KİK Kararı: 2010/UH.II-3411

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/069
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 04.11.2010
Karar No : 2010/UH.II-3411
BAŞVURU SAHİBİ:
Sağır Ticaret / Mehmet Sağır, Eğitim Mahallesi Velibey Sokak 2/8 Ziverbey

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, Cumhuriyet Bulvarı No:16

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/124179 İhale Kayıt Numaralı "Dere Temizlikleri İçin İş Makinalarının Çalıştırılması ve İş Gücü Temini" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.11.2010 tarih ve II.H.32.05.0218/2010-52E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 20.10.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Dere Temizlikleri İçin İş Makinalarının Çalıştırılması ve İş Gücü Temini” ihalesine ilişkin olarak Sağır Ticaret / Mehmet Sağır’ın 29.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 11.10.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.10.2010 tarih ve 37594 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; taraflarınca idarenin 23.11.2009 tarihinde tebellüğ edilen kesinleşen ihale kararına karşı 01.12.2009 tarihli dilekçe ile şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayet başvurularının idare tarafından reddedilmesi üzerinde aynı hususları ihtiva eden 16.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, Kamu İhale Kurulu tarafından 18.01.2010 tarih ve 2010/UH.II-238 sayılı karar ile itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği, Ankara 9 uncu İdare Mahkemesinin 29.03.2010 tarih ve E:2010/245 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması kararı verildiği, Kamu İhale Kurulu tarafından 28.06.2010 tarih ve 2010/MK-85 sayılı kararı ile düzeltici işlem kararı verildiği,

İhale komisyonunca ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük açıklamasının uygun bulunarak ihalenin tekrar aynı istekli üzerinde bırakıldığı, ancak firmanın teklifinin muhtelif araç ve iş makinelerinin amortisman, kira gideri, yakıt giderleri ile operatör- şoför- yağcı ücretlerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5 inci maddesine uygun açıklama sunup sunmadığının incelenmesi gerektiği, söz konusu aşırı düşük teklifin kabul edilmesinin 4734 sayılı Kanunun genel gerekçesinde yer alan “.. taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikteki aşırı düşük tekliflerin reddedilmesine ilişkin özel düzenleme yapılmıştır.” açıklamasına ve Kamu İhale Kanunun 5 inci maddesine aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin ikinci maddesinin (b) bendinde işin miktarı ve türü 33 adet çeşitli iş makinesi ve 48 adet personelin çalıştırılması olarak belirlenmiştir.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25.3 üncü maddesinde; “ 25.3.1 İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Bu işe ait sözleşmenin uygulanması esnasında çalıştırılacak personele ödenecek ücretin asgari ücrete oranı aşağıdaki şekilde olacaktır.

(48 kişi) Vasıfsız işçilik hizmet grubunda çalışacak personele: 1 aylık brüt asgari ücret +% 30 fazlası

__

Fazla mesailer;

Haftalık normal çalışma saati 45 saattir. 45 saati aşan her fazla mesai saati için aşağıdaki formül uygulanacaktır. Vasıfsız işçilik grubunda çalışacak personelin fazla mesaisi = A/30 (Gün) /7,5 (saat) *1,50= 1 saatlik fazla mesai ücreti

__

A= Brüt asgari ücret değeri

Toplam 19440 saat fazla mesai yaptırılacaktır.

Resmi tatil çalışmaları; Resmi tatil gün sayısı 21 olup, çalışacak personel sayısı 10 olacaktır. Toplam resmi tatil çalışması 210 gün’dür. Resmi tatil çalışmasında ek bir yevmiye fazladan verilir.

__

25.3.2 Yemek, yol ve giyecek gibi giderler: Personelin, yemek gideri günlük brüt (4,5 TL/Gün), yol bedelleri gideri günlük brüt (6,14 TL/Gün) olarak teklif fiyata dahil edilecektir. Yemek parası 26 gün/ay, yol parası 26 gün/ay olarak dikkate alınacaktır ve nakdi olarak verilecektir. (maaş bordrosunda gösterilecektir) .

__

İşçilere verilecek iş giyecekleri İdare tarafından karşılanacaktır.

__

25.3.3 Malzeme giderleri: İhale konusu işte kullanılacak olan ve teknik şartnamede belirtilen malzeme giderleri teklif fiyata dahil olacaktır. Yağmurluk, baret,çizme, maske ya da eldiven gibi koruyucu eşya ile işçi sağlık kontrolleri, gerekli aşı ya da sağlık malzemeleri (havlu,sabun vs.) ve haftada 1 kez 3 kg yoğurt yüklenici tarafından karşılanacaktır.

__

…

__

25.5 İhale konusu işlerde görev yapacak personelin işyeri S.S.K. iş kazaları ve meslek hastalıkları tehlike prim oranı % 2 ‘dir ” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Teklif fiyata dahil olan masraflar esas alınarak Kamu İhale Kurumu’nun işçilik hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplamada ihale konusu işte teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının brüt asgari ücretin % 30 fazlası ödenecek 48 adet personel için % 2 risk prim oranı üzerinden (yemek ve yol bedelleri, %3 sözleşme giderleri, resmi tatil ve dini bayram günleri yapılacak çalışma için ödenecek ücret ve fazla çalışma ücreti dahil) 1.431.777,06 TL’ye karşılık geldiği görülmüştür.

İncelemeye konu ihalede, Kamu İhale Kurulunun 28.06.2010 tarih ve 2010/MK-85 sayılı kararı ile “düzeltici işlem belirlenmesi” kararı verildiği ve idare tarafından isteklilerden teminat mektuplarının süre uzatımı talep edildikten sonra 06.08.2010 tarih ve 5434 sayılı yazı ile Doğşen İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği anlaşılmıştır. Söz konusu isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının, 12.08.2010 tarihinde idare kayıtlarına alındığı anlaşılmıştır. 26.08.2010 tarihli Yönetim Kurulu kararında; aşırı düşük sorgulaması sonucunda düzenlenen ihale komisyon kararında ihalenin Doğşen İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasının uygun olacağı bildirildiğinden, firma ile taraflarınca 11.02.2010 tarihli sözleşmenin devamına karar verildiği belirtilmiştir.

İhale ilanının yayımlandığı 14.09.2009 tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.5 inci maddesinde; “ İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.5.1. İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır.

79.5.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

79.5.3. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

79.5.4. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

79.5.5. İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

79.5.6. Verilecek hizmetin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; hizmetin verilme yöntemi ve kullanılacak teknolojinin, hizmet işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

79.5.7. Seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

79.5.8. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir ö”nceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınabilir.

79.5.9. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler toplamını karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama yazısı, alt analizler, resmi kurum teklif birim fiyat listesi, SMMM onaylı firma ekipman listesi ve KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak tespit edilen işçilik ücretlerini gösterir tabloyu sunduğu anlaşılmıştır.

Birim fiyat teklif alınan ihalede her bir kalem bazında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulmuş olan analizlerin incelenmesinden; makine kullanımı gerektiren 11 iş kalemi için istekli tarafından işçilik ve mazot giderleri haricinde “amortisman” adı altında hesaplama yapılarak makinelerin saatlik ücretlerine ilişkin birim fiyatın belirlendiği anlaşılmıştır. İstekli tarafından amortisman hesabının makine fiyatının ekskavatör için 20 yıl diğer makineler için 15 yıl sonunda amorti edileceğinden bahisle toplam saat hesabı yapılarak, örneğin ekskavatör ve dragline tipi makineler 210 Hp (21/2Yd3) için (20 yıl12 ay30 gün*8 saat= 57600 saat), bulunan değerin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının yayımladığı inşaat rayiçlerinde yer alan makine fiyatlarına bölünmek suretiyle elde edildiği anlaşılmıştır.

Ancak, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kullanılan makine analizlerinde malzeme ve işletme bedelleri hariç tutularak hesaplanan kullanım bedelinde yer alan katsayıların amortisman, yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil montaj demontaj gibi hususlar dikkate alınarak tespit edildiği anlaşıldığından ihale konusu işte çalıştırılacak makinelerin saatlik ücretlerinin tespitinde makine kullanımı için öngörülmesi gereken bedelin yalnızca makinenin rayiç bedeli üzerinden hesaplanmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. İstekli tarafından makinelerin saatlik kullanım ücretlerinin (örnek olarak ekskavatör ve dragline tipi makineler 210 Hp( 21/2Yd3) için 3,81TL, Ekskavatör Beko takriben 125 HP(3/4-14/8 Yd3) için 4,24 TL ve Yükleyici (11/2 veya 5500 libre taşıma güçlü, lastik tekerlekli) için 1,33 TL vb.) idare tarafından yaklaşık maliyet için belirlenen (örnek olarak 03.005/1 poz no’lu ekskavatör için 25,07 TL, 03.001 poz no’lu Ekskavatör için 18,15 TL ve 03.021 poz no’lu Yükleyici için 11,50 TL vb.) bedelleri arasındaki farkın istekli tarafından makine kullanım bedeli için öngörülmesi gereken hususların tam olarak makinelerin saatlik ücretlerine yansıtılmamasından kaynaklandığı anlaşıldığından istekli tarafından sunulan analizlerin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, makine kullanımı gerektiren 11 iş kalemi için istekli tarafından oluşturulan analizlerde işçilik için öngörülen miktarın her bir kalem için 1 saat olduğu ancak idare tarafından düzenlenen yaklaşık maliyete esas alınan analizlerde yer alan miktarların sırasıyla; ilk 3 kalem için 2,92 saat, dördüncü kalem için 2,44 saat, 5 ve 6 ncı kalem için 1,44 saat, 7 nci kalem için 6,4 saat, 8 inci kalem için 2,88 saat, 10 uncu kalem için 1,48 saat, 11 inci kalem için 2,44 saat olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu açıklamada işçilik saatlerinin düşük tutulması ve asgari ücretin esas alınmasını sağlayacak teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda açıklamada bulunulmadığı anlaşıldığından, söz konusu açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.__

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Doğşen İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****