KİK Kararı: 2010/UH.II-1083

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/027
Gündem No : 65
Karar Tarihi : 12.04.2010
Karar No : 2010/UH.II-1083
BAŞVURU SAHİBİ:
Günay Yemek Hizmetleri Gıda Temz. İnş. Hayv. Kuy. San. Dış Tic. Ltd. Şti., Özel İdare İşhanı No:8 K:2 MUŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Muş Devlet Hastanesi Başhekimliği, İstasyon Caddesi 49100 MUŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/126977 İhale Kayıt Numaralı "2 Yıllık Malzemeli Yemek ve Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.04.2010 tarih ve II.H.08.80.0218/2010-12E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Muş Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 23.10.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2 Yıllık Malzemeli Yemek ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak söz konusu ihalenin 25.03.2010 tarihinde iptal edilmesi üzerine, başvuru sahibinin 31.03.2010 tarih ve 7530 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.03.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; Kamu İhale Kurulu tarafından 11.02.2010 tarih ve 2010/UH.II-543 sayılı karar ile düzeltici işlem tesis edilmesi yönünde karar alındığı, idare tarafından düzeltici işlem tesis edilerek firmalarından aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, taraflarınca Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine uygun olarak aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasına karşın idare tarafından subjektif değerlendirme yapılarak tekliflerinin reddedildiği ve geçerli teklif bulunmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edildiği, idare tarafından alınan iptal kararının yasal dayanağı bulunmadığı iddiasına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihalenin adının, “2010-2011 yılları 2 yıllık malzemeli yemek ve sonrası hizmet alımı” , işin miktarı ve türünün, “normal yemek 820.000 adet-normal kahvaltı 280.000 adet-diyet yemek 23.000 adet-diyet kahvaltı 31.000 adet” olduğu ve tekliflerin birim fiyat üzerinden verileceği görülmüştür.

İdari şartnamenin 7.5.2 nci maddesinde ihale konusu işin yürütülmesinde 1 gıda mühendisi/diyet uzmanı, 1 yönetici, 1 aşçıbaşı, 3 aşçı, 5 aşçı yardımcısı, 7 bulaşıkçı, 17 garson toplam 35 kişinin çalıştırılacağı düzenlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

__

Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

__

Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde;“79.5. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.5.1. İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır.

79.5.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

79.5.3. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

79.5.4. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

79.5.5. İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

79.5.6. Verilecek hizmetin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; hizmetin verilme yöntemi ve kullanılacak teknolojinin, hizmet işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

79.5.7. Seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

79.5.8. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınabilir.

79.5.9. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler toplamını karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

79.13. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

04.02.2010 tarih ve 2010/UH.II-437 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile; “ Yapılan inceleme sonucunda, Biter Kervan Yem. Sağ. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.-Danış Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimince sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan düzenlemelere uygun şekilde belgelendirilmiş olduğu görüldüğünden anılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamasının idarece yeterli kabul edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

…

__

Netice itibarıyla, Serhat Tabldot Tem. Teks. Tic. Ltd. Şti. ile Park Gıda Hay. Haz. Yem. Taah. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.’ne ait aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli olmadığı tespit edildiğinden, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. ” açıklamasına yer vermek suretiyle düzeltici işlem kararı verilmiştir.

Anılan Kurul Kararı doğrultusunda ihale komisyonu tarafından Günay Yemekçilik Hiz. Ltd. Şti firmasının değerlendirmeye alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına, Günay Yemekçilik Hiz. Ltd. Şti firmasına 01.03.2010 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasını sunması için bildirimde bulunulmasına ve 15.03.2010 tarihine kadar açıklamaların ihale komisyonuna teslim edilmesinin istenmesine karar verildiği görülmüştür.

__

25.03.2010 tarihli ihale komisyon kararında yapılan değerlendirmeler esas alınmak suretiyle yapılan değerlendirmede;

__

- Komisyon kararının 6 ncı maddesinde; “ Günay Yemekçilik Hiz. Ltd. Şti firması 24 aylık maliyet çalışmasında LPG gideri olarak. 96.000,00 TL Ek A da sunduğu açıklama yazısında LPG aylık tüketim miktarım 1798 kg olarak belirtmiştir bu hususu teşvik edecek proforma fatura, ortalama maliyet tutanağı, alış ve satış faturaları sunulmuştur. Yeşilbaş İpragaz Bayiinin vermiş olduğu proforma faturada, 45 kg sanayi tipi tüp için 147,00 TL, 26 kg ev tipi tüp için ise 37,00 TL birim fiyat verilmiştir. 26 kg ev tipi tüpün fiyatım teşvik edici herhangi bir belge dosya içinde bulunamamıştır. Bu haliyle 12 kg yerine sehven 26 kg yazılmış olabileceği düşünülerek proforma ortalamasında LPG birim fiyatı 3.228 olarak bulunmuş olup; böylelikle firmanın beyan etmiş olduğu aylık ortalama tahmini LPG gideri olan 1798 kg ile çarpımı sonucu aylık 5.803,94 TL; 24 aylık için ise 139.294,56 TL bir gider tespit edilmiştir. Yukarıda bahsedilen proformada yer alan 26 kg ev tipi tüpün birim fiyatı dikkate alınmadan teşvik edici belgelere haiz 45 kg sanayi tipi tüpün birim fiyatı dikkate alındığında ise LPG kg birim fiyatı 3,266TL olarak tespit edilmiş olup aylık beyan edilen giderle çarpımı sonucu elde edilen aylık maliyet tutarı 5.872,268 TL; 24 aylık LPG gideri ise 140.934,43 TL olarak belirlenmiştir. Her iki durumda da firmanın 24 aylık olarak betan ettiği 96.000.00 TL fiyatın üzerinde rakamlara ulaşılmıştır.” açıklaması bulunmaktadır.

__

Yapılan incelemede başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının üst yazısında LPG gider kalemi için, anılan kalemin ortalama maliyet tutanağında yer alan 45 kg sanayi tüpü için belirtilen fiyat olan 100,07 TL’nin kg başına maliyeti olan 2,2237 TL’nin birim fiyat olarak öngörüldüğü anlaşılmıştır. Söz konusu maliyet kalemi için proforma faturada belirtilen fiyat esas alınmadığından, başvuru sahibinin anılan kalem için öngördüğü birim fiyatı tevsik edici belge sunmadığı sonucuna varılmıştır.

__

- Anılan komisyon kararında 7 nci, 8 inci ve 9 uncu karar maddesinde başvuru sahibinin personel kıyafet gideri, temizlik malzemesi ve ilaçlama giderlerine ilişkin tevsik edici belge sunmaması teklifinin reddedilme gerekçeleri arasında sayılmıştır. Ayrıca, komisyon kararının 10 uncu maddesinde personele verilecek yemek maliyetinde ekmek giderine yer verilmemesinden dolayı personel yemeği maliyetinin hesaplandığından yüksek olması gerektiği yönünde görüş belirtilerek bu husus da başvuru sahibinin teklifinin reddedilme gerekçeleri arasında sayılmıştır.

__

İdari şartnamenin 25.3.1 inci maddesinde; “ Bu hizmet işinde çalıştırılacak personellerin giyim giderleri ve yemekleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine,

__

Teknik şartnamenin “Mutfak temizliği” başlıklı maddesinde; “ Her hafta böcek ilaçlaması (varsa fare dahil) yapılacaktır. Yüklenici mutfak yemekhane klinik ofisleri ve gıda ambarlarının haşerelere karşı ilaçlanmasında ilaçlama işini “halk sağlığı alanında haşerelere karşı ilaç uygulama izni belgesine sahip yetkili kişilere/firmalara yaptıracak ve idareden hiçbir ücret talep etmeyecektir.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür .

__

Teknik şartnamenin “Çalıştırılacak İşçiler ve Uyulması Gereken Diğer Hususlar” başlıklı kısmının 7 nci maddesinde personelin kıyafetine ilişkin düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

__

Teknik şartnamede temizlik malzemesinin miktarına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte aşırı düşük teklif açıklaması isteklinin maliyet bileşenlerine ilişkin öngördüğü fiyatların belgelere dayalı olarak açıklanması gerektiğinden, başvuru sahibi tarafından personel kıyafet gideri, temizlik malzemesi ve ilaçlama giderlerine ilişkin açıklama sunulmamasının başvuru sahibinin teklifinin reddedilme gerekçesi olarak belirtilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

__

Öte yandan idari şartnamede ihale süresince ihale konusu işte istihdam edecek personelin yemek giderinin yüklenici tarafından karşılanacağı düzenlenmekle birlikte, yemek giderinin ne şekilde karşılanacağı isteklinin takdirine bırakıldığından, başvuru sahibinin ihale konusu işte çalışacak personel için vermiş olduğu maliyet bileşenlerinde ekmek giderine yer vermemesi neticesinde ihale konusu işte çalışacak personelin yemek giderinin açıklanmadığı sonucuna varılması mümkün değildir.

__

-İhale komisyonun kararının 11 inci maddesinde, başvuru sahibinin aşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu faturaların son geçici vergi beyanname dönemi veya bir önceki dönemine ait olmayan 106 adet fatura tespit edildiği belirtilmiştir. Ancak, idare tarafından son geçici vergi beyanname dönemi veya bir önceki dönemine ait olmadığı iddia edilen fatura tarihlerinin 2009 yılının 10 uncu ve 11 inci aylarına ait olduğu anlaşıldığından idarenin söz konusu tespitinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

-İhale komisyonun kararının 12 inci maddesinde; “ Günay Yemekçilik Hiz.Hd.Şli firmasının sunmuş olduğu kahvaltı fiyatlı menü başlığı altında ikinci sırada sunulan çay, yumurta, domates, tahin pekmez menusu teknik şartnameye göre 1.+3.+3. grup kahvaltılıklardan oluştuğundan ve teknik şartnamede bir menüde 1.+2.+3. grup gıdaların bulunması gerektiği hükmü bulunduğundan hu konfigürasyon teknik şartnameye uygun olmayıp değerlendirme dışı bırakılmıştır. Geri kalan altı örnek menünün ortalaması 0,5266TL çıkmakta olup, toplam maliyet de firmanın belirtildiği gibi 160.476,00 TL değil 163.772,60 TL çıkmakladır. Ayrıca kahvaltı fiyatlı menü hesaplanırken normal + diyet kahvaltı sayısı olan 311.000 rakamının birim maliyetle çarpılması sonucu elde edilen rakamın kahvaltı maliyeti olarak kabul edildiği görülmektedir Ancak teknik şartnameye dönülecek olursa Diyet yemekleri başlığı altındaki kahvaltılıkların tanımında içecek olarak poşet süt ve meyve suyu nektarı tanımlanmıştır. Firmanın yapmış olduğu örnek menüde 7 gün için altı gün çay ve bir gün süt verileceği öngörülmüştür. Diyet kahvaltı menüsünde sadece süt ve meyve suyu nektarı bulunabileceğinden toplam maliyet diret kahvaltılar için daha yüksek çıkacak olup bu husus öngörülen giderin üzerinde olacaktır. Kaldı ki yine teknik şartname hükümlerine göre çay, süt, meyve suyu ve hunim gibi içeceklerin haftalık ortalama çıkış sıklıkları belirlenmiştir. Haftanın altı gününde çay ve bir gününde süt çıkması muhtemel değildir. Zira sütün birim fiyatı tabloda 0,45 TL çayın birim fiyatı ise 0,015 TL olup sütün maliyeti çayın maliyetinin otuz (30) katıdır.”

__

Teknik şartnamenin yemek çeşitleri kısmında “gece ve sabah kahvaltılıklar” başlığında;

Gece ve sabah kahvaltılıklar

Haftada

Menüdeki sırası

Beyaz, otlu örgü peynir

1-2 kez

1. yemek

Yumurta, sucuk vb.

2-4 kez

1. yemek

Kaşar(eritme ve gravyer alınmayacaktır)

3-4 kez

1. yemek

Gözleme, börek, krep, poğaça, çörek,simit

1-2 kez

1. yemek

Siyah yeşil turşu zeytin

3-4 kez

2. yemek

Doymamış yağ oranı zengin kahvaltılık margarin

1-2 kez

2. yemek

Reçeller-yağ

1-4 kez

3. yemek

Yağ-bal, pekmez, tahin

4-7 kez

3. yemek

Meyve ve söğüş sebze

7 kez

3. yemek

Başlığın ikinci maddesinde “bir öğünde iki aynı grup yemek verilmemelidir.” düzenlemesi bulunmaktadır. Ayrıca, 9 uncu fıkrasında; “ sabah, öğlen, akşam öğünlerinde 1 adet 1 inci yemek, 1 adet 2 nci yemek, 1 adet 3 üncü yemek bulunacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır .

Anılan teknik şartname düzenlemeleri gereği idarenin sunulan örnek kahvaltı hesaplama menüsünün isteklinin teklif bedelini açıklamasında yetersiz kaldığı yönündeki tespitinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Teknik şartnamede diyet kahvaltı listelerinin idare tarafından belirlenerek istekliye bildirileceği düzenlemesinin bulunduğu ve diyet kahvaltılar için malzeme ve kişi başı 1 porsiyonun asgari net gıda miktarı belirlenmekle birlikte “normal kahvaltı” benzeri bir sınıflandırmaya gidilmediği göz önüne alınsa dahi birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir kalem olarak belirtilen 31.000 adet diyet kahvaltı için ayrı bir hesaplama yapılmamış olması yönüyle de başvuru sahibinin örnek menü hesaplamasının yeterli olmadığı anlaşılmıştır.

__

-Anılan komisyon kararında, 13 üncü maddesinde farklı maliyet bileşenleri dikkate alınarak yapılan inceleme yapıldığı belirtilerek; “ Örnek yemek menu fiyatlı gramaj tablosunda ki örnek menüdeki yemek gıda bileşenleri için verilen birim fiyatların proforma faturalar, giriş - çıkış faturaları ve ortalama maliyet cetvellerinin kıyaslanması somun doğrulanması maksadıyla bir inceleme yapılmış olup aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir;

__

_-_Günay Yemekçilik Hiz. Ltd Şti firması örnek yemek menü fiyatlı tabloda yoğurt __birim fiyatı olarak 1.30TL kullanmıştır. Vermiş olduğu alış faturalarının 5 adet olduğu, ancak bunların iki tanesinin ortalama maliyet tutanağında ortalamalarının alındığı _(1,59)_böylece birim maliyet cetvelinin altında bir fiyatı kendi maliyetine dahil ettiği görülmüştür. Böylelikle örnek menüde belirtilen yoğurt bileşeninin birim fiyatı maliyet cetvelinde beyan edilen birim fiyat olan 1.59 TL olarak alındığında toplam maliyette 11.538,7976 TL fark oluşmaktadır. Kaldı ki bütün faturaların ortalamaları alınarak yapılan hesaplamada bu fark daha da artmakladır.

__

- Günay Yemekçilik Hiz. Ltd. Şti firması örnek yemek menü fiyatlı tabloda şehriye için Özkanlar Ltd. Şti. proformada 1,10 TL birim fiyat belirtmiştir ancak Özkanlar Ltd. Şti.’nin ortalama maliyet tutanağında şehriye bulunmamaktadır. Böylelikle bu firma için de fiyat doğrulaması yapılamamıştır. Şehriye için Mugi'den proforma fatura alınmış olup Mugi’nin Yüceler Koli Şii'nden alış fiyatı gerek fatura gerekse de ortalama maliyet tutanağında görüleceği üzere 1,30 TL olarak belirtilmiştir. Özetle tedarikçi firma olan Mugi maliyetinin altında bir fiyatla şehriye satacağını proformasıyla beyan etmiş olup bu mevzuata uygun değildir.

__

- Günay Yemekçilik Hiz. Ltd. Şti firması örnek menüsünde patates bulunmakla olup tedarikçi firma Celal Çelik'in (Özcan Komisyon Evi) proformasında ve çıkış faturasında patates mevcut olup giriş faturalarında patates yoktur, bu sebeple birim fiyat kontrolü yapılamamıştır. Aynı şekilde ıspanak proformada mevcut olup, giriş ve çıkış faturalarında ve ortalama maliyet cetvelinde yoktur. Mugi’nin proformasında da ıspanak olmadığından bu bileşen için de fiyat kontrolü yapılamamıştır. Biber için ise giriş ve çıkış faturaları farklı tedarikçi firmalara ait olduğundan birim fiyat kontrolü yapılamamıştır.

__

- Günay Yemekçilik Hiz. Ltd. Şti firması örnek menüsünde zeytinyağı bileşeni için proforma sunan Mugi’nin ortalama maliyet tutanağında aynı bileşen yer almadığından bu kalem için de fiyat kontrolü yapılamamıştır.” açıklaması yer almaktadır.

__

İhale komisyonunun örnek menü üzerinde yaptığı kontrollerde tespit ettiği şekilde MGP Gıda Kon. İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanmış proforma faturada “yoğurt” maliyetinin 1,30 TL belirtildiği, ancak ortalama maliyetinin 1,59 olarak tespit edildiği aynı şekilde proforma faturada “tel şehriye” maliyetinin de 1,10 TL olarak belirtildiği ancak ortalama maliyetin 1,30 TL olarak tespit edildiği görülmüştür. Söz konusu fiyatları tevsik edici belgelerin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Aynı şekilde İdarenin diğer maliyet bileşenleri için alış ve satış faturaları ve ortalama maliyet cetvelinde yer almayan ürünlerin fiyatlarının da tevsik edilmediği anlaşılmıştır.

__

-Ayrıca aynı komisyon kararı maddesi içerisinde başvuru sahibinin ekmek için maliyet analizini sunduğu firmanın ilçeye uzaklığının 55 km olmasından dolayı proforma faturada herhangi bir yakıt giderinin olup olmadığı hususunda komisyonun tereddütleri olduğu belirtilmiştir.

__

Ancak, başvuru sahibi tarafından ekmek giderinin maliyet analizinin sunulduğu ayrıca, ulaşım masrafının bu analizin içinde olmasına gerek bulunmamaktadır.

İdare tarafından Biter Kervan Yemek Sağ. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd Şti.-Danış Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının tekrar incelenerek değerlendirme yapıldığı anlaşılmıştır. İdarenin tespit ettiği hususlar aşağıda irdelenmiştir;

__

- İhale komisyon kararında söz konusu isteklinin maliyet bileşenleriyle ilgili muhtelif giriş çıkış faturaları ve proforma faturalarım dosya içeriğine eklediğine, ancak hiçbir proforma faturaya ve alış-satış faturalarına ortalama maliyet cetvelini eklemediğinin tespit edildiği yer almaktadır. Aynı şekilde personel giyim maliyetine ilişkin proforma faturanın ve tedarikçi firmaya ait alış-satış faturalarının olduğu ancak, ortalama maliyet cetvelinin bulunmadığı tespitine yer verilmiştir.

__

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.1 inci maddesinde isteklilerin proforma faturaya dayalı olarak açıklama yapması durumunda proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilmesi gerektiği açıklaması uyarınca idarenin işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonunca varılmıştır.

__

-Temizlik ve ilaçlama bedeli için Biter Kervan Yemek Sağ. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd Şti.-Danış Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi tarafından teklif bedelini tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmadığı anılan komisyon kararında yer almaktadır. Teknik şartnamede temizlik malzemesinin miktarına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, aşırı düşük teklif açıklaması isteklinin maliyet bileşenlerine ilişkin öngördüğü fiyatların belgelere dayalı olarak açıklanması gerektiğinden idarenin gerekçesi yerinde bulunmuştur.

__

- İhale komisyon kararında Biter Kervan Yemek Sağ. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd Şti.-Danış Tic. Ltd. Şti. ortak girişimi tarafından LPG için teklif fiyatı açıklamak için Yeşilbaşlar İpragaz Bayiine 09.10.2009 tarihli 0559197 ve 0559196 fatura notu giriş faturalarının ayrıca 18.08.2009 tarihli bir adet çıkış faturasının ve proforma faturasının sunduğu, ortalama maliyet cetvelinin bulunmadığı giriş faturalarının ihale tarihi itibariyle son vergi dönemine ait olmadığının belirtildiği görülmüştür.__

__

Ancak söz konusu faturaların ihale tarihi itibarıyla son vergi dönemine ve Kamu İhale bir önceki vergi döneminde olduğu anlaşıldığından idarenin tespiti bu yönüyle mevzuata uygun değildir. Ancak, söz konusu faturada birim ortalama maliyetin belirtilmemesi nedeniyle ilgili gider kaleminin mevzuata uygun açıklanmadığı kabul edilmiştir.

__

- İhale komisyon kararında Biter Kervan Yemek Sağ. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd Şti.-Danış Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin personel yemek maliyetine ilişkin bir bileşenin maliyet analiz tablosu bulunmadığı, bu eksikliğin maliyet unsurlarını etkilediği belirtilmektedir.

__

İdari şartnamede ihale süresince istihdam edilecek personelin yemek giderinin istekliye ait olduğu belirtildiğinden, anılan yemek gideri için öngörülen bedelin istekli tarafından açıklanmamasının aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilme gerekçelerinden sayılmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

__

- İhale komisyon kararının 22 ve 23 üncü maddesinde; “ _Biter- Kervan Yemek Sağ. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd Şti.-Danış Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin liste no:5 te yer alan kahvaltı fiyatlı menüde 2. sırada mercimek çorba,3. sırada süt-bal-tereyağı-reçel olup, böylelikle 3.- 2.- 3. grup kahvaltılıklar kullanılmış olup bu konfigürasyon teknik şartnameye uygun değildir. Zira teknik şartname hükümlerine göre bir öğünde 1.+2.+3. grup gıdaların kullanılması gerekliği belirtilmiştir. _

****

_Biter-_Kervan Yemek Sağ. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd Şti.-Danış Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin liste no:3 te yer alan ortalama yemek maliyetleri ve ortalama kahvaltı maliyetleri, diyet ve normal kahvaltıların sayıca toplamların bulunan maliyetlerine çarpımı sonucunda tespit edilmiştir, zira diyet kahvaltılarında içecek olarak süt ve meyve suyu dışında bir içeceğin bulunmadığı teknik şartnamede açıkça görülmektedir bu da maliyeti değiştirecek bir unsurdur.” açıklaması bulunmaktadır.

__

Teknik şartnamenin ilgili maddeleri gereği idarenin sunulan örnek kahvaltı hesaplama menüsünün isteklinin teklif bedelini açıklamasında yetersiz kaldığı yönündeki tespitinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Teknik şartnamede diyet kahvaltı listelerinin idare tarafından belirlenerek istekliye bildirileceği düzenlemesinin bulunduğu ve diyet kahvaltılar için malzeme ve kişi başı 1 porsiyonun asgari net gıda miktarı belirlenmekle birlikte “normal kahvaltı” benzeri bir sınıflandırmaya gidilmediği göz önüne alınsa dahi birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir kalem olarak belirtilen 31.000 adet diyet kahvaltı için ayrı bir hesaplama yapılmamış olması yönüyle de başvuru sahibinin örnek menü hesaplamasının yeterli kabul edilmesi mümkün değildir.

__

- İhale komisyon kararının 24 üncü maddesinde; “ Biter- Kervan Yemek Sağ. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd Şti.-Danış Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin kahvaltı fiyatlı ve yemek fiyatlı menüleri baz alınarak gıda bileşenlerinin mevcut mevzuat çerçevesinde, giriş- çıkış faturaları, proforma faturaları ve ortalama maliyet tutanakları incelenmiştir. Hiçbir kalem için ortalama maliyet tutanağı olmadığından, birçok kalemin de giriş-çıkış faturaları ve proforma faturaları aynı anda sunulmadığından ve ayrıca farklı farklı listelerde farklı birim fiyatların baz alınması suretiyle hesaplama yapıldığı görüldüğünden maliyetlerin doğru olup olmadığı konusunda karşılaştırma yapılanamamıştır.” şeklinde açıklamaya yer verilmiştir.

__

Yapılan incelemede idarenin tespit ettiği ürünlere ilişkin alış ve satış faturaları ile proforma faturalardaki eksikliklerin bulunduğu anlaşıldığından, idarenin tespitinin yerinde olduğu görülmüştür.

__

İhale komisyonu kararının 25 inci maddesinde Biter- Kervan Yemek Sağ. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd Şti.-Danış Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu faturaların son geçici vergi beyanname dönemi veya bir önceki dönemine ait olmayan 4 adet fatura tespit edildiği belirtilmiştir. Biter-Kervan Yemek Sağ. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd Şti.-Danış Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin aşırı düşük teklif açıklamasını 06.11.2009 teslim ettiği anlaşıldığından, Yeşilbaş İpragaz Bayii tarafından düzenlenen fatura tarihlerinin 09.10.2009, Özkanlar Gıda adına düzenlenmiş fatura ile Kale Gıda tarafından düzenlenmiş fatura tarihlerinin 02.01.2009 ve 05.02.2009 olduğu anlaşıldığından idarenin tespiti bu yönüyle yerinde olduğu sonunca varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi uyarınca itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde özetle; Kamu ihale kurumu tarafından 11.02.2010 tarih ve 2010/UH.II-543 sayılı Kurul kararında tekliflerinin geçerli teklif olduğunun belirtildiği, idare tarafından geçerli teklif bulunmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesi işleminin mevzuata aykırı olduğu edilmektedir.

Başvuru konusu ihalenin adının, "2010-2011 yılları 2 yıllık malzemeli yemek ve sonrası hizmet alımı", işin miktarı ve türünün, "normal yemek 820.000 adet-normal kahvaltı 280.000 adet-diyet yemek 23.000 adet-diyet kahvaltı 31.000 adet" olduğu ve tekliflerin birim fiyat üzerinden verileceği anlaşılmıştır.

Şikayete konu ihaleye ilişkin olarak Ağmar İnş. Gıda San. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 13.01.2010 tarihinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, 04.02.2010 tarih ve 2010/UH.II-437 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile; "Yapılan inceleme sonucunda, Biter Kervan Yem. Sağ. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.-Danış Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimince sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan düzenlemelere uygun şekilde belgelendirilmiş olduğu görüldüğünden anılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamasının idarece yeterli kabul edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Netice itibarıyla, Serhat Tabldot Tem. Teks. Tic. Ltd. Şti. ile Park Gıda Hay. Haz. Yem. Taah. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. 'ne ait aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli olmadığı tespit edildiğinden, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir." açıklamasına yer vermek suretiyle düzeltici işlem kararı verildiği görülmüştür.

Anılan Kurul Kararı doğrultusunda ihale komisyonu tarafından Günay Yemekçilik Hiz. Ltd. Şti. firmasının değerlendirmeye alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği, 25.03.2010 tarihli ihale komisyon kararında yapılan değerlendirmeler esas alınmak suretiyle yapılan değerlendirmede;

- Komisyon kararının 6 ncı maddesinde; "Günay Yemekçilik Hiz. Ltd. Şti firması 24 aylık maliyet çalışmasında LPG gideri olarak. 96.000,00 TL Ek A da sunduğu açıklama yazısında LPG aylık tüketim miktarım 1798 kg olarak belirtmiştir bu hususu teşvik edecek proforma fatura, ortalama maliyet tutanağı, alış ve satış faturaları sunulmuştur. Yeşilbaş Ipragaz Bayiinin vermiş olduğu proforma faturada, 45 kg sanayi tipi tüp için 147,00 TL, 26 kg ev tipi tüp için ise 37,00 TL birim fiyat verilmiştir. 26 kg ev tipi tüpün fiyatım teşvik edici herhangi bir belge dosya içinde bulunamamıştır. Bu haliyle 12 kg yerine sehven 26 kg yazılmış olabileceği düşünülerek proforma ortalamasında LPG birim fiyatı 3.228 olarak bulunmuş olup; böylelikle firmanın beyan etmiş olduğu aylık ortalama tahmini LPG gideri olan 1798 kg ile çarpımı sonucu aylık 5.803,94 TL; 24 aylık için ise 139.294,56 TL bir gider tespit edilmiştir. Yukarıda bahsedilen proformada yer alan 26 kg ev tipi tüpün birim fiyatı dikkate alınmadan teşvik edici belgelere haiz 45 kg sanayi tipi tüpün birim fiyatı dikkate alındığında ise LPG kg birim fiyatı 3,266TL olarak tespit edilmiş olup aylık beyan edilen giderle çarpımı sonucu elde edilen aylık maliyet tutarı 5.872,268 TL; 24 aylık LPG gideri ise. 140.934,43 TL olarak belirlenmiştir. Her iki durumda da firmanın 24 aylık olarak betan ettiği 96.000.00 TL fiyatın üzerinde rakamlara ulaşılmıştır." Açıklamasına yer verildiği görülmüştür.

Daha önceki kurul kararında; Günay Yemekçilik Firmasının teklifinin idarece başka bir sebepten dolayı (Teklif mektubundaki imzanın temsil yetkisine sahip kişiye ait olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı) değerlendirme dışı bırakılması sebebiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığından (2010/ UH.II-543 sayılı kurul kararında teklif mektubundaki imzanın temsil yetkisine sahip kişiye ait olduğunun tespiti üzerine) kurul kararı üzerine söz konusu isteklinin teklif ettiği bedelin aşırı düşük olduğu gerekçesiyle sorgulama yapıldığı, Günay firmasının yapmış olduğu açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmaması sebebiyle idarece teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olduğu anlaşılmakla birlikte;

Ayrıca idare tarafından Biter Kervan Yemek Sağ. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd Şti.-Danış Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının 2010/UH.II-437 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile; “ Biter Kervan Yem. Sağ. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.-Danış Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimince sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan düzenlemelere uygun şekilde belgelendirilmiş olduğu görüldüğünden anılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamasının idarece yeterli kabul edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.” Kararına rağmen __ tekrar incelenerek değerlendirme yapıldığı ve yapılan değerlendirme sonucunda anılan firmanın teklifinin aşırı düşük olduğuna karar verilmiştir.

İdarece Biter firmasından aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş, Biter firması 19.11.2009 tarihinde idare kayıtlarına giren bilgi ve belgelerle aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmuş olup, bu açıklama idare tarafından uygun görüldüğü gibi 11.02.2009 tarih 2010/UH.II-543 sayılı kurul kararında belirtildiği üzere Kurum tarafından da yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

Kurulun 11.02.2010 tarih 2010/UH.II-543 sayılı kararından sonra idare Biter firmasının yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasını tekrar inceleyerek daha önce bakmadığı başka bir sebepten dolayı değerlendirme dışı bırakmış daha doğrusu bu firmanın yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında bakmadığı bir hususu yeniden incelemek suretiyle başvuru sahibi Biter firmasının yapmış olduğu açıklamanın mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle teklifini değerlendirme dışı bırakmıştır. İdarenin kişi lehine sonuç doğuran hukuka aykırı işlemleri her zaman için geri alma, değiştirme, ortadan kaldırma ve iptal etme yetkisi bulunmasına rağmen kişi aleyhine hukuki sonuç doğuran idari işlemleri Danıştay’ın yerleşik içtihatlarına göre ancak 60 günlük süre ile sınırlı olmak üzere geri alma, değiştirme, ortadan kaldırma ve iptal etme yetkisi bulunmaktadır. Aksi durumun kabulü halinde istekliler aleyhine telafisi imkânsız zararların doğma ihtimali kuvvetle muhtemeldir. Hukuka aykırı bir şekilde istekli lehine işlem tesis eden idarenin süre sınırı olmaksızın hukuka aykırı işlemi her zaman için geri alma ve ortadan kaldırma yetkisine sahip olması kötü niyetli idarelerin elinde isteklinin aleyhine bir argüman olarak kullanılabilecektir.

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde “temel ilkeler” başlığı altında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

İdari denetimden geçerek mevzuata uygun olduğu tesis edilen bir idari işlemin daha sonradan (60 günlük süre aşımı gözetmeden) geri alınması, değiştirilmesi, ortadan kaldırılması ve iptali edilmesi, idarelerin güvenirliliği ilkesinin zedelenmemesi açısından da önem arz etmektedir.

İnceleme konusu ihalede; Ağmar İnş. Gıda San. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin yapmış olduğu ilk itirazen şikayet başvurusu sonucu Kurul tarafından Biter Kervan Yem. Sağ. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.-Danış Tic. Ltd. Şti. Ortak girişiminin teklifinin geçerli olduğu yönünde karar verdiği, Kurul tarafından verilen düzeltici işlem sonrası idareye yapılan şikayet üzerine Biter Kervan Yem. Sağ. Ürt. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.-Danış Tic. Ltd. Şti. firmasının teklifinin aşırı düşük bulunarak değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığından, Günay firmasının teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak İhalenin geçerli teklif olan Biter firması üzerinde bırakılması gerektiği gerekçesiyle Kurul kararına katılmıyorum.

** Ali Kemal AKKOÇ **

** Kurul Üyesi **