KİK Kararı: 2010/UH.I-47

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/002
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 06.01.2010
Karar No : 2010/UH.I-47
BAŞVURU SAHİBİ:
Gök Mavisi Eğt. Gıda Mak. Temz. Med. Tur, | |ovacık Mh. |598 Sk. Büyükkuşoğlu Apt. |2/2|||merkez|kırıkkale

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kırıkkale Devlet Hastanesi, Kırıkkale Devlet Hastanesi|kırıkkale Devlet Hastanesi |yenimahalle|sağlık Cad |1|71000||merkez|kırıkkale

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/139485 İhale Kayıt Numaralı "Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmenliği İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

31.12.2009 tarih ve I.H.27.07.G027/2009-49E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kırıkkale Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmenliği İşi” ihalesine ilişkin olarak Gök Mavisi Eğt. Gıda Mak. Temz. Med. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 25.11.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 04.12.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 14.12.2009 tarih ve 24746 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; teklif fiyatları aşırı düşük kabul edildiği için aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına vermiş oldukları açıklama sonucunda giyim gideri için yapmış oldukları belgeye dayalı açıklamaların hayatın olağan akışına ve güncel yaşam şartlarına uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına vermiş oldukları açıklama ve öngördükleri giyim giderinde mevzuata aykırılık olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihalenin, Kırıkkale Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 09.11.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan, “25 kişi ile Veri hazırlama ve Kontrol İşletmenliği İşi” hizmet alımı olduğu, birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonu tarafından 09.11.2009 tarihinde yapılan ilk değerlendirmede iki isteklinin teklifinin belge eksikliği nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli dört tekliften Gökmavisi Eğitim Gıda Mak. Tem. Med. Turz. İnş. Taah. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Agem Temz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatlarının aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, idarenin 10.11.2009 tarihli yazıları ile adı geçen isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, her üç isteklinin de 16.11.2009 tarihinde, istenilen belge ve bilgileri idareye sunduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda Gökmavisi Eğitim Gıda Mak. Tem. Med. Turz. İnş. Taah. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Agem Temz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti.’nin giyim bedeli olarak öngördükleri fiyatın güncel yaşama, hayatın olağan akışına ve ticari gereklere uymadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı (İhale komisyonu tarafından düzenlenen ikinci tutanağın tarihi 16.11.2009 veya sonrası bir tarih olması gerekirken, tutanak tarihi olarak 09.11.2009 yazılmış olup, bu tarihin sehven yazılmış olduğu sonucuna varılmıştır) anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“…

25.3 Teklif fiyata dahil olan giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1 işin süresi 01.01.2010’da başlar 31.12.2010’da sona erer. 12 ay 365 gündür.

a) personelle yapılacak olan hizmet işinde personele asgari ücretten ödeme yapılacaktır.

__

25.3.2 Yemek, Yol ve Giyecek Giderleri:

a) Yol; çalışacak personele yol gideri yapılması öngörülmemiştir.

b) Yemek; işçilerin yemekleri hastanemiz tarafından karşılanacaktır. Yüklenici bedel öngörmeyecektir.

c) Giyecek; Veri hazırlama elemanları 2010 yılı için 1 yıllık yazlık ve kışlık olmak üzere teknik şartnamenin 6.3 üncü maddesinde belirtilen kıyafetler yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ayni olarak verilecektir.

__

….

__

25.5 İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1’dir. ” düzenlemesine,

Teknik şartnamenin “Personel kıyafeti, yemek ve yol” başlıklı 6.3 üncü maddesinde; “… Personel kıyafetleri çalışılan bölüme göre farklı renk ve tarzda olabilir. Pantolon, ceket, gömlek ve erkeklerde kravat, bayanlarda fular şeklinde olacaktır.

__

Kıyafetler kolay ütülenebilir ve ütüsü çabuk bozulmayan kumaşlardan seçilecektir… Kösele ayakkabı olacaktır… Yılda yazlık ve kışlık olmak üzere iki takım elbise ve 2 çift ayakkabı verilecektir …” düzenlemesine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde, “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

_ İhale komisyonu; _

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” _hükmü yer almaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşlük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde de aynı doğrultuda hükme yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“ 79.5. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

_ 79.5.1. İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır._

_ 79.5.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur…_

_ …79.5.4. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir._

_ 79.5.5. İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur…_

_ …79.5.7. Seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir._

_ 79.5.8. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınabilir…” _açıklaması bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihalede asgari işçilik maliyeti %3 sözleşme gideri dahil 260.178 TL’dir.

Başvuru sahibi Gökmavisi Eğitim Gıda Mak. Tem. Med. Turz. İnş. Taah. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 16.11.2009 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasında;

- Asgari işçilik maliyeti olarak 260.178 TL, giyim bedeli olarak 842,03 TL, firma karı ve diğer giderler için 1.458,97 TL olmak üzere toplam 262.479,00 TL(%3 sözleşme gideri dahil) teklif fiyatı sunduğu,

- Giyim giderini belgelendirmek amacıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.5 inci maddesinde belirtilen; “… beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur.” açıklaması doğrultusunda, SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunu sunduğu,

-Söz konusu stok tespit raporunda ceket için 6,10 TL, gömlek için 2,45 TL, pantolon için 3,10 TL, fular için 0,45 TL ve ayakkabı için 4,25 TL birim fiyat belirtildiği anlaşılmıştır.

Stok tespit raporunda, ihale dokümanında belirtilen sayıda ceket, pantolon, gömlek, fular ve ayakkabının stoklarda bulunduğu görülmüş olmakla birlikte; ihale dokümanında erkekler için kravat, bayanlar için fular kullanılacağı belirtilmiş olmasına rağmen, stok tespit raporunda sadece fulara yer verilmiş olup, ihale dokümanında kaç erkek veya bayan çalıştırılacağına yer verilmemiş olması ile fular ve kravatın birbirinin muadili giyim malzemesi olduğu göz önünde bulundurularak, stok tespit raporunda kravata yer verilmemiş olması eksiklik olarak değerlendirilmemiştir.

Gökmavisi Eğitim Gıda Mak. Tem. Med. Turz. İnş. Taah. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, malın stoklarda belirtilmesi durumuna münhasır düzenlenmiş Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.5 inci maddesinde, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulmasının ve stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesinin zorunlu olduğu açıklamasına uygun bir şekilde belgelendirilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuat düzenlemelerinde, hizmetin gerektiği şekilde yapılmasına imkan veren bir teklifin hazırlanıp hazırlanmadığının başka ifade ile hizmetin gerçekleştirilebilirliğini ortaya koymaya yarayan en düşük bedelin tespitinin ihale komisyonunca yapılması ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesi ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede, kamu ihale mevzuatında tekliflerin aşırı düşük olup olmadığı ve aşırı düşük teklif değerlendirilmesi neticesinde isteklilerin açıklamalarının yeterli olup olmadığı hususunda ilgili idarelere takdir yetkisi tanındığı ortadadır. Ancak, idarelere tanınan bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız olmayıp, Kanunun belirlediği sınırlar içerisinde kalmak şartıyla eşitlik ilkesi gözetilerek, kamu yararına ve kamu görevinin gereklerine uygun bir şekilde, objektif, makul, geçerli ve yeterli gerekçelere dayanılarak kullanılması gerekir.

Bu nedenle, Gökmavisi Eğitim Gıda Mak. Tem. Med. Turz. İnş. Taah. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenleri belgelere dayalı olarak açıklamış olup, giyim malzemesi için öngörülen birim fiyatlar, firma karı ve isteklilerin teklif etmiş olduğu bedeller üzerinden anılan malzemeleri ihale dokümanında istenen miktar ve özelliklere uygun bir şekilde teminle yükümlü olduğu da göz önüne alındığında, Gökmavisi Eğitim Gıda Mak. Tem. Med. Turz. İnş. Taah. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin giyim gideri için öngördüğü fiyatın hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1. Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti.’nin 16.11.2009 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasında;

- Asgari işçilik maliyeti olarak 260.178 TL, giyim bedeli olarak 489,25 TL, firma karı ve diğer giderler için 2,75 TL olmak üzere toplam 260.670,00 TL(%3 sözleşme gideri dahil) teklif fiyatı sunduğu,

- Giyim giderini belgelendirmek amacıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.1 inci maddesinde belirtilen; “ İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur...” açıklaması doğrultusunda, ilgili giyim giderlerine ilişkin proforma fatura ve ekinde SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili giyim giderlerine ilişkin alış ve satış faturalarını sunduğu,

-Söz konusu proforma faturada ceket için 5,00 TL, gömlek için 0,50 TL, pantolon için 1,60 TL, fular-kravat için 0,40 TL ve ayakkabı için 2,00 TL birim fiyat belirtildiği,

Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.1 inci maddesindeki açıklamaya uygun olarak belgelendirilmiş olduğu,

2. Agem Temz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 16.11.2009 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasında;

- Asgari işçilik maliyeti olarak 260.178 TL, giyim bedeli olarak 741,60 TL, firma karı ve diğer giderler için 56,40 TL olmak üzere toplam 260.976,00 TL(%3 sözleşme gideri dahil) teklif fiyatı sunduğu,

- Giyim giderini belgelendirmek amacıyla, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.5 inci maddesinde belirtilen; “… beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur.” açıklaması doğrultusunda, SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunu sunduğu,

-Söz konusu stok tespit raporunda ceket için 4,75 TL, gömlek için 1,75 TL, pantolon için 3,50 TL, fular-kravat için 0,65 TL ve ayakkabı için 3,75 TL birim fiyat belirtildiği,

Agem Temz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.5 inci maddesindeki açıklamaya uygun olarak belgelendirilmiş olduğu,

Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti. ve Agem Temz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenleri belgelere dayalı olarak açıkladığı, giyim malzemesi için öngörülen birim fiyatlar, firma karı ve isteklilerin teklif etmiş olduğu bedeller üzerinden anılan malzemeleri ihale dokümanında istenen miktar ve özelliklere uygun bir şekilde teminle yükümlü olduğu da göz önüne alındığında, Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti. ve Agem Temz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin giyim gideri için öngördüğü fiyatın hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5. maddesinde; isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanacağı, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği, 79.13. maddesinde ise; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve tekliflerin değerlendirileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

İhale ilan metninde ve idari şartnamede, ihale konusu işin adının; 25 kişi ile 12 y süreli Veri hazırlama ve Kontrol İşletmenliği İşi olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde 3 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği,

İdare tarafından, başvuru sahibi Gökmavisi Eğitim Gıda Mak. Tem. Med. Turz. İnş. Taah. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Agem Temz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti. olmak üzere teklifi aşırı düşük bulunan 3 istekliden, 10.11.2009 tarihli yazıları ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, her üç isteklinin de 16.11.2009 tarihinde, istenilen belge ve bilgileri idareye sunduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda Gökmavisi Eğitim Gıda Mak. Tem. Med. Turz. İnş. Taah. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Agem Temz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti.’nin giyim bedeli olarak öngördükleri fiyatın güncel yaşama, hayatın olağan akışına ve ticari gereklere uymadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından, teklifleri aşırı düşük bulunan üç isteklinin sunmuş olduğu belgeler üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; teknik şartnamenin 6.3 maddesinde yapılan düzenleme uyarınca, kontrollük bölümlerine göre kıyafetlerin farklı renklerde yaptırılabileceği, personel kıyafetlerinin çalışılan bölümlere göre farklı tarzda olabileceği, kıyafetlerin çalışanların vücut ölçülerine göre olacağı, yüklenicinin kullanımla bozulan veya eleman değişikliğinden doğan kıyafetleri tamamlamak ve yenilemek zorunda olduğu, belirlenen kalite ve renklerde istenen modelin aynen uygulanacağı, personele 2 çift kösele ayakkabı ile yazlık ve kışlık olmak üzere 2 takım elbise verileceği belirtilmiş olmasına karşın, istenen renkte, beden ölçülerinde ve kalitede giysilerin isteklilerin deposunda mevcut olmasının çok anlamlı bulunmadığı, stok tespit raporunda belirtilen fiyatlarla söz konusu kıyafetlerin alınamayacağı, yaklaşık maliyetle kıyaslandığında isteklice teklif edilen kıyafete ilişkin bedelin piyasa gerçekleriyle örtüşmediği, stoklarda var şeklinde belgelendirilmiş olmasının açıklamaların uygun bulunması için yeterli olamayacağı hususlarına yer verilmiştir.

İdari şartnamenin 25.3.2 maddesinin (c) bendinde; “ Giyecek; Veri hazırlama elemanları 2010 yılı için 1 yıllık yazlık ve kışlık olmak üzere teknik şartnamenin 6.3 üncü maddesinde belirtilen kıyafetler yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ayni olarak verilecektir.” düzenlemesine,__

__

Teknik şartnamenin 6.3 maddesinde; “… Personel kıyafetleri çalışılan bölüme göre farklı renk ve tarzda olabilir . Pantolon, ceket, gömlek ve erkeklerde kravat, bayanlarda fular şeklinde olacaktır. Kıyafetler kolay ütülenebilir ve ütüsü çabuk bozulmayan kumaşlardan seçilecektir..… Kösele ayakkabı olacaktır… Yılda yazlık ve kışlık olmak üzere iki takım elbise ve 2 çift ayakkabı verilecektir …” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdarenin, başvuru sahibinin şikâyetine binaen düzenlemiş olduğu cevabi yazısından da anlaşılacağı üzere, Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtildiği şekliyle sadece giyime ilişkin tevsik edici belgelerin varlığı nedeniyle, giyim için teklif edilen bedeller hayatın olağan akışına aykırı olmasına rağmen, yukarıda belirtilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmeye alınması anlamlı bulunmamıştır.

Şöyleki;

Başvuru sahibi****Gökmavisi Eğitim Gıda Mak. Tem. Med. Turz. İnş. Taah. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ’nin 16.11.2009 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasında; giyim bedeli olarak 842,03 TL teklif fiyatı sunduğu, söz konusu stok tespit raporunda ceket için 6,10 TL, gömlek için 2,45 TL, pantolon için 3,10 TL, fular için 0,45 TL ve ayakkabı için 4,25 TL birim fiyat belirtildiği, idarece yaklaşık maliyet hesaplamasında giyim için belirlenen 9740,63 TL bedel ile kıyaslandığında söz konusu fiyatlarla idari şartnamede belirtilen giyimin alınmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı, sırf şeklen belgeye dayandırıldığı gerekçesiyle kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığından, bu itibarla anılan isteklinin teklinin idarece değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun bulunmuştur.

Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti. ’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; giyim bedeli olarak %3 sözleşme gideri dahil 489,25 TL teklif fiyatı sunduğu, proforma faturada; gömlek için 0,50 TL/adet, pantolon için 1,60 TL/adet, ayakkabı için 2,00 TL/adet, fular ve kravat için 0,40 TL/adet ve ceket için de 5,00TL/adet olmak üzere toplamda 475,00 TL fiyat belirlendiği, idarece yaklaşık maliyet hesaplamasında giyim için belirlenen 9740,63 TL bedel ile kıyaslandığında söz konusu fiyatlarla idari şartnamede belirtilen giyimin alınmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı, sırf belgeye dayandırıldığı gerekçesiyle kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığından, bu itibarla anılan isteklinin teklinin idarece değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun bulunmuştur.

Agem Temz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde ise; giyim bedeli olarak 741,60 TL, teklif fiyatı sunduğu, söz konusu stok tespit raporunda ceket için 4,75 TL, gömlek için 1,75 TL, pantolon için 3,50 TL, fular-kravat için 0,65 TL ve ayakkabı için 3,75 TL birim fiyat belirtildiği, idarece yaklaşık maliyet hesaplamasında giyim için belirlenen 9740,63 TL bedel ile kıyaslandığında söz konusu fiyatlarla idari şartnamede belirtilen giyimin alınmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı, sırf belgeye dayandırıldığı gerekçesiyle kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığından, bu itibarla anılan isteklinin teklinin idarece değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun bulunmuştur.

İdare tarafından, yaklaşık maliyet içerisinde giyim bedeli olarak toplam 9740,63 TL, bir kişi için 389,60 TL bedel öngörüldüğü, idarece kıyafet için belirlenen tutarla, başvuru sahibi**** Gökmavisi Eğitim Gıda Mak. Tem. Med. Turz. İnş. Taah. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti. ve Agem Temz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif bileşenleri içerisinde giyim için öngörülen tutarın izah edilemeyecek derecede ölçüsüz olduğu, ihale konusu işin 12 ay süreli ve 25 kişi ile yapılacak olması dikkate alındığında; idarece teklifleri değerlendirme dışı bırakılan anılan istekliler tarafından sunulan giyim bedellerinin, gerçek piyasa koşullarını yansıtmadığı, bu itibarla ihale dokümanında belirtilen özelliklerde kıyafetin bu fiyatlara alınmasının mümkün olmadığı sonucuna varıldığından, idare tarafından başvuru sahibinin teklifinin yanı sıra Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti. ve Agem Temz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin de değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca,

Anılan Kurul kararında özetle; başvuru sahibi Gökmavisi Eğitim Gıda Mak. Tem. Med. Turz. İnş. Taah. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin giyim gideri için öngördüğü fiyatın hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık olmadığına karar verilmiş olmakla beraber, idarece aynı gerekçelerle teklifleri değerlendirme dışı bırakılan, Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.1 inci maddesindeki açıklamaya uygun olarak belgelendirilmiş olduğu, Agem Temz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.5 inci maddesindeki açıklamaya uygun olarak belgelendirilmiş olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin yanı sıra bu iki isteklinin tekliflerinin değerlendirilmeye alınarak, bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğine karar verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin anılan maddelerinde yapılan düzenleme ile, 4734 sayılı Kanunun 38. maddesi uyarınca, isteklilerce teklif edilen tutarların yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük teklif olarak belirlenen tekliflerin, idarece teklifi oluşturan bileşenlerine ilişkin isteklilerden açıklama istenilmesi ve isteklilerce yapılacak açıklamaların da işin yapılabilirliğini ortaya koyan mantıklı ve makul ölçülerde kabul edilebilir açıklamalar olması gerektiği amaçlanmıştır.

Ancak, söz konusu ihalede başvuru sahibi tarafından giyime ilişkin teklif edilen tutarın stok tespit raporu, Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti. tarafından ilgili giyim giderlerine ilişkin proforma fatura ve ekinde SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili giyim giderlerine ilişkin alış ve satış faturaları, Agem Temz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ise kıyafete ilişkin teklif edilen tutarın stok tespit raporu ile tevsik edildiği ve usulüne uygun olarak düzenlendiği anlaşılmış ise de, anılan Tebliğde yer alan açıklamalar ışığında gerek stok tespit raporu, gerek proforma fatura ve gerekse de envanter defteri gibi belgelerin geçerli kabul edilebilmesi için kayıtlarda yer alan (giysi, temizlik malzemesi vb. gibi) malzemelerin nitelik ve nicelik açısından (sayısı, kalitesi vb. gibi) teknik şartname ve idari şartnamede belirtilen sayıda, özellikte ve kalitede olması halinde uygun olarak kabul edilebileceği, aksi takdirde ihaleye ilişkin doküman kamuya bildirilmeden, dolayısıyla idarenin istekleri ve kriterleri bilinmeden birkaç ay yada birkaç yıl önce alınmış mal ve malzemelerin ya da az sayıda stokta bulunan malzemelerin teknik şartname ve idari şartnamede belirtilen sayıyı ve özellikleri karşılamayacağı açık olduğundan, birim fiyat analizi ile alış ve satış faturaları ya da stok giriş ve çıkışlarına ilişkin belge olduğu gerekçesiyle kabul edilmesinin anılan Tebliğ hükmünün ruhuna aykırılık teşkil edeceği açıktır.

Diğer taraftan, teknik şartnamenin 6.3 maddesinde; personele verilecek kıyafetin renklerinin çalışılan bölüme göre farklı renk ve tarzda olabileceği belirtilmiş olmasına karşın, isteklilerce aşırı düşük teklife ilişkin olarak yapılan açıklamalar ve eki tevsik edici belgelerde yer alan kıyafetin idarece istenecek renge uygun olmayabileceği, idare tarafından sonradan belirlenecek bir rengin stoklarda var olan bir malzeme ile karşılanmasının çoğu zaman mümkün olamayacağı açıktır. Kaldı ki idarece şikâyete verilen cevabi yazıda da istenen renkte, beden ölçülerinde ve kalitede giysilerin isteklilerin deposunda mevcut olmasının çok anlamlı bulunmadığı hususlarına yer verilmiştir.

Teknik özellikleri standart ve idarelerin istemlerine göre değiştirilemeyecek ve uzun süre muhafazası mümkün ürünlerin stok tespit raporu ile mevcudiyetinin tevsiki, sağlıklı sonuç verebilecekken, aksi durumlar istisnanın asıllaştırılması olacağından diğer ispat vasıtalarının kullanılmasını gerektirebilir.

Bu itibarla, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılacak açıklamalar ve eki tevsik edici belgelerin gerçekleri yansıtması gerektiği, nitelik ve nicelik açısından ihale dokümanında belirtilen şartları birebir karşılaması durumunda kabul edilebileceği, isteklilere verilecek kıyafeti ve ihale konusu işte kullanılacak malzemeyi belirleme yetkisi idarelerde olduğundan, günün koşullarına bağlı olarak istenecek malzeme özellikleri değişiklik arz edeceğinden isteklilerce günün piyasa rayiçlerini yansıtması koşuluyla sunulacak tevsik edici belgelerin ihale dokümanında belirtilen şartları %100 oranında karşılaması ve de parasal bedel olarak gerçek piyasa fiyatlarını yansıtması koşuluyla ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında alınmış olması durumunda kabul edilmesinin daha sağlıklı sonuca varılmasına olanak sağlayacağı açıktır.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına cevaben, mevzuatta belirtilen şartlara uygun tevsik edici belge sunulmuş olması, tek başına yeterli olmayıp, söz konusu belgenin gerek fiyat olarak gerekse de ihale dokümanında belirtilen teklif bileşenlerine ilişkin olarak yeterlik şartlarını birebir karşılaması durumunda yeterli kabul edilmesinin anılan Kanunun ruhuna ve Tebliğde yer alan düzenlemelere uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından kıyafete ilişkin olarak sunulan tevsik edici belgelerin anılan Tebliğ de yer alan düzenlemelere uyun olarak düzenlenmiş olması, tek başına yeterlik nedeni sayılamayacağından, belgenin içeriğinin ve parasal tutarının da gerçekleri yansıtması durumunda kabul edilebileceği sonucuna varılmıştır. Bu sebeple, başvuru sahibi ve Agem Temz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ile Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti.nin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ _düzeltici işlem belirlenmesine ” _ilişkin karara katılmıyorum.

** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi**