KİK Kararı: 2010/UH.II-3492

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/071
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 12.11.2010
Karar No : 2010/UH.II-3492
BAŞVURU SAHİBİ:
Sodexo Entegre Hizmet Yönetimi A.Ş., Koşuyolu Mah. Mahmut Yesari Sk. No.32 34718 Kadıköy/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Galatasaray Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı, Çırağan Cad. No: 36 Ortaköy/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/32135 İhale Kayıt Numaralı "Beslenme Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.11.2010 tarih ve II.H.32.92.0265/2010-64E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Galatasaray Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 07.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Beslenme Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Sodexo Entegre Hizmet Yönetimi A.Ş.’nin 07.10.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.10.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.10.2010 tarih ve 40767 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalede sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının idarece titiz bir şekilde incelenmeden reddedildiği bu sebeple de ihalede değerlendirme dışı bırakıldıkları ayrıca ihalede kendilerinden daha yüksek bir bedel öngören bir isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenmesinin kamu yararı kavramı ile bağdaşmadığı iddiasına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

__

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde de aynı doğrultuda hüküm bulunmaktadır. __

__

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” 79 uncu maddesinde; “…79.4. İhale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmesi gerekmektedir.

__

79.5. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.5.1. İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır.

…

79.5.5. İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

…

79.13. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…” açıklaması yer almaktadır.

İdari şartnamenin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33 üncü maddesinde: “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yine idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” __ başlıklı 25 inci maddesinde;“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim, harç ve v.b... giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olacaktır.

****

25.2. 25**.1.** maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

__

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir;

__

25.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

__

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

__

_25.5._Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik şartnamenin 1 inci maddesinde; “Yüklenici yemekleri, sadece Beyoğlu kampusunda (Galatasaray Lisesi İçin) kendisine tahsis edilen yerde pişirerek servisini yapacaktır. Galatasaray İlköğretim Okulu'nun bulunduğu Şişli ve Galatasaray Üniversitesi'nin bulunduğu Ortaköy kampüslerine ait yemekleri ise kendi üretim tesisinde pişirip okul yemekhanelerine getirerek servisini yapacaktır.

__

Yaklaşık sayı 12 Ayda toplam ortalama 72.500 öğün sabah kahvaltısı ve 245.000 Öğün öğle yemeği, 105.000 Öğün akşam yemeği (12 Ayda ortalama toplam 72.500 öğün sabah kahvaltısı ve 350.000 öğün yemek) dir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Aynı şartnamenin 18 inci maddesinde; “Firma çalıştırdığı personelin 6 ayda bir periyodik sağlık kontrollerini ve portör muayenelerini yaptırıp, portör muayene sonuçlarını idareye bildirmek ve personel dosyasında bulundurmak zorundadır. İdare gıda kontrolü ile ilgili isteklerini firmaya bildirdiğinde yerine getirmekle yükümlüdür.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dosyası incelendiğinde; 18.05.2010 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin başvuru sahibi istekli üzerinde bırakıldığı, anılan Komisyon kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Yiğit Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 05.07.2010 tarihli ve 2010/UH.II-1934 sayılı Kurul kararında başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına karar verildiği görülmüştür.

18.05.2010 tarihli ihale komisyon kararında ihalede sunmuş olduğu geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmaması ve iş deneyim tutarının yetersiz olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılan Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hayv. Tem. ve Servis Hizmeti Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 05.07.2010 tarih 2010/UH.II-1933 sayılı Kurul kararında anılan isteklinin iş deneyim belgesinin ihaleye katılım için yeterli olduğu ve teminat mektubundaki eksikliğin esasa etkili olmadığına karar verildiği, anılan karar üzerine ihale dosyası tekrar incelenerek kamu ihale mevzuatında yer alan eşit muamele ilkesi gereğince zikredilen istekli ile aynı nedenden değerlendirme dışı bırakılan Akkol Hazır Yem. San. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin de değerlendirmeye alındığı, sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmaması nedeniyle başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunda Akkol Hazır Yem. San. ve Tic. A.Ş.’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdarenin 16.07.2010 tarih ve 2 numaralı tutanağı doğrultusunda başvuru sahibi istekliye gönderilen 19.07.2010 tarih ve 126 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, istekliden yemek malzeme bedelleri, demirbaş (makine ve ekipman) maliyeti, portör maliyeti, sigorta gideri, personel gideri, elektrik, su ve doğalgaz giderlerine ilişkin ayrıntılı açıklama istendiği, başvuru sahibi istekli tarafından 21.07.2010 tarihinde sunulan aşırı düşük açıklamasının, idarenin 24.09.2010 tarih ve 3 numaralı tutanağında belirtilen hususlar çerçevesinde uygun bulunmadığı görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin, ihalede sunmuş olduğu birim fiyat teklif mektubunda; kahvaltı öğünü için 2,40 TL, yemek öğünü için 4,25 TL, 72.500 adet kahvaltı öğünü için 174.000,00 TL, 350.000 adet yemek öğünü için ise 1.487.500,00 TL olmak üzere toplam 1.661.500,00 TL bedel öngördüğü belirlenmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında; yemek öğünleri çiğ girdi maliyeti için 2,84 TL, kahvaltı öğünleri çiğ girdi maliyeti için 1,62 TL, öğün başına işçi maliyeti olarak 0,90 TL, öğün başına diğer girdiler için 0,36 TL, toplam bir öğün yemek maliyeti için 4,10 TL, yıllık maliyet olarak 1.604.574,03 TL, kar (%3,5) için ise 56.925,22 TL olmak üzere toplam 1.661.499,25 TL bedel öngörüldüğü görülmüştür.

Teklif açıklamasının içeriğinde; çiğ girdi maliyetleri için istekli tarafından sadece alış faturalarının ve bir adet ambar fişinin sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda belirtilen maddelerinde yer alan ek tevsik edici belgelerin sunulmadığı, teknik şartnamenin 18 inci maddesinde 6 ayda bir periyodik sağlık kontrollerinin ve portör muayenelerinin yaptırılacağı belirtilmesine rağmen, istekli tarafından bu bedellerin yılda bir kez ortaya çıkacağı düşünülerek hesaplamaların yapıldığı tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesi aşamasında idarenin elektrik, su, araç yakıt ve ilaçlama giderlerinin tevsik edilmesine ilişkin bazı eksiklikler tespit ettiği; ancak, anılan iş kalemlerinin teklif bedelinin genel giderler kaleminin içerisinde düşünülmesi gerektiği dolayısıyla da bu kalemlere ilişkin olarak öngörülen bedelin tevsiki amacıyla açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından söz konusu hususlara ilişkin eksikliklerin dikkate alınmaması gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak hazırlanmadığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde belirtilen tevsik edici ek belgelerin açıklamanın içeriğinde sunulmadığı, yine açıklamada periyodik sağlık kontrol ve portör muayenelerinin 6 ayda bir kez değil de teknik şartnameye aykırı olarak yılda bir kez yapılacağının öngörülerek hesaplamaların yapıldığı, sonuç olarak; yapılan teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmaması nedeniyle idarenin başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bulmayarak, isteklinin teklifini değerlendirme dışı bırakması işleminin, mevzuata uygun olduğuna karar verilerek başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhalenin üzerinde bırakıldığı istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında; teklife ilişkin yapılan maliyet analizi aşağıda gösterilmiştir.

Maliyeti oluşturan kalemler

Tutar (TL)

12 Aylık çiğ girdi maliyeti

999.211,75

25 Kişi için personel maliyeti

273.693,00

Personel portör muayenesi

1.167,50

Elekt.+Su+Gaz gideri

20.732,28

Sözleşme giderleri

33.975,78

Mak. ve ekip. gideri

101.815,27

Temizlik malz. gideri

9.599,12

Kıyafet gideri

387,28

Sigorta gideri

6.946,13

Anılan teklif açıklamasında; çiğ girdi maliyetlerine ilişkin tüm yemek malzemeleri için proforma faturaların sunulduğu, sunulan proforma faturalara ilişkin olarak ilgili malzemenin son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturasının açıklamaya eklendiği, ekmek (200gr.) girdisi için alınan proforma faturaya ek olarak birim maliyet cetvelinin sunulduğu, dana eti kemikli, dana eti kemiksiz kuşbaşı ve dana eti kıyma girdileri için ise istekli tarafından şirketleri bünyesinde et alımı ve satımı yapıldığının belirtildiği, bu nedenle de proforma fatura sunulmadığı, bahsi geçen dana eti malzemelerine ilişkin olarak birim maliyet cetveli, bir adet alış faturası ve iki adet satış faturası sunulduğu, satış faturalarında dana eti kemikli ve dana eti kıyma için belirtilen satış fiyatının, bu malzemeler için öngörülen maliyet tutarlarından daha düşük olduğu, yukarıda alıntılanan mevzuat hükmü gereğince bu 3 malzemenin isteklinin; stoklarında olması durumunda yasal defterler veya stok tespit raporu, malzemelerin kendi ürettiği mallar olması durumunda ise maliyet tespit raporunun sunulması gerekirken, bu belgelerden herhangi birinin sunulmadığı, ayrıca yemek maliyetlerine ilişkin tevsik edici tüm belgelerin SMMM veya YMM onaylı olduğu görüşmüştür.

Teklif açıklamasının portör muayene giderine ilişkin olarak proforma fatura ve faturaya ek olarak birim maliyet cetveli ve muayene sarf malzemeleri alış faturaları sunulduğu, temizlik ve personel kıyafet giderlerine ilişkin olarak proforma fatura ve faturaya ek olarak birim maliyet cetveli sunulduğu, personel işçilik giderinin 729,00 TL asgari ücret üzerinden hesaplandığı, elektrik, su ve doğalgaz giderlerine ilişkin olarak örnek faturalar ile maliyet hesaplaması yapıldığı, sigorta gideri için 25 personel üzerinden “Gıda İşletmecileri Sorumluluk Sigorta Poliçesi” sunulduğu, demirbaşlara ilişkin olarak proforma fatura ve faturaya ek olarak alış ve satış faturalarının sunulduğu, sunulan tüm tevsik edici belgelerin SMMM veya YMM onaylı olduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının genel olarak ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu; ancak, çiğ girdi maliyetleri arasında yer alan dana eti kemikli, dana eti kemiksiz kuşbaşı ve dana eti kıyma girdileri için yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan hükümler doğrultusunda olmadığı tespit edildiğinden, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının tamamının ilgili mevzuata uygun olmaması nedeniyle anılan isteklinin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi aşaması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****