KİK Kararı: 2010/UH.II-1992

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/050
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 12.07.2010
Karar No : 2010/UH.II-1992
BAŞVURU SAHİBİ:
Aysem Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özdelice Turizm Taşımacılık Temz. Oto Alım Satım Emlak Güvenlik Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Dikmen Caddesi 220 B/8 Dikmen/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
TCDD 2. Bölge Müdürlüğü, Behiçbey Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/38828 İhale Kayıt Numaralı "40 Adet Sürücülü Hizmet Aracı Kiralanması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.07.2010 tarih ve II.H.18.95.G029/2010-2E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

TCDD 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “40 Adet Sürücülü Hizmet Aracı Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Aysem Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özdelice Turizm Taşımacılık Temz. Oto Alım Satım Emlak Güvenlik Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin 16.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 22.06.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.06.2010 tarih ve 15045 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalenin üzerinde bırakıldığı firmanın teklifinin aşırı düşük olduğu ve söz konusu firma tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Kamu İhale Kanununun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü ,

__

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” __ başlıklı 79 uncu maddesinde; “ … 79.5. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.5.1. İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır.

_79.5.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarakpiyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur. … _” açıklaması,

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü ulaşım, sigorta, vergi (KDV hariç) ve benzeri giderler ile resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. Hak edişte yer alacak olan ödemeler aylık Öngörülen Kilometre bedelleri, İdare tarafından hesaplanacak (teklif bedeline dahil kilometreden fazla yaptırılması halinde) aylık fazla kilometre ücreti ve geçiş ücretlerinden ibaret olacaktır. Görev esnasında her türlü geçiş ücretleri (köprü, otoban, tünel, vapur, feribot v.b.) şoför tarafından ödenecek ve daha sonra makbuz karşılığı idarece karşılanacaktır.

Aracın yakıt, tamir, bakım,onarım, yedek parça, oto lastiği, akü, servis, fenni ve egzos muayenesi, trafik cezası, motorlu taşıtlar vergileri, trafik sigortası, kasko sigortası, otopark ücretleri, sürücülerin maaşı, özlük hakları (ulaşım, yemek, giyim giderleri), SGK Primleri, yolluk, fazla çalışma ücretleri, sürücülerle ilgili vergi, resim, harç, sürücülerin tüm yasal hak ve alacakları, araç kirama ve benzeri her türlü işletme giderleri aracın kilometre teklif bedeli içerisinde olup bu hususlarda her nam adı altında olursa olsun İdare başka bir ücret ödemeyecektir. … ”düzenlemesi,

İdari şartnamenin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33 üncü maddesinde ise; “ 33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

33.2. İhale komisyonu tarafından;

a) Hizmet sürecinin, verilen hizmetin ve gerçekleştirme yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin hizmetin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

33.3. İhale komisyonu tarafından, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterler esas alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.__

İhale komisyonu tarafından; sunulan teklifler içerisinden sadece Ertaçlar Turz. Sey. Tic. Ltd. Şti. ve Ertaç Turz. Sey. Oto. Tic. Paz. A.Ş. Ortaklığı teklifinin aşırı düşük bulunduğu, söz konusu ortaklıktan 10.05.2010 tarih ve 104223 sayılı yazı ile teklif bileşenlerine ilişkin olarak belgelendirilmek suretiyle açıklama istendiği, adı geçen firmaların ise; 21.05.2010 tarihli açıklamasını idareye sunduğu, söz konusu açıklamanın ihale komisyonunca kabul edildiği ve 09.06.2010 tarihli İhale Komisyonu Kararı ile ihalenin anılan ortaklık üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Ertaçlar Turz. Sey. Tic. Ltd. Şti. ve Ertaç Turz. Sey. Oto. Tic. Paz. A.Ş. Ortaklığı tarafından sunulan 21.05.2010 tarihli açıklama yazısı ve ekleri incelendiğinde ise; teklif bileşenlerinin, araç maliyetleri (2.638.873,76 TL), sözleşme gideri (37.903,18 TL) ile şirket karı ve genel gider (151.818,06 TL) şeklinde belirtildiği, söz konusu bileşenlere ilişkin kanıtlayıcı belge olarak ise; araçların temin edileceğine ve bunlara ilişkin olarak tüm maliyetlerin karşılanacağına dair farklı firma ve kişilerle yapılmış sürücülü araç sözleşmelerinin sunulduğu, söz konusu sözleşmelerin ekinde ise noter onaylı araç ruhsatlarının sunulduğu, ayrıca; Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş. ile imzalanmış bulunan ALPET Müşteri Taşıt Yönetim Sistemi Sözleşmesi ve ALPET’ bayilerini gösteren internet çıktıları ile araç özelliklerini gösteren internet çıktılarının sunulduğu,

Aşırı düşük teklif açıklamalarında, sözleşmelerin kanıtlayıcı belge olarak kabul edileceğine ilişkin olarak yapılmış bir düzenlemenin bulunmadığı, söz konusu sözleşmelerin piyasada faaliyet gösteren firma veya kişilerden alınan fiyat teklifleri olarak kabul edilse bile; fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmasının zorunlu olduğu, söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetlerinin belirtilmesinin gerektiği, istekli tarafından sunulan sürücülü araç sözleşmelerinde maliyet bileşenlerine ilişkin olarak işçilik maliyeti, motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu trafik sigortası, kasko giderleri, bakım onarım maliyeti, amortisman vs. gibi giderler için ne öngörüldüğünün belirtilmediği, sözleşmelerde öngörülen giderlere ilişkin olarak Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmadığı, yine ALPET Müşteri Taşıt Yönetim Sistemi Sözleşmesi ekinde Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmadığı görülmüştür.

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan ve ihalenin üzerinde bırakıldığı firma tarafından idareye sunulan açıklama ekinde yer alan kanıtlayıcı belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olmadığı, söz konusu madde gereğince sunulması gereken Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmadığı, bu sebeple de söz konusu açıklamanın kabul edilerek teklifin değerlendirmeye alınmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

B- İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İdare tarafından yaklaşık maliyetin; 5.573.800,00 TL, öngörülen kar çıkarıldığında ise 4.875.773,00 olarak belirlendiği, yaklaşık maliyetin bileşenleri incelendiğinde; işçilik maliyeti, motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu trafik sigortası, kasko giderleri, bakım onarım maliyeti, amortisman gibi giderlerden oluştuğu, isteklilerin vermiş olduğu tekliflerin ise bir tanesi hariç bu değerin hayli altında olduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde sadece bir firmanın teklifinin aşırı düşük kabul edilerek aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulduğu, ancak; ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan başvuru sahibi firmaya ait teklifinin 3.782.217,00 TL, bir sonraki firmanın teklifinin ise 4.637.166,00 TL, iki teklif arasındaki farkın ise 854.949,00 TL olduğu, sonraki tekliflerin ise 3 üncü sıradaki firma teklifine yakın teklifler olduğu, bu sebeple başvuru sahibi firma olan Aysem Trz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Özdelice Trz. Taş. Temz. Oto. Al. Sat. Eml. Güv. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ort. ’na ait teklifin de yukarıda belirtilen esaslar dikkate alınarak aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasının uygun olacağı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulaması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****