KİK Kararı: 2010/UH.II-3667

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/076
Gündem No : 50
Karar Tarihi : 07.12.2010
Karar No : 2010/UH.II-3667
BAŞVURU SAHİBİ:
Mass Arıtma Sistemleri İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Remondis Su ve Atık Su Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Gebze Organize Sanayi Bölgesi İlhan Dede Cad. 700. Sokak 41480 Gebze/KOCAELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, Cemalpaşa Mah. Ethem Ekin Sok. No:16 01120 Seyhan/ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/35443 İhale Kayıt Numaralı "İçmesu Temin Sisteminin Bakım-Onarım ve İşletilmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.12.2010 tarih ve II.H.33.93.0258/2010-62E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 27.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İçmesu Temin Sisteminin Bakım -Onarım ve İşletilmesi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Mass Arıtma Sistemleri İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Remondis Su ve Atık Su Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 11.10.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 28.10.2010 tarih ve 42902 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalede, ilk ihale komisyonu kararı ile firmalarının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirtilmesinden önce firmalarının aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadığı; ancak, Kamu İhale Kurumuna yaptıkları itirazen şikayet başvurusu neticesinde Kurul tarafından alınan 31.08.2010 tarihli ve 2010/UH.II-2657 sayılı karar ile düzeltici işlem tesis edilmesine karar verilmesi üzerine idarece tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle teklifleri reddedilerek ihalenin iptal edildiği belirtilerek,

Tekliflerinin aşırı düşük olmadığı, ayrıca, yaptıkları aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesi çerçevesinde yapıldığı, dolayısıyla tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “İçmesu Temin Sisteminin Bakım – Onarım ve İşletilmesi Hizmet İşi” , miktarı ve türünün ise; “İçmesu Temin Sisteminde Bulunan 1(Bir) Adet 500.000 m3/Gün Kapasiteli İçmesu Arıtma Tesisi, 1 (Bir) Adet Su Alma Yapısı, 11 (Onbir) Adet Su Deposu, 8 (Sekiz) Adet Pompa İstasyonu, 8,6 Km Uzunluğunda İletim Tüneli, 25,5 km Uzunluğunda İsale Hattı, 70,27 Km Uzunluğunda İçmesu Dağıtım Şebekesi, Köy ve Beldelerde Bulunan Su Kuyusu ve Kaynaklarının Dezenfeksiyon İşleri ile Kalite Kontrol İşleri” olarak belirtildiği;

19 uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat olacağının belirtildiği;

İdari şartnamenin 25.3 üncü maddesinde; “Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

_ 25.3.1.İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:_

__

_ Personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme yapılacaktır. Çalıştırılacak personele aşağıdaki belirtilen tabloda yer alan asgari ücretin % fazlası ödenecektir. İş Kanununa göre haftada 45 saat çalışılacaktır. Yapılacak fazla çalışma saatleri ve personeller birim fiyat cetvelinde yer almaktadır. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılacak olup çalışma yapılacak gün sayısı ve personeller Birim fiyat cetvelinde yer almaktadır._

S.No

Personel

Ücret /Aylık

Personel Sayısı

_(Asgari ücretin fazlası ) _

1

İşletme Müdürü

300%

1

2

Elektrik ve Otomasyon Sorumlusu

150%

1

3

Proses ve Kalite Sorumlusu

150%

1

4

İşletme Mekanik-İletim-Pompa İst. Sorumlusu

150%

1

5

Dezenfeksiyon Sorumlusu

100%

1

6

Laboratuar Pers. Kimyager/Kimya Müh

130%

2

7

Laboratuar Pers. Biyolog

130%

2

8

Laboratuar Tekniker/Teknisyen

40%

2

9

Merkezi Kontrol Baş Operatörü

80%

1

10

Merkezi Kontrol Operatörü Arıtma

50%

3

11

Merkezi Kontrol Operatörü Pompalar

40%

7

12

Klor-Kimya Ünitesi Operatörü

100%

1

13

Çamur Susuzlaştırma Ünitesi Operatörü

60%

1

14

Filtre Ünitesi Operatörü

60%

2

15

Bakım-Onarım Arıtma (Elektrik Ekipman)

50%

4

16

Bakım-Onarım Arıtma (Mekanik Ekipman)

50%

2

17

Bakım-Onarım Depolar/Pompalar(Elektrik Ekip.)

50%

2

18

Bakım-Onarım Depolar/Pompalar(Mekanik Ekip.)

50%

1

19

Proses Temizlik

30%

2

20

İletim Sistemi İşletme ve Bakım Pers. Sorumlusu

50%

1

21

İletim Sistemi İşletme ve Bakım Personeli

30%

3

22

Belde, Köy ve Mah. İşletme ve Bakım Personeli

40%

2

23

Dezenfeksiyon Personeli

40%

6

24

Numune Alım Personeli

40%

2

25

Numune Taşıma Aracı Personeli

30%

2

26

Bilgisayar İşletmeni

40%

1

27

Halkla İlişkiler Görevlisi

40%

1

28

Çevre Düzenleme ve Temizlik Görevlisi

30%

3

29

Hizmetli

30%

3

Toplam

61

_ 25.3.2.Yemek, yol ve giyecek giderleri:_

__

Çalışan personel için ayda 22 gün günde bir öğün asgari 4 çeşit ve asgari 1200 kaloriye sahip yemek verilecektir. Tesiste verilen yemekten faydalanamayanlara ücreti nakit olarak ödenecektir.

__

_ Personelin Arıtma Tesislerine ve Pompa istasyonlarına ulaşımı yüklenici tarafından servis ile sağlanacaktır. Diğer ekipler iş için istihdam edilen araçları kullanacaklardır. Bunun dışında herhangi bir yol gideri yükleniciye ödenmeyecektir._

__

Laboratuar Personeline yılda 2 takım Laboratuar Giysisi (beyaz önlük, beyaz t-şört veya gömlek, ayakkabı); Merkezi Kontrol Operatörleri, sekreter ve hizmetliye yılda 2 takım Operatör Giysisi (Açık mavi önlük, beyaz t-şört veya gömlek, ayakkabı); Numune alma personeline yılda 1 takım yazlık numune alma giysisi (açık mavi önlük, beyaz t-şört veya gömlek, ayakkabı, şapka ) ve 1 takım kışlık numune alma Giysisi (açık mavi önlük, gömlek, ayakkabı veya bot, mont veya yağmurluk, şapka ); Diğer personele yılda 1 takım yazlık iş giysisi (ayakkabı, pantolon, gömlek, yelek) 1 takım kışlık iş giysisi (iş tulumu veya gömlek&pantolon, ayakkabı veya bot veya çizme, mont veya yağmurluk) ve baret sağlanacaktır. Giysi renk ve model seçiminde kontrollük teşkilatının görüşü alınacaktır.

__

_ 25.3.3. Malzeme giderleri:_

__

_ Teknik Şartnamede yer alan araçlar ve ekiplerin kullanacağı malzemeler yüklenici tarafından karşılanacaktır. İşletme bakım ve onarım ile ilgili yükleniciye ait işlerin ofis giderleri yüklenici tarafından sağlanacaktır. Ofis, WC, Lavabo, Cam ve bina içi temizlik malzemeleri ile ziyaretçilere ikram edilecek çay ve kahve Yüklenici tarafından karşılanacaktır.” _düzenlemesine yer verildiği;

25.5 inci maddesinde iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranının % 3 olarak belirlendiği;

48 inci maddesinden, işe sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 gün içinde başlanacağı ve işin 31.12.2012 tarihinde sona ereceği,

İhale dokümanı kapsamında verilen Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formunda, 3 ana grupta (6 adet idari işler personeli, 37 adet proses, işletme ve bakım -onarım personeli ve 18 adet kalite kontrol ve laboratuar personeli) olmak üzere ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak 61 adet personelin çalışma süreleri (normal çalışma, resmi tatilde çalışma, fazla mesai) ile ulaşım, ofis, araç ve diğer giderlerine (araç ve makinelerin sayıları, kullanım süreleri ile kat edecekleri fazla km miktarları) ilişkin miktarlara ayrı ayrı yer verildiği,

Görülmüştür.

Söz konusu ihalede, teklif fiyata dahil giderler temelde “personel giderleri” ve “ulaşım, ofis, araç ve diğer giderleri” olarak iki kısımdan oluşmakta olup, personel giderleri, idare tarafından hesaplanan toplam yaklaşık maliyetin % 67’sini teşkil etmektedir.

25.06.2010 tarihli ihale komisyon kararı ile yaklaşık maliyet hesabına dair belgelerin tetkiki neticesinde; yaklaşık maliyet hesabında, ayni olarak karşılanması öngörülen yemek için idarece 4,50 TL brüt maliyet öngörüldüğü, personelin yol maliyetinin ise Birim Fiyat Teklif Cetvelinin “Ulaşım, ofis, araç ve diğer giderler” kısmında yer alan “Ulaşım Servisi” iş kalemi içerisinde değerlendirildiği; kişi başına 15,00 TL giyim bedeli ve %3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamının 3.246.974,54 TL olarak hesaplandığı; bu değere personelin 32 aylık ücreti üzerinden hesaplanan 188.762,40 TL tutarında kıdem tazminatı ve aylık 52.500 TL’den 32 aylık (32 x 52.500= 1.680.000 TL) ulaşım, ofis, araç ve diğer giderleri için hesaplanan 1.680.000,00 TL eklenmek suretiyle 5.115.736,94 TL karsız yaklaşık maliyetin bulunduğu;

İdarece hesaplanan karsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş.’den, söz konusu isteklinin işçilik giderlerine ilişkin teklifinin hesaplanan asgari işçilik maliyetinin üzerinde olduğu dikkate alınarak, 04.06.2010 tarihli ve 4189 sayılı yazı ile ihaledeki diğer maliyet gideri olan ulaşım, ofis ve araçlara ilişkin teklif fiyatının açıklanmasının istenildiği ve süresi içerisinde sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülen Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği,

Başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusunun reddedilmesi üzerine Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, 31.08.2010 tarihli ve 2010/UH.II-2657 sayılı Kurul Kararı ile aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata aykırı bulunan Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş.’nin teklifi ile sunduğu mali tabloları belgelerin sunuluş şekline uygun olmayan Va Tech Wabag GmbH’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını teminen düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği; Kurulun bu kararı üzerine, idarece başvuru sahibinin, Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş.’nin ve Yurt Mühendislik – Osman Üneş’in tekliflerinde aşırı düşük olarak tespit edilen iş kalemlerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bahse konu üç istekli tarafından sunulan açıklamaların idarece değerlendirilmesi neticesinde; Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş. ile Yurt Mühendislik – Osman Üneş’in açıklamalarının yeterli görüldüğü, başvuru sahibinin açıklamasının ise yeterli bulunmadığı, sonuç olarak, başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülmemesi gerekçesiyle, Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş. ile Va Tech Wabag GmbH’nin tekliflerinin ise anılan Kurul Kararı doğrultusunda değerlendirme dışı bırakıldığı ve 27.09.2010 tarihli ihale komisyonu kararı ile, “ 3 adet teklifin değerlendirme dışı kalması ve geriye tek teklif kalması nedeniyle ihalede yeterli rekabetin oluşmadığı” gerekçesiyle __ ihalenin iptal edildiği,

Görülmüştür.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinin 79.1 inci alt maddesinde; “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olan hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

__

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır. % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, toplam asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanmayacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan Tebliğ açıklamasından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinin teklif değerlendirme sürecinde, teklif cetvelinde yer alan işçilik kalemleri üzerinden % 3 sözleşme ve genel gider hesaplanacağı ve damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderlerin ayrıca hesaplanmayacağı, sayılan giderlerin işçilik kalemleri üzerinden hesaplanacak % 3 sözleşme ve genel gider içerisinde yer aldığının kabul edileceği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, idare tarafından yaklaşık maliyet hesabında işçilik kalemleri üzerinden % 3 sözleşme ve genel gider hesaplanmasına rağmen, anılan % 3’lük tutar içinde yer aldığı kabul edilmesi gereken kıdem tazminatının tekrar personel ücretleri üzerinden hesaplanmasının yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamasına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, karsız yaklaşık maliyet idarece fazladan hesaplanan 188.762,40 TL tutarındaki kıdem tazminatının 5.115.736,94 TL’den çıkartılması neticesinde 4.926.974,54 TL olarak hesaplanmıştır.

Öte yandan, idari şartnamenin 25.3 üncü maddesinde yer alan teklif fiyata dahil diğer masraflar esas alınarak yapılan hesaplama neticesinde; ayni olarak karşılanması öngörülen giyim, yemek ve yol bedeli hariç %3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamı 2.986.163,98 TL olarak hesaplanmıştır.

Başvuru sahibinin ihalede verdiği teklif tutarı 4.996.860,00 TL olup, hesaplanan karsız yaklaşık maliyetin üzerindedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

__

Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

__

Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Yönetmeliğin anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutulacağı anlaşılmaktadır. Ancak, her ne kadar idarenin aşırı düşük tekliflerin tespitinde takdir yetkisi bulunmakla birlikte bu yetki sınırsız değildir.

Başvuru sahibinin ihalede verdiği teklif tutarı (4.996.860,00 TL) hesaplanan karsız yaklaşık maliyetin (4.926.974,54 TL) üzerinde olduğundan teklifinin aşırı düşük olmadığı, dolayısıyla, karsız yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlenerek sorgulamaya tabi tutulmasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Diğer taraftan, idare tarafından 10 günlük yasal karar alma süresi sonrasında şikayet başvurusuna ilişkin olarak 02.11.2010 tarihli kararın alındığı, anılan kararda;

- Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali konulu 30.09.2010 tarihli yazılarının başvuru sahibine aynı gün faks ile tebliğ edildiği, itiraz başvurusunun ise idare kayıtlarına 11.10.2010 tarihinde girdiği belirtilerek ihalenin iptaline ilişkin şikayet başvurusunun süresi içerisinde yapılmadığı,

- Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikayet üzerine, Kurulun 2010/UH.II-2657 sayılı Kararı ile idarelerinin Kanunun 37 nci maddesine istinaden Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş.’den istemiş olduğu açıklamanın Kanunun 38 inci maddesine göre yapılmış aşırı düşük teklif savunması olarak kabul edilip, yapılan açıklamanın uygun olmadığı belirtilerek anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını teminen düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği,

- Anılan Kurul Kararı üzerine idarelerinin 3 istekliden tekliflerinin yaklaşık maliyete göre düşük olduğu bileşenlerine ilişkin olarak Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenildiği,

- Yapılan açıklamaların değerlendirilmesi neticesinde Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş. ile Yurt Mühendislik – Osman Üneş’in açıklamalarının uygun bulunduğu, başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmadığı,

Hususlarına yer verilmiştir. Anılan kararda yer alan hususlara ilişkin olarak aşağıdaki tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasında; “İhalede geçerli teklif kalmaması nedeniyle veya ihalede geçerli teklif olmakla birlikte bazı tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle ihalede rekabetin oluşmadığı ve/veya kaynakların etkin kullanımının gerçekleşmediği gerekçesiyle ihalenin idare tarafından iptal edildiği durumlarda, aday veya istekliler tarafından başvuru veya teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karşı yapılan başvurular, ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılan başvuru olarak değerlendirilmez. Bu başvurular ihalenin iptaline yönelik bir başvuru olarak değerlendirilmediğinden, başvurunun veya teklifin geçerli olduğuna dair başvuruların öncelikle idareye yapılması, idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya on günlük süre içerisinde idare tarafından bir karar alınmaması hallerinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekmektedir. Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine Kurul tarafından başvuru sahibinin teklifinin geçerli olduğuna dair düzeltici işlem kararı verilen hallerde, idarenin ihalenin iptali kararını geri almaması durumunda iptal kararına karşı doğrudan idari yargı mercilerine başvuruda bulunulması gerekmektedir.” açıklaması bulunmakta olup, ihalenin iptal gerekçesi 27.09.2010 tarihli ihale komisyonu kararında 3 adet teklifin değerlendirme dışı kalması ve geriye tek teklif kalması nedeniyle ihalede yeterli rekabetin oluşmadığı şeklinde belirtildiği ve başvuru sahibinin iddialarının doğrudan kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemine ilişkin olduğu hususları birlikte dikkate alındığında; başvurunun ihalenin iptal edilmesi işlemine yönelik olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, teklifin değerlendirilmesine ilişkin başvurunun, şikayete konu işlemin farkına varıldığı tarihi takip eden en geç 10 gün içinde idareye yapılması gerekmektedir. İnceleme konusu başvuruda şikayete konu işlemin farkına varıldığı tarih 30.09.2010 olup, başvuru idare kayıtlarına anılan tarihi takip eden onbirinci gün olan 11.10.2010 tarihinde girmiştir. Ancak, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Süreler ile ilgili genel esaslar” başlıklı 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar…” şeklinde yer alan hüküm dikkate alındığında, şikayete konu işlemin farkına varıldığı tarihi takip eden onuncu gün, 10.10.2010 Pazar günü (hafta sonu tatil günü) olduğundan başvuru süresi Pazar gününü izleyen ilk iş günü olan 11.10.2010 Pazartesi gününe uzamaktadır. Başka bir ifadeyle, başvuru yasal süresi içerinde yapılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kanunun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinin birinci fıkrasında; “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.” hükmü,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 nci maddesinde ise; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Kanun hükümlerinden, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında isteklilerin tekliflerinde bulunan net olmayan hususlar ile ilgili idarece yazılı açıklama istenebileceği; ihale komisyonunca, Kanunun 37 nci maddesine göre yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutulacağı anlaşılmaktadır.

Kanunun 37 nci maddesindeki, tekliflerde tespit edilen net olmayan hususlara ilişkin açıklama talebinin isteklilerin teklif ettikleri fiyatların açıklanması olarak değerlendirilmemesi gerekmekte olup, anılan madde ile teklif fiyatı dışındaki, ihale komisyonunda tereddüt oluşturan teklif unsurlarının açıklanmasına imkan verilmesi hedeflenmektedir. Aksine bir durumda, Kanunun 38 inci maddesi doğrultusunda aşırı düşük teklif olarak belirlenen tekliflerin sorgulanması herhangi bir anlam ifade etmeyecektir.

Kaldı ki, idarenin Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş.’ye gönderdiği 04.06.2010 tarihli ve 4189 sayılı yazı incelendiğinde; yazıda her ne kadar “ Kamu İhale Kanunun 37 nci maddesine göre her bir tesisin işletilmesi için gerekli olan Araç, Ulaşım ve diğer giderler ile ilgili açıklayıcı bilgi ve belge sunmanız gerekmektedir.” ifadesi yer alsa da, yazının konusunun “Fiyat açıklaması” olarak belirtildiği ve açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde belirtilen hususlar çerçevesinde yapılmasının istenildiği görülmüştür. 25.06.2010 tarihli ihale komisyonu kararının 3 üncü maddesinde de özetle tekliflerin idari şartnamenin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33 üncü maddesi çerçevesinde incelendiği ve Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş.’nin açıklamasının yeterli olduğu hususlarına yer verilmiştir. Dolayısıyla, idarece yapılan işlemin Kanunun 38 nci maddesi kapsamında aşırı düşük teklif sorgulaması olduğu anlaşılmaktadır.

Bahse konu Kanun hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, idarece Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş.’den Kanunun 37 nci maddesi kapsamında açıklama talebinde bulunulduğu ancak, açıklamanın Kurul tarafından Kanunun 38 inci maddesine göre yapılmış aşırı düşük teklif sorgusu olarak kabul edildiği şeklindeki değerlendirmesi incelendiğinde;

Teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak Kanunun 37 nci maddesi kapsamında açıklama istenilemeyeceği, idarenin 04.06.2010 tarihli ve “Fiyat açıklaması” konulu yazısında belgelendirmenin Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesi çerçevesinde yapılmasının istenildiği ve 25.06.2010 tarihli ihale komisyonu kararında idari şartnamenin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33 üncü maddesi çerçevesinde yapılan inceleme neticesinde anılan isteklinin açıklamasının yeterli bulunduğuna yönelik ifadelere yer verildiği hususları birlikte dikkate alındığında; idarenin yaptığı değerlendirmenin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 31.08.2010 tarihli ve 2010/UH.II-2657 sayılı Kurul Kararı ile teklifinin değerlendirme dışı bırakılması şeklinde düzeltici işlem tesisine karar verilen Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin söz konusu Karara rağmen yeniden sorgulanmasının, öte yandan da gerek ilk ihale komisyonu kararında gerekse anılan Kurul Kararında teklifinin aşırı düşük olduğuna ilişkin hiçbir tespitin bulunmadığı, üstelik teklifi de yaklaşık maliyetin üzerinde olan Yurt Mühendislik – Osman Üneş’nin Kurul Kararı sonrasında aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasının geçerli bir gerekçesi bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Mass Arıtma Sistemleri İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Remondis Su ve Atık Su Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirilmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, usulde oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

1- Usul yönünden;

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin 1. fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği; 55. maddesinin 1. fıkrasında; şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı; 56. maddesinin 1. fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, ihalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebileceği ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabileceği hükümleri yer almaktadır.

Anılan hükümden, ihalenin idare tarafından iptali hallerinde, belirtilen sınırlı hallerde itirazen şikâyet yoluna gidilebileceği, bu hallerin de ancak şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınanlar olduğu, Yasada iptal sebeplerine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı ve istisnasının yer almadığı anlaşılmaktadır.__

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde de; İsteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 6. maddesinin 3. fıkrasında; Kuruma itirazen şikâyet süresinin; şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün , diğer hallerde on gün olduğu, 14. maddesinin 1.fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği , 15. maddesinin 1. fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı yönüyle inceleneceği, 4. fıkrasında ise; yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenleneceği, 21. maddesinin (c) bendinde ise; başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 8. maddesinin 3. fıkrasında; herhangi bir şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusu olmaksızın idare tarafından alınan herhangi bir sebeple ihalenin iptali kararlarına karşı Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulamayacağından , bu kararların ancak idari yargı mercilerinde dava konusu edilebileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

İdare tarafından, 06.05.2010 __ tarihinde yapılan ihalenin 25.06.2010 tarihli ihale komisyon kararına karşı idareye şikâyet ve Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bunun üzerine 31.08.2010 tarih ve 2010/UH.II-2657 sayılı karar ile “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verildiği, ihaleyi yapan idare tarafından anılan Kurul kararının uygulandığı ve 27.09.2010 tarihli ihale komisyon kararı ile; “ 3 adet teklifin değerlendirme dışı kalması ve geriye tek teklif kalması nedeniyle ihalede yeterli rekabetin oluşmadığı ” gerekçesiyle, ihalenin iptal edildiği ve 28.09.2010 tarihinde ihale yetkilisince ihale komisyonunca alınan iptal kararının onaylandığı, ihalenin iptal edildiğine ilişkin kararın 30.09.2010 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca idarenin iptal kararına ilişkin olarak 5 gün içinde doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerekmekte iken, bu süre geçirildikten sonra 28.10.2010 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından, anılan mevzuat hükümleri uyarınca şikâyet başvurusunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, anılan Kurul kararında istekli tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması hususu, “ aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu ve tekliflerinin değerlendirilme dışı bırakılmaması gerektiği ” gerekçesine dayandırılmakta ise de, Kamu İhale Kurulunca anılan mevzuat uyarınca şikâyet başvurusunun idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olmak üzere inceleneceği, bu incelemenin başvuru sahibinin iddiasını da kapsayacağı, bu nedenle de doğrudan Kamu İhale Kurumu’na yapılacak itirazen şikâyet başvurusunun yeterli olacağı değerlendirilmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, başvuru konusunun süre yönünden reddedilmesi gerektiğinden, işin esasının incelenmesine geçilmesine ilişkin Kurul kararına katılmıyorum.

2- İşin esası açısından ise;

Usul yönünden karara katılmamakla beraber, işin esası hakkında yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucu verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine ” ilişkin karara katılıyorum.

** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi**