KİK Kararı: 2010/UH.II-1236

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/031
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 04.05.2010
Karar No : 2010/UH.II-1236
BAŞVURU SAHİBİ:
Erenler İnş. Malz. Tic. San. Ltd. Şti., Barboros Mah. A Blok Başkan Sk. Soyak Gökyüzü Kon. A Blok No:2 Altunizade-Üsküdar/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tuzla Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü, Evliya Çelebi Mah. Hatboyu Cad. No:17 Tuzla/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/5724 İhale Kayıt Numaralı "Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

19.04.2010 tarih ve II.H.09.32.0264/2010-19E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tuzla Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 01.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Erenler İnş. Malz. Tic. San. Ltd. Şti.’nin 26.03.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 30.03.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.04.2010 tarih ve 7917 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.04.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; vermiş oldukları teklif fiyatının, ihalede kullanılması öngörülen araçların kendilerine ait olması, amortiman, tamir-bakım ve diğer giderlere ilişkin malzemelerin stoklarında bulunması, yakıt gideri için aldıkları iskonto oranı gibi sahip olduğu avantalı koşullar nedeniyle asgari seviye olduğu, buna karşın ihale üzerinde bırakılan isteklinin, kendilerinin sahip olduğu avantajlı koşullara sahip olmamasına rağmen (ihalede istenilen araçların kendi malı olmaması ve yakıt gideri için iskontodan faydalanamaması gibi), ihaleye kendilerinden daha düşük teklif verdikleri ve bu tekliflerinin idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında tabi tutularak uygun görüldüğü, ancak kendi tekliflerinden daha düşük teklife sahip anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevabın Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan esaslara uygun olmasının mümkün olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihalenin adı; “Tuzla İlçesi Çöp Toplama ve Nakli İle Cadde, Sokak ve Pazaryerlerinin Süpürülmesi ve Yıkanması İşi” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin (b) bendinde, ihale konusu işin, farklı niteliklerdeki 21 adet araç; 25 şoför, 155 temizlik işçisi ve dokümanda belirtilen tarihler arasında çalıştırılacak 15 ilave temizlik işçisi ile ifa edileceği düzenlenmiştir.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25 inci maddesinde, ihale konusu hizmet kapsamında çalıştırılması öngörülen personelin iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta primi oranı % 2,5 olarak belirlendiği görülmekte olup, ücret, kıyafet, yemek ve yol giderlerine ilişkin düzenlenmenin aynı şartnamenin 54 üncü maddesinde düzenlendiği belirtilmiştir .

Aynı şartnamenin 54 üncü maddesinde, ihale konusu işin ifası sırasında şoför olarak çalıştırılacak 25 personele asgari ücretin %50 oranında fazlası, temizlik ve ilave temizlik personeline ise asgari ücretin %30 oranında fazlası ücretin ödeneceği; yol ve yemek giderlerinin aylık 26 gün üzerinden nakdî olarak verileceği; günlük yol bedelinin 4 TL, günlük yemek bedelinin ise 5 TL olacağı; kıyafetin personele ayni olarak verileceği, 155 kişi olan temizlik personelinin her birine kıyafet olarak “3 takım iş elbisesi, 1 çift ayakkabı, 2 adet yağmurluk, 18 çift eldiven, 1 adet yelek, 36 adet maske”, ilave temizlik personeli olarak çalıştırılacak 15 kişinin her birine “1 takım iş elbisesi, 1 çift ayakkabı, , 6 çift eldiven, 12 adet maske”, şoför olarak çalıştırılacak 25 kişinin her birine “4 adet gömlek, 2 adet kravat, 4 adet pantolon, 4 adet süveter, 50 iş montu, 50 çift ayakkabı” verileceği düzenlenmiş olup, teknik şartnamede personele verilecek söz konusu giyim malzemelerinin özellikleri belirtilmiştir. Ayrıca, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinin ne şekilde gerçekleştirileceği hususunda ayrıntıların yer aldığı birim fiyat cetvel tarifleri ihale dokümanı kapsamında verilmiştir.

İhale dokümanı kapsamında verilen birim fiyat teklif cetvelinin;

“

SIRA

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Miktar

Birim

Tek. Ed. B. F.

Tutar

1

Hidrolik sıkıştırmalı büyük çöp kamyonu (15 m3 atık kapasiteli) (10 adet)

22000

Saat

__

__

2

Hidrolik sıkıştırmalı küçük çöp kamyonu (7 m3 atık kapasiteli) (1 adet)

2200

Saat

__

__

3

Vakumlu büyük yol süpürge aracı(7 m3 atık kapasiteli) (1 adet)

1888

Saat

__

__

4

Vakumlu küçük yol süpürge aracı(2 m3 atık kapasiteli) (1 adet)

1888

Saat

__

__

5

Konteyner yıkama aracı (kombi tipi) (1 adet)

936

Saat

__

__

6

Tıbbi atık aracı (4 m3 atık kapasiteli) (1 Adet)

624

Saat

__

__

7

Büyük arazöz(12 ton su taşıma kapasiteli) (3 adet)

5664

Saat

__

__

8

Kontrollük aracı(3 adet)

9

Ay

__

__

9

Şoför(25 kişi)

9

Ay

__

__

10

Resmi ve dini bayram mesaisi (şoför)

337,5

Gün

__

__

11

Temizlik personeli (155 kişi)

9

Ay

__

__

12

Resmi ve dini bayram mesaisi (temizlik personeli)

2092,5

Gün

__

__

13

İlave temizlik personeli (15 kişi)(15.05.2010-15.08.2010)

3

Ay

__

__

14

Resmi ve dini bayram mesaisi (ilave tem.pers.)

15

Gün

__

__

” şeklinde düzenlendiği görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinin üçüncü fıkrasında; ihale konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet olmadığı belirtilmiş olup, aynı Tebliğin 79 uncu maddesinin 13 üncü fırkasında da sadece personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verileceği ve tekliflerin değerlendirileceği düzenlenmiştir.

İdari şartnamenin 25 inci ve 54 üncü maddesindeki düzenlemeler dikkate alındığında, ihale konusu hizmetin ifası sırasında çalıştırılması öngörülen personelin kıyafet gideri hariç (başvuru konusu ihale personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığından, %3 oranındaki sözleşme ve genel giderler işçilik maliyetine dahil edilmeyecektir) salt işçilik ücretine ilişkin maliyetin 2.542.887,52 TL olduğu anlaşılmaktadır. İhalede istihdam edilecek işçilere verilmesi istenilen kıyafetlere ilişkin giderler isteklilere bağlı olduğundan, serbest piyasa koşullarında temin edilen farklı kıyafet maliyetlerine göre isteklilerce teklif edilecek işçilik maliyetleri değişkenlik gösterecektir.

Aynı şekilde, ihale konusu işin ifa edilmesinde kullanılacak araçlarla ilgili maliyetler, isteklilerin söz konusu mallara sahip olması veya kiralaması ile araçlara ait diğer giderler için serbest piyasadan aldıkları teklif veya yaptıkları sözleşmelerdeki fiyatlara göre farklılık arz edecektir.

Yapılan incelemede, idarece başvuru sahibi istekli ile ihale üzerinde bırakılan istekli olan Cihan Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplar uygun bulunarak, ihalenin teklif fiyatı daha düşük olan Cihan Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Cihan Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin 2.867.787,50 TL’lik teklifine ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Yukarıda yer verilen birim fiyat teklif cetvelinin;

1-7 no’lu iş kalemlerini oluşturan araç giderleri için 135.112,80 TL,

8 no’lu iş kalemini oluşturan kontrollük araçları için 21.600,00 TL,

9-14 no’lu iş kalemlerini oluşturan işçilik kalemlerinin (giyim gideri dahil) tümü için 2.646.938,70 TL,

Firma net karı olarak 64.136,00 TL bedel öngörülerek 2.867.787,50 TL’lik teklif fiyatının açıklandığı görülmüştür.

İhale konusu hizmet personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet olarak sayılmadığından %3 oranındaki sözleşme ve genel giderler tutarı söz konusu olmayacak, Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda belirtilen 79 uncu maddesine göre “sözleşme giderleri” ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır. Buna göre söz konusu ihalede, sözleşme giderlerinin, yüz binde sekiz yüz yirmi beş (0,00825) oranındaki sözleşme damga vergisi, yüz binde dört yüz doksan beş (0,00495)**** oranındaki ihale kararı damga vergisi ve sözleşme bedelinin Kamu İhale Kanununun 53 üncü maddesinin (j) fıkrasının (1) numaralı bendinde belirtilen tutarı aştığı hallerde sözleşme bedelinin onbinde beşi (0,0005) oranındaki Kamu İhale Kurum payı eklendiğinde, % 1,37’e karşılık geldiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalede, salt işçilik ücretine ilişkin 2.542.887,52 TL’lik maliyete, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından giyim gideri için öngörülen 26.950,00 TL, ihale konusu hizmetin ifası sırasında kullanılacak araçların (birim fiyat teklif cetvelinin ilk 7 iş kalemi) gideri için ön gördüğü 135.112,80 TL, birim fiyat teklif cetvelinin 8 no’lu işlemini oluşturan kontrollük araçları için ön gördüğü 21.600,00 TL ile 64.136,00 TL’lik firma karı eklendiğinde 2.790.686,32 TL olarak hesaplanan tutara, % 1,37 oranında sözleşme giderleri dahil edildiğinde 2.828.918,72 TL’ye karşılık gelen tutarın, isteklinin 2.867.787,50 TL’lik teklif fiyatı ile karşılandığı tespit edilmiştir.

Anılan isteklice, ihalede istenilen giyim giderine ilişkin, şoför pozisyonunda çalıştırılacak işçileri için kişi başına 100 TL, temizlik personeli için kişi başına 150 TL, ilave temizlik personeli içi kişi başına 80 TL, toplamda 26.950,00 TL teklif edilmiş olup, bu tutarların tevsiki için Şensel Tek. Em. Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan fiyat teklifi; birim fiyat teklif cetvelinin 8 no’lu iş kalemini oluşturan kontrollük araçları giderini tevsik etmek amacıyla 24.02.2010 tarihli Platin Turizm’den alınan fiyat teklifi sunulmuş ve söz konusu fiyat teklifleri ekinde herhangi bir belge ve bilgiye rastlanmamıştır.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin yapacakları teklif açıklamaları hakkındaki Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinin 5 inci fıkrasında yer alan, istekli firmaların fiyat teklifi sunmak suretiyle yapılacak açıklamalarda izlenmesi gereken yöntem ve sunulması gereken belgelerle ilgili izahat doğrultusunda, ihale üzerinde kalan firma tarafından kıyafet ve kontrollük aracı giderine ilişkin olarak yapılan açıklama ve ekinde sunulan belgelerin mevzuat açısından yeterli olmadığı görülmüştür.

Bahse konu istekli tarafından, ihalede kullanılması öngörülen ve birim fiyat teklif cetvelinin ilk 7 iş kalemini oluşturan araç giderleri için teklif ettiği 135.112,80 TL’lik teklif bedeline ilişkin olarak Teknik Katı Atık Yönetimi Tic. Ltd. Şti. ile aralarında imzalanan araç kiralama sözleşmesinin sunulduğu tespit edilmiş olup, bu sözleşmenin konusunun, sözleşmenin 3 üncü maddesinde; “10 adet 15+1,5 M3 ve 1 adet 7+1,5 m3 kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu, 3 adet 12 tonluk arasöz, 1 adet konteyner yıkama aracı, 1 adet tıbbi atık taşıma aracı, 7 m3 ve 2 m3’lük 1 er adet yol süpürge malkinesi olmak üzere topla 18 adet aracın 9 ay süre ile kiralanması hizmet alımı işi” olduğu belirtilmiştir. Aynı sözleşmenin 4 üncü maddesinde 01.04.2010-31.12.2010 tarihleri arasında gerçekleştirilecek sözleşme konusu hizmet bedelinin 135.112,80 TL olduğu; 18 inci maddesinde de, bu sözleşmenin 04.01.2010 tarihinde imzalandığı belirtilmiştir. Söz konusu sözleşme ekine, 1 adet satış faturası ile ihalede çalıştırılması öngörülen ve sözleşmenin konusu hizmet kapsamında kullanılacak araçların, sözleşmenin tarafı ve yüklenicisi olan Teknik Katı Atık Yönetimi Tic. Ltd. Şti.’ye ait olduğu gösteren noter onaylı araç ruhsatları konulmuştur.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinin 5 inci fıkrasında, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının nasıl yapılacağı düzenlenmiş olup, bu düzenlemeler arasında teklif giderini belgelemek amacıyla salt “sözleşme” sunulması bulunmamakla birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinin ilk 7 iş kalemini oluşturan araç giderleri için teklif ettiği bedeli tevsiken sunulan sözleşmenin, iki taraf arasında tarafların aralarında hak ve hukuki yükümlülük doğuracak biçimde iradelerini birbirlerine uygun olarak açıklamaları biçiminde gerçekleşmiş bir eylemi olduğundan, tek taraflı bir irade beyanı niteliğinde olan fiyat teklifi veya proforma faturalar ile ihale mevzuatı açısından aynı nitelikte bir belge olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, kamu ihale mevzuatında yer alan aşırı düşük teklif açıklama sistematiği dikkate alındığında, proforma fatura veya fiyat teklifi gibi belgelerle yapılan teklifin, teklif edilen fiyat ile daha önce gerçekleştirildiğini ispat eden faturaların, raporların veya teklif edilen fiyat ile gerçekleştirilebileceğini gösteren maliyet analizleri ve bu analizleri tevsik eden maliyet tespit raporları veya benzeri belgelerin ek olarak sunulmakta olduğu ve bu kapsamda sunulan ek belgelerin YMM veya SMMM onaylı olması gerektiği görülmektedir.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan “sözleşme” değerlendirildiğinde; söz konusu “sözleşme” ekine, teklif edilen fiyat ile sözleşme konusu hizmetin yerine getirilebileceğine dair maliyet analizleri ve bu analizleri tevsik eden maliyet tespit raporu gibi herhangi bir belgeye rastlanmamıştır. Söz konusu sözleşme ekinde sunulan, sözleşme konusu 9 aylık araç kiralama hizmetine ilişkin bir adet 09.03.2010 tarihli satış faturasının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında uygun görülmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış olup, ayrıca bu faturanın YMM veya SMMM onayı taşımadığı tespit edildiğinden, anılan isteklice “sözleşme” sunmak suretiyle yapılan açıklamanın yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, söz konusu sözleşmenin 04.01.2010 tarihinde imzalandığı görülmektedir. İhalenin 26.01.2010 tarihinde ilan edildiği dikkate alındığında, ilan tarihinden önceki bir tarihte, ihale konusu hizmetin gerekleri doğrultusunda ve hizmetin ifası sırasında kullanılacak araçların sayısı ve çalıştırılma miktarı ile birebir örtüşecek şekilde sözleşmeye konu edilmesi, hayatın olağan akışına aykırı bulunmuştur.

Sonuç olarak, ihalede istenilen giyim malzemeleri için teklif edilen fiyatı tevsik etmek amacıyla sunulan fiyat teklifine, söz konusu fiyat teklifi kapsamında salt mal bulunması nedeniyle proforma faturalarla yapılan açıklamalara ilişkin hüküm doğrultusunda, fiyat teklifine konu giyim malzemelerine ilişkin son geçici vergi beyanname dönemine ait YMM veya SMMM onaylı bir alış ve bir satış faturası örneğinin eklenmemesi; birim fiyat teklif cetvelinin 8 no’lu iş kalemini oluşturan kontrollük araçları giderini tevsik etmek amacıyla sunulan fiyat teklifi ekine, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5.2 nci maddesi doğrultusunda Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun eklenmemesi; birim fiyat teklif cetvelinin ilk 7 satırını oluşturan iş kalemlerini tevsiken sunulan sözleşmenin, söz konusu sözleşmeye ilişkin yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar nedeniyle, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Cihan Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Cihan Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.