KİK Kararı: 2010/UH.II-238

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/006
Gündem No : 64
Karar Tarihi : 18.01.2010
Karar No : 2010/UH.II-238 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Sağır Ticaret / Mehmet Sağır, Fahrettin Kerim Gökay Caddesi No:19/8 Ziverbey Kadıköy/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İzsu), Cumhuriyet Bulvarı No:16 35250 Konak/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/124179 İhale Kayıt Numaralı "Dere Temizlikleri İçin İş Makinalarının Çalıştırılması ve İş Gücü Temini" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

11.01.2009 tarih ve II.H.27.56.0218/2009-43E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU) tarafından 20.10.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Dere Temizlikleri İçin İş Makinalarının Çalıştırılması ve İş Gücü Temini” ihalesine ilişkin olarak Sağır Ticaret / Mehmet Sağır’ın 01.12.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.12.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.12.2009 tarih ve 24996 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin işçi çalıştırılması ve nakliye hizmetleri dahil bedelinin dikkate alındığı ancak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca başvuruya konu ihalede benzer iş kapsamında olmayan söz konusu iş kalemlerinin tutarları düşülerek bulunan bedelin iş deneyimine esas alınması gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetten % 45,48, kendisine en yakın tekliften % 26,79 daha düşük olmasına karşın idare tarafından aşırı düşük sorgulaması yapılmadan ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı,

İhale konusu iş kapsamında fiyatlandırılacak iş kalemlerinin işçilik, akaryakıt, makine kira veya amortismanı olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin asgari işçilik ve akaryakıt sarfiyatı toplamını dahi karşılamadığının taraflarınca tespit edilerek idareye şikayet dilekçesinde bu konuya yer verildiği, idarenin yalnızca işçilik ile ilgili hesapları kontrol ederek işin önemli kısmını oluşturan iş makinesi çalıştırılmasına ilişkin hesaplamaları göz önünde bulundurmadığı,

İhale konusu iş için istenilen muhtelif H.P. gücündeki araç ve iş makinelerine ait saatlik yakıt sarfiyat miktarlarının 2009 yılı Bayındırlık Bakanlığının birim fiyatlarında bulunduğu, bu fiyatlarla birlikte zorunlu olarak harcanacak olan akaryakıt ve operatör-şöför ücretleri eklenerek bulunan bedelin üzerine işçilik bedelleri eklendiğinde ihaleye teklif edilmesi gereken fiyat teklifinin 6.577.986,06 TL olması gerektiği, sonuç olarak amortisman ve kira giderleri, sözleşme ve genel giderler, şartnamede istenilen 3 adet binek aracına ait masraflar, işçilik ücretleri sıfır alınsa dahi ihale üzerinde bırakılan isteklinin fiyat teklifi ile ihale konusu işin yapılmasının mümkün olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 7.6 ncı maddesinde benzer iş kamu veya özel sektörde her türlü iş makinesinin çalıştırılması hizmetleri olarak belirlenmiştir.

Aynı şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde isteklilerin, son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren bir sözleşme kapsamında kabul işlemleri tamamlanan ve teklif edilen bedelin % 40 oranından az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeyi ibraz edecekleri düzenlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı üçüncü maddesinde; “ Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri ifade eder ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bendinde; “ Yaklaşık maliyeti, Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarı ile eşik değer arasında olan işlerin ihalelerinde; (a) bendinde sayılan belgelere ek olarak, adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren belgelerin,

__

Yaklaşık maliyeti, eşik değere eşit veya eşik değeri aşan işlerin ihalelerinde (a) ve (b) bentlerinde sayılan belgelere ek olarak ” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “İş deneyimini gösteren belgeler” 39 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; “ İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

_ a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’inden az ve % 50’sinden fazla olmamak üzere idarece belirlenecek bir oranda, _

_ b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde, yaklaşık maliyetin %25’i ile % 50’si aralığında, idarece belirlenecek parasal tutardan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması istenir.”, aynı maddenin dördüncü fıkrasında; “İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş deneyimine ilişkin oranlar üçüncü fıkranın (a) bendine göre belirlenen oranın, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde 2/5’i alınarak hesaplanır ve bu oranlar yeterlik kriteri olarak öngörülür. Belli istekliler arasında ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde ise bu oranlara göre belirlenen parasal tutarlar yeterlik kriteri olarak öngörülür._” hükmü, __

Anılan Yönetmeliğin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; “ İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

__

İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin İZSU Genel Müdürlüğü tarafından 2006/22338 İKN’li “Çiğli Atıksu Arıtma Tesisinden Çıkan Çamurun Stoklanması İçin İş Makinelerinin Çalıştırılması ve İş Gücü Temini” işine ilişkin düzenlenmiş iş bitirme belgesi sunduğu görülmüştür. Söz konusu iş deneyim belgesinde, belgeye konu iş Çiğli atıksu arıtma tesisinden çıkan çamurun stok sahalarına kamyonlarla nakledilmesi, iş makinelerinin çalıştırılarak çamurun üstünün kapatılarak sıkıştırılması ve yeni depo alanları oluşturmak amacıyla kazı ve dolgu yapılması ayrıca insan gücü ile yapılabilecek işlerde düz ve erbap işçi çalıştırılarak temizlik, bakım, onarım, sulama vb. hizmetleri olarak tanımlanmıştır. İş deneyim belgesine konu işin sözleşmesinde de işin tanımı “Çiğli Atıksu Arıtma Tesisinden Çıkan Çamurun Stoklanması İçin İş Makinelerinin Çalıştırılması ve İş Gücü Temini” şeklinde tanımlanmıştır.

Başvuruya konu ihalenin teknik şartnamesinin ikinci maddesinde işin kapsamı İzmir ili sınırları dahilinde idarenin gerekli gördüğü yerlerde, başta dere membalarındaki tersip bentlerinin temizlik ve bakımlarında, ıslahı yapılmış veya yapılmamış derelerin temizliklerinde, yağışlar neticesinde sokaklarda ve muhtelif yerlerde biriken teressubat malzemenin temizliği ve naklinde, idarece yapılmakta olan her türlü alt yapı çalışmalarının tamamlanmasında idarece verilecek her türlü işte, nakliyelerde, yüklenicinin operatör, şoför ve makinistlerinin (yüklenicinin temin ettiği) iş makineleri, kamyon ve diğer motorlu araçları kullanarak çalışması (her türlü kanalizasyon yağmursuyu şebekelerinin derelerin bakım, onarım ve temizlik işlerinde, kaynak işlerinde kompresör işlerinde kombine kanal araç muavinliğinde) verdiği talimatlar doğrultusunda kullanılması olarak tanımlanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesine konu işin poz tanımları incelendiğinde istenilen araçların nakliye hariç bedellerinin ödemeye yansıtıldığı, aynı şekilde incelemeye konu ihalede de poz tanımlarında iş araçlarının nakliye masraflarının ödemeye tabii olmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme soncunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesine konu işin nitelik bakımından ihale konusu işin aynısı olduğu, aynı usullerle gerçekleştirildiği ayrıca teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından da __ ihale konusu iş tanımıyla örtüştüğü anlaşılmıştır. Bu nedenle, söz konusu iş deneyim belgesinde ihale konusu iş kapsamında bulunmayan işlerin yer almadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin ikinci maddesinin (b) bendinde işin miktarı ve türü 33 adet çeşitli iş makinesi ve 48 adet personelin çalıştırılması olarak belirlenmiştir.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25.3 üncü maddesinde; “ 25.3.1 İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Bu işe ait sözleşmenin uygulanması esnasında çalıştırılacak personele ödenecek ücretin asgari ücrete oranı aşağıdaki şekilde olacaktır.

(48 kişi) Vasıfsız işçilik hizmet grubunda çalışacak personele: 1 aylık brüt asgari ücret +% 30 fazlası

__

Fazla mesailer;

Haftalık normal çalışma saati 45 saattir. 45 saati aşan her fazla mesai saati için aşağıdaki formül uygulanacaktır. Vasıfsız işçilik grubunda çalışacak personelin fazla mesaisi = A/30 (Gün) /7,5 (saat) *1,50= 1 saatlik fazla mesai ücreti

__

A= Brüt asgari ücret değeri

Toplam 19440 saat fazla mesai yaptırılacaktır.

Resmi tatil çalışmaları; Resmi tatil gün sayısı 21 olup, çalışacak personel sayısı 10 olacaktır. Toplam resmi tatil çalışması 210 gün’dür. Resmi tatil çalışmasında ek bir yevmiye fazladan verilir.

__

25.3.2 Yemek, yol ve giyecek gibi giderler: Personelin, yemek gideri günlük brüt (4,5 TL/Gün), yol bedelleri gideri günlük brüt (6,14 TL/Gün) olarak teklif fiyata dahil edilecektir. Yemek parası 26 gün/ay, yol parası 26 gün/ay olarak dikkate alınacaktır ve nakdi olarak verilecektir. (maaş bordrosunda gösterilecektir) .

__

İşçilere verilecek iş giyecekleri İdare tarafından karşılanacaktır.

__

25.3.3 Malzeme giderleri: İhale konusu işte kullanılacak olan ve teknik şartnamede belirtilen malzeme giderleri teklif fiyata dahil olacaktır. Yağmurluk, baret,çizme, maske ya da eldiven gibi koruyucu eşya ile işçi sağlık kontrolleri, gerekli aşı ya da sağlık malzemeleri (havlu,sabun vs.) ve haftada 1 kez 3 kg yoğurt yüklenici tarafından karşılanacaktır.

__

….

__

25.5 İhale konusu işlerde görev yapacak personelin işyeri S.S.K. iş kazaları ve meslek hastalıkları tehlike prim oranı % 2 ‘dir ” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Teklif fiyata dahil olan masraflar esas alınarak Kamu İhale Kurumu’nun işçilik hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplamada ihale konusu işte teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının brüt asgari ücretin % 30 fazlası ödenecek 48 adet personel için % 2 risk prim oranı üzerinden (yemek ve yol bedeller, %3 sözleşme giderleri, resmi tatil ve dini bayram günleri yapılacak çalışma için ödenecek ücret ve fazla çalışma ücreti dahil) 1.431.777,06 TL’ye karşılık geldiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde idari şartnamede yer alan iş tanımının personel çalışmasına dayalı olup olmadığının sayma yoluyla belirtilmediği görülmüştür. Anılan Tebliğin 78 inci maddesinde, Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığının ilk fıkrada geçen tanım dikkate alınarak değerlendirileceği belirtilmiştir. İncelemeye konu ihalenin idari şartnamesindeki düzenlemelerden çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve bu personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanılacağı anlaşılmaktadır. Ancak, anılan maddede işin personel çalışmasına dayalı olarak kabul edilmesi için çalıştırılacak __ personel sayısının belirlenmesi ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanılmasının yanı sıra işin ağırlıklı olarak personel çalışmasına dayalı olması gerektiği belirtilmiştir. Başvuruya konu ihalede personel maliyetinin diğer kalemlerin maliyetine oranla çok daha düşük kaldığı göz önüne alındığında söz konusu alımın personel çalışmasına dayalı alım olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesinde ihaleye sunulan tekliflerin 37 nci maddeye göre değerlendirildikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği ve bu teklifler reddedilmeden önce, belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanun hükmü uyarınca, personel çalışmasına dayalı iş olmayan söz konusu alımda idarenin aşırı düşük tekliflerin tespitinde takdir yetkisi bulunduğu ve işin niteliği itibarıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifini uygun bulduğu göz önüne alındığında incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin 2. İddiasına ilişkin olarak; ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan, asgari işçilik maliyetini ve akaryakıt sarfiyatı toplamını karşılamayan teklif sahibinin üzerinde bırakıldığı iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4. maddesinde; ihale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği, istekliler tarafından yapılan açıklamalara ilişkin belgelerin değerlendirilerek karar verileceği, idarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmesi gerektiği, 79.5. maddesinde; isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanacağı, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.” açıklaması mevcuttur.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

İdari şartnamenin 2. maddesinin (b) bendinde; işin miktarı ve türü, 33 adet çeşitli iş makinesi ve 48 adet personelin çalıştırılması olarak belirlenmiştir.

İdari şartnamenin 25.3 maddesinde; “ 25.3.1 İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Bu işe ait sözleşmenin uygulanması esnasında çalıştırılacak personele ödenecek ücretin asgari ücrete oranı aşağıdaki şekilde olacaktır.

(48 kişi) Vasıfsız işçilik hizmet grubunda çalışacak personele: 1 aylık brüt asgari ücret +% 30 fazlası

__

Fazla mesailer;

Haftalık normal çalışma saati 45 saattir. 45 saati aşan her fazla mesai saati için aşağıdaki formül uygulanacaktır. Vasıfsız işçilik grubunda çalışacak personelin fazla mesaisi = A/30 (Gün) /7,5 (saat) *1,50= 1 saatlik fazla mesai ücreti

__

A= Brüt asgari ücret değeri

Toplam 19440 saat fazla mesai yaptırılacaktır.

Resmi tatil çalışmaları; Resmi tatil gün sayısı 21 olup, çalışacak personel sayısı 10 olacaktır. Toplam resmi tatil çalışması 210 gün’dür. Resmi tatil çalışmasında ek bir yevmiye fazladan verilir.

__

25.3.2 Yemek, yol ve giyecek gibi giderler: Personelin, yemek gideri günlük brüt (4,5 TL/Gün), yol bedelleri gideri günlük brüt (6,14 TL/Gün) olarak teklif fiyata dahil edilecektir. Yemek parası 26 gün/ay, yol parası 26 gün/ay olarak dikkate alınacaktır ve nakdi olarak verilecektir. (maaş bordrosunda gösterilecektir) .

__

İşçilere verilecek iş giyecekleri İdare tarafından karşılanacaktır.

__

25.3.3 Malzeme giderleri: İhale konusu işte kullanılacak olan ve teknik şartnamede belirtilen malzeme giderleri teklif fiyata dahil olacaktır. Yağmurluk, baret,çizme, maske ya da eldiven gibi koruyucu eşya ile işçi sağlık kontrolleri, gerekli aşı ya da sağlık malzemeleri (havlu,sabun vs.) ve haftada 1 kez 3 kg yoğurt yüklenici tarafından karşılanacaktır.

….

25.5 İhale konusu işlerde görev yapacak personelin işyeri S.S.K. iş kazaları ve meslek hastalıkları tehlike prim oranı % 2 ‘dir ” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Teklif fiyata dahil olan masraflar esas alınarak Kamu İhale Kurumu’nun işçilik hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplamada, ihale konusu işte teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının brüt asgari ücretin % 30 fazlası ödenecek 48 adet personel için % 2 risk prim oranı üzerinden (yemek ve yol bedeller, %3 sözleşme giderleri, resmi tatil ve dini bayram günleri yapılacak çalışma için ödenecek ücret ve fazla çalışma ücreti dahil) 1.431.777,06 TL’ye karşılık geldiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinde idari şartnamede yer alan iş tanımının personel çalışmasına dayalı olup olmadığının sayma yoluyla belirtilmediği, aksine anılan Tebliğin 78. maddesinde, Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığının ilk fıkrada geçen tanım dikkate alınarak değerlendirileceği belirtilmiştir. İncelemeye konu ihalenin idari şartnamesindeki düzenlemelerden çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve bu personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanılacağı anlaşılmaktadır. Ancak, anılan maddede işin personel çalışmasına dayalı olarak kabul edilmesi için çalıştırılacak __ personel sayısının belirlenmesi ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanılmasının yanı sıra işin ağırlıklı olarak personel çalışmasına dayalı olması gerektiği belirtilmiştir. Başvuruya konu ihalede personel maliyetinin diğer kalemlerin maliyetine oranla çok daha düşük kaldığı dikkate alındığında, söz konusu alımın personel çalışmasına dayalı alım olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesinde ihaleye sunulan tekliflerin 37 nci maddeye göre değerlendirildikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edileceği ve bu tekliflerin reddedilmeden önce, belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteneceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanun hükmü uyarınca, idare tarafından isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olup olamadığının tespitinde iki temel kriter bulunduğu bunların idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyet ve diğer teklifler olduğu anlaşılmaktadır. İncelemeye konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre bedel açısından tespit edilebilir oranda düşük olduğu görüldüğünden, anılan Kanunun 38. maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması gerekmektedir.

Bu itibarla, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekliden aşırı düşük teklif için açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**

KARŞI OY

4734 sayılı Kanunun 38. maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü bulunmaktadır.__

Anılan hüküm uyarınca, ihale komisyonunca verilen tekliflerin değerlendirileceği, diğer tekliflere veya idarece tespit edilen yaklaşık maliyete göre teklifi aşırı düşük olanlara aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağı, yapılan sorgulamaya istekliler tarafından belgelendirilmek suretiyle cevap verilmesi gerektiği, süresi içinde cevap verilmemesi veya teklifin belgelendirilmek suretiyle açıklanamaması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu ihalede yaklaşık maliyetin Bayındırlık Bakanlığının birim fiyat analizleri esas alınarak toplam 9.130.911,42 TL olarak belirlendiği; 4 isteklinin ihaleye teklif verdiği, bir isteklinin geçici teminat mektubunun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye 3 geçerli teklifin kaldığı, ihale üzerinde bırakılan Doğşen İnş. Turz. San. Ve Tic. firması 4.978.314,00 TL teklif bedeli sunduğu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibinin (Sağır Ticaret) teklif bedelinin 7.424.400,00 TL, geçerli teklif olarak belirlenen İzbeton A.Ş. firmasının teklif bedelinin ise 9.121.046,70 TL olduğu, ihale üzerinde kalan firma tarafından teklif edilen fiyatın gerek yaklaşık maliyete gerekse diğer geçerli teklif fiyatına göre aşırı düşük olması nedeniyle, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin Doğşen İnş. Turz. San. Ve Tic. üzerinde bırakılmasında 4734 sayılı Kanunun 38. Maddesi ile 5. Maddesinde sayılan ilkelere uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmak suretiyle ihale işlemlerinin sonuçlandırılması gerektiğinden 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin (b) bendine göre düzeltici işlem kararı verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.

**Hakan GÜNAL Abdullah DÜNDAR **

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi **