KİK Kararı: 2010/UH.II-2692

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/058
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 03.09.2010
Karar No : 2010/UH.II-2692
BAŞVURU SAHİBİ:
Mir - Bey Koruma Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti., Bahçıvan Mah. Eski Cezaevi Sk. Kıran 1. Apt. Kat:3 No:10 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hakkari Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Sümbül Mahallesi Hisaş Caddesi Eski Telekom Binası HAKKARİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/76068 İhale Kayıt Numaralı "314 Takvim Günü 24 Kişilik Özel Güvenlik Hizmeti Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

27.08.2010 tarih ve II.H.24.68.0264/2010-43E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Hakkari Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 16.07.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “314 Takvim Günü 24 Kişilik Özel Güvenlik Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Mir - Bey Koruma Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.’nin 02.08.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 02.08.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.08.2010 tarih ve 19615 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.08.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, özel güvenlik mali sorumluluk sigorta bedelini tevsiken sundukları belge mevzuata uygun olmasına rağmen, idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, birim fiyat teklif cetvelinin özel güvenlik mali sorumluluk sigortası giderine ilişkin bölümünde yer alan, “iş artışı ve eksililerinde sıkıntı yaşanmaması için kişi üzerinden aylık baz alınarak teklif verilecektir.” düzenlemesine uygun olarak aylık teklif verdikleri, ancak idarece, değerlendirmenin, birim fiyat teklif cetvelindeki ibareye aykırı olarak yıllık üzerinden yapıldığı, iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

İncelemeye konu ihalede, idarece, aşırı düşük teklif isteklilerden, giyim ve özel güvenlik mali sorumluk sigorta giderine ilişkin açıklama yapılmasının istenildiği, idarece, başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamanın yetersiz görülerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği ve yapılan her türlü açıklamanın belgelere dayalı olması gerektiği hüküm altına alınmış olup, belgelendirmenin nasıl yapılacağı ise, Kamu İhale Genel Tebliğinde açıklanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.5.1 inci maddesinin (a) bendinde, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetinin belirtileceği ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan Yeminli Mali Müşavir veya beyannamelerini imzalayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir’e onaylatılacağı; (b) bendinde, isteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu Yeminli Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu, söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerinin belirtilmesi gerektiği, aynı Tebliğin 79.5.5. inci maddesinde, istekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulmasının ve stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesinin zorunlu olduğu, anılan Tebliğin 79.11 inci maddesinde, özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edileceği ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerektiği düzenlenmiştir.

İhale konusu hizmete ilişkin idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan masraflar” başlıklı 25 inci maddesinde, 24 kişi üzerinden 314 günlük işçilik ücretlerinin, aylık 26 gün üzerinden personel başı 4,68 TL yemek, 1,5 TL yol giderinin ve teknik şartnamede sayı ve özellikleri belirtilen giyim malzemelerinin, ihale süresini kapsayacak şekilde özel güvenlik mali sorumluluk sigortasının teklif fiyata dahil olduğu düzenlenmiştir. Söz konusu ihalede, meslek hastalıkları ve sigorta risk prim oranı %1 olarak belirlenmiş olup, aynı şartnamenin “diğer hususlar” başlıklı 54 üncü maddesinde, işçilere ödenecek ücretin brüt asgari ücretin %20 fazlası oranında olacağı belirtilmiştir.

Teknik şartnamenin 4 üncü maddesinin (b) bendinde, toplam 48 adet yazlık, 48 adet kışlık gömlek, 48 adet yazlık 48 adet kışlık pantolon, 48 adet kravat, 24 adet mont, 24 çift ayakkabı, her biriden 24 adet olmak üzere kışlık bot, kazak, kep, bere, kaban, 24 çift çorap, 24 çift yün eldivenin giyim malzemesi olarak belirlendiği görülmüştür.

Teklif fiyata dahil giderler esas alınarak yapılan hesaplamada, giyim hariç asgari işçilik maliyetinin 337.521,27 TL olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, söz konusu isteklinin teklif fiyatının 337.779,39 TL olduğu, özel güvenlik mali sorumluluk sigorta için toplam 8,4 TL, giyim bedeli için toplam 234,72 TL, firma karı için 15 TL teklif verildiği, asgari işçilik maliyetine, söz konusu istekli tarafından giyim ve özel güvenlik mali sorumluluk sigorta bedeli için teklif ettiği bedeller ile firma karı eklendiğinde, 337.521,27 TL+8,4+ 234,72+15=337.779,39 TL’ye karşılık gelen tutarın isteklinin teklif fiyatına eşit olduğu görülmektedir.

Söz konusu isteklinin 234,72 TL’lik giyim giderini tevsiken teknik şartnamede belirtilen miktarda giyim malzemenin stoklarında bulunduğun dair stok tespit raporunun sunulduğu, söz konusu stok tespit raporunda, toplam giyim malzemesinin kendisine maliyetinin 227,76 TL olduğunun hesaplandığı, ayrıca stok tespit raporu ile birlikte 1 adet envanter tespit raporunun sunulduğu, gerek envanter tespit raporunda gerekse stok tespit raporunda, raporların hangi tarih itibari ile düzenlendiğinin bilgisinin yer almadığı, diğer bir ifade ile, stok tespit raporu ile tespiti yapılan malzemelerin hangi tarih itibari ile isteklinin stoklarında bulunduğuna dair herhangi bir bilginin bulunmadığı, bu nedenle söz konusu stok tespit raporunun mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Özel güvenlik mali sorumluluk sigorta giderini tevsiken bir sigorta şirketinin Karadeniz Bölge Müdürlüğünden onaylı poliçe sunulduğu, bu poliçede, kişi başı yıllık sigorta bedelinin 4,2 TL olduğunun belirtildiği, ihalede 24 personelin çalıştırılacağı dikkate alındığında, isteklinin bu poliçeye göre teklif edilmesi gereken tutarın 24*4,2=100,8 TL olduğu, ancak isteklinin bu kalem için 8,4 TL fiyat teklif ettiği, dolayısıyla söz konusu isteklinin teklif fiyatını belgeleyemediği anlaşılmış olup, idarece söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırlık bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin, birim fiyat teklif cetvelinin özel güvenlik mali sorumluluk sigortası giderine ilişkin bölümünde yer alan, “iş artışı ve eksililerinde sıkıntı yaşanmaması için kişi üzerinden aylık baz alınarak teklif verilecektir.” düzenlemesine uygun olarak aylık teklif verdikleri, ancak idarece, değerlendirmenin, birim fiyat teklif cetvelindeki ibareye aykırı olarak yıllık üzerinden yapıldığı iddiasına ilişkin olarak;

Birim fiyat teklif cetvelinin 4 üncü satırının özel güvenlik mali sorumluluk sigortası giderine ayrıldığı ve söz konusu iş kaleminin adının; “Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası (iş artışı ve eksililerinde sıkıntı yaşanmaması için kişi üzerinden aylık baz alınarak teklif verilecektir.)” şeklinde düzenlendiği görülmektedir.

Birim fiyat teklif cetvelindeki düzenlemeden, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri için aylık teklif verileceği anlamına gelen bir açıklamanın yer aldığı görülmekle birlikte, gerek ihale ilanında, gerekse ihale dokümanında ihale konusu hizmetin süresinin 314 gün olarak belirlendiği, idari şartnamenin teklif fiyata dahil masrafları düzenleyen 25 inci maddesinde, ihale süresini kapsayacak şekilde özel güvenlik mali sorumluluk sigortasının teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği, isteklilerin, basiretli tacir olma yükümlülükleri gereği tekliflerinin ihalenin süresinin esas alınarak hazırlanması gerektiğinin aşikar olduğu, bu nedenle, istekli tarafından söz konusu gidere ilişkin birim fiyat teklif cetvelindeki düzenleme yanlış yorumlanarak aylık teklif verilmiş olmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhale üzerinde bırakılan Yılmaz Batı Güv. Grubu Özel Kor. Hizm. Ltd. Şti. tarafından, giyim gideri için teklif edilen 3.600,00 TL bedeli tevsiken kendi adına düzenlenmiş Yiğit tekstilden alınan 15.07.2010 tarihli 1 adet alış faturasının sunulduğu, bunun dışında ek olarak herhangi bir belgenin sunulmadığı görülmüştür. Bu alış faturasına göre, 15.07.2010 tarihi itibari ile alış faturasına konu giyim malzemelerinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin stoklarına girdiği anlaşılmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.5 nci maddesi uyarınca, isteklilerce yapılan açıklamalarda malın stoklarında bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması gerektiği; ancak, adı geçen istekli tarafından, giyim giderini tevsiken yiğit tekstilden alınan alış faturası dışında herhangi bir belgenin sunulmadığı, bu nedenle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi TMG Kocaeli Özel Güv. Hizm. Güv. Eğt. ve Güv. Sis. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Söz konusu isteklinin, özel güvenlik mali sorumluk sigorta giderini tevsiken Sigorta acentesi tarafından düzenlenen poliçenin sunulduğu, söz konusu poliçede, ilgili sigorta şirketinin bölge veya genel müdürlüğünün onayının bulunmadığı ve söz konusu poliçenin başlangıç tarihinin 07.12.2009, bitiş tarihinin 07.12.2010 tarihli olduğu, ancak ihale konusu özel güvenlik hizmetin başlangıç tarihinin 21.08.2010, bitiş tarihinin 30.06.2011 tarihli olduğu, dolayısıyla söz konusu poliçenin işin süresinin tamamını kapsamadığı, bu itibarla söz konusu poliçenin mevzuata aykırı olduğu,

Bahse konu isteklice, giyim giderini tevsiken, Ata Şapka ve Konfek. San. Tic. Ltd. Şti. den alınan bir adet, D.A.Ş. İş ayakkabıları-Doğukan Ayakkabı San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. den alınan 2 adet proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturalarda, proforma faturaya konu malzemelerin birim ortalama maliyetinin belirtilmediği,

Ata Şapka ve Konfek. San. Tic. Ltd. Şti. den alınan proforma faturanın ekinde 3 adet satış faturasının bulunduğu ancak herhangi bir alış faturasının bulunmadığı, söz konusu 3 satış faturasının, ihale tarihi (16.07.2010) esas alındığında son veya sondan bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ait olmadığı,

D.A.Ş. İş ayakkabıları-Doğukan Ayakkabı San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.den alınan 2 adet proforma faturanın ekinde 1 adet satış faturasının bulunduğu ve söz konusu faturanın 2010 Ekim ayına ait olduğu, ancak bu faturanın, ihale tarihi esas alındığında son veya sondan bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ait olmadığı, ayrıca söz konusu proforma faturaların ekinde herhangi bir alış faturasının bulunmadığı,

Tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu belirlenmiştir.

Ancak, her ne kadar anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata aykırı ise de, söz konusu isteklinin 351.913,27 TL’lik teklif fiyatının, 346.900,17 TL olarak idarece hesaplanan karsız yaklaşık maliyet tutarının üstünde olduğu anlaşılmış olup, istikrar kazanmış Kurul kararları paralelinde, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması işleminin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, şikayete konu ihalede, idarece, ATK Güvenlik Ltd. Şti. ve Şahin44 Güv. Hizm. Ltd. Şti. nin tekliflerinin “idarenin belirlemiş olduğu sabit işçilik giderinin altında teklif verdikleri” gerekçesiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaksızın değerlendirme dışı bırakıldıkları görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği ve yapılan her türlü açıklamanın belgelere dayalı olması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Şahin44 Güv. Hizm. Ltd.Şti. nin teklif fiyatının asgari işçilik maliyetinin altında olduğunun anlaşılması nedeniyle idarece sorgulamaya tabi tutulmadan teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılığın bulunmadığı, diğer taraftan, ATK Güvenlik. Ltd. Şti. nin teklifinin asgari işçilik maliyetinin üstünde olması nedeniyle idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaksızın teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, ancak söz konusu isteklinin giyim, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası ve firma karı için öngördüğü bedeller asgari işçilik maliyetine eklendiğinde, isteklinin teklif fiyatının bu bedeli karşılamadığının anlaşıldığı, dolayısıyla söz konusu istekliye yönelik idarece tesis edilen usulen hatalı işlemin esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.