KİK Kararı: 2010/UH.I-368

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/009
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 28.01.2010
Karar No : 2010/UH.I-368
BAŞVURU SAHİBİ:
Aksal İnş.San.Ve Tic.Ltd.Şti., Av. Ferdi Karoğlu Nergiz Sk. No:7/49 Söğütözü Çankaya / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Antalya Büyükşehir Belediyesi, Karaalioğlu Parkı İçi 07100 ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/134209 İhale Kayıt Numaralı "Kızıllı Katı Atık Düzenli Depolama Sahası İşletilmesi Hizmet Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

18.12.2009 tarih ve I.H.26.52.0263/2009-13E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 02.11.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kızıllı Katı Atık Düzenli Depolama Sahası İşletilmesi Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Aksal İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 19.11.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.11.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 10.12.2009 tarih ve 24530 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Kesinleşen ihale kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ve daha sonra düzeltilen kesinleşen ihale kararında ise ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak gösterilen, Atık Çevre Teknolojileri A.Ş. unvanlı firmanın, ihale ilanının 4.2. maddesinde, "Ekonomik ve mali yeterliliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler" başlığı altında ifade edilen sağlanması gereken kriterlere ilişkin nitelikleri taşımadığı, ihale ilanının 4.2.1. maddesinde öngörülen “Bankalardan Temin Edilecek Belgeleri” şartname hükümlerine uygun olarak sunmadığı, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait bilanço ve yıl sonu belgeleri incelendiği takdirde aranılan yeterlik kriterlerinin sağlanmadığının görüleceği, ayrıca, ilanın 4.2.3. maddesi gereğince iş hacmini gösteren gerekli belgelerin teklif ekinde idareye sunulmadığı,

2. İdareye yapılan şikayet sonucunda ilk kesinleşen ihale kararıyla ihale üzerinde kalan istekli olan Şahinoğulları Nak. Haf. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyim belgesinin idari şartnamede öngörülen benzer işe ilişkin olmadığının idarece tespit edildiği, kamu ihale hukukuna egemen olan eşitlik ilkesi gereğince, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen ve daha sonra ihale üzerinde bırakılan isteklinin de iş deneyim belgesinin, ilan ve şartnamede istenilen özelliklere sahip olup olmadığının araştırılması gerekmesine rağmen idarece bu denetimin yapılmadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli olan Şahinoğulları Nak. Haf. İnş. Tic. Ltd. Şti'nin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle ihalede geçerli teklif olarak sadece iki isteklinin kaldığı, bu durumun, Kamu İhale Kanunu ve sair mevzuatında öngörülen rekabetin sağlanması ilkesine aykırılık oluşturduğu, bu nedenle idarenin ihalenin iptali yoluna gitmesi gerekirken, ihaleyi devam ettirerek diğer istekli üzerinde bırakmasının hukuka ve kamu yararına aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; ihaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenebilecek belgeler;

“1) Bankalardan temin edilecek isteklinin malî durumu ile ilgili belgeler,

__

2) (Değişik: 30/7/2003-4964/7 md.) İsteklinin, ilgili mevzuatı uyarınca yayınlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeleri,

__

3) İsteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu veya ihale konusu iş ile ilgili taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarını gösteren belgeler.” olarak belirlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Bankalardan temin edilecek belgeler” başlıklı 34 üncü maddesinde; isteklilerin mali durumunu göstermek üzere bankalardan referans mektubu alacakları, açık ihale usulüyle yapılan ihalelerde, referans mektubunun teklif fiyatının % 10’undan az olamayacağı hüküm altına alınmıştır.

İdari şartnamenin “Bankalardan temin edilecek belgeler” başlıklı 7.4.1. maddesinde; teklif edilen bedelin % 10’undan az olmamak üzere istekli tarafından belirlenecek tutarda bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatı gösteren banka referans mektubunun verileceği düzenlenmiştir.

Diğer taraftan; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 35 inci maddesinde, isteklinin bilançosuna ilişkin olarak, anılan Kanun hükmüyle aynı yönde bir hükme yer verilmiş, bilançonun taşıması gereken yeterlik kriterleri, bilanço veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olmasının zorunlu olduğu, yayımlanması zorunlu olmayan bilançolarını veya bunların bölümlerini ibraz etmeyenlerin, sayılan kriterleri sağladıklarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce onaylı belgelerle tevsik edebilecekleri düzenlenmiştir. Aynı Yönetmeliğin geçici 5 inci maddesinde, 35 inci maddede düzenlenen yeterlik kriterlerine ilişkin olarak;

“İlanı veya duyurusu 01.05.2010 tarihinden önce yapılan ihalelerde;

__

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,50 olması (hesaplama yapılırken; varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

__

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,10 olması (hesaplama yapılırken, varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

__

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,75’den küçük olması, yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır.” hükmüne yer verilmiştir.

İdari şartnamenin “ Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 7.4.2. maddesinde de yönetmelik hükmüyle paralel bir düzenleme yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükümlerine göre, isteklilerce sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerin, yukarıda belirtilen oranları sağlayıp sağlamadığının incelenmesine geçilebilmesi için, öncelikle yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesince onaylanmış olup olmadığı hususunun incelenmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede; ihale üzerinde kalan istekli olan Atık Çevre Tekn. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından, 2008 yılı Kurumlar Vergisi Beyannamesi örneğinin sunulduğu, beyanname ekinde bilanço ve ayrıntılı gelir tablosuna yer verildiği, sunulan belgelerin kamu ihale mevzuatı açısından geçerli olması için anılan Yönetmelik hükmü gereğince yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesince onaylı olması gerekirken serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, dolayısıyla mevzuatta öngörülen şartı sağlamadığı görülmüştür.

Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliğinin “İş hacmine ilişkin belgeler” başlıklı 36 ncı maddesinde; iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış gelir tablosunun ve taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş ve noter, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı fatura örneklerinin her ikisinin de isteneceği, isteklilerin bu belgelerden birini vermelerinin yeterli olduğu, ayrıca toplam cironun, gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarı olduğu hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmeliğin geçici 6 ncı maddesinde, 36 ncı maddede düzenlenen yeterlik kriterlerine ilişkin olarak;

“(1) İlanı veya duyurusu 1/5/2010 tarihinden önce yapılan ihalelerde, 36 ncı maddenin altıncı fıkrasındaki iş hacmini gösteren belgelere ilişkin yeterlik kriterlerinde aşağıdaki oranlar uygulanır:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 15’inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 10’undan az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İdari şartnamenin “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 7.4.3. maddesinde de yönetmelik hükmüyle paralel bir düzenleme yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmüne göre, isteklilerce sunulan gelir tablosunun yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması gerekmektedir. Yapılan incelemede; ihale üzerinde kalan istekli olan Atık Çevre Tekn. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 2008 yılı Kurumlar Vergisi Beyannamesi ve beyanname ekinde ayrıntılı gelir tablosunun sunulduğu, sunulan gelir tablosunun serbest muhasebeci onaylı olduğu, dolayısıyla anılan Yönetmelikte öngörülen şartı sağlamadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak; ihale üzerinde kalan istekli tarafından teklifle birlikte ekonomik ve mali yeterliğini tevsik etmek üzere sunulan banka referans mektubunun mevzuata uygun olduğu, bilanço ve gelir tablosunun ise yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması gerekirken serbest muhasebeci tarafından onaylanmış olduğu, dolayısıyla anılan yönetmelikte öngörülen şartı sağlamadığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; iş deneyimine esas olan benzer işlerin, ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.

İdari şartnamenin 7.6 ncı maddesinde; ihalede, tek sözleşmeye dayalı katı atık düzenli depolama sahası işletilmesi işinin benzer iş olarak kabul edileceği belirtilmiştir.

İhale üzerinde kalan istekli olan Atık Çevre Tekn. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş kapsamında olup olmadığının anlaşılabilmesi için, öncelikle katı atık düzenli depolama sahası işletilmesi işinin kapsamında olan işlerin belirlenmesi gerekmektedir. Bu amaçla, teknik şartname incelendiğinde; ihale konusu iş yapılırken, depolama sahasına getirilen çöplerin evsel katı atık olduğunun tespit edilmesinden sonra kantara alınarak kabulünün yapılacağı, yanma tehlikesi olan çöplerin (kül vs.) söndürme sahasında söndürüldükten sonra sahaya götürüleceği, bu aşamada, çöp araçlarında biriken çöp sularının süzüntü suyu boşaltma istasyonunda boşaltılacağı, boşaltılan çöplerin sıkıştırılacağı, üzerlerine yine şartnamede belirtilen şekilde örtü toprağı serileceği, depolama faaliyetlerinin çevreye yapacağı koku, toz, saha görünümü, gürültü, uçuşan atıklar ile haşaratlar gibi olumsuz etkilerin giderilmesi için şartnamede yer alan önlemlerin alınacağı, çevre kalitesi izleme çalışmalarına ilişkin düzenlemeler doğrultusunda gaz bacaları inşa edileceği anlaşılmıştır.

İstekli tarafından sunulan iş deneyim belgesine esas olan hakedişlere ilişkin belgeler, belgeyi düzenleyen idareden istenmiş ve gelen cevap ekinde yer alan sözleşme tasarısı, idari ve teknik şartname incelendiğinde; iş deneyimine konu olan iş yapılırken çöp toplama araçlarının önce kantara alınarak tartıldığı, çöplerin gösterilen alana boşaltıldığı, gaz bacaları ile sızıntı sularının taşınması ve nakli sistemlerinin inşa edildiği, lagünde biriken suların taşındığı, boşaltılan çöplerin sıkıştırıldığı ve çevre sağlığının korunması için gerekli önlemlerin alındığı (ilaçlama, numunelerin laboratuarda tahlili vs.) belirlenmiştir.

Sonuç olarak, ihale konusu iş kapsamında yapılması öngörülen işler ile iş deneyim belgesine esas olan ihale kapsamında yapılan işler karşılaştırıldığında, bunların birbirine paralel işler olduğu, bu bakımdan iş deneyim belgesinin benzer işe ilişkin olmadığı yönündeki iddianın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 2009/134209 İKN'li “Kızıllı Katı Atık Düzenli Depolama Sahası İşletilmesi Hizmet Alımı” işinin açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin 1.466.141,74 TL olduğu;

Şikayete konu ihalede (4) adet ihale dokümanının satın alındığı, 02.11.2009 tarihinde yapılan ihaleye (3) isteklinin teklif zarfı sunduğu, Şahinoğulları Nak. Haf. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklifin, iş deneyim belgesi bedel ve nitelik olarak istenen şartları sağlamadığından değerlendirme dışı bırakıldığı, Atık Çevre Tekn. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan 1.069.830,00 TL tutarındaki teklifle Aksal İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan 1.185.100,00 TL tutarındaki iki teklifin geçerli teklif olarak belirlendiği, bu iki teklifin de yaklaşık maliyetin oldukça altında olduğu, dolayısıyla ihalede sağlıklı ve gerçekçi bir fiyat yarışmasının oluştuğu, bu itibarla ihalede rekabetin oluşmadığı iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak; yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi aşaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.