KİK Kararı: 2010/UH.I-3919

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/079
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 27.12.2010
Karar No : 2010/UH.I-3919 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Temaş Gıda Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., Cevdet Paşa Mah. Gökhan Sk. No:6 Bayrampaşa/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Afyon Devlet Hastanesi Baştabipliği, Atatürk Cad. İzmir Karayolu Üzeri AFYONKARAHİSAR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/513943 İhale Kayıt Numaralı "2011 Yılı 43 Personel ile 12 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

20.12.2010 tarih ve I.H.37.40.G031/2010-64E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Afyon Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 04.11.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2011 Yılı 43 Personel İle 12 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Temaş Gıda Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’nin 24.11.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.11.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 03.12.2010 tarih ve 49897 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.12.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; 04.12.2010 tarihinde yapılan ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan Yeni Bayram firmasına verildiği, ihale üzerinde bırakılan firmanın yaklaşık maliyete göre % 29,32 olmak üzere aşırı düşük fiyat verdiği, ihalede geçerli tekliflere bakıldığında düşük fiyat veren iki firmanın üstteki diğer iki firma ortalamasının % 13,21 daha altında fiyat verdiği, bu durumda söz konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmaması gerektiği, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde işin adı; “2011 Yılı 43 Personel İle 12 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı”, işin miktarı ve türünün ekte yer aldığının belirtildiği ve söz konusu şartname ekinde; işin miktarı ve türüne ilişkin olarak “normal kahvaltı için 200.000 adet, diyet kahvaltı için 60.000 adet, normal yemek için 500.000 adet, diyet yemek için 105.000 adet ” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.3 üncü maddesinde; “ Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir.” açıklaması yer almakta olup, inceleme konusu ihale “Malzemeli yemek pişirme, dağıtımı ve sonrası hizmet alımı” olduğundan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmemiştir.

İhalede 2.265.250,00 TL fiyat teklif eden Yeni Bayram Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, 2.278.500,00 TL fiyat teklif eden Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiş, 2.303.000,00 TL fiyat teklif eden Harput İaşe İnş. Turz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., 2.595.750,00 TL fiyat teklif eden Temaş Gıda San. ve Tic . Ltd. Şti. ve 2.642.500,00 TL fiyat teklif eden Atasoy Tekstil Gıda İnş. Tur. San. ve Ltd. Şti.’nin teklifleri geçerli kabul edilmiş, ayrıca ekonomik açıdan birinci en avantajlı teklif ve ikinci en avantajlı teklifin aşırı düşük olarak değerlendirilmediği belirtilen 04.11.2010 tarihli tutanak düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

_ İhale komisyonu; _

__

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

__

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir._

__

_ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir_.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak, Kurum tarafından belirlenmiş sınır değer tespitine yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan kanunun 38 inci maddesi ile aşırı düşük tekliflerin tespitinde ihale komisyonlarına bir takdir yetkisi verilmişse de bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.

İnceleme konusu ihalede istekliler tarafından verilen tekliflerin, bir bütün olarak her ne kadar yaklaşık maliyete göre düşük olduğu düşünülse bile diğer tekliflere göre, başka bir ifadeyle birbirleri ile kıyaslandığında aşırı düşük teklif olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. Bu bakımdan, idarece yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre yapılan değerlendirme sonucunda hiçbir teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlenmemesi ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

** KARŞI ** OY

İncelemeye konu ihalenin idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde işin adı; “2011 Yılı 43 Personel İle 12 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı”, işin miktarı ve türünün ekte yer aldığının belirtildiği ve söz konusu şartname ekinde; işin miktarı ve türüne ilişkin olarak “normal kahvaltı için 200.000 adet, diyet kahvaltı için 60.000 adet, normal yemek için 500.000 adet, diyet yemek için 105.000 adet ” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.3 üncü maddesinde; “ Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir.” açıklaması yer almakta olup, inceleme konusu ihale “Malzemeli yemek pişirme, dağıtımı ve sonrası hizmet alımı” olduğundan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmemiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında; “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü uyarınca, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenen tutara en fazla % 20 oranında kar eklenebileceğinden, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kar oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı durumlarda dolayısıyla başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyetin % 20 oranında kar içerdiği değerlendirilmektedir.

İdarece 3.205.175,02 TL olarak belirlenen yaklaşık maliyetin % 20 kar içerdiğinden hareketle, karsız yaklaşık maliyet 2.670.979,18 TL olarak hesaplanmaktadır.

İhalede 2.265.250,00 TL fiyat teklif eden Yeni Bayram Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, 2.278.500,00 TL fiyat teklif eden Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiş, 2.303.000,00 TL fiyat teklif eden Harput İaşe İnş. Turz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., 2.595.750,00 TL fiyat teklif eden Temaş Gıda San. ve Tic . Ltd. Şti. ve 2.642.500,00 TL fiyat teklif eden Atasoy Tekstil Gıda İnş. Tur. San. ve Ltd. Şti.’nin teklifleri geçerli kabul edilmiş, idarece bütün teklifler aşırı düşük olarak değerlendirilmediğinden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihale sonuçlandırılmıştır.

İhaleye teklif veren isteklilerin tamamının tekliflerinin karsız yaklaşık maliyet olarak belirlenen 2.670.979,18 TL TL’nin altında olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; __ “ _İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir._

_ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir_.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; _**“…

**_

79.4.**** İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen Kanun hükmü ve Tebliğ’de yer alan açıklamalardan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet veya diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve isteklilerin bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi için yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle kamu ihale mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verildiği, anlaşılmaktadır. Ancak idareye verilen bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı hizmet gerekleri ve kamu yararıyla sınırlı olduğu da bir vakıadır.

Bu nedenle inceleme konusu ihalede, teklif sahibi isteklilerin tamamının teklif fiyatlarının karsız yaklaşık maliyetin altında olması nedeniyle, ihalenin aşırı teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılması işleminde mevzuata uyarlılık bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenle ;Yeni Bayram Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Fesleğen Tem. Bilg. Yem. Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti., Harput İaşe İnş. Turz. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Temaş Gıda San. ve Tic . Ltd. Şti. ve Atasoy Tekstil Gıda İnş. Tur. San. ve Ltd. Şti.’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak, bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi amacıyla ihalede “Düzeltici İşlem Tesis Edilmesi”kararının verilmesi gerektiği şeklindeki görüşümüzle Kurul’un şikayete konu ihalede “İtirazen Şikayet Başvurusunun Reddi” kararına katılmıyoruz.

Adem KAMALI Abdullah DÜNDAR

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**