KİK Kararı: 2010/UH.II-2657

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/057
Gündem No : 85
Karar Tarihi : 31.08.2010
Karar No : 2010/UH.II-2657
BAŞVURU SAHİBİ:
Mass Arıtma Sistemleri İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Remondis Su ve Atık Su Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Gebze Organize Sanayi Bölgesi İlhan Dede Cad. 700. Sokak 41480 Gebze/KOCAELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
ASKİ Genel Müdürlüğü, Cemalpaşa Mah. Ethem Ekin Sok. No:16 01120 Seyhan/ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/35443 İhale Kayıt Numaralı "İçmesu Temin Sisteminin Bakım-Onarım ve İşletilmesi Hizmet İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

26.08.2010 tarih ve II.H.23.20.0258/2010-46E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

ASKİ Genel Müdürlüğü tarafından 27.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İçmesu Temin Sisteminin Bakım -Onarım ve İşletilmesi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Mass Arıtma Sistemleri İnş. San. ve Tic. A.Ş. & Remondis Su ve Atık Su Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 13.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 30.07.2010 tarih ve 18040 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İhale uhdesinde kalan isteklinin idari şartnamenin 7.4.2 nci ve 7.4.3 üncü maddelerinde yer alan bilanço ve iş hacmini gösteren belgelere dair yeterlik kriterlerini sağlamadığı,
İsteklinin, idari şartnamenin 7.5.6 ncı maddesi çerçevesinde sunduğu Kalite Yönetim Sistemi (TS ISO EN 9001:2000) ve Çevre Yönetim Sistemi (TS ISO EN 14001) belgelerinin gerçeği yansıtmadığı,
İhale uhdesinde kalan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu ve yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “İçmesu Temin Sisteminin Bakım – Onarım ve İşletilmesi Hizmet İşi” , miktarı ve türünün ise; “İçmesu Temin Sisteminde Bulunan 1(Bir) Adet 500.000m3/Gün Kapasiteli İçmesu Arıtma Tesisi, 1 (Bir) Adet Su Alma Yapısı, 11 (Onbir) Adet Su Deposu, 8 (Sekiz) Adet Pompa İstasyonu, 8,6 Km Uzunluğunda İletim Tüneli, 25,5 km Uzunluğunda İsale Hattı, 70,27 Km Uzunluğunda İçmesu Dağıtım Şebekesi, Köy ve Beldelerde Bulunan Su Kuyusu ve Kaynaklarının Dezenfeksiyon İşleri ile Kalite Kontrol İşleri” olarak belirtildiği;

Aynı şartnamenin “Bilanço ve eşdeğer belgeler” başlıklı 7.4.2 nci maddesinde; “İsteklinin, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosunun veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin, yoksa buna eşdeğer belgelerin verilmesi zorunludur.

İsteklinin;

_a) _Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,50 olması (hesaplama yapılırken yıllara yaygın inşaat maliyetleri, dönen varlıklardan ve hakediş gelirleri kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

_b) _Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,10 olması (hesaplama yapılırken yıllara yaygın inşaat maliyetleri, toplam aktiflerden düşülecektir),

_c) _Kısa vadeli banka borçlarının öz sermayeye oranının 0,75’den küçük olması.

Yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır. Bilanço veya Eşdeğer belgeler ile ilgili diğer hususlar hizmet alımları ihaleleri uygulama yönetmeliğinde yer almaktadır.

Serbest meslek erbabının vereceği, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak, oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir. Bu durumda, yukarıda bilançolar veya gerekli görülen bölümler üzerinden hesaplanacak oranlar aranmaz.” düzenlemesinin bulunduğu,

Anılan şartnamenin “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 7.4.3 üncü maddesinde; “a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturalar,

Bu belgelerden birinin sunulması yeterlidir.

Toplam cironun teklif edilen bedelin %9’undan, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin %6’sından az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanamadığına bakılır.” düzenlemesinin bulunduğu,

19 uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat olacağının belirtildiği;

48 inci maddesinden, işe sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 gün içinde başlanacağı ve işin 31.12.2012 tarihinde sona ereceği hususları,

Görülmüştür.

Yapılan incelemede, ihale uhdesinde kalan isteklinin 01.01.2009 – 31.12.2009 dönemi bilançosu ile aynı döneme ait gelir tablosunu sunduğu tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35 inci maddesinde; “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosunun ve bilançonun gerekli görülen bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

Her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Bu durumda;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

Yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur…

…(6) Bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir…” düzenlemesi,__

“İlanı veya duyurusu 1/5/2010 tarihinden önce yapılan ihalelerde bilanço veya eşdeğer belgelerdeki yeterlik kriterleri” başlıklı Geçici 5 inci maddesinde ise; “İlanı veya duyurusu 1/5/2010 tarihinden önce yapılan ihalelerde, 35 inci maddenin ikinci fıkrasındaki yeterlik kriterlerinde aşağıdaki oranlar uygulanır:

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,50 olması (hesaplama yapılırken; varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,10 olması (hesaplama yapılırken, varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,75’den küçük olması,

Yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Ayrıca, anılan geçici maddenin başlığında ve yukarıda belirtilen hükmünde yer alan 1/5/2010 tarihi, 04.03.2010 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile 1/5/2011 tarihi olarak değiştirilmiştir.

Şikayet konusu ihalenin ilan tarihi 02.04.2010 olduğundan, değerlendirmede dikkate alınması gereken bilanço oranlarının Yönetmeliğin Geçici 5 inci maddesinde belirtilen oranlar olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim, idare tarafından da idari şartnamenin 7.4.2 nci maddesinde yeterlik oranları olarak geçici maddede yer alan bilanço oranlarına yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik düzenlemeleri çerçevesinde ihale uhdesinde kalan isteklinin sunduğu bilanço incelendiğinde; SMMM tarafından onaylı bilançoya ait oranları,

a) Dönen varlıklar/Kısa vadeli borçlar= 1,12>0,50

b) Özkaynaklar/Toplam aktifler= 0,27>0,10

c) Kısa vadeli banka borçları/Özkaynaklar= 0,46<0,75

Şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, mevzuata uygun olarak düzenlenen bilançonun idarece istenen yeterlik oranlarını sağladığı görüldüğünden, başvuru sahibinin bilançoya ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan anılan Yönetmeliğin “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36 ncı maddesinde; “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

Her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir…

…(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır…

…(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir…

(7) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş hacmine ilişkin oranların, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde ise 2/5’i alınarak hesaplanan oranlar yeterlik kriteri olarak belirlenir…

_ …(11) Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir…”_ düzenlemesi,

“İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellenmesi” başlıklı 37 nci maddesinde; “İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait Türkiye İstatistik Kurumu Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “Genel” sütunundaki (2003=100 Temel Yıllı) endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir…” düzenlemesi,

“İlanı veya duyurusu 1/5/2010 tarihinden önce yapılan ihalelerde iş hacmini gösteren belgelerdeki yeterlik kriterleri” başlıklı Geçici 6 ncı maddesinde ise; “İlanı veya duyurusu 1/5/2010 tarihinden önce yapılan ihalelerde, 36 ncı maddenin altıncı fıkrasındaki iş hacmini gösteren belgelere ilişkin yeterlik kriterlerinde aşağıdaki oranlar uygulanır:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 15’inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 10’undan az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir…” düzenlemesi,

Bulunmaktadır.

Bahse konu ihalenin ilan tarihinin 02.04.2010 olduğu ve ihale konusu işin süresinin 2 yıldan fazla olduğu birlikte değerlendirildiğinde, ciro değerlendirmesinde dikkate alınması gereken oranın % 9 olduğu anlaşılmaktadır. İdare tarafından da idari şartnamenin 7.4.3 üncü maddesinde ciro yeterlik oranının (net satışlar/toplam teklif tutarı) % 9 olarak belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik düzenlemeleri çerçevesinde ihale uhdesinde kalan isteklinin sunduğu gelir tablosu incelendiğinde; SMMM tarafından onaylı gelir tablosunda bulunan net satış tutarının güncellenmiş halinin isteklinin teklifine oranının % 9’dan fazla olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, mevzuata uygun olarak düzenlenen gelir tablosunda yer alan net satış tutarının isteklinin teklif fiyatına göre yeterli olduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin gelir tablosuna ilişkin iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “Kapasite, araştırma-geliştirme, standart ve kaliteye ilişkin belgeler” başlıklı 7.5.6 ncı maddesinde; “İstekliler, ihale son başvuru tarihi itibari ile geçerlilik süresini doldurmamış içmesu veya atıksu arıtma tesisleri bakım onarım ve işletilmesi konusunda,

****

a) TS ISO-EN 9001:2000 Kalite Yönetim Sistem Belgesinin aslını veya noter onaylı suretini

****

_b) TS ISO EN 14001 Çevre Yönetim Sistem Belgesinin aslını veya noter onaylı suretini, sunacaktır. _

****

Bu belgenin/belgelerin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir.” düzenlemesinin bulunmaktadır.

İhale uhdesinde kalan istekli tarafından sunulan TS EN ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi ile TS EN ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistemi Belgesinin Nissert Uluslar arası Sertifikasyon ve Denetim Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından düzenlendiği ve belgelerin kapsamının “Arıtma tesisleri, projesi, inşaatı, imalatı, bakımının yapılması ve işletilmesi hizmetleri” şeklinde belirtildiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42 nci maddesinde; “(1) İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabilir.

****

(2) Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesinin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir…

****

…(4) Kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması yeterlidir. Ancak, ihale ilk ilan veya davet tarihinden önce akreditasyonu geri çekilen belgelendirme kuruluşunun düzenlediği kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin sunulması durumunda bu belgeler geçerli kabul edilmez…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmü çerçevesinde sunulan belgeler incelendiğinde; TS EN ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi ile TS EN ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistemi Belgesinin son geçerlik tarihlerinin (1. yıl ve 2. yıl periyodik denetlemelerinin yapılması şartıyla) sırasıyla 26.12.2012 ve 16.12.2012 olduğu, dolayısıyla ihale tarihi itibariyle belgelerin geçerli oldukları;

Ayrıca, Türk Akreditasyon Kurumunun resmi internet sitesinden yapılan inceleme neticesinde; üzerinde TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan söz konusu belgeleri düzenleyen Nissert Uluslar arası Sertifikasyon ve Denetim Hizmetleri Ltd. Şti.’nin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği görülmüştür.

Sonuç olarak, istekli tarafından sunulan belgeler mevzuatın aradığı şartları sağladığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 25.3 üncü maddesinde; “Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

_ 25.3.1.İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:_

_ Personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme yapılacaktır. Çalıştırılacak personele aşağıdaki belirtilen tabloda yer alan asgari ücretin % fazlası ödenecektir. İş Kanununa göre haftada 45 saat çalışılacaktır. Yapılacak fazla çalışma saatleri ve personeller birim fiyat cetvelinde yer almaktadır. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılacak olup çalışma yapılacak gün sayısı ve personeller Birim fiyat cetvelinde yer almaktadır._

S.No

Personel

Ücret /Aylık

Personel Sayısı

_(Asgari ücretin fazlası ) _

İşletme Müdürü

300%

Elektrik ve Otomasyon Sorumlusu

150%

Proses ve Kalite Sorumlusu

150%

İşletme Mekanik-İletim-Pompa İst. Sorumlusu

150%

Dezenfeksiyon Sorumlusu

100%

Laboratuar Pers. Kimyager/Kimya Müh

130%

Laboratuar Pers. Biyolog

130%

Laboratuar Tekniker/Teknisyen

40%

Merkezi Kontrol Baş Operatörü

80%

Merkezi Kontrol Operatörü Arıtma

50%

Merkezi Kontrol Operatörü Pompalar

40%

Klor-Kimya Ünitesi Operatörü

100%

Çamur Susuzlaştırma Ünitesi Operatörü

60%

Filtre Ünitesi Operatörü

60%

Bakım-Onarım Arıtma (Elektrik Ekipman)

50%

Bakım-Onarım Arıtma (Mekanik Ekipman)

50%

Bakım-Onarım Depolar/Pompalar(Elektrik Ekip.)

50%

Bakım-Onarım Depolar/Pompalar(Mekanik Ekip.)

50%

Proses Temizlik

30%

İletim Sistemi İşletme ve Bakım Pers. Sorumlusu

50%

İletim Sistemi İşletme ve Bakım Personeli

30%

Belde, Köy ve Mah. İşletme ve Bakım Personeli

40%

Dezenfeksiyon Personeli

40%

Numune Alım Personeli

40%

Numune Taşıma Aracı Personeli

30%

Bilgisayar İşletmeni

40%

Halkla İlişkiler Görevlisi

40%

Çevre Düzenleme ve Temizlik Görevlisi

30%

Hizmetli

30%

Toplam

_ 25.3.2.Yemek, yol ve giyecek giderleri:_

Çalışan personel için ayda 22 gün günde bir öğün asgari 4 çeşit ve asgari 1200 kaloriye sahip yemek verilecektir. Tesiste verilen yemekten faydalanamayanlara ücreti nakit olarak ödenecektir.

_ Personelin Arıtma Tesislerine ve Pompa istasyonlarına ulaşımı yüklenici tarafından servis ile sağlanacaktır. Diğer ekipler iş için istihdam edilen araçları kullanacaklardır. Bunun dışında herhangi bir yol gideri yükleniciye ödenmeyecektir._

Laboratuar Personeline yılda 2 takım Laboratuar Giysisi (beyaz önlük, beyaz t-şört veya gömlek, ayakkabı); Merkezi Kontrol Operatörleri, sekreter ve hizmetliye yılda 2 takım Operatör Giysisi (Açık mavi önlük, beyaz t-şört veya gömlek, ayakkabı); Numune alma personeline yılda 1 takım yazlık numune alma giysisi (açık mavi önlük, beyaz t-şört veya gömlek, ayakkabı, şapka ) ve 1 takım kışlık numune alma Giysisi (açık mavi önlük, gömlek, ayakkabı veya bot, mont veya yağmurluk, şapka ); Diğer personele yılda 1 takım yazlık iş giysisi (ayakkabı, pantolon, gömlek, yelek) 1 takım kışlık iş giysisi (iş tulumu veya gömlek&pantolon, ayakkabı veya bot veya çizme, mont veya yağmurluk) ve baret sağlanacaktır. Giysi renk ve model seçiminde kontrollük teşkilatının görüşü alınacaktır.

_ 25.3.3. Malzeme giderleri:_

_ Teknik Şartnamede yer alan araçlar ve ekiplerin kullanacağı malzemeler yüklenici tarafından karşılanacaktır. İşletme bakım ve onarım ile ilgili yükleniciye ait işlerin ofis giderleri yüklenici tarafından sağlanacaktır. Ofis, WC, Lavabo, Cam ve bina içi temizlik malzemeleri ile ziyaretçilere ikram edilecek çay ve kahve Yüklenici tarafından karşılanacaktır.” _düzenlemesine yer verildiği;

25.5 inci maddesinde iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranının % 3 olarak belirlendiği;

İhale dokümanı kapsamında verilen Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formunda, 3 ana grupta (6 adet idari işler personeli, 37 adet proses, işletme ve bakım -onarım personeli ve 18 adet kalite kontrol ve laboratuar personeli) olmak üzere ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak 61 adet personelin çalışma süreleri (normal çalışma, resmi tatilde çalışma, fazla mesai) ile ulaşım, ofis, araç ve diğer giderlerine (araç ve makinelerin sayıları, kullanım süreleri ile kat edecekleri fazla km miktarları) ilişkin miktarlara ayrı ayrı yer verildiği,

Görülmüştür.

Söz konusu ihalede, teklif fiyata dahil giderler temelde “personel giderleri” ve “ulaşım, ofis, araç ve diğer giderleri” olarak iki kısımdan oluşmakta olup, personel giderleri, idare tarafından hesaplanan toplam yaklaşık maliyetin % 67’sini teşkil etmektedir.

İhale komisyon kararının ve yaklaşık maliyet hesabına dair belgelerin tetkiki neticesinde; yaklaşık maliyet hesabında, ayni olarak karşılanması öngörülen yemek için idarece 4,50 TL brüt maliyet öngörüldüğü, personelin yol maliyetinin ise Birim Fiyat Teklif Cetvelinin “Ulaşım, ofis, araç ve diğer giderler” kısmında yer alan “Ulaşım Servisi” iş kalemi içerisinde değerlendirildiği; kişi başına 15,00 TL giyim bedeli ve %3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamının 3.246.974,54 TL olarak hesaplandığı; bu değere personelin 32 aylık ücreti üzerinden hesaplanan 188.762,40 TL tutarında kıdem tazminatı ve aylık 52.500 TL’den 32 aylık (32 x 52.500= 1.680.000 TL) ulaşım, ofis, araç ve diğer giderleri için hesaplanan 1.680.000,00 TL eklenmek suretiyle 5.115.736,94 TL karsız yaklaşık maliyetin bulunduğu;

İdarece hesaplanan karsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş.’den, söz konusu isteklinin işçilik giderlerine ilişkin teklifinin hesaplanan asgari işçilik maliyetinin üzerinde olduğu dikkate alınarak, ihaledeki diğer maliyet gideri olan ulaşım, ofis ve araçlara ilişkin teklif fiyatını açıklaması istendiği; idarece hesaplanan karsız yaklaşık maliyetin altında teklif vermesine karşın başvuru sahibi isteklinin sorgulamaya tabi tutulmadığı; sonuç olarak, süresi içerisinde sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülen Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinin 79.1 inci alt maddesinde; “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olan hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır. % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, toplam asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanmayacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan Tebliğ açıklamasından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinin teklif değerlendirme sürecinde, teklif cetvelinde yer alan işçilik kalemleri üzerinden % 3 sözleşme ve genel gider hesaplanacağı ve damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderlerin ayrıca hesaplanmayacağı, sayılan giderlerin işçilik kalemleri üzerinden hesaplanacak % 3 sözleşme ve genel gider içerisinde yer aldığının kabul edileceği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, idare tarafından yaklaşık maliyet hesabında işçilik kalemleri üzerinden % 3 sözleşme ve genel gider hesaplanmasına rağmen, anılan % 3’lük tutar içinde yer aldığı kabul edilmesi gereken kıdem tazminatının tekrar personel ücretleri üzerinden hesaplanmasının yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamasına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, karsız yaklaşık maliyet idarece fazladan hesaplanan 188.762,40 TL tutarındaki kıdem tazminatının 5.115.736,94 TL’den çıkarılması neticesinde 4.926.974,54 TL olarak hesaplanmış olup, bu değerden daha düşük teklif veren tek istekli olan Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş.’nin idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması yerinde bulunmuştur.

Öte yandan, idari şartnamenin 25.3 üncü maddesinde yer alan teklif fiyata dahil diğer masraflar esas alınarak yapılan hesaplama neticesinde; ayni olarak karşılanması öngörülen giyim, yemek ve yol bedeli hariç %3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamı 2.986.163,98 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale uhdesinde kalan isteklinin toplam teklifi 4.487.262,22 TL olup, işçilik kalemlerine dair teklifi 3.435.742,22 TL ve ulaşım, ofis, araç ve diğer giderler için teklifi ise 1.051.520,00 TL’dir. Bu durumda, isteklinin işçilik kalemlerine dair teklifinin idarenin işçilik maliyeti için yaklaşık maliyet hesabında öngördüğü 3.246.974,54 TL’den daha yüksek olduğu ve isteklinin işçilik kalemlerine dair teklifinden, ayni olarak karşılanması öngörülen giyim, yemek ve yol bedeli hariç %3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamının (2.986.163,98 TL) çıkarılması sonucunda (3.435.742,22 - 2.986.163,98= 449.578,24 TL) elde edilen 449.578,24 TL ile 61 personelin ihale dokümanında belirtilen giyim ve yemek giderlerinin karşılanabileceği değerlendirildiğinden isteklinin işçilik kalemlerine dair teklifinin aşırı düşük olmadığı ve sorgulamaya tabi tutulmaması gerektiği sonucuna varılmıştır. Nitekim, idarece yapılan değerlendirmede de aynı sonuca varıldığından, isteklinin sadece diğer maliyet kalemlerine (ulaşım, ofis, araç ve diğer giderler) dair teklifi sorgulamaya tabi tutulmuştur.

Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formu incelendiğinde; cetvelde, ulaşım, ofis, araç ve diğer giderlere ait iş kalemlerinin

İÇMESU TEMİN SİSTEMİNİN İŞLETİLMESİ HİZMET İŞİ ULAŞIM, OFİS, ARAÇ VS. GİDERLER

Kalem No

Açıklama

Birim

Miktar

Birim Fiyat (TL)

Toplam Fiyat (TL)

Ulaşım, Ofis, Araç ve diğer giderler

4.1

Çamur nakliyesi

4.2

Ulaşım Servisi

4.3

Ofis Araçları, Kırtasiye, temizlik vs. giderleri

4.4

Araç kirası ve gideri

4.4.1

Araç kirası ve gideri (Günlük 150 km dahil araç bedeli )

128

4.4.2

Araç kirası ve gideri (Günlük 150 km den sonraki 1 km için )

32.000

4.5

İletim Sistemi Araç ve Ekipman (Kamyonet, Jeneratör, Dalgıç, Motopomp ve tamir bakım tk.)

4.5.1

Kamyonet ( günlük 100 km dahil)

4.5.2

Kamyonet ( günlük 100 km 'den sonra)

16.000

4.5.3

Ekipman Bedeli (Jeneratör, Dalgıç, Motopomp ve tamir bakım tk.)

4.5.4

JSB Traktör Kepçe bedeli (Günlük 8 saat dahil)

gün

320

4.5.5

Traktör+Römarkör bedeli (Günlük 8 saat)

Gün

320

4.5.6

Arazi tip kontrol aracı (Günlük 10 saat-200km)

Gün

4.5.7

Arazi tip kontrol aracı (Günlük 200km den sonraki her 1 km için

6.400

4.5.8

Kamyon bedeli (Günlük 8 saat dahil)

gün

4.5.9

Kamyon bedeli (yol bedeli )

6.400

4.5.10

Sepet Vinçli Kamyon bedeli (Günlük 8 saat dahil)

gün

4.5.11

Sulama Tankeri (Günlük 8 saat dahil)

gün

4.5.12

Sulama Tankeri ( Yol bedeli)

9.600

4.5.13

Sepet Vinçli Kamyon (Yol bedeli)

9.600

4.6

Dezenfeksiyon ve Numune Alma Araçları

4.6.1

Kamyonet (Günlük 150 km dahil)

4.6.2

Kamyonet (Günlük 150 km 'den sonra)

48.000

4.6.3

Dezenfeksiyon Ekipman Bedeli

4.6.4

Panelvan Araç (Günlük 100 km dahil)

4.6.5

Panelvan Araç (Günlük 100 km 'den sonra)

16.000

4.6.6

Numune alma Ekipman Bedeli

Şeklinde sıralandığı; birim fiyat tariflerinde ise anılan iş kalemlerinin, “4.1-Çamur Uzaklaştırılması Bedeli: İçmesu arıtma tesisi çamur susuzlaştırma tesisi bant konveyöründen çıkan atık çamur ile tesis çöp, ot vs. atıklarının 1(bir) ay süre ile 30 km uzakta bulunan Sofulu Çöplüğüne taşınması için 20 ton taşıma kapasiteli damperli kamyon ve şoförünün her türlü giderleri ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) aylık bedeli

4.2-Ulaşım Servis Bedeli: İçmesuyu arıtma tesisi, su depoları ve pompa istasyonların 1 (bir) aylık süre zarfında işletme, bakım ve onarımı için gerekli personelin vardiyalı olarak 2008 model veya üstü servis aracı ile ulaşımını sağlayacak servisinin giderleri ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) aylık bedeli

4.3- Ofis Ekipmanları, Kırtasiye ve Temizlik vb. Bedeli: İçmesuyu arıtma tesisi, su depoları ve pompa istasyonların 1 (bir) aylık süre zarfında işletme, bakım ve onarımı için teknik şartnamede belirtilen esaslar çerçevesinde gerekli kırtasiye, iş güvenliği malzemeleri, ofis malzemeleri, temizlik malzemeleri gideri ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) aylık bedeli

4.4- Araç Bedeli: İçmesuyu arıtma tesisi, su depoları ve pompa istasyonların işletme, bakım ve onarımında kullanılacak araç için aşağıdaki kalemler teklif edilecektir.

4.4.1-Araç Bedeli (günlük 150 km dahil): İçmesuyu arıtma tesisi, su depoları ve pompa istasyonların 1 (bir) aylık süre için işletme, bakım ve onarımında kullanılmak üzere; haftada 7 gün 24 saat kesintisiz olarak günde 150km’yi geçmeyecek şekilde kullanılmak üzere gerekli 1(bir) adet 2008 model veya üstü ulaşım ve kontrol aracının kira, bakım, onarım, yakıt, kasko, sigorta ve gerekebilecek her türlü masraflar ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) aylık bedeli

_4.4.2- Araç Bedeli (günlük 150 km’den sonraki her 1 km için ): İçmesuyu arıtma tesisi, su depoları ve pompa istasyonların 1 (bir) aylık süre için işletme, bakım ve onarımında kullanılmak üzere; haftada 7 gün 24 saat kesintisiz olarak 2008 model veya üstü ulaşım ve kontrol aracının günde 150km’yi geçtiği her 1 km için gerekli hertürlü masraflar ile yüklenici genel gideri, riski ve karının bedeli. _

4.5 İletim Sistemi Araç ve Ekipman Giderleri: İletim sisteminin 1 (bir) aylık süre zarfında teknik şartnamede belirtilen şekilde işletme ve bakımının yapılmasında kullanılacak aşağıdaki iş kalemleri için teklif verilecektir.

4.5.1-Kamyonet Bedeli (günlük 100 km dahil): İletim sistemi kontrol elemanları ve diğer ekipmanlarının 1 (bir) aylık süre için işletme, bakım ve onarımında kullanılmak üzere; haftada 6 gün gerektiğinde 24 saat kesintisiz olarak günde 100km’yi geçmeyecek şekilde kullanılmak üzere gerekli 1(bir) adet 2008 model veya üstü çift kabinli kapalı kasalı kamyonetin kira, bakım, onarım, yakıt, kasko, sigorta ve gerekebilecek her türlü masraflar ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) aylık bedeli

_4.5.2- Kamyonet Bedeli (Günlük 100 km km den sonraki her 1 km için ): İletim sistemi kontrol elemanları ve diğer ekipmanlarının 1 (bir) aylık süre için işletme, bakım ve onarımında kullanılmak üzere; haftada 6 gün 24 saat kesintisiz olarak 2008 model veya üstü çift kabinli kapalı kasalı kamyonetin günde 100km’yi geçtiği her 1 km için gerekli hertürlü masraflar ile yüklenici genel gideri, riski ve karının bedeli. _

4.5.3. Ekipman Bedeli (Jeneratör,Dalgıç, Motopomp ve tamir bakım tk.) : İletim sisteminin 1 (bir) aylık süre zarfında teknik şartnamede belirtilen şekilde işletme ve bakımını yapacak 1 (bir) adet ekip için gerekli araç üzerinde bulundurulacak 1 adet jeneratör (10 kVA ), 2 adet dalgıç pompa, ( yaklaşık, Qn= 30m3, Hn=15m ve Qn= 10m3, Hn=15m ), 2 adet motopomp, 1 adet Kaynak makinesi, yeteri miktarda emniyet araç ve gereçleri (trafik işaret levha ve gereçleri), yeteri miktarda iş güvenliği araç, gereç vs’leri, rogar kapağı .vs gibi ağır malzemeleri kaldırmak için gerekli jalaskal ve mapa vs., aydınlatma araç ve gereçleri, anahtar takımı (açık agız, düz yıldız, yıldız, lokmatakımı, hilti, ispiral, 600-2200’ lük flanş saplama anahtarı 45 likten 70 liğe kadar), 1/2 den 2 inçe, pprc kaynak makinası, boru anahtar takımı, zincirli anahtar, ekip için gerekli diğer takım anahtarlar, ağaç kesme için testere, balta, nacak vs. giderleri ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) aylık bedeli

_4.5.4 JSB Traktör Kepçe bedeli (Günlük 8 saat) : İsale hattı ve diğer işlerin bakım onarım işlerinde, günde 8 saat çalışacak 1 (bir) adet 2007 model veya üstü, 100HP gücünde, 7,5 ton kaldırma kapasiteli, ve 1m3 kova kapasiteli bekoloder iş makinesinin aylık araç kirası, şoför dahil, yakıt, bakım-onarım, sigorta, kasko ..v.s. ile yüklenici riski, genel gideri ve kârının 1 (bir) günlük bedeli. _

_4.5.5 Traktör+Römorkör bedeli (Günlük 8 saat) : İsale hattı ve diğer işlerin bakım onarım işlerinde, günde 8 saat çalışacak 1 (bir) adet 2000 model veya üstü 65-75 HP gücünde traktör ve 3 ton kapasiteli Römorkörün aylık araç kirası, şoför dahil yakıt, bakım-onarım, sigorta, kasko ..v.s. ile yüklenici riski, genel gideri ve kârının 1 (bir) günlük bedeli. _

_4.5.6 Arazili kontrol aracı (Günlük 10 saat-200km) : İçmesu havzasında yapılacak günübirlik kontrollerde ve hava ve arazi şartlarının uygun olmadığı anlarda su kalitesi ve teminin kontrolünde kullanılmak üzere, günde ortalama 10 saat ve günde 200km çalışacak 1 (bir) adet 2008 model veya üstü 4x4 çekerli, şoför dahil 5 kişilik Nissan, Tata, Toyota, İsuzu veya muadili binek aracın -şoför hariç- şoförsüz - günlük araç kirası, yakıt, bakım-onarım, sigorta, kasko ..v.s. ile yüklenici riski, genel gideri ve kârının 1 (bir) günlük bedeli. _

_4.5.7 Arazili kontrol aracı (Günlük 200km’ den sonraki her 1 km için): İçmesu havzasında yapılacak günübirlik kontrollerde ve hava ve arazi şartlarının uygun olmadığı anlarda su kalitesi ve teminin kontrolünde kullanılmak üzere, 1 (bir) adet 2008 model veya üstü 4x4 çekerli, şoför dahil 5 kişilik Nissan, Tata, Toyota, İsuzu veya muadili binek aracın günde 200km’yi geçtiği her 1 km için gerekli her türlü masraflar ile yüklenici genel gideri, riski ve karının bedeli. _

4.5.8-Kamyon Bedeli (günlük 8 saat l): İletim sistemi ve su depolarının işletme bakım ve onarımında kullanılmak üzere 1(bir) adet 2004 model veya üstü 20 ton kapasiteli damperli kamyonun günlük kira, bakım, onarım, kasko, sigorta ve gerekebilecek her türlü masraflar (yakıt hariç) ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) günlük bedeli

_4.5.9 -Kamyon Bedeli (yol bedeli ): İletim sistemi ve su depolarının işletme bakım ve onarımında kullanılmak üzere 1(bir) adet 2004 model veya üstü 20 ton kapasiteli damperli kamyonun kat edeceği yol için gerekli yakıt ve diğer her türlü masraflar ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) km bedeli _

4.5.10- Sepet Vinçli Kamyon Bedeli (günlük 8 saat): Arıtma tesisi, İletim sistemi ve su depolarının elektrik direkleri uzunluğuna uygun işletme bakım ve onarımında kullanılmak üzere 1(bir) adet 2000 model veya üstü 50 NC tipi, 15m uzunluğunda sepeti ile 20 ton kapasiteli kamyonun günlük kira, bakım, onarım, kasko, sigorta ve gerekebilecek her türlü masraflar (yakıt hariç) ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) günlük bedeli

4.5.11-Sulama Tankeri Bedeli (günlük 8 saat): Arıtma Tesisi, Köprüler, İletim sistemi, su depoları ve isale hattı güzergahında sulama ve yıkama amaçlı olarak kullanılmak üzere 1(bir) adet 2000 model veya üstü 15 ton kapasiteli sulama tankerinin kira, bakım, onarım, kasko, sigorta ve gerekebilecek her türlü masraflar (yakıt hariç) ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) günlük bedeli

_4.5.12 –Sulama Tankeri Bedeli (yol bedeli ): Arıtma Tesisi, Köprüler, İletim sistemi, su depoları ve isale hattı güzergahında sulama ve yıkama amaçlı olarak kullanılmak üzere 1(bir) adet 2000 model veya üstü 15 ton kapasiteli sulama tankerinin kat edeceği yol için gerekli yakıt ve diğer her türlü masraflar ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) km bedeli _

_4.5.13- Sepet Vinçli Kamyon Yol Bedeli: Arıtma tesisi, İletim sistemi ve su depolarının elektrik direkleri uzunluğuna uygun işletme bakım ve onarımında kullanılmak üzere 1(bir) adet 2000 model veya üstü 50 NC tipi, 15m uzunluğunda sepeti ile 20 ton kapasiteli kamyonun yol için gerekli yakıt ve diğer her türlü masraflar ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) km bedeli _

4.6 Dezenfeksiyon ve Kalite Kontrol Araç Giderleri**:** Dezenfeksiyon sisteminin 1 (bir) aylık süre zarfında teknik şartnamede belirtilen şekilde işletme ve bakımını yapılmasında kullanılacak aşağıdaki iş kalemleri için teklif verilecektir.

4.6.1-Kamyonet Bedeli (günlük 150 km dahil): İletim sistemi kontrol elemanları ve diğer ekipmanlarının 1 (bir) aylık süre için işletme, bakım ve onarımında; haftada 6 gün gerektiğinde 24 saat kesintisiz olarak günde 150km’yi geçmeyecek şekilde kullanılmak üzere gerekli 1(bir) adet 2008 model veya üstü yaşından küçük kamyonetin kira, bakım, onarım, yakıt, kasko, sigorta ve gerekebilecek her türlü masraflar ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) aylık bedeli

_4.6.2- Kamyonet Bedeli (Günlük 150 km’den sonraki her 1 km için ): İletim sistemi kontrol elemanları ve diğer ekipmanlarının 1 (bir) aylık süre için işletme, bakım ve onarımında; 2008 model veya üstü aracın haftada 6 gün 24 saat kesintisiz olarak aracın günde 150km’yi geçtiği her 1 km için gerekli her türlü masraflar ile yüklenici genel gideri, riski ve karının bedeli. _

4.6.3. Dezenfeksiyon Ekipman Bedeli: Dezenfeksiyon sisteminin 1 (bir) aylık süre zarfında teknik şartnamede belirtilen şekilde işletme ve bakımını yapacak 1 (bir) adet ekip için gerekli araç üzerinde bulundurulacak aşağıdaki ekipmanların malzeme bakım onarım ve sarf malzemeleri giderleri ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) aylık bedeli

İş kalemi kapsamındaki malzemeler:

· 1 adet jeneratör (5 kVA),

· 2 adet anahtar takımı ( 4”, 1,5” ve 1 “ boru anahtarı, tornavida, açık ağızlı ve yıldızlı anahtar takımı, alyan takımı, lokma takımı, 2 adet demir testeresi)

· 2 adet taşınabilir hafif kaynak makinesi

· _2 adet taşlama makinesi ( metal kesme ve taşlama için) _

· 1 adet PE kaynak makinası

· _1 adet orta boy HİLTİ ( kırıcı matkap) uç takımı ile _

· 2 adet Darbeli Matkap

· 2 adet Akülü vidalama makinesi

· 1 adet tezgah üstü taşlama makinesi

· 1 adet monofaz, 2HP, 1,5kW dalgıç pompa, 20mt hortum ve kablosu ile birlikte,

· Yeteri miktarda emniyet araç ve gereçleri (trafik işaret levha ve gereçleri),

· Yeteri miktarda iş güvenliği araç, gereç vs’leri, (Maske, elbise )

· Rögar kapağı. vs gibi ağır malzemeleri kaldırmak için gerekli jalaskal ve mapa vs.

· Aydınlatma araç ve gereçleri

· _Klor gazı kaçaklarına karşı müdahale araç ve gereçleri, ilk yardım malzemeleri _

4.6.4 -Panelvan Bedeli (günlük 100 km dahil): Numune alma için 1 (bir) aylık süre ile kullanılmak üzere; haftada 5 gün günde 8 (sekiz) (gerektiğinde 24 saat) kesintisiz olarak günde 100km’yi geçmeyecek şekilde kullanılmak üzere gerekli 1(bir) adet 2008 model veya üstü panelvanın kira, bakım, onarım, yakıt, kasko, sigorta ve gerekebilecek her türlü masraflar ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) aylık bedeli

4.6.5 Panelvan Bedeli (Günlük 100 km’den sonraki her 1 km için ): Numune alma işlerinde 1 (bir) aylık süre kullanılmak üzere; 4.6.4 iş kaleminde belirtilen aracın haftada 5 gün kullanılan aracın günde 100km’yi geçtiği her 1 km için gerekli her türlü masraflar ile yüklenici genel gideri, riski ve karının bedeli.

_4.6.6. Numune Alma Ekipman Bedeli güvenliği malzemeleri) : Numune alma işlerinin 1 (bir) aylık süre zarfında teknik şartnamede belirtilen şekilde yürütülmesinde 1 (bir) adet ekip için gerekli panelvan üzerinde bulundurulacak, 2 adet numune taşıma çantası, iş güvenliği malzemeleri, trafik işaret levha ve gereçleri ve anahtar takımları giderleri ile yüklenici genel gideri, riski ve karının 1 (bir) aylık bedeli” _şeklinde tanımlandığı,

Görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Yönetmeliğin anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutulacağı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinin devamında; “ 79.2. Personel çalışmasına dayalı hizmetlerde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderler genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret,

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmesi gerekmektedir.

79.5. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.5.1. İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır.

79.5.2.**** İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

79.5.3. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır…

…79.5.5. İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur…

…79.5.8. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınabilir.

79.5.9. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler toplamını karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması bulunmaktadır.

İhale uhdesinde kalan isteklinin ulaşım, ofis, araç ve diğer giderler için verdiği teklife ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında; demirbaş eşya listesini, istekli şirketin % 50’den fazla hissesine sahip olan Makrotek Müh. Müş. Hiz. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait muavin defterini, anılan firmaya ait motorlu taşıtlara ait ruhsat belgeleri ile araç satış sözleşmelerini, motorlu taşıt – iş makinesi kira bedellerine ilişkin proforma faturalar ile satış faturalarını sunduğu görülmüştür.

İsteklinin sunduğu belgelerin anılan Tebliğ maddesi çerçevesinde tetkiki neticesinde;

a) Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 4.6.3 üncü maddesinde yer alan ve birim fiyat tariflerinde sayılan ekipmanlara ilişkin olarak teklif edilen fiyatların Tebliğin 79.5.1 inci maddesinde belirtilen şekilde açıklanmadığı,

b) Söz konusu cetvelin 4.1 inci, 4.5.5 inci, 4.5.8 inci, 4.5.10 uncu, 4.5.11 inci ve 4.6.4 üncü maddelerinde yer alan araçlara (kamyon, traktör+römorkör, kamyon, sepet vinçli kamyon, sulama tankeri ve panelvan) ait teklif fiyatının piyasadan alınan kiralama bedellerine dair proforma faturalar ve eki satış faturaları ile açıklanmaya çalışıldığı; ancak, araç kiralanmasının bir iş kısmı olduğu dikkate alındığında; anılan araçlara ait kira bedellerinin Tebliğin 79.5.2 nci maddesi doğrultusunda piyasadan alınacak teklif alma yazıları ve ekinde maliyet tespit raporları sunulmak suretiyle açıklanması gerekirken bu şekilde açıklanmadığı,

c) Cetvelin 4.5.4 üncü maddesinde yer alan JSB traktör kepçe çalıştırma bedeli için istekli tarafından herhangi bir açıklama yapılmadığı,

d) İsteklinin, mevzuatın kendi malı olan makine, teçhizat ve ekipmanların belgelenmesi için sunulmasını şart koştuğu belgeleri (makine teçhizat ve ekipmanların demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu) sunmadan Makrotek Müh. Müş. Hiz. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait motorlu araçları kendi malı olarak kabul ederek, ilgili teklif kalemlerinde (4.2, 4.4.1, 4.4.2, 4.5.1, 4.5.2, 4.5.6, 4.5.7, 4.6.1 ve 4.6.2 numaralı iş kalemleri) araçlara ait olarak sadece bakım onarım, yakıt sarfiyatı ve sigorta giderleri üzerinden teklif fiyatını oluşturduğu görülmüş olup, her ne kadar Makrotek Müh. Müş. Hiz. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. isteklinin ortağı olsa da, istekli ile anılan şirketin ayrı tüzel kişiliklere sahip olduğu ve açıklama kapsamında istekli ile isteklinin ortağı olan şirket arasında araçların kullanımına ilişkin herhangi bir anlaşma/sözleşme sunulmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde; söz konusu araçları herhangi bir kullanma bedeli öngörmeden kendi malı olarak kabul ederek yaptığı açıklamanın uygun olmadığı, ____

Tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak eşit muamele ilkesi bakımından yapılan inceleme neticesinde; Va Tech Wabag GmbH tarafından sunulan bilanço ve gelir tablosuna ilişkin olarak aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından 01.04.2008-31.03.2009 hesap dönemine ait bilanço ve gelir tablosu ile beraber, Grant Thornton GmbH tarafından hazırlanan ve Mag Josef Töglbofer ve Mag Andrea Draskovits tarafından imzalanan ve özetle denetimi yapılan döneme ilişkin olarak nakit akışlarının maddi bakımdan doğru bir şekilde verildiği hususu belirtilen denetim raporunun sunulduğu, ayrıca, teklif dosyası kapsamında istekliyi temsile yetkili kişilerce imzalanmış ve isteklinin bilançosunun idari şartnamenin 7.4.2 nci maddesinde öngörülen yeterlik oranlarını karşıladığını gösterir belgeye yer verildiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Bilanço ve eşdeğer belgeler başlıklı 35 inci maddesinin altıncı fıkrasında; “ “…Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.” hükmü, “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36 ncı maddesinin onbirinci fıkrasında ise; “…Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.” hükmü yer almaktadır.

Grant Thornton GmbH tarafından hazırlanan rapor incelendiğinde; rapor bünyesinde bilanço ve gelir tablosuna ilişkin herhangi bir değerin yer almadığı, bilanço ve gelir tablosunun raporun ekinde bulunduğu, ancak, söz konusu iki tablonun bulunduğu sayfalarda yukarıda ismi geçen iki denetmenin imzalarının ve Grant Thornton GmbH firmasının kaşesinin bulunmadığı görülmüş, dolayısıyla, mali tabloların yetkili makamlarca onaylanmadığından bu haliyle anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı tespit edilmiştir.

İstekliyi temsile yetkili kişilerce imzalanmış ve isteklinin bilançosunun idari şartnamenin 7.4.2 nci maddesinde bilanço için öngörülen yeterlik oranlarını karşıladığını gösterir belgenin ise, istekli şirketin antetli kağıdına basılı bu belge üzerinde sadece şirketin yetkililerinin imzasını bulunduğu dikkate alındığında, beyan niteliğinde olup yine Yönetmelik hükmünü karşılamadığı sonucuna varılmıştır.

Bilanço ve gelir tablosunun onaylı olmamasına karşın, onaylı denetim raporu ekinde sunulması nedeniyle kabul edilmesi durumunda dahi, denetim raporunda yer alan apostil tasdik şerhinin, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde “Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.” yer alan ve tasdik işleminin işlevini belirten düzenlemeyi tam olarak karşılamadığı görülmektedir.

Şöyle ki, sunulan denetim raporu ve ekindeki mali tabloların noter Dr. Robert Brix tarafından “aslının aynıdır” şeklinde onaylandığı ve belge sonunda yer alan Viyana Asliye Mahkemesi Başkanına ait apostil tasdik şerhinde, belge üzerinde bulunan imza ve mührün, noter Dr. Robert Brix’e ait olduğunun belirtildiği,

Apostil tasdik şerhinin, noter onayının yanında, denetim raporunu düzenlemeye yetkili kişilerin onay ve imzasının doğruluğunu teyit etmesi gerekirken, denetim raporunda yer alan imzalar ve onaya ilişkin herhangi bir tasdikin mevcut olmadığı,

Tespit edilmiştir.

Özetle, anılan istekli tarafından sunulan mali tablolara ilişkin belgelerin yukarıda belirtilen Yönetmelik maddelerine uygun olmadığı görüldüğünden, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Finventa İş Geliştirme Yönetim ve Tic. A.Ş. ile Va Tech Wabag GmbH’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

KİK Kararı: 2010/UH.II-2657

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin