KİK Kararı: 2010/UH.I-685

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/018
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 02.03.2010
Karar No : 2010/UH.I-685
BAŞVURU SAHİBİ:
Şahin Turizm İnş. Tem. Hiz. İç ve Dış Ltd. Şti., Kaynarca Mahallesi Aydınlı Yolu Hisar Sokak No:2/2 Pendik/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gebze Belediye Başkanlığı, Güzeller Mah. Bahar Cad. No:01 Gebze / KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/182643 İhale Kayıt Numaralı "25 Kişi ile Malzemeli Genel Temizlik İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.02.2010 tarih ve I.H.03.88.0203/2010-9E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gebze Belediye Başkanlığı tarafından 11.01.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “25 kişi ile malzemeli genel temizlik hizmeti alımı” ihalesine ilişkin olarak Şahin Turizm İnş. Tem. Hiz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin 22.01.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 27.01.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.02.2010 tarih ve 2216 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.02.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan en düşük teklifi veren istekli üzerinde bırakıldığı, oysa toplam asgari işçilik maliyetinden arta kalan tutarla ihale dokümanında teklif fiyatına dahil olduğu belirtilen giyim ve temizlik malzemeleri ile ekipman giderlerinin karşılanmasının mümkün olmadığı, 2009 yılı asgari ücret rakamı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyetin güncellenmesi durumunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğunun görüleceği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “ İhale konusu işe ilişkin bilgiler ” başlıklı 2 nci maddesinde, işin adı; “25 kişi ile malzemeli genel temizlik hizmeti alımı” , fiziki miktar ve türü; “25 kişi ile 334 gün (takvim günü) süreli belediye hizmet binalarının temizliği ” şeklinde düzenlenmiştir.

“Teklif fiyata dahil masraflar” başlıklı 25 nci maddesinde;“25.3.1. Çalıştırılacak bir personele asgari ücretin %25 fazlası üzerinden ödeme yapılacaktır.

__

25.3.2. Günlük yemek bedeli brüt 10,00 TL, yol bedeli 7,30 TL aylık 24 gün üzerinden nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir. Giyecek giderleri ayni olarak öngörülecektir.

__

_25.3.3. İhale konusu genel temizlik işinde kullanılacak 23 kalem temizlik malzemesi giderleri teklif fiyata dahildir. _

__

25.3.4. Ekipman giderleri birim fiyat teklif cetvelinde belirtilmiştir. İş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1 olacaktır.” düzenlemesi,

__

İşe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 48 inci maddesinde; “İşin süresi 334 takvim günüdür. 01.02.2010 tarihinde işe başlanacak, 31.12.2010 tarihinde sona erecektir.” düzenlemesi,

yer almaktadır.

__

Teknik şartnamenin 5.2 nci maddesinde, işçilere verilecek giyim eşyalarının özelliklerine; 6 ncı maddesinde, 23 kalem temizlik malzemesinin niteliği ve miktarına; 7 nci maddesinde, ihale konusu işte kullanılacak 1 adet yer yıkama makinesi ile 1 adet elektrik süpürgesinin teknik özelliklerine yer verildiği görülmüştür.

__

İdari şartnamede yer alan bu düzenlemeler dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde, ihale konusu hizmet alımı için teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyet toplamının (yemek ve yol bedeli dahil, giyim ve temizlik malzemesi bedeli hariç) 394.150,02 TL olduğu tespit edilmiştir.

11.01.2010 tarihinde yapılan başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre aşırı düşük teklif bulunmadığı tespiti yapılarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı ve ihalenin en düşük teklifi veren istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür. Başvuru sahibinin şikayet başvurusuna verilen cevap yazısında, % 3 sözleşme gideri, yemek ve yol bedeli dahil teklif edilmesi gereken toplam asgari maliyet tutarı dikkate alındığında, yaklaşık maliyetin güncellenmesini gerektirecek bir durumun bulunmadığı ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen fiyatın asgari işçilik maliyetinin üzerinde kalan tutarı ile ihale dokümanında teklif fiyatına dahil olduğu belirtilen giyim ve temizlik malzemeleri ile ekipman giderlerinin karşılanabileceği kanaatine varıldığı gerekçelerine yer verilerek başvuruya konu ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırıldığı belirtilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmünden, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi bakımından önemli bir kriter olan yaklaşık maliyetin, asgari ücrette meydana gelen değişiklikler nedeniyle ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının tespit edilmesi durumunda, bu değişikliklerin dikkate alınarak güncellenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak, başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak 2009 yılında tespit edildiği anlaşılan yaklaşık maliyet içerisindeki işçilik maliyeti rakamının, 2010 yılının ilk altı ayında geçerli olan asgari ücrete göre hesaplanan işçilik maliyetinin üzerinde olduğu anlaşıldığından, yaklaşık maliyetin güncellenmesini gerektirecek bir durumun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a)**** İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b)**** Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.__” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Kanun hükmünden aşırı düşük teklifleri belirleme ve değerlendirme yetkisinin ihale komisyonlarında bulunduğu anlaşılmaktadır. Başvuruya konu ihalede teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının 394.150,02 TL olduğu, 1 adet yer yıkama makinesi ile 1 adet elektrik süpürgesine ait amortisman giderlerinin % 3 sözleşme giderleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin giyim ve temizlik malzemeleri için 13.343,98 TL bedel öngördüğü dikkate alındığında, başvuruya konu ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibi tarafından; başvuruya konu ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan en düşük teklifi veren istekli üzerinde bırakıldığı, oysa toplam asgari işçilik maliyetinden arta kalan tutarla ihale dokümanında teklif fiyatına dahil olduğu belirtilen giyim ve temizlik malzemeleri ile ekipman giderlerinin karşılanmasının mümkün olmadığı, 2009 yılı asgari ücret rakamı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyetin güncellenmesi durumunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğunun görüleceği iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4. maddesinde; ihale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği, istekliler tarafından yapılan açıklamalara ilişkin belgelerin değerlendirilerek karar verileceği, idarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmesi gerektiği, 79.5. maddesinde; isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanacağı, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.” açıklaması mevcuttur.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı açıktır.

İncelemeye konu ihalede, ihale konusu işin adının; “25 kişi ile malzemeli genel temizlik hizmeti alımı” olduğu, yaklaşık maliyetin 429.516,66 TL olarak belirlendiği, 4 adet ihale dokümanı satın alındığı, 3 istekli tarafından teklif sunulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda; tekliflerin tamamının geçerli teklif olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen fiyatın 407.494,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatın 421.750,02 TL , ** başvuru sahibi tarafından sunulan teklif tutarının ise 456.109,55 TL** olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, idarece yaklaşık maliyet hesaplamasında giyim, temizlik malzemesi (23 kalem) ve temizlik ekipmanı gideri için toplam 34.435,00 TL bedel öngörüldüğü, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ise söz konusu giderler için 13.343,98 TL bedel öngörüldüğü, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen giyim, temizlik malzemesi (23 kalem) ve temizlik ekipmanı bedelinin, idarece öngörülen söz konusu bedelin %38,75’ine tekabül ettiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından giyim, temizlik malzemesi (23 kalem) ve temizlik ekipmanı gideri için öngörülen bedel ile söz konusu kıyafet, temizlik malzeme ve ekipmanlarının karşılanıp karşılanamayacağı hususunda tereddüt hasıl olmuştur.

Anılan Kanun hükmü gereğince, idareler tarafından tekliflerin değerlendirilmesinde; isteklilerce sunulan tekliflerin birbiri ile ve yaklaşık maliyetle kıyaslanarak teklifi aşırı düşük olanların belirleneceği hüküm altına alınmış olup, bu belirleme yapılırken ihale konusu işin niteliği ve niceliği konusunda herhangi bir belirlemeye gidilmediği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklif tutarının, idarece belirlenen yaklaşık maliyetin altında olduğu anlaşıldığından, ihale konusu hizmetin özelliği de dikkate alınarak, verilecek hizmetin kalitesi açısından, teknik şartnamede belirtilen hususları karşılayıp karşılamadığı hususlarında, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetle kıyaslandığında, ihale dokümanında belirtilen teklif bileşenlerine ilişkin giderleri karşılayıp karşılamadığı yönünde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

** Abdullah DÜNDAR Erkan DEMİRTAŞ **

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**