KİK Kararı: 2010/UH.II-2382

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/054
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 09.08.2010
Karar No : 2010/UH.II-2382
BAŞVURU SAHİBİ:
Cihan Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti., Fatih San. Sitesi 32. Sok. No:33 KÜTAHYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İ.E.T.T. İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Erkan-ı Harp Sokak No:4 Metrohan Beyoğlu/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/60271 İhale Kayıt Numaralı "İdaremiz İstanbul Bölgesi Yemekhaneleri ve Mutfakları İçin 17 Ay (518 Gün) Süre ile 458.740 Öğün Yemek ve 58.000 Adet Kumanya" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.08.2010 tarih ve II.H.22.31.0258/2010-43E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İ.E.T.T. İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 24.06.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İdaremiz İstanbul Bölgesi Yemekhaneleri ve Mutfakları İçin 17 Ay (518 Gün) Süre İle 458.740 Öğün Yemek ve 58.000 Adet Kumanya Alımı” ihalesine ilişkin olarak Cihan Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 13.07.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 14.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.07.2010 tarih ve 17219 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.07.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; tekliflerinin idari şartnamenin 25 inci maddesinde yer alan işçilik ücreti, yemek, yol ve giyecek giderleri ile anılan giderler üzerinden hesaplanacak % 3 sözleşme ve genel gider toplamını karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilerek, tekliflerinin söz konusu giderleri kapsadığı bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının “İdaremiz İstanbul bölgesinde (İkitelli Garajı Yemekhanesi, Edirnekapı Garajı Yemekhanesi, Topkapı Garajı Yemekhanesi, İkitelli Motor Yenileme Fabrikası, Avcılar Park Garajı ve Yedikule Gaz Fabrikası) bulunan mutfaklar için 17 ay (518 gün) süre ile toplam 458.740 öğün yemek hizmeti ve 58.000 adet kumanya hizmeti alımı” olarak belirtildiği;

Aynı şartnamenin 19 uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat olacağının belirtildiği;

Anılan şartnamenin 25.3 üncü maddesinde; “Ayrıca; 25.3.1, 25.3.2, 25.3.3, 25.3.4, 25.3.5 maddeleri teklif fiyata dahil edilecektir.

__

25.3.1. Yüklenici tarafından, aşçı başı olarak çalıştırılacak 3 adet personele en az asgari ücretin % 120 fazlası (Brüt asgari ücret x 2,2), aşçı olarak çalıştırılacak 8 adet personele en az asgari ücretin % 80 fazlası (Brüt asgari ücret x 1,8), aşçı yardımcısı olarak çalıştırılacak 7 adet personele en az asgari ücretin % 70 fazlası (Brüt asgari ücret x 1,7), bulaşıkçı olarak çalıştırılacak 6 adet personele en az asgari ücretin % 50 fazlası (Brüt asgari ücret x 1,5) ve garson olarak çalıştırılacak 6 adet personele en az asgari ücretin % 50 fazlası (Brüt asgari ücret x 1,5) ücret ödenecek olup; asgari ücrete ait bağlı giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

__

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

25.3.2.1. Bu ihale kapsamında çalıştırılacak personelin 1 öğün yemek ihtiyacı İdaremiz yemekhanelerinden çıkan yemekten İdarece karşılanacaktır. Yemek ile ilgili herhangi bir gider kalemi teklif fiyata dahil edilmeyecektir.

25.3.2.2. Yüklenici, bu işte çalışacak personeline ulaşım için aylık sivil mavi akbil verecektir. Mavi akbil ücretleri teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.2.3. Yüklenici, bu işte çalışacak 30 adet personele teknik şartnamede belirtilen özelliklerde iş elbisesi yüklenici tarafından verilecektir. Giyim giderleri ayni olup, teklif fiyata dahil edilecektir.

__

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

__

_25.3.4. Teknik şartnamede belirtilen yemek giderleri (yemek malzeme gideri, temizlik malzeme gideri, ilaçlama gideri, elektrik gideri, su gideri, doğalgaz gideri) ile kumanya giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.” _düzenlemesine yer verildiği;

25.5 inci maddesinde iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranının % 1 olarak belirlendiği;

Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formunun incelenmesi neticesinde; anılan cetvelin birinci kaleminde işçilik maliyetlerinin (3 adet aşçı başı, 8 adet aşçı, 7 adet aşçı yardımcısı, 6 adet bulaşıkçı ve 6 adet garson) bulunduğu,

Teknik şartnamenin eki Tablo 1’de iş kapsamında çalıştırılacak personelin hangi yemekhanelerde çalışacağının gösterildiği,

Tablo 2’de günlük 3 vardiya için yemek yeme saatlerinin belirtildiği,

Tablo 3’te çalışacak personele verilecek giyim malzemelerine (30 adet personel için toplam 504 parça) yer verildiği;

Görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinin 78.3 üncü alt maddesinde; “78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır. İhale dokümanından, iş kapsamında çalıştırılacak 30 adet personelin, mesailerinin tamamını idarede geçireceği, dolayısıyla, idarece Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formunda) anılan personele ait maliyetlere ayrıca yer verildiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonu kararı ile yaklaşık maliyet hesap cetvelinin işçilik maliyetlerine ilişkin kalemlerinin birlikte incelenmesi neticesinde; giyim bedeli hariç %3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil işçilik maliyeti toplamının 872.497,60 TL olarak hesaplandığı; bu değere 31.500 TL giyim bedeli eklenmek suretiyle 903.997,60 TL karsız yaklaşık maliyetin bulunduğu ve teklif cetvelinin işçilik kalemlerine ilişkin olarak,

1- 635.995,50 TL teklif veren Bizz Gıda Ltd. Şti.,

2- 867.745,45 TL teklif veren Trakya Tabldot Ltd. Şti.,

3- 835.975,00 TL teklif veren Bahar Yemek Ltd. Şti.,

4- 859.894,00 TL teklif veren Erdem Oğdenmert Sos. Hiz. Gıda Ltd. Şti. ile İstanbul İhtiyaç Mad. Gıda A.Ş. İş Ortaklığı ve

5- 826.178,58 TL teklif veren Yiğit Gıda Ltd. Şti.’nin

Tekliflerinin herhangi bir aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.9 uncu maddesinde; “Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler toplamını karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” şeklinde yer alan düzenleme gerekçe gösterilerek değerlendirme dışı bırakıldığı,

Teklif cetvelinin işçilik kalemlerine ilişkin olarak,

1- 872.497,63 TL teklif veren Cihan Yemek Ltd. Şti.,

2- 928.519,60 TL teklif veren Nimet Gıda Ltd. Şti. ve

3- 1.088.000,00 TL teklif veren Saray Yemek Ltd. Şti.’den

Personel giyim giderlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması istendiği; anılan isteklilerce yapılan açıklamaların değerlendirilmesi neticesinde aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen Cihan Yemek Ltd. Şti.’nin teklifinin reddedildiği, açıklaması uygun görülen Nimet Gıda Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Ancak, yaklaşık maliyetin hesabına dair belgelerin incelenmesi neticesinde; ihale tarihinin 24.06.2010 olduğu dikkate alındığında, işçilik maliyetlerinin hesabında hesaplamaya esas brüt asgari maliyetin 1 Temmuz 2010 tarihinden sonra geçerli olan 760,50 TL olarak alındığı ve yukarıda yer verilen, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.3 üncü maddesi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı anlaşılan inceleme konusu ihalede işçilik kalemleri üzerinden % 3 sözleşme ve genel gider hesaplanarak maliyetlere eklendiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinin 78.6 ncı alt maddesinde; “Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.” açıklaması,

Anılan tebliğin“Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinin 79.13 üncü alt maddesinde ise; “Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu Tebliğ maddeleri uyarınca, ihale tarihinde geçerli olan brüt asgari ücret (729.00 TL) üzerinden, idari şartnamenin 25.3 üncü maddesinde yer alan teklif fiyata dahil diğer masraflar esas alınarak yapılan hesaplama neticesinde; giyim bedeli hariç sözleşme damga vergisi, ihale kararı damga vergisi ve KİK payından (0,00825+0,00495+0,0005=0,0137) oluşan % 1,37 sözleşme gideri dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamı 825.118,46 TL olarak hesaplanmıştır. Bu maliyet toplamına idarece yaklaşık maliyet hesabında 30 adet personel için öngörülen 31.500,00TL tutarındaki giysi maliyeti eklendiğinde, işçilik kalemlerine dair karsız yaklaşık maliyet 825.118,46+31.500,00= 856.618,46 TL olarak elde edilmiştir. Başvuru sahibinin zikredilen kalemlere ilişkin 872.497,63 TL tutarındaki teklifinin hesaplanan karsız yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde ise, “İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

__

Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

__

Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Yönetmeliğin anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutulacağı anlaşılmaktadır.

Aşırı düşük tekliflerin tespitinde idarenin takdir hakkı bulunmakla birlikte bu takdir hakkının sınırsız olmadığı dikkate alındığında; işçilik kalemlerine dair hesaplanan karsız yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren isteklilere ait tekliflerin aşırı düşük olarak tespit edilmemesi ve dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaması gerekmektedir.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin işçilik kalemlerine dair teklif toplamının, anılan kalemlere ilişkin hesaplanan karsız yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu dikkate alındığında; başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilmesinin ve yapılan sorgulama neticesinde teklifinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Eşit muamele ilkesi kapsamında yapılan inceleme neticesinde;

a) İdarece geçerli teklif olarak belirlenen, ancak, birim fiyat teklif cetvelinin işçilik kalemlerine ilişkin toplam tekliflerinin asgari işçilik maliyeti ile %3 sözleşme ve genel gider toplamını karşılamadığı gerekçesiyle teklifleri değerlendirme dışı bırakılan Trakya Tabldot Ltd. Şti. ile Erdem Oğdenmert Sos. Hiz. Gıda Ltd. Şti. ile İstanbul İhtiyaç Mad. Gıda A.Ş. İş Ortaklığı’nın anılan kalemlere ilişkin toplam tekliflerinin (sırasıyla 867.745,45 TL ve 859.894,00 TL), hesaplanan karsız yaklaşık maliyetin (856.618,46 TL) üzerinde olduğu tespit edilmiş olup, söz konusu isteklilere ait tekliflerin idarece aşırı düşük teklif olarak tespit edilmesinin ve yapılan sorgulama neticesinde teklifinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu, dolayısıyla tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği,

b) Aynı gerekçeyle herhangi bir aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan, teklifleri değerlendirme dışı bırakılan Bahar Yemek Ltd. Şti. ile Yiğit Gıda Ltd. Şti.’nin anılan kalemlere ilişkin toplam teklifleri (sırasıyla 835.975,00 TL ve 826.178,58 TL), hesaplanan karsız yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte; tekliflerinin, hesaplanan giyim hariç karsız yaklaşık maliyetin (825.118,46 TL) üzerinde olduğu tespit edilmiş olup, söz konusu isteklilere ait tekliflerin değerlendirmeye alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin 59 uncu maddesi uyarınca idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği,

c) İdarece geçerli teklif olarak belirlenen diğer bir istekli olan, Doyaş Yemek A.Ş.’nin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde; işçilik kalemlerine ilişkin toplam teklifinin 796.280,00 TL olduğu ve anılan tutarın, hesaplanan giyim hariç karsız yaklaşık maliyetin altında olduğu tespit edilmiş olup, söz konusu istekliye ait teklifin Yönetmeliğin 59 uncu maddesi uyarınca idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve sonrasında Kamu İhale Genel Tebliğinin Genel Tebliğinin 79.5.9 uncu maddesi uyarınca reddedilmesi gerektiği,

d) İdarece geçerli teklif olarak belirlenen, ancak, birim fiyat teklif cetvelinin işçilik kalemlerine ilişkin toplam tekliflerinin asgari işçilik maliyeti ile %3 sözleşme ve genel gider toplamını karşılamadığı gerekçesiyle teklifi herhangi bir aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan değerlendirme dışı bırakılan Bizz Gıda Ltd. Şti.’nin işçilik kalemlerine ilişkin toplam teklifinin (635.995,50 TL), hesaplanan giyim hariç karsız yaklaşık maliyetin altında olduğu tespit edilmiş olmakla birlikte, isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan reddedilmesinin Yönetmeliğin 59 uncu maddesine aykırı olduğu, dolayısıyla isteklinin teklifinin yapılacak sorgulama neticesinde reddedilmesi gerektiği,

e) İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde açıklamaları uygun bulunarak, ekonomik açıdan en avantajlı ve ikinci avantajlı teklif olarak belirlenen Nimet Gıda Ltd. Şti. ve Saray Yemek Ltd. Şti.’nin işçilik kalemlerine ilişkin toplam tekliflerinin (sırasıyla 928.519,60 TL ve 1.088.000,00 TL) (Ek:8/2,8/3), hesaplanan karsız yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu dikkate alındığında, söz konusu isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması gerekirken, idarece anılan isteklilerin sorgulamaya tabi tutuldukları görülmüş, ancak, sorgulama neticesinde teklifleri reddedilmediğinden, idarenin zikredilen işleminin esasa etkili olmadığı,

Sonucuna varılmıştır.

Yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden,

1- Başvuru sahibi ile Trakya Tabldot Ltd. Şti. ve Erdem Oğdenmert Sos. Hiz. Gıda Ltd. Şti. & İstanbul İhtiyaç Mad. Gıda A.Ş. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin değerlendirmeye alınması,

2- Bahar Yemek Ltd. Şti. ile Yiğit Gıda Ltd. Şti.’nin tekliflerin değerlendirmeye alınarak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin 59 uncu maddesi uyarınca idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması,

3- Bizz Gıda Ltd. Şti. ile Doyaş Yemek A.Ş.’nin tekliflerinin anılan Yönetmeliğin 59 uncu maddesi uyarınca idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve sonrasında Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.9 uncu maddesi uyarınca reddedilmesi,

Ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

İdari şartnamenin 2. maddesinde ihale konusu işin adının “İdaremiz İstanbul bölgesinde (İkitelli Garajı Yemekhanesi, Edirnekapı Garajı Yemekhanesi, Topkapı Garajı Yemekhanesi, İkitelli Motor Yenileme Fabrikası, Avcılar Park Garajı ve Yedikule Gaz Fabrikası) bulunan mutfaklar için 17 ay (518 gün) süre ile toplam 458.740 öğün yemek hizmeti ve 58.000 adet kumanya hizmeti alımı” olarak belirtildiği; yaklaşık maliyetin 3.382.175,69 TL, kâr hariç yaklaşık maliyetin ise 3.212.758,68 TL olarak belirlendiği, 15 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 11 istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonunca tekliflerin değerlendirildiği ve yaklaşık maliyet içerisinde yer alan işçilik maliyetinin (%3 sözleşme giderleri ve genel giderler dahil 872.497,60 TL) altında teklif veren isteklilerden sadece bu kaleme ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırıldığı ve ihalenin idarece belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde (3.278.422,80 TL) teklif veren isteklinin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale konusu işin yemek hizmeti olduğu ve yemek hizmetinin yerine getirilmesi için (3 adet aşçıbaşı, 8 adet aşçı, 7 adet aşçı yardımcısı, 6 adet bulaşıkçı ve 6 adet garson olmak üzere) 30 adet personele ihtiyaç duyulduğu ve bu personelin mesailerinin tamamını idarede geçireceği belirtilerek, idari şartnamede teklif fiyata dahil olacak masraflar arasında ve birim fiyat teklif cetvelinde personele yer verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 38. maddesinde ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59. maddesinde; “İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

__

Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

__

Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun ve Yönetmelik hükmünden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutulacağı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, söz konusu ihalede, ihale konusu işin yaklaşık maliyeti dikkate alındığında yaklaşık maliyeti oluşturan bileşenlerden işçiliğin %25,80 oranı ile önemli girdilerden biri olduğu ve sorgulanması gerektiği, ancak ihale konusu işin %68,26 oranını oluşturan yemek ve kumanya malzeme bedeli kısmının yaklaşık maliyet içerisinde ihale konusu işin ana bileşeni olmasına rağmen, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınmadığı görülmüştür.

Aşırı düşük tekliflerin tespitinde idarenin takdir hakkı bulunmakla birlikte bu takdir hakkının sınırsız olmadığı açıktır. Aynı şekilde, aşırı düşük olarak belirlenen teklifin sorgulanmasında da teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlerin belirlenmesinde idarelerin takdir hakkı olmakla beraber bu takdir hakkının mevzuat hükümlerine uygun kullanılması ve teklifin ana bileşenlerinin aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınması gerekmektedir.

İdare tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında, her ne kadar teklifi oluşturan ana unsurlardan yemek ve kumanya malzemesi girdilerine ilişkin bir sorgulama yapılmamış ise de, teklifi geçerli olan ve kârsız yaklaşık maliyetin altında kalan isteklilerin tekliflerine sadece işçilik kalemine ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak, ihalenin sonuçlandırıldığı ve kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren isteklinin üzerinde ihalenin bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması, yaklaşık maliyetin ana bileşenlerini tam olarak içermediğinden, sonucun gerçeği yansıtmaktan uzak olduğu açıktır. Bu nedenle, kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin tekliflerinin, yaklaşık maliyetin önemli bileşenleri gözetilerek yeniden sorgulanması gerektiğinden, bu gerekçeyle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede aktarılan gerekçeyle “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiğinden, karara katılmıyoruz.

** Hakan GÜNAL Erkan DEMİRTAŞ **

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi **