KİK Kararı: 2010/UH.II-440

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/011
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 04.02.2010
Karar No : 2010/UH.II-440 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Sağır Ticaret - Mehmet Sağır, -|||fahrettin Kerim Gökay Caddesi|19/8||ziverbey|kadıköy|istanbul(Ana)

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İzsu), Cumhuriyet Bulvarı No:16 Konak/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/147928 İhale Kayıt Numaralı "12 Ay Süre ile Harmandalı Düzenli Katı Atık Depolama Alanında Çöplerin Bertarafı İçin İş Makineleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

01.02.2010 tarih ve II.H.01.41.0265/2010-6E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU) tarafından 02.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “12 Ay Süre İle Harmandalı Düzenli Katı Atık Depolama Alanında Çöplerin Bertarafı İçin İş Makineleri ve İş Gücü Temini” ihalesine ilişkin olarak Sağır Ticaret - Mehmet Sağır’ın 28.12.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.12.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.01.2010 tarih ve 635 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.01.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyete oranla çok düşük olmasına rağmen idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenmediği, ihale dokümanında belirtilen zorunlu giderler göz önüne alındığında anılan isteklinin teklif bedelinin asgari maliyet toplamının altında olduğu, bu sebeple de idarenin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine gereğince işlem tesis etmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde: “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

“Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

_a-İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b- Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, _

c- Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde: “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

_ a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü, _

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

_(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. _

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Yer almaktadır.

İhalenin üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu birim fiyat teklif cetvelinde iş makineleri için 2.614.800,00 TL, işçi, formen ve teknik personel ücreti olarak ise toplam 381.300,00 TL, toplam teklif bedeli olarak ise 2.996.100,00 TL bedel öngördüğü,

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet cetvelinde iş makineleri için 4.853.136,00 TL, işverene tahsis edilecek araç için 91.584,00 TL, işçi, formen ve teknik personel ücreti olarak ise toplam 264.433,19 TL, toplam tutar olarak ise 5.209.153,19 TL öngörüldüğü görülmüştür.

İdarenin ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifini; diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre düşük bir teklif olarak değerlendirmediği, dolayısıyla sunulan teklif bedeli ile ihale konusu işin yapılabileceği sonucuna ulaştığı anlaşılmaktadır.

İhale konusu iş için öngörülmesi gereken asgari işçilik maliyeti tutarının 264.605,97 TL olduğu, idarenin yaklaşık maliyetin tespitinde kullanılan birim poz analizlerine göre iş makinelerinin bir saatte sarf edeceği yakıt (mazot) miktarının aşağıda yer alan tablodaki gibi olduğu,

Poz Tanımı

İş Kaleminin Adı

Saatlik Toplam

Akaryakıt Tüketim Miktarı

03.512

1.001 Traktör Buldozer (240 HP)

24,624

03.512

1.002 Traktör Buldozer (200 HP)

20,520

03.521

1.003 Lastik Tekerlekli Yükleyici (190 HP)

19,494

---

1.004 Çöp Kompaktörü (240 HP)

24,624

03.503

1.005 Ekskavatör Lastikli (150 HP)

15,390

03.504

1.006 Ekskavatör Paletli (180 HP)

18,468

03.038/2

1.007 Kamyon Damperli (20 Ton 170 HP)

17,442

03.538

1.008 Arazöz (7 Ton Su Sandıklı 120 HP)

10,260

Yaklaşık maliyet cetvelindeki düzenlemeler doğrultusunda iş makinesinin türüne göre kullanılacağı toplam saat miktarlarının ise aşağıda yer alan tablodaki gibi olduğu,

İş Kaleminin Adı

İş Makinesinin Kullanılacağı Toplam Saat

Saatlik Toplam

Akaryakıt Tüketim Miktarı

İş Süresince Harcanacak Toplam Akaryakıt

1.001 Traktör Buldozer (240 HP)

10.800

24,624

265.939,20

1.002 Traktör Buldozer (200 HP)

2.160

20,520

44.323,20

1.003 Lastik Tekerlekli Yükleyici (190 HP)

3.600

19,494

70.178,40

1.004 Çöp Kompaktörü (240 HP)

5.760

24,624

141.834,24

1.005 Ekskavatör Lastikli (150 HP)

2.880

15,390

44.323,20

1.006 Ekskavatör Paletli (180 HP)

3.600

18,468

66.484,80

1.007 Kamyon Damperli (20 Ton 170 HP)

11.520

17,442

200.931,84

1.008 Arazöz (7 Ton Su Sandıklı 120 HP)

1.800

10,260

18.468,00

Toplam

852.482,88

Yukarıda yer alan tabloda belirtildiği üzere iş süresince kullanılacak toplam yakıt miktarının 852.482,88 Kg olduğu, idarenin yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yakıtın birim fiyatını 2,32 (TL/Kg) olarak belirlediği, idarenin belirlediği birim fiyatın esas alınması durumunda iş süresince kullanılacak toplam yakıt giderinin (852.482,88x2,32=) 1.977.760,28 TL olduğu, başvuru sahibi isteklinin şikayet dilekçesinde yakıt birim fiyatının 2,76 TL olarak kabul edildiği, ihale konusu iş için öngörülmesi gereken asgari işçilik maliyeti tutarının da 264.605,97 TL olduğu, dolayısıyla asgari işçilik maliyeti ve yakıt gideri tutarının toplam (1.977.760,28+264.605,97=) 2.242.366,25 TL olduğu, ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin teklif bedelinin asgari işçilik maliyeti ve yakıt gideri tutarından (2.996.100,00-2.242.366,25=) 753.733,75 TL daha fazla olduğu tespit edilmiştir.

İhale konusu iş, ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayalı olmadığından, işçi maliyetleri temelinde bir aşırı düşük teklif incelemesi yapılması imkânı yoktur. Yaklaşık maliyet cetvelinde idare tarafından yapılan araştırma sonucu bulunan ortalama birim fiyatlar ile ihale üzerinde kalan isteklinin teklifindeki birim fiyatlar mukayese edildiğinde, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olduğu görülmekle beraber, söz konusu teklifin yaklaşık maliyete göre aşırı düşük kalıp kalmadığı ve aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılıp yapılmayacağı hususunun, Kanunun 38 inci maddesine göre, idarenin takdirinde olduğu ve itirazen şikayet başvurusunda belirtilenin aksine ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin teklif fiyatının işçilik ve yakıt giderlerinin toplamından 753.733,75 TL daha fazla olduğu görüldüğünden, idarenin yetkisini kullanarak aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutmadan ihale üzerinde kalan firmanın teklifini kabul ederek ihaleyi sonuçlandırmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesine uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.13. maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verileceği ve tekliflerin değerlendirileceği, 79.5. maddesinde; isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanacağı, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

İhale konusu işin adının; 12 ay süre ile Harmandalı Düzenli Katı Atık Depolama Alanında Çöplerin Bertarafı İçin İş Makineleri ve İş Gücü Temini Hizmet alımı olduğu,

İlan metninin sonunda; Harmandalı Düzenli Katı Atık Depolama Alanında Çöplerin Bertarafı Amacıyla 3 Adet Traktör Buldozer (240 HP), 1 Adet Traktör Buldozer (200 HP), 1 Adet Lastik Tekerlekli yükleyici (190 HP), 2 Adet Çöp Kompaktörü (240 HP), 1 Adet Ekskavatör (lastikli 150 HP), 1 Adet Ekskavatör (paletli 180HP), 4 Adet Damperli Kamyon (20 ton kapasiteli 170 HP) , 1 adet Arazöz (7 Ton su sandıklı 120 HP), 1800 ton Kalsiyum Hidroksit temini, 600 mt gaz toplama bacası temini ve imalatı ve çeşitli vasıflarda 11 adet personel temini işi olduğu belirtilmiştir.

Söz konusu ihalede, yaklaşık maliyetin yapılan piyasa araştırması ve işçilik hesaplamaları esas alınarak toplam 5.209.153,19 TL olarak belirlendiği, 12 adet ihale dokümanı satın alındığı, 7 adet ihale zarfı verildiği, 6 istekli tarafından parasal tutar içeren teklif sunulduğu, teklif tutarları sırasıyla 2.224.558,50 TL, 2.462.139,00 TL, 2.851.360,50 TL, 2.996.100,00 TL, 4.396.725,00 TL ve 4.729.011,00 TL olduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda ilk 3 isteklinin tekliflerinin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin 2.996.100,00 TL fiyat teklifi sunan isteklinin üzerinde bırakıldığı, 4.396.725,00 TL tutarındaki teklif sahibinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemeden, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet cetvelinde; iş makineleri için 4.853.136,00 TL, işverene tahsis edilecek 2 adet araç için 91.584,00 TL , işçi, formen ve teknik personel ücreti olarak toplam 264.433,19 TL, toplam tutar olarak ise 5.209.153,19 TL öngörüldüğü,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu birim fiyat teklif cetvelinde ise; iş makineleri için 2.614.800,00 TL, işçi, formen ve teknik personel ücreti olarak ise toplam 381.300,00 TL, toplam teklif bedeli olarak ise 2.996.100,00 TL bedel öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Ancak, idari şartnamenin 25.3.4. maddesinde; teknik şartnamenin 12. maddesinde tanımlanan kontrollük hizmetleri için istenen 2 adet araca ait masrafların teklif fiyata dahil edileceği belirtilmiş olmasına karşın, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklifinde idareye tahsis edilecek olan bu 2 araç için bir gider öngörülmediği anlaşılmıştır.

İdare tarafından, ihale dokümanında teklif fiyata dahil edilmesi istenilen masraflar ve idarece hesaplanan yaklaşık maliyet ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklifi dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen tutar ile ihale konusu işin yapılıp yapılamayacağı hususunda aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında, teklif tutarları arasında ciddi farklılıklar olduğu, bu nedenle ihale dokümanında belirtilen teklif bileşenlerine ilişkin giderleri karşılayıp karşılamadığı yönünden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

Adem KAMALI Abdullah DÜNDAR Erkan DEMİRTAŞ

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi**

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddelerinde yer alan açıklamalara göre, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, anlaşılmaktadır.

İhale konusu işin adının; 12 Ay Süre İle Harmandalı Düzenli Katı Atık Depolama Alanında Çöplerin Bertarafı İçin İş Makineleri Hizmet Alımı olduğu, yaklaşık maliyet tutarının 5.209.153,19 TL olarak hesaplandığı, anlaşılmıştır.

Öte yandan, söz konusu ihalede 12 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 7 istekli tarafından teklif verildiği, idarece dört isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye geçerli 3 teklif kaldığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarı 2.996.100,00 TL iken, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen başvuru sahibinin teklif tutarının 4.396.725,00 TL, diğer geçerli teklif sahibinin teklif bedelinin ise 4.396.725,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemeden, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından, ihale dokümanında teklif fiyata dahil edilmesi istenilen masraflar ve idarece hesaplanan yaklaşık maliyet ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile diğer geçerli teklif bedeli dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen tutar ile ihale konusu işin yapılıp yapılamayacağı hususunda aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında, teklif tutarları arasında ciddi farklılıklar olduğu, bu nedenle ihale dokümanında belirtilen teklif bileşenlerine ilişkin giderleri karşılayıp karşılamadığı yönünden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

** Hakan GÜNAL**

** Kurul Üyesi **