KİK Kararı: 2010/UH.II-1423

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/036
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 18.05.2010
Karar No : 2010/UH.II-1423
BAŞVURU SAHİBİ:
Kortem İnş. Taş. Turz. Teks. Hiz. Med. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti., Turan Mahallesi, Ziya Gökalp Caddesi, No:122, Nazilli / AYDIN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Nazilli Sağ Sahil Sulama Birliği, Cumhuriyet Mah., 5 Eylül Cad., No:7/a, Nazilli / AYDIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/24681 İhale Kayıt Numaralı "Nazilli ve Sultanhisar Sulaması Personel Destek Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

11.05.2010 tarih ve II.H.11.45.0199/2010-16E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Nazilli Sağ Sahil Sulama Birliği tarafından 26.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Nazilli ve Sultanhisar Sulaması Personel Destek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kortem İnş. Taş. Turz. Teks. Hiz. Med. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 09.04.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 16.04.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.04.2010 tarih ve 9688 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.04.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihalede en avantajlı ikinci teklif sahibi oldukları, idari şartnamenin 25.3 üncü maddesinde; “5 ay süre ile 9 işçiye ödenecek aylık 400,00 TL ulaşım giderleri yardımının üzerine işveren sigorta primi, işveren işsizlik primi ve %3 sözleşme giderleri karşılığı hesaplanıp ödenecek ücretin üzerine ilave edilerek birim fiyat teklifinde bulunulacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu; ulaşım gideri olan 400,00 TL’ye, %23,5 işveren payı ve %3 sözleşme giderleri dahil edildiğinde bir işçi için teklif edilmesi gereken bir aylık birim fiyatın 508,82 TL olduğu; söz konusu ihaleye teklif veren Tuğrul Ltd. Şti. – İmparator Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Erkaraca Ltd. Şti. firmalarının birim fiyat teklif cetvelinin 13 üncü satırında bulunan ulaşım yardımı ile ilgili iş kalemi için teklif ettikleri birim fiyatın 508,82 TL’nin altında kalmasından dolayı tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı; ihale üzerinde kalan firmanın da aynı iş kalemi için 450,00 TL birim fiyat teklif etmesi nedeniyle, belirtilen tutarın, bahsi geçen ulaşım gideri kalemi ile ilgili olarak teklif edilmesi gereken 508,82 TL’nin altında kalmasından dolayı Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.10 ve 79.3 üncü maddelerine aykırılık oluşturduğu, bu çerçevede ihale uhdesinde bırakılan firmanın teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği;

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu işin miktarı ve türü ile ilgili olarak, idari şartnamenin 2 nci maddesinde; “ (1 adet bölge teknisyeni, 2 adet iş makinesi operatörü ve 8 adet sulama işçisi) Toplam 11 personel ile genel hizmet alımı işi.__” düzenlemesi yer almaktadır,

Aynı şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; bölge teknisyeni olarak görev yapacak bir adet personel için aylık asgari ücretin %45 oranında fazlasının verileceği, resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günlerinde 48 gün çalışılacağı ve iş süresi boyunca 270 saat fazla mesai yapılacağı; iş makinesi operatörü olarak görev yapacak iki adet personel için aylık asgari ücretin %45 oranında fazlasının verileceği, resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günlerinde 96 gün çalışılacağı ve iş süresi boyunca 540 saat fazla mesai yapılacağı; sulama işçisi olarak görev yapacak sekiz adet personel için aylık asgari ücretin %32 oranında fazlasının verileceği, resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günlerinde 384 gün çalışılacağı ve iş süresi boyunca 2.160 saat fazla mesai yapılacağı; teknik şartnamenin 8 inci maddesinin beşinci fıkrasına göre 5 ay süre ile 9 işçiye ödenecek aylık 400 TL ulaşım gideri yardımına işveren sigorta primi, işveren işsizlik primi ve %3 sözleşme gideri karşılığı ilave edilerek birim fiyat teklifinde bulunulacağı; iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranının %3 olarak hesaplanacağı ifade edilmektedir.

Mezkûr şartnamenin “İşe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; “İşin süresi 22 gün 8 (sekiz) aydır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait teknik şartnamenin“Yüklenicinin sorumlulukları” başlıklı 8 inci maddesinin beşinci fıkrasında; “Yüklenici, çalıştırdığı personeli, çalıştığı günler karşılığında her ay ve 5 ay süre ile geliş-gidiş ve arazideki görev anındaki ulaşım hizmet giderleri için aylık 400 TL ulaşım yardımı olarak ücret bordrosunda gösterilmek sureti ile yasal kesintiler yapıldıktan sonra nakdi olarak işçiye ödenecektir.”**** düzenlemesi bulunmaktadır.

**** İddia konusu husus ile ilgili olarak,**** Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin**** “Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyet”**** başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1) Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde, personel maliyeti, tarım dışında ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş brüt asgari ücret tutarı ile bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı toplamından az olmamak üzere bulunan maliyetler dikkate alınarak hesaplanır.

(2) İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek, yol ve giyecek gibi maliyetlerin teklif fiyatına dahil edilmesinin öngörüldüğü hallerde, yukarıda yapılan hesaplamalara; yol, yemek ve giyecek gibi maliyetlerin brüt tutarları da eklenerek işçilik maliyeti bulunur. Ayrıca personele nakdi olarak ödenmesi öngörülen yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ile söz konusu yemek ve yol bedellerinin bir ayda kaç gün üzerinden verileceği idari şartnamede gösterilir.

(3) İhale konusu işin kapsamında yer alan iş kollarının iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlike sınıf ve derecelerine ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranları, işin niteliği ayrıntılı olarak belirtilmek suretiyle ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılır. Ayrıca ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranları idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilir.

(4) Personele asgari ücretin üzerinde ödeme yapılmasının öngörülmesi halinde, bu ücretin brüt asgari ücretin en az yüzde (%) kaç fazlası olacağı idarece belirlenerek, bu oran üzerinden yaklaşık maliyet hesaplanır ve söz konusu oran idari şartnamede açıkça gösterilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler”**** başlıklı 78 inci maddesinde;****“…78.5. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile birim fiyat sözleşme imzalanması zorunludur.

…

78.9. İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek ve yol maliyetlerinin istekli tarafından karşılanmasının öngörüldüğü hallerde, bu maliyetlerin brüt tutarları dikkate alınacaktır.

78.10. Nakdi olarak ödenecek brüt yemek ve yol bedeli üzerinden işveren sigorta primi ayrıca hesaplanacak ve yemek bedeli hesaplanırken yemek prim istisna tutarı da dikkate alınacaktır.

…

78.13. Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerinin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır…” açıklaması ile,

__

Aynı Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi”**** başlıklı 79 uncu maddesinde;****“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olan hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır. % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, toplam asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanmayacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret,

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır.

…

79.5. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

…

79.5.9. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler toplamını karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile Tebliğin 78 inci maddesinin 13 üncü fıkrasında, personele nakdi olarak ödenmesi öngörülen yol bedelinin günlük brüt tutarı ile söz konusu yol bedelinin bir ayda kaç gün üzerinden verileceği hususunun idari şartnamede gösterilmesi gerektiği düzenlenmesine rağmen, personele verilecek yol bedelinin günlük değil aylık miktarının belirtildiği ve ayda kaç gün üzerinden yol bedeli hesaplanacağının ise belirtilmediği görülmüştür.

Tebliğin 78 inci maddesinin onuncu fıkrasına göre nakdi olarak ödenecek brüt yol bedeli üzerinden işveren sigorta primi ayrıca hesaplanacağından, dokümana yönelik olarak yapılmış bir itiraz olmaması nedeniyle başvuru konusu ihaleye ait dokümanın kesinleşmiş olduğu dikkate alınarak, idarece yol bedeli olarak belirlenmiş olan aylık 400,00 TL tutarına %23,5 oranındaki işveren sigorta prim toplamı ile %3 oranındaki sözleşme ve genel giderler dahil edildiğinde, birim fiyat teklif cetvelinin 13 üncü satırında yer alan “Ulaşım Yardımı (Nakdi Yardım)” kalemi için teklif edilmesi gereken asgari birim fiyatın “400,00 TL x 1,235 x 1,03=508,82 TL” olduğu görülmektedir. Beş ay süre ile dokuz işçi için ödenecek yol giderinin ise asgari “508,82 TLx5 ay x9 işçi=22.896,90 TL” olduğu görülmüştür.

İlk olarak, başvuru sahibi firmanın itirazen şikâyet dilekçesinde bahsi geçen, 170.298,86 TL ile ihalede en düşük iki teklifi veren Tuğrul Tem. Hiz. Gıda Teks. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.-İmparator Loj. Sos. ve Sağ. Hiz. Tem. İnş. Gıda Otomasyon Tur. Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Erkaraca Gıda İnş. Teks. Day. Tük. Mal. Sos. Hiz. ve Org. Tur. Taş. Lpg Pet. Ürn. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin, başvuru sahibi firmanın iddia ettiği gibi birim fiyat teklif cetvelinin 13 üncü satırında yer alan “Ulaşım Yardımı (Nakdi Yardım)” kalemi için teklif edilmesi gereken asgari tutarın altında teklif verilmesi sebebiyle değil, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunması ve teklif tutarlarının asgari işçilik maliyetini karşılamaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

İhale uhdesinde bırakılan firmanın birim fiyat teklif mektubu eki cetvel incelendiğinde, söz konusu firmanın, birim fiyat teklif cetvelinin 13 üncü satırında yer alan “Ulaşım Yardımı (Nakdi Yardım)” kalemi için “450,00 TL” birim fiyat teklif ettiği belirlenmiştir. Bahsedilen iş kaleminde beş ay süre ile dokuz işçi için teklif edilen tutarın ise “20.250,00 TL” olduğu görülmüştür. Zikredilen firmanın, ihale konusu iş için teklif ettiği toplam tutarın “206.627,90 TL” olduğu görülmüştür.

İdari şartnamenin 25 inci maddesinde yer alan düzenlemeler ve yol bedeli ile ilgili olarak, yukarıda belirtilen, teklif edilmesi gereken asgari birim fiyat tutarı dikkate alındığında, başvuru konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyet tutarı, “190.651,66 TL” olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde kalan firmanın toplam teklif bedelinin, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin üzerinde olduğu; birim fiyat teklif cetvelinin ilk 12 satırında bulunan iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların, asgari birim fiyatın üzerinde olduğu; 13 üncü satırda bulunan iş kaleminin ise, yukarıda da ifade edildiği gibi, asgari birim fiyatın altında olduğu belirlenmiştir.

İhale üzerinde kalan firmanın “ulaşım yardımı” kalemi ile ilgili olarak teklif etmiş olduğu bedelin asgari teklif tutarının altında kalması ile ilgili ilk husus, yükleniciye yapılacak ödemeler ile ilgilidir. Bu konuda, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42 nci maddesinde; “…Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir….” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, ifa edilen işin miktarı ile teklif edilen birim fiyat çarpılarak yükleniciye yapılacak ödeme tutarı tespit edilir.

İkinci husus ise, istekli firmaların tekliflerini ihale dokümanına uygun olarak hazırlamaları gerekliliği ile ilgilidir. Buna göre, idari şartnamenin 25 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yol gideri ile ilgili olarak yapılamış olan düzenlemeye göre, personele nakdî olarak verilecek ulaşım bedeli için idarece tespit edilen tutar olan 400,00 TL üzerine, işveren sigorta primi, işveren işsizlik primi ve %3 oranındaki sözleşme ve genel giderler payı eklenmek suretiyle bulunacak asgari birim fiyat tutarının veya daha fazla fazlasının isteklilerce teklif edilmesi gerekirken, ihale uhdesinde bırakılan firmanın birim fiyat teklif cetvelindeki söz konusu kalem için teklif edilen tutarda, idari şartnamede bulunan bahsi geçen düzenlemedeki şartları karşılamayan bir birim fiyat teklifinin yapılmış olduğu görülmüştür.

Buna göre, gerek ihale üzerinde bırakılan firmanın “ulaşım yardımı” kalemi ile ilgili olarak yapmış olduğu birim fiyat teklifinin, idari şartnamede bulunan ve yukarıda zikredilen şartları karşılamaması ve gerekse de, her ne kadar, söz konusu firmanın teklif ettiği toplam tutar, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin üzerinde olsa da, yükleniciye yapılacak ödemelerin, her bir kalemde bulunan birim fiyatlar ve işin ifası sırasında gerçekleştirilen miktarlara göre ayrı ayrı hesaplanacak olmasından dolayı, herhangi bir kalemde, dokümanda belirtilen şartlara göre teklif edilmesi gereken asgari tutarı karşılamayan bir birim fiyat teklifinin yapılamayacağı sonucuna varıldığından, ihale üzerinde kalan firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği neticesine ulaşılarak başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Ek olarak, başvuru sahibi firmanın birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, söz konusu firma tarafından teklif edilen tüm birim fiyatların, teklif edilmesi gereken asgari tutarlardan yüksek olduğu belirlenmiştir. Bahsi geçen istekli tarafından teklif edilen toplam tutarın ise idarece bulunan yaklaşık maliyetten yüksek olduğu görülmesine karşın, ihale işlem dosyasında bulunan ihale komisyonu tarafından tutulan tutanakta yer alan; _“…ekonomik açıdan en uygun ikinci teklifin, her ne kadar idaremizce belirlenen yaklaşık maliyetin 292,76 TL üzerinde vermiş olmasına rağmen kamu menfaatleri açısından Kortem İnş. Taş. Tur. Teks. Hiz. Med. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. firması olarak belirlenmesine
Oybirliği ile karar verilmiştir.” _ifadesi ile başvuru sahibi firmanın, ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde kalan firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****