fazlasının ödeneceğinin belirtildiği, teknik şartnamede yer alan düzenleme çerçevesinde teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin giyim bedeli hariç 529.273,08 TL olduğu,

İhalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında teklif fiyatının idari şartnamenin 25 inci maddesi dikkate alınarak hazırlandığı, bu maddede ücretle ilgili bir açıklama bulunmadığı gerekçesiyle asgari ücretin temel alındığı ifadesine yer verildiği, bu şekilde yapılan hesaplama neticesinde işçilik maliyeti için 449.156,52 TL ve resmi tatil çalışmaları için 12.995,05 TL olmak üzere işçilik bedeli için toplam olarak 462.151,57 TL, mali mesuliyet sigortası için 368,79 TL, giyim bedeli olarak 5.539,86 TL, müteahhit karı olarak 42.714,38 TL bedel öngörüldüğü, öngörülen teklif bedelleri toplandığında 510.234,60 TL toplam bedeline ulaşıldığı, ancak aşırı düşük teklif açıklamasında toplam tutarın 510.774,60 TL olarak yer aldığı, giyim bedelini tevsik edici belge olarak sadece üzerinde düzenleyen firmanın kaşesinin yer aldığı bir proforma faturanın sunulduğu,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ve aynı zamanda başvuru sahibi de olan isteklinin ihalede sunmuş olduğu teklif fiyatı 548.700,00 TL olmasına rağmen aşırı düşük teklif açıklamasında toplam teklif tutarı olarak 547.800,00 TL öngörüldüğü, teklif açıklamasının ekinde yer alan işçilik hesaplama modülü çıktısında işçilere ödenecek ücret olarak asgari ücretin %20 fazlasının esas alındığı, bu şekilde yapılan hesaplama neticesinde işçilik maliyeti için 513.679,92 TL ve resmi tatil çalışmaları için 15.593,16 TL olmak üzere işçilik bedeli için toplam olarak 529.273,08 TL, mali mesuliyet sigortası için 310,38 TL, sözleşme giderleri dahil giyim bedeli olarak 7.685,55 TL, firma kar payı ve genel giderler için 10.530,99 TL, toplam teklif tutarı olarak ise 547.800,00 TL bedel öngörüldüğü, giyim bedelini tevsik edici belge olarak S.M.M.M. tarafından düzenlenmiş bir stok tespit raporu ve rapor ekinde yer alan faturaların sunulduğu,

İhalede geçerli teklif olarak belirlenen Tepe Savunma ve Güvenlik Sistemleri Sanayi A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeli dahil asgari işçilik maliyeti için %3 sözleşme giderleri dahil 539.208,79 TL, ekipman ve teçhizat bedeli, yıllık izin karşılığı, kıdem tazminatı karşılığı ve teminat mektubu gideri olarak 28.116,00 TL, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası için 1.463,21 TL, toplam teklif bedeli olarak ise 568.788,00 TL bedel öngörüldüğü, giyim bedelini tevsik edici belge olarak istekli ile aynı adreste bulunan, ancak herhangi bir ortaklık ilişkisinin beyan edilmediği Tepe Servis ve Yönetim A.Ş. tarafından düzenlenmiş ve üzerinde sadece düzenleyen firmanın kaşesinin yer aldığı iki adet faturanın sunulduğu görülmüştür.

İsteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin ihalede işçilik gideri haricindeki diğer gider kalemleri olan mali mesuliyet sigortası, giyim bedeli ve müteahhit karı için toplam (368,79+5.539,86+42.714,38=) 48.083,03 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında aynı gider kalemleri için toplam (310,38+7.685,55+10.530,99=)18.526,92 TL bedel öngörüldüğü, isteklilerin teklif mektuplarında yer alan bedellere göre ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin toplam teklif tutarının, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin toplam teklif tutarından (548.700,00- 510.774,60=) 37.925,40 TL daha düşük olmasına rağmen anılan isteklinin işçilik gideri haricindeki diğer gider kalemleri için (48.083,03-18.526,92=) 29.556,11 TL daha fazla bedel öngördüğü tespit edilmiştir.

Yapılan tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde: ihalede işçilere ödenecek ücretin asgari ücrete oranı konusunda idari şartname ve teknik şartname arasında uyumsuzluk bulunduğu, idari şartnamede bu hususa ilişkin bir düzenleme yapılmaz iken teknik şartnamede işçilere ödenecek ücretin asgari ücretin % 20 fazlası olacağının belirtildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında teklif fiyatlarını idari şartnamenin 25 inci maddesini dikkate alarak belirlediklerini ve asgari ücreti esas aldıkları hususlarına yer verdiği, yukarıda yapılan hesaplamalar neticesinde anılan isteklinin toplam teklif tutarının, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliden daha düşük olmasına rağmen, isteklinin işçilik gideri haricindeki diğer gider kalemleri için daha fazla bedel öngördüğü hususu göz önünde tutulduğunda işçilere ödenecek ücrete ilişkin teknik şartnamede yer alan düzenlemenin idari şartnamenin 25 inci maddesinde de aynı şekilde düzenlemesi durumunda oluşabilecek muhtemel yeni teklif tutarlarına ilişkin olarak tereddütlerin oluştuğu, ihale dokümanlarında yer alan mevcut düzenlemelerin isteklilerin tekliflerini oluşturmasında tereddüde yol açtığı, söz konusu düzenlemenin isteklileri yanlış yönlendirdiği ve ihaleye sağlıklı teklif sunmalarına engel olduğu anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesinin uygun olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.