KİK Kararı: 2010/UH.I-452

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/011
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 04.02.2010
Karar No : 2010/UH.I-452
BAŞVURU SAHİBİ:
Burcum Plastik İnş. Tur. Temz. Med. Otom. Gıda Dağ. Paz. San. Tic. Ltd. Şti., -|||yeşilırmak Sokak|10/1||demirtepe|merkez|ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kumluca Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü, Kumluca Belediye Başkanlığı Kumluca/ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/156153 İhale Kayıt Numaralı "Temizlik ve Süpürme Hizmeti ( 40 Kişi ile Mahalle ve Parkların Temizliği Hizmeti)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

02.02.2010 tarih ve I.H.01.34.0085/2010-2E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kumluca Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 25.11.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Temizlik ve Süpürme Hizmeti ( 40 Kişi İle Mahalle ve Parkların Temizliği Hizmeti)” ihalesine ilişkin olarak Burcum Plastik İnş. Tur. Temz. Med. Otom. Gıda Dağ. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 29.12.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.12.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.01.2010 tarih ve 621 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.01.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; Antalya Kumluca Belediye Başkanlığı tarafından “Temizlik ve Süpürme Hizmeti (40 kişi ile mahalle ve parkların temizliği)” işinin 25.11.2009 tarihinde ihale edildiği, söz konusu ihaleye firmalarının teklif vermiş olduğu, 16.12.2009 tarihli kesinleşen ihale kararında ihalenin ÇMS Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığının, ikinci avantajlı teklif sahibinin de ANT PA Ltd. Şti. olduğunun bildirildiği, idari şartnamenin 25 inci maddesinde yer alan teklif fiyata dahil masrafların esas alınması sonucunda söz konusu ihalede asgari işçilik maliyet tutarının 561.979,20 TL olarak hesaplandığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinden asgari işçilik maliyeti çıkarıldığında sadece 1.806,80 TL kaldığı, kalan bu bedelle giyim bedelinin ve malzeme bedelinin karşılanmasının imkansız olduğu, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının ne şekilde olması gerektiğinin ayrıntılı olarak açıklandığı, idarece söz konusu mevzuat hükümlerinin uygulanmadan ihalenin sonuçlandırıldığı, aşırı düşük teklif açıklamalarının belgelere dayalı olmasının zorunlu olduğu, idarece Tebliğ’de belirtilen hususların hiç dikkate alınmadan ihalenin sonuçlandırıldığı iddia edilmekte, yasal dayanağı olmayan kesinleşen ihale kararının yeniden değerlendirilerek ihalede düzeltici işlem tesis edilmesi ve firmalarının ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi yönünde karar alınması talep edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında; “İddia edildiği gibi 4734 sayılı Kanunun 37,38 ve 39 uncu maddelerine göre aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı gerçeği yansıtmamakta olup idaremiz tarafından en avantajlı teklifleri veren firmalardan aşırı düşük görülen ÇMS İnş. Tem. Bilgi Otomas. Sa. Tic. Ltd. Şti., Detay Oto. Sos. Hiz. Tur. İnş.Taah. Yem. Rek. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Or-Sel Tur. Tem. Pey. İnş. Taah. Yem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. firmalarından aşırı düşük teklif açıklamaları istenmiş ve sadece ÇMS İnş. Tem. Bilgi Otomas. Sa. Tic. Ltd. Şti. cevap vermiştir. Cevap vermeyen Detay Oto. Sos. Hiz. Tur. İnş.Taah. Yem. Rek. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Or-Sel Tur. Tem. Pey. İnş. Taah. Yem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük açıklaması istenen ÇMS İnş. Tem. Bilgi Otomas. Sa. Tic. Ltd. Şti.’nin vermiş olduğu fiyat teklifi ve bileşenlerini açıklayıcı evrakların incelenmesi neticesinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79 uncu maddesinde belirtilen kriterlere uygun belgelere dayandırılarak yapılan açıklamalar ihale komisyonunca uygun görülerek en avantajlı teklif olarak ÇMS İnş. Tem. Bilgi Otomas. Sa. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi uygun görülmüştür.” ifadelerine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde ; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

_a) _İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

_b) _Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

__

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin anılan başlıklı 59 uncu maddesinde ; “(1 ) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

_ (2) İhale komisyonu;_

_a) _Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

_b) _Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c) _Teklif edilen işin özgünlüğü,

__

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

__

_(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. _

__

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

__

__ Yer almaktadır.

__

Ayrıca bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

_ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olan hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;_

__

_ İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar üzerinden işçilik hesaplama modülü kullanılarak % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır. % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, toplam asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanmayacaktır._

__

_ 79.2. Personel çalışmasına dayalı hizmetlerde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderler genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir._

__

_ 79.3. Asgari işçilik maliyeti; _

__

_i- _İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret,

_ ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,_

_ iii- İşveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. _

__

_ 79.4. İhale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmesi gerekmektedir._

__

_ 79.5. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir. _

__

_ 79.5.1. İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır._

__

_ 79.5.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur._

__

_ 79.5.3. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır._

__

_ 79.5.4. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir._

__

_ 79.5.5. İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur._

__

_ 79.5.6. Verilecek hizmetin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; hizmetin verilme yöntemi ve kullanılacak teknolojinin, hizmet işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir. _

__

_ 79.5.7. Seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir._

__

_ 79.5.8. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınabilir._

__

_ 79.5.9. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler toplamını karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir._

__

_ 79.6. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır._

__

_ 79.7. % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır._

__

_ 79.8. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır._

__

_ 79.14. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde Kurumca, ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “işçilik hesaplama modülü”ne (www.kik.gov.tr) adresinden ulaşılabilecektir_.” yönünde açıklama bulunmaktadır.

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde, ihale konusu işin, 12 ay süreli 40 kişi ile mahalle ve parkların temizliği hizmeti işi olduğu, 47 nci maddesinde personel çalıştırmasına dayalı iş için asgari ücret ve sigorta pirimi alt sınır artışından kaynaklanan farkın yükleniciye ödeneceği ve 48 inci maddesinde işin süresinin 365 gün olduğu belirtilmiştir.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olacak masraflar” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1. İstekliler tekliflerine vergi (KDV hariç), resim giderlerini dahil edeceklerdir.

Teklif fiyata dahil olan masrafların içine, teknik şartnamede yazılı malzemelerin fiyatı dahil edilecektir.

__

25.2. 25.1 inci maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

__

25.3. Teklif fiyata dahil olan giderler aşağıda belirtilmiştir.

__

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

__

Sıra

İşçinin pozisyonu

Asgari ücretten fazlası %

1

Düz işçi

35

__

25.3.2 Yemek, yol ve giyecek giderleri:Yüklenici çalıştırılacak personelin giyim bedelini ayni olarak karşılayacaktır. Giyecek olarak her bir kişi için 1 yazlık ve 1 kışlık olmak üzere teknik şartnamede özellikleri yazılı elbiseler yüklenici tarafından ayni olarak verilecektir.

__

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik şartnamede belirtilmiştir.

__

25.3.4. Diğer giderler: Bu madde boş bırakılmıştır.

__

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV) ilgili mevzuatı çerçevesinde idare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

__

25.5 Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1 (bir) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi bulunmaktadır. __

Teklif fiyata dahil olacak masraflar arasında ayni olarak karşılanacak giyeceklerin cins/miktar/niteliklerinin ise, teknik şartnamenin “Temizlik Görevlilerinin kıyafetleri” başlıklı 9 uncu maddesinde 40’ar adet olmak üzere kışlık pantolon, kışlık gömlek, yazlık pantolon, yazlık gömlek olarak, yine ayni olarak yüklenici tarafından temin edilecek olan ve teklif cetvelinde satır açılan malzemeye ilişkin düzenlemenin teknik şartnamenin “kullanılacak malzeme” başlıklı 5 inci maddesinde, 400 adet bahçıvan eldiveni, 400 adet bahçe için saplı fırça, 600 adet saplı süpürge olduğu açıklanmıştır.

Söz konusu düzenlemeler doğrultusunda yapılan hesaplama neticesinde ayni giyim gideri ile malzeme bedeli hariç %3 sözleşme gideri dahil asgari işçilik maliyeti 561.979,20** __** TL’dir.

İddia konusu ayni olarak teklif fiyata dahil olacak masraflar arasında sayılan giyim ve malzeme giderine ilişkin olarak idare tarafından yaklaşık maliyetin tespitinde piyasa araştırması esas alınmış ve giyim gideri için toplam 2.293,33 TL bedel, malzeme bedeli için de 6.010,00 TL bedel öngörülmüştür.

__

9 isteklinin teklif vermiş olduğu ihalede en düşük teklif veren üç istekli (ÇMS İnş. Tem. Bilgi Otomas. Sa. Tic. Ltd. Şti., Detay Oto. Sos. Hiz. Tur. İnş.Taah. Yem. Rek. San. ve Tic. Ltd. Şti., Or-Sel Tur. Tem. Pey. İnş. Taah. Yem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif olarak belirlenmiş ve anılan isteklilerden 03.12.2009 tarihli yazı ile tekliflerine ilişkin açıklama talep edilmiştir. Bu isteklilerden en düşük teklif veren ÇMS İnş. Tem. Ltd. Şti.’nin teklif bileşenlerine ilişkin olarak idareye açıklamada bulunduğu ve açıklamanın uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakıldığı, açıklama istenilen diğer iki isteklinin tekliflerine ilişkin açıklamaları sunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı belirlenmiştir.

__

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif cetvelinde malzeme bedeli için aylık 99,00 TL olmak üzere toplam 1.188,00 TL bedel öngördüğü, giyim gideri dahil işçilik maliyeti olarak kişi başı aylık 1.172,08 TL olmak üzere toplam 562.598,40 TL bedel öngörüldüğü, ayni giyim gideri ve malzeme gideri hariç asgari işçilik maliyeti 561.979,20 TL olduğu hesaplanan şikayete konu ihalede, bu isteklinin giyim giderine ilişkin olarak teklifinde kalan miktarın, 562.598,40 TL -561.979,20 TL.=619,20 TL kalmaktadır.

__

İhale üzerinde bırakılan isteklinin yazılı açıklamasının; işçilik giderinin KİK İşçilik modulü esas alınarak yapılan hesaplama neticesinde 561.979,20 TL olduğu,

Giyim gideri için,

40 işçi x 1 takım kışlık (Pantolon + gömlek) 8,00 TL=320,00 TL

40 işçi x 1 takım yazlık (Pantolon + gömlek) 7,00 TL=280,00 TL

%3 sözleşme gideri = 18,00 TL

Malzeme gideri için 1.188,00 TL bedel öngörüldüğü yönünde bilgi içerdiği ve ekinde SMMM tarafından imzalı birim ortalama maliyetine ilişkin raporlar ile proforma faturalara yer verdiği tespit edilmiştir.

İdareye sunulan yazılı açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan 79.5.1 inci maddesinde yer alan “İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır.” yönündeki açıklamaya dayandırıldığı, bu yönüyle yazılı açıklamanın belgelendirildiği anlaşılmıştır.

Ancak giyim ve malzeme giderine ilişkin olarak açıklamaya dayanak oluşturan faturaların ihale tarihi ve bu tarihten sonraki tarihlerde alınmış olmasının salt bu aşamada kullanılmak üzere belgelendirme amaçlı olarak yapıldığı sonucuna varılmıştır. ÇMS İnş. Tem. Bilgi Otomas. Sa. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif kapsamında yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan açıklamalarına paralel olmadığı anlaşıldığından ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılması işleminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan ÇMS İnş. Tem. Bilgi Otomas. Sa. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4. maddesinde; ihale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği, istekliler tarafından yapılan açıklamalara ilişkin belgelerin değerlendirilerek karar verileceği, idarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmesi gerektiği, 79.5. maddesinde; isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanacağı, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.” açıklaması mevcuttur.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı açıktır.

İdarece hesaplanan yaklaşık maliyet hesabında giyim gideri olarak toplam 2.293,33 TL, malzeme gideri olarak da 6.010,00 TL bedel öngörüldüğü anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan ÇMS İnş. Tem. Bilgi Otomas. Sa. Tic. Ltd. Şti. tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin incelenmesi neticesinde; giyim bedeli olarak toplam %3 sözleşme gideri dahil 618,00 TL , malzeme gideri olarak ise 1.188,00 TL bedel öngörüldüğü, anılan istekli tarafından idareye sunulan proforma,alış ve satış faturaları ile ortalama birim maliyet raporunun sunulduğu, ancak söz konusu belgelerin ihale tarihi ve sonrasında düzenlendiği anlaşılmıştır.

Anılan Kurul kararı ile “ Ancak giyim ve malzeme giderine ilişkin olarak açıklamaya dayanak oluşturan faturaların ihale tarihi ve bu tarihten sonraki tarihlerde alınmış olmasının salt bu aşamada kullanılmak üzere belgelendirme amaçlı olarak yapıldığı sonucuna varılmıştır. ÇMS İnş. Tem. Bilgi Otomas. Sa. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif kapsamında yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıda aktarılan açıklamalarına paralel olmadığı anlaşıldığından ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılması işleminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

_ Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan ÇMS İnş. Tem. Bilgi Otomas. Sa. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir._” denilerek, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin anılan maddelerinde yapılan düzenleme ile 4734 sayılı Kanunun 38. maddesi uyarınca, isteklilerce teklif edilen tutarların yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük teklif olarak belirlenen tekliflerin, idarece teklifi oluşturan bileşenlerine ilişkin isteklilerden açıklama istenilmesi ve isteklilerce yapılacak açıklamaların da işin yapılabilirliğini ortaya koyan mantıklı ve makul ölçülerde kabul edilebilir açıklamalar olması gerektiği amaçlanmıştır.

Ancak, söz konusu ihalede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından giyime ilişkin sunulan alış faturasının ihale tarihi olan 25.11.2009 tarihinde düzenlendiği, satış faturasının ihale tarihinden sonra 27.11.2009 tarihinde düzenlendiği, SMMM onaylı ortalama birim maliyet raporunun ise yine ihale tarihinden sonra 07.12.2009 tarihinde düzenlendiği, malzemeye ilişkin proforma faturanın ihale tarihinden sonra 07.12.2009 tarihinde düzenlendiği, satış faturasının ihale tarihinden sonra 02.12.2009 tarihinde, alış faturasının ise ihale tarihi olan 25.11.2009 tarihinde, SMMM onaylı ortalama birim maliyet raporunun ise ihale tarihinden sonra 07.12.2009 tarihinde düzenlendiği belirlenmiş olup, anılan Tebliğde yer alan açıklamalar ışığında gerek kıyafete ilişkin gerekse malzemeye ilişkin olarak isteklilerce sunulacak tevsik edici belgelerin ihale tarihi ile ihale ilan tarihi arasında düzenlenmiş olmasının ihale konusu işin ciddiye alındığı ve idarece tanımlanan kıyafetin ve de malzemenin dikkate alındığı anlamına geleceği, gerek stok tespit raporu, gerek proforma fatura ve gerekse de envanter defteri gibi belgelerin geçerli kabul edilebilmesi için kayıtlarda yer alan (giysi, temizlik malzemesi vb. gibi) malzemelerin nitelik ve nicelik açısından (sayısı, kalitesi vb. gibi) teknik şartname ve idari şartnamede belirtilen sayıda, özellikte ve kalitede olması halinde uygun olarak kabul edilebileceği, aksi takdirde ihaleye ilişkin doküman kamuya bildirilmeden, dolayısıyla idarenin istekleri ve kriterleri bilinmeden birkaç ay yada birkaç yıl önce alınmış mal ve malzemelerin ya da az sayıda stokta bulunan malzemelerin teknik şartname ve idari şartnamede belirtilen sayıyı ve özellikleri karşılamayacağı açık olduğundan, birim fiyat analizi ile alış ve satış faturaları ya da stok giriş ve çıkışlarına ilişkin belge olduğu gerekçesiyle kabul edilmesinin anılan Tebliğ hükmünün ruhuna aykırılık teşkil edeceği açıktır.

Diğer taraftan, idarelerce genellikle teknik şartnamede; ihale konusu işte çalışacak personele verilecek giysilerin özelliklerinin ve renklerinin belirtildiği, personele verilecek kıyafetin renklerinin çalışılan bölüme göre farklı renk ve tarzda olabileceği, isteklilerce aşırı düşük teklife ilişkin olarak yapılan açıklamalar ve eki tevsik edici belgelerde yer alan kıyafetin idarece istenecek renge bedene uygun olmayabileceği, idare tarafından sonradan belirlenecek bir rengin stoklarda gösterilen bir malzeme ile karşılanmasının çoğu zaman mümkün olamayacağı açıktır.

Teknik özellikleri standart ve idarelerin istemlerine göre değiştirilemeyecek ve uzun süre muhafazası mümkün ürünlerin stok tespit raporu ile mevcudiyetinin tevsiki, sağlıklı sonuç verebilecekken, aksi durumlar istisnanın asıllaştırılması olacağından diğer ispat vasıtalarının kullanılmasını gerektirebilir.

Bu itibarla, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılacak açıklamalar ve eki tevsik edici belgelerin gerçekleri yansıtması gerektiği, nitelik ve nicelik açısından ihale dokümanında belirtilen şartları birebir karşılaması durumunda kabul edilebileceği, isteklilere verilecek kıyafeti ve ihale konusu işte kullanılacak malzemeyi belirleme yetkisi idarelerde olduğundan, günün koşullarına bağlı olarak istenecek malzeme özellikleri değişiklik arz edeceğinden isteklilerce günün piyasa rayiçlerini yansıtması koşuluyla sunulacak tevsik edici belgelerin ihale dokümanında belirtilen şartları %100 oranında karşılaması ve de parasal bedel olarak gerçek piyasa fiyatlarını yansıtması koşuluyla ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında alınmış olması durumunda kabul edilmesinin daha sağlıklı sonuca varılmasına olanak sağlayacağı açıktır.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına cevaben, mevzuatta belirtilen şartlara uygun tevsik edici belge sunulmuş olması, tek başına yeterli olmayıp, söz konusu belgenin gerek fiyat olarak gerekse de ihale dokümanında belirtilen teklif bileşenlerine ilişkin olarak yeterlik şartlarını birebir karşılaması durumunda yeterli kabul edilmesinin anılan Kanunun ruhuna ve Tebliğde yer alan düzenlemelere uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin Kurul kararında belirtildiği üzere, kıyafete ve malzemeye ilişkin tevsik edici belgelerin ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında olması nedeniyle değil, bu belgelerin ihale tarihinden sonra alınmasının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, yukarıda belirtilen gerekçeyle, “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılıyorum.

** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi**