KİK Kararı: 2010/UH.I-397

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/010
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 02.02.2010
Karar No : 2010/UH.I-397
BAŞVURU SAHİBİ:
Gintem Katı Atık Yön.Lojs.Kar.Nak.Araç Kir. Kurt. Hizm. Rest. Kon. Aka. Serv. San. ve Tic. Aş, -||haklalı Merkez Mahallesi|mahmutbey Caddesi Tekinler İş Merkezi|17/9|||küçükçekmece|istanbul(Avr)

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sincan Belediye Başkanlığı, Tandoğan Mah. Billur Sok. No:8 06930 Sincan/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/188336 İhale Kayıt Numaralı "Sincan Belediye Başkanlığı Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

29.01.2010 tarih ve I.H.01.37.0262/2010-4E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sincan Belediye Başkanlığı tarafından 31.12.2009 tarihinde 4734 sayılı Kanunun 21/b maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan “Temizlik ve Çöp Toplama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Gintem Katı Atık Yön. Lojs. Kar. Nak. Araç Kir. Kurt. Hizm. Rest. Kon. Aka. Serv. San. ve Tic. A.Ş.’nin 05.01.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 07.01.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.01.2010 tarih ve 624 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.01.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1)**** Aciliyeti sebebiyle pazarlık usulü ile ihale edilen işin idare tarafından kendi araçları ve elemanları ile sürdürülüyor olması sebebiyle herhangi bir kesintiye uğramayacağı, bu sebeple Kamu İhale Kanununun 21 inci maddesinin b fıkrasındaki hüküm gerekçe gösterilerek ihale yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2)**** Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı, ihalede teklif edilen fiyatların reel piyasa fiyatlarını yansıtmadığı, söz konusu fiyatların bölgede çalışma başlatmak ve uzun süreli yapılacak olan ihaleyi bloke ederek rekabeti engellemek amacıyla teklif edildiği, dolayısıyla söz konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede 25.12.2009 tarihinde ihale komisyonu tarafından başvuru sahibi de dahil olmak üzere 15 firmaya davetiye gönderildiği, başvuru sahibinin 28.12.2009 tarihinde ihale dokümanı satın aldığı, 31.12.2009 tarihinde ihaleye teklif verdiği, 04.01.2010 tarihinde tebliğ aldığı kesinleşen ihale kararı yazısı üzerine 05.01.2010 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan teklif mektubunda; ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiği hususunun belirtilmiş olduğu ve 31.12.2009 tarihinden önce idareye ihalenin usulü ile ilgili herhangi bir şikayet başvurusunda bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

_ a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,_

_ b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar, _

_ c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,_

__

_ hakkında başvuruda bulunabilir.” _düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin söz konusu ihaleye teklif verdiği, dolayısıyla istekli sıfatını haiz olduğu ve şikayet başvurusunun ihale tarihinden sonra yapıldığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan, başvuru sahibinin idare tarafından belirlenen ihale usulü nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması mümkün gözükmemektedir. .

Bu itibarla, başvuru sahibinin birinci iddiası ehliyet yönünden reddedilmiştir.

2. Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, ihale konusu işin 120 gün boyunca 270 personel ile Sincan ilçe sınırları içinde yapılacak olan temizlik ve çöp toplama işi olduğu,

Teknik şartnamenin;

3.2 inci maddesinde; ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların 22 adet 13 m3 lük çöp kamyonu, 3 adet 5-7 m3 lük çöp kamyonu, 5 adet 6 m3 lük vakumlu süpürge aracı, 5 adet pick-up ve birer adet; 14 m3 lük damperli kamyon, 3 m3 lük damperli kamyon, lastikli yükleyici ve arazöz olmak üzere toplam 39 adet olarak belirlendiği ve söz konusu araçların trafiğe çıkış tarihi itibarı ile beş yaşını geçmemiş olmasının öngörüldüğü,

“Diğer Hususlar” başlıklı 9 uncu maddesinin (j) bölümünde; araçların yakıt, bakım, onarım, hasar ve sigorta masraflarının yükleniciye ait olacağı hususunun düzenlendiği,

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; ihale konusu işte çalışacak personel için ayda 26 gün üzerinden günlük 3 TL yemek ve 3 TL yol parası ödeneceği, asgari ücret üzerinden; 1 adet çevre mühendisi için % 80, 7 adet formen için % 40, 42 adet şoför ve 66 adet toplayıcı için % 20, 15 adet operatör için % 30, 134 adet süpürgeci ve 5 adet işçi için % 10 fazla ödeme yapılacağı hususunun öngörüldüğü,

Tespit edilmiştir.

İdare tarafından**** araç amortisman gideri 331.047 TL, yakıt gideri 1.238.958 TL, işçilik gideri 1.415.102,8 TL, yüklenici karı ve sözleşme gideri 573.873,72 TL, araçların tamir-bakım, sigorta, yedek parça, motor yağı ve üstübü giderleri 840.717,72 TL olmak üzere yaklaşık maliyetin toplam 4.399.698.52 TL hesaplandığı anlaşılmıştır.

Başvuru konusu ihaleye 15 adayın davet edildiği, 9 adet ihale dokümanı satın alındığı, 31.12.2009 tarihinde yapılan ihaleye 1.749.840,00 TL, 1.761.600,00 TL, 1.821.009,60 TL, 1.950.000,00 TL, 1.992.000,00 TL, 1.993.200,00 TL, 2.047.680,00 TL, 2.249.880,00 TL olmak üzere 8 isteklinin teklif fiyatı sunduğu anlaşılmıştır.

__

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;__“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru konusu ihalede sunulan teklif fiyatlarının birbirine yakınlığı, ihale konusu işin süresi, teklif veren istekli sayısı, ihale konusu işin niteliği ile birlikte değerlendirildiğinde, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması mevzuata aykırı bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

**** İncelemeye konu ihalede;

I-) Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak; aciliyeti sebebiyle pazarlık usulü ile ihale edilen işin idare tarafından kendi araçları ve elemanları ile sürdürülüyor olması sebebiyle herhangi bir kesintiye uğramayacağı, bu sebeple Kamu İhale Kanununun 21 inci maddesinin b fıkrasındaki hüküm gerekçe gösterilerek ihale yapılmasının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Anılan Kurul kararında; “… başvuru sahibinin birinci iddiası ehliyet yönünden reddedilmiştir.” ifadesine yer verilmiştir.

[M1] 4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin 1. fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinde; şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı, ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresinin ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresinin ise dokümanın satın alındığı tarihte başlayacağı, ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetlerin birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği, 56. maddesinin 1. fıkrasında; idareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği hüküm altına alınmıştır.__

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler, hakkında başvuruda bulunabileceği, 6. maddesinin 2. fıkrasında; ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği, 15. maddesinin 1. fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, ve 17. maddesinin 1. fıkrasında ise; 16. maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği hükmüne yer verilmiştir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığı, bu nedenle ihalenin her aşamasına şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği, ancak başvuru sahibinin iddiasının ihale usulüne yönelik olması nedeniyle, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca ihale tarihinden önceki üç iş günü içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının anılan Kanun’un 55. maddesi 2 fıkrası ve Yönetmeliğin 16. maddesi 1. fıkrasının (c) bendi hükmü uyarınca, süre yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

II-) Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı, ihalede teklif edilen fiyatların reel piyasa fiyatlarını yansıtmadığı, söz konusu fiyatların bölgede çalışma başlatmak ve uzun süreli yapılacak olan ihaleyi bloke ederek rekabeti engellemek amacıyla teklif edildiği, dolayısıyla söz konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.13. maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verileceği ve tekliflerin değerlendirileceği, 79.5. maddesinde; isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanacağı, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.” , 78.3 maddesinde ise; “Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir.” açıklaması mevcuttur.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı açıktır.

İhale konusu işin 120 gün boyunca, 270 personel ile Sincan ilçe sınırları içinde yapılacak olan temizlik ve çöp toplama işi olduğu, idarece yaklaşık maliyetin 4.399.698,52 TL olarak hesaplandığı, 9 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 8 istekli tarafından teklif verildiği, teklif fiyatlarının sırasıyla; 1.749.840,00 TL, 1.761.600,00 TL, 1.821.009,60 TL, 1.950.000,00 TL, 1.992.000,00 TL, 1.993.200,00 TL, 2.047.680,00 TL, 2.249.880,00 TL olduğu, ihalenin 1.749.840,00 TL teklif tutarının sahibi isteklinin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Teknik şartnamenin 3.2 maddesinde; ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların 22 adet 13 m3 lük çöp kamyonu, 3 adet 5-7 m3 lük çöp kamyonu, 5 adet 6 m3 lük vakumlu süpürge aracı, 5 adet pick-up ve birer adet; 14 m3 lük damperli kamyon, 3 m3 lük damperli kamyon, lastikli yükleyici ve arazöz olmak üzere toplam 39 adet olarak belirlendiği ve söz konusu araçların trafiğe çıkış tarihi itibarı ile beş yaşını geçmemiş olmasının öngörüldüğü,

9. maddesinin (j) bölümünde; araçların yakıt, bakım, onarım, hasar ve sigorta masraflarının yükleniciye ait olacağı hususunun düzenlendiği,

İdari şartnamenin 25. maddesinde; ihale konusu işte çalışacak personel için ayda 26 gün üzerinden günlük 3 TL yemek ve 3 TL yol parası ödeneceği, asgari ücret üzerinden; 1 adet çevre mühendisi için % 80, 7 adet formen için % 40, 42 adet şoför ve 66 adet toplayıcı için % 20, 15 adet operatör için % 30, 134 adet süpürgeci ve 5 adet işçi için % 10 fazla ödeme yapılacağı hususunun öngörüldüğü,

Tespit edilmiştir.

İdare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyetin temel bileşenleri incelendiğinde; araç amortisman gideri olarak 331.047 TL, yakıt gideri olarak 1.238.958 TL, işçilik gideri olarak 1.415.102,8 TL, yüklenici karı ve sözleşme gideri olarak 573.873,72 TL, araçların tamir-bakım, sigorta, yedek parça, motor yağı ve üstübü giderleri olarak 840.717,72 TL öngörüldüğü anlaşılmıştır.

__

İhale konusu işte çalıştırılacak personel ücretlerinin ihale dokümanında belirlendiği, yaklaşık maliyette işçilik gideri dışındaki diğer maliyet bileşenlerinin (akaryakıt, makine ekipman, sigorta, bakım onarım vb.) tutarları ve niteliği ile idarece hesaplanan yaklaşık maliyet ve teklif veren isteklilerin teklifleri kıyaslandığında ciddi fiyat farklılıkları olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarının yaklaşık maliyetin %39,77’sine tekabül ettiği, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarı dikkate alındığında, söz konusu ihalede idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, anılan mevzuat uyarınca, idarece aşırı düşük tekliflerin belirlenerek, aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

** Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**

KARŞI OY

**** İncelemeye konu ihalede; Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı, ihalede teklif edilen fiyatların reel piyasa fiyatlarını yansıtmadığı, söz konusu fiyatların bölgede çalışma başlatmak ve uzun süreli yapılacak olan ihaleyi bloke ederek rekabeti engellemek amacıyla teklif edildiği, dolayısıyla söz konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.13. maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verileceği ve tekliflerin değerlendirileceği, 79.5. maddesinde; isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanacağı, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.” , 78.3 maddesinde ise; “Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir.” açıklaması mevcuttur.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı açıktır.

İhale konusu işin 120 gün boyunca, 270 personel ile Sincan ilçe sınırları içinde yapılacak olan temizlik ve çöp toplama işi olduğu, idarece yaklaşık maliyetin 4.399.698,52 TL olarak hesaplandığı, 9 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 8 istekli tarafından teklif verildiği, teklif fiyatlarının sırasıyla; 1.749.840,00 TL, 1.761.600,00 TL, 1.821.009,60 TL, 1.950.000,00 TL, 1.992.000,00 TL, 1.993.200,00 TL, 2.047.680,00 TL, 2.249.880,00 TL olduğu, ihalenin 1.749.840,00 TL teklif tutarının sahibi isteklinin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Teknik şartnamenin 3.2 maddesinde; ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların 22 adet 13 m3 lük çöp kamyonu, 3 adet 5-7 m3 lük çöp kamyonu, 5 adet 6 m3 lük vakumlu süpürge aracı, 5 adet pick-up ve birer adet; 14 m3 lük damperli kamyon, 3 m3 lük damperli kamyon, lastikli yükleyici ve arazöz olmak üzere toplam 39 adet olarak belirlendiği ve söz konusu araçların trafiğe çıkış tarihi itibarı ile beş yaşını geçmemiş olmasının öngörüldüğü,9. maddesinin (j) bölümünde; araçların yakıt, bakım, onarım, hasar ve sigorta masraflarının yükleniciye ait olacağı hususunun düzenlendiği,

İdari şartnamenin 25. maddesinde; ihale konusu işte çalışacak personel için ayda 26 gün üzerinden günlük 3 TL yemek ve 3 TL yol parası ödeneceği, asgari ücret üzerinden; 1 adet çevre mühendisi için % 80, 7 adet formen için % 40, 42 adet şoför ve 66 adet toplayıcı için % 20, 15 adet operatör için % 30, 134 adet süpürgeci ve 5 adet işçi için % 10 fazla ödeme yapılacağı hususunun öngörüldüğü,

Tespit edilmiştir.

İdare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyetin temel bileşenleri incelendiğinde; araç amortisman gideri olarak 331.047 TL, yakıt gideri olarak 1.238.958 TL, işçilik gideri olarak 1.415.102,8 TL, yüklenici karı ve sözleşme gideri olarak 573.873,72 TL, araçların tamir-bakım, sigorta, yedek parça, motor yağı ve üstübü giderleri olarak 840.717,72 TL öngörüldüğü anlaşılmıştır.

__

İhale konusu işte çalıştırılacak personel ücretlerinin ihale dokümanında belirlendiği, yaklaşık maliyette işçilik gideri dışındaki diğer maliyet bileşenlerinin (akaryakıt, makine ekipman, sigorta, bakım onarım vb.) tutarları ve niteliği ile idarece hesaplanan yaklaşık maliyet ve teklif veren isteklilerin teklifleri kıyaslandığında ciddi fiyat farklılıkları olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarının yaklaşık maliyetin %39,77’sine tekabül ettiği, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarı dikkate alındığında, söz konusu ihalede idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, anılan mevzuat uyarınca, idarece aşırı düşük tekliflerin belirlenerek, aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi ****