KİK Kararı: 2010/UH.II-2914

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/062
Gündem No : 58
Karar Tarihi : 27.09.2010
Karar No : 2010/UH.II-2914
BAŞVURU SAHİBİ:
Sedir - Çam Ormancılık Gıda Temz. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., Karacadağ Caddesi 127/B ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dsi V. Bölge Müdürlüğü, Mustafa Kemal Mah. 2151/1 A Blok No:24 06520 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/60349 İhale Kayıt Numaralı "Ankara Kesikköprü Barajı Erozyon ve Rusubat Kontrolü (Büyük Camili)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.09.2010 tarih ve II.H.27.06.0229/2010-46E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ V. Bölge Müdürlüğü tarafından 12.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ankara Kesikköprü Barajı Erozyon ve Rusubat Kontrolü (Büyük Camili)” ihalesine ilişkin olarak Sedir - Çam Ormancılık Gıda Temz. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 13.08.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.08.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.09.2010 tarih ve 23633 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.08.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları, ancak aşırı düşük teklif açıklamalarında firmalardan alınan proforma faturaların yer aldığı, proforma faturaların teklif faturası olduğu, hiçbir mali yükümlülük doğurmadığı, ortada alınmış bir mal olmadığı, bu nedenle mallara ilişkin son geçici vergi beyanname dönemine ait tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı alış, satış faturası ile maliyet tespit raporunun aranmaması gerektiği, söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmadığı, isteklilerin tekliflerini götürü bedel üzerinden vereceği, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulamasının iş kalemlerinin gerçekleştirilmesinde kullanılan bütün maliyet giderleri göz önüne alınarak yapılması gerektiği, işin en düşük teklifi veren firmaları üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “Kesikköprü Barajı Erozyon ve Rusubat Kontrolü (Büyük Camili)”; miktarı ve türünün de “450 ha alanın toprak işleme, fidan dikimi, bakımı ve dikenli tel çiti yapılarak ağaçlandırılması yapılması” olduğu, anılan şartnamenin 19 uncu maddesinde, isteklilerin tekliflerini götürü bedel üzerinden verecekleri, ihale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekli ile toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme imzalanacağı belirtilmiştir.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan söz konusu ihalede, idarece Çevre ve Orman Bakanlığı, Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğünün 81 ilin çevre ve orman il müdürlüğüne gönderdiği, 09.05.2007 tarih ve 204 sayılı “aşırı düşük teklifin tespiti” konulu yazısı çerçevesinde, yaklaşık maliyetin %80’i olarak kabul edilen asgari maliyet ile %1,37 oranındaki sözleşme giderlerinin çarpımı sonucu bulunan değere, yaklaşık maliyetin %80’inin (asgari maliyet) eklenmesi sonucu bulunan rakam, aşırı düşük teklif sınır değeri olarak belirlenmiş olup bu rakamın altında teklif veren başvuru sahibi dahil 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından 02.08.2010 tarihli yazı ekinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu işin maliyet tablosuna, kendi malı makinelere ilişkin demirbaş eşya defterine, kiralık makinelere ilişkin kira sözleşmelerine, makine analizlerine, fidan ve tel örgü için alınan proforma faturalara ve kapı için alınan fiyat teklifine yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

_ İhale komisyonu;_

__

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

__

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir._

__

_ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” _hükmüne yer verilmiş olup benzer düzenlemeler, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesinde de yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“…

79.5. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.5.1. İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır.

79.5.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

79.5.3. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

79.5.4. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

79.5.5. İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

79.5.6. Verilecek hizmetin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; hizmetin verilme yöntemi ve kullanılacak teknolojinin, hizmet işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

79.5.7. Seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

79.5.8. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınabilir.

79.5.9. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler toplamını karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir.”

Açıklamalarına yer verilmiştir.__

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde; başvuru sahibi tarafından fidan ve tel örgü için alınan proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin son geçici vergi beyanname dönemine ait YMM veya SMMM tarafından onaylanmış bir alış ve bir satış faturası örneğine, proforma fatura veren firmaların imalatçı olduğunun kabulü halinde de proforma faturaların ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan YMM veya SMMM tarafından onaylanmış birim maliyet cetveline yer verilmediği, kapıya ilişkin alınan fiyat teklifi ekinde ise YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporuna, fiyat teklifi veren firmanın üretici olduğunun kabulü halinde de son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetveline yer verilmediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, idarece başvuru sahibinin şikayetine verilen cevapta başvuru sahibinin açıklamasında verdiği keşif miktarları ile idarece yapılan keşifler arasında teklif fiyatını önemli ölçüde etkileyecek farklar olduğu belirtilmektedir.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetveli ekinde yer alan keşif ve pursantaj cetveli incelendiğinde, örneğin “toprak işleme” iş kaleminin miktarlarıyla birlikte “97 ha, meyilli %20’den az blok taş. %25 fazla”, “106 ha, meyilli %21-40 taş. %25 ve daha fazla”, “400 km, taşlılık %25’ten fazla ağır bün. top. bedeli”, “375 km, ot. Yoğ. %50’den az, ağır bün. ve az taş. top. işl.”, 450 km, ot. Yoğ. %50’den fazla, ağır bün. ve az taş. top. işl.”, “110 km meyilli %41-60, %25’ten çok taş. ağır bün. top.” ve “935 km aplikasyon” şeklinde alt kalemlerden oluştuğu, ancak başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında keşifte yer alan iş kalemlerinin miktarlarıyla birlikte “makineli çalışmalar” adı altında “8 km, servis yolu yapımı”, “10 km yangın emniyet yolu”, “203 ha, makineli alt toprak işleme”, “323.01 km, makineli üst toprak işlemesi”, “20 gün makineli üst toprak işlemesi için traktör kira bedeli” ve “iş gücü ile toprak işleme” adı altında “247 km aplikasyon dahil iş gücü ile teras yapımı” şeklinde belirlendiği ve fiyat teklif edildiği, keşifte yer alan iş kalemleri ile açıklamada yer alan iş kalemlerinin gerek nitelik, gerekse nicelik olarak birbirinden farklı olduğu; yine keşifte yer alan “bakım”, “sulama” ve “koruma”ya ilişkin öngörülen miktar ve fiyatın başvuru sahibinin açıklamasında önemli ölçüde düşük olarak yer aldığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla, aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan keşif miktarları ve dolayısıyla keşif fiyatları idarece hazırlanan keşif miktar ve fiyatlarından önemli ölçüde düşük olan ve açıklaması yukarıda anılan Tebliğin 79.5 inci maddesine uygun olmayan başvuru sahibinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.