KİK Kararı: 2010/UH.II-3981

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/079
Gündem No : 74
Karar Tarihi : 27.12.2010
Karar No : 2010/UH.II-3981
BAŞVURU SAHİBİ:
Metropol Gıda Teks. Tem. Hay. İnş. Tic. A.Ş., Sarıhamzalı Mah. 47003 Sk. No:39 Seyhan/ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Selçuk Devlet Hastanesi Başhekimliği, Atatürk Bulvarı No:16 35920 Selçuk/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/512407 İhale Kayıt Numaralı "2011-2012 Yılları Malzemeli Yemek Hazırlama Dağıtım ve Sonrası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.10.2010 tarih ve II.H.37.23.0229/2010-68E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Selçuk Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 28.10.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2011-2012 Yılları Malzemeli Yemek Hazırlama Dağıtım ve Sonrası” ihalesine ilişkin olarak Metropol Gıda Teks. Tem. Hay. İnş. Tic. A.Ş.’nin 22.11.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 22.11.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.12.2010 tarih ve 49547 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalenin yaklaşık maliyetin % 29,65 altında teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı, söz konusu isteklinin teklif ettiği bedelle ihale konusu işin gerçekleştirilemeyeceği, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartnamenin 2(a) maddesinde ihale konusu işin adı; “2011-2012 Yılları Malzemeli Yemek Hazırlama Dağıtım ve Sonrası”, 2(b) maddesinde ise ihale konusu işin fiziki miktarı ve türü; “yemek:120.000 öğün, kahvaltı: 58.000 öğün” şeklinde belirlenmiş olup, anılan şartnamenin 19 uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden verecekleri, ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı düzenlenmiştir.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1. İşin yapılması sırasında kullanılacak tüm üretim malzemeleri (LPG, yağ, gıda maddeleri, içme suyu vb.) işçilik ve üretim malzemelerinin nakliyesi ve yemek üretiminden sonra kullanılacak temizlik malzemeleri ile KDV hariç her türlü sigorta, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahil olcaktır.

…

25.3 Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir.

__

25.3.1. Yemek üretiminde kullanılacak işçilik dahil her türlü yemek üretim malzemeleri, yemek üretiminden kaynaklanabilecek kaza ve zehirlenmelere karşı personel ve hastaları kapsayan 150 kişilik kaza ve zehirlenmelere karşı sigorta bedeli (sözleşme süresince geçerli), yemek üretiminde kullanılacak tüm üretim malzemeleri (tabak, tencere vb.), yemek sonrası hizmeti kapsayan temizlik malzemesi giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir: 1,0. ”

Düzenlemesi yer almaktadır.__

Teknik şartnamenin 5 inci maddesinde toplam çalıştırılacak işçi sayısının 5 kişi olduğu öngörülmüştür.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; idarece 08.11.2010 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin en düşük fiyat teklifi veren A-Tem. Güv. Yemek San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, söz konusu teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemesi nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun aşırı düşük teklifler başlıklı 38 nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.4 üncü maddesinde ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan hizmet alımı ihalelerinin durumu açıklanmış ve ihale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesinin yapılacağı; 4734 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

İnceleme konusu ihale personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmamakla birlikte, aktarılan mevzuat hükümlerinden hareketle genel olarak, kamu ihale hukukunda aşırı düşük tekliflerin tespiti konusunda iki ölçüt bulunduğu, bunların yaklaşık maliyet ve ihaleye katılan diğer isteklilerin teklif bedelleri olduğu, bu nedenle ihale sürecinde oluşan serbest fiyat rekabeti sonucunda oluşan diğer fiyatlara göre aşırı derecede düşük olan ve ihale konusu hizmetin sözleşme hükümlerine uygun ifası konusunda tereddüt oluşturan tekliflerin sorgulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede, idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırması ile diğer idarelerin kullandıkları fiyatlar temel alınarak toplam 601.800,00 TL olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 423.340,00 TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olan başvuru sahibi tarafından 477.420,00 TL teklif verildiği, ihaleye sunulan diğer geçerli tekliflerin sırasıyla 524.600,00 TL, 536.400,00 TL, ve 596.000,00 TL olduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin teklif fiyatlarının, hem yaklaşık maliyete hem de diğer tekliflere göre düşük olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, anılan tekliflerin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında öngörülen yüklenici kar marjının üst sınırı olan % 20 oranı indirgenmiş yaklaşık maliyet tutarının da altında kaldığı belirlenmiştir.

Bu çerçevede, inceleme konusu ihalede, yaklaşık maliyete, diğer tekliflere ve yüklenici kar marjının üst sınırı olan % 20 oranı indirgenmiş yaklaşık maliyet tutarına göre teklifi önemli ölçüde düşük olan ihale üzerinde bırakılan istekli ve aynı zamanda başvuru sahibi olan ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihale konusu işi ifa edebilmeleri yönünde tereddüt oluştuğu anlaşılmış olup, bu nedenle de söz konusu isteklilere Kamu İhale Genel Tebliğinin ”Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli ile aynı zamanda başvuru sahibi olan ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi isteklilerin tekliflerine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

**** İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin; “ihalenin yaklaşık maliyetin %29,65altında teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı, söz konusu isteklinin teklif ettiği bedelle ihale konusu işin gerçekleştirilemeyeceği, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu” yönündeki iddiasının incelenmesi sonucunda, iddia yerinde bulunarak düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiş bulunmaktadır.

Söz konusu ihale; malzemeli yemek hazırlama dağıtım ve sonrası hizmet alımı işi olup, idarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırması ile diğer idarelerin kullandıkları fiyatlar temel alınarak toplam 601.800,00 TL olarak belirlendiği, 7 adet ihale dokümanı satıldığı, 5 isteklinin teklif verdiği, bütün tekliflerin geçerli ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye 423.340,00 TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olan başvuru sahibi tarafından 477.420,00 TL teklif verildiği, ihaleye sunulan diğer geçerli tekliflerin sırasıyla 524.600,00 TL, 536.400,00 TL ve 596.000,00 TL olmak üzere teklif veren bütün isteklilerin tekliflerinin birbirlerine yakın ve yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte idarece aşırı düşük teklif olarak görülmeyerek ihalenin geçerli teklifler içerisinde en düşük teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak şikayet başvuruna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyetin altındaki bütün geçerli tekliflerin birbirine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklandığı üzere inceleme konusu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesi” ne ilişkin karara katılmıyoruz.

** Ali Kemal AKKOÇ Hicabi ECE **

** II.Başkan Kurul Üyesi **