KİK Kararı: 2010/UH.I-3500

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/071
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 12.11.2010
Karar No : 2010/UH.I-3500
BAŞVURU SAHİBİ:
Damgacıoğulları Tem. Sağl. Hizm. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Bostancı Oto Sanayi Sitesi Doğanbey Caddesi 42 K.4 Ataşehir/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği, Zuhuratbaba Mah. Dr. Tevfik Sağlam Cad. No:11 İncirli Bakırköy/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/57930 İhale Kayıt Numaralı "2011-2012 Mali Yılı 24 Aylık Malzeme Dahil Hastane Dışında Yemek Pişirme, Hastaneye Taşıma, Dağıtım ve Servis Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

10.11.2010 tarih ve I.H.33.09.0168/2010-61E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 17.09.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2011-2012 Mali Yılı 24 Aylık Malzeme Dahil Hastane Dışında Yemek Pişirme, Hastaneye Taşıma, Dağıtım ve Servis Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Damgacıoğulları Tem. Sağl. Hizm. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin 01.10.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.10.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.10.2010 tarih ve 40834 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin çok altında olmasına karşılık; idarece, yaklaşık maliyete göre aşırı düşük kalan tekliflerden açıklama istenmeden ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

17.09.2010 tarihinde yapılan ihaleye on istekli tarafından teklif verildiği, ihalenin de en düşük fiyat ile teklif veren istekliye idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan verildiği anlaşılmıştır.

20.09.2010 tarihli ihale onay belgesi ekinde yer alan yaklaşık maliyet tutanağına göre; idarenin yaklaşık maliyeti, dört adet firmadan fiyat teklifi almak suretiyle belirlediği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kanunun yukarıya aktarılan hükmü uyarınca diğer tekliflere veya idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre, teklif fiyatı aşırı düşük olanlara aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması esastır.

İdarece şikayete verilen cevapta; yemek ihalesinin yemek imalatı ve dağıtımı hizmetlerini kapsadığı ve işçilik hizmeti alımı olmadığı ve dolayısıyla rasyon birim fiyatlarına göre değerlendirilip ihalenin sonuçlandırıldığı açıklamasından hareketle, idarenin yaklaşık maliyet hesabında normal yemek grubunun fiyatının 3,75 TL, diyet yemek grubunun fiyatının 3,75 TL ve kahvaltı grubunun fiyatının 2,5 TL olduğu ve başvuru sahibinin teklifindeki normal yemek birim fiyatının 3,14 TL, diyet yemek birim fiyatının 3,24 ve kahvaltı birim fiyatının ise 1,65 TL olduğu ve başvuru sahibinin teklif tutarının ve birim fiyat tekliflerinin de ihale üzerinde bırakılan istekliye çok yakın tutarlar olduğu dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin idarece aşırı düşük bulunmayıp sorgulama yapılmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, iddia yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Bahattin IŞIK

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.19.**** maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacağı, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verileceği ve tekliflerin değerlendirileceği, 79.5.**** maddesinde ise; aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin tekliflerinin gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede, ihale konusu işin adının; “2011-2012 Mali Yılı 24 Aylık Malzeme Dahil Hastane Dışında Yemek Pişirme, Hastaneye Taşıma, Dağıtım ve Servis Hizmeti Alımı” olduğu, yaklaşık maliyetin 7.812.500,00 TL olarak belirlendiği, 12 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 10 istekli tarafından teklif zarfı sunulduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, bir istekli tarafından teşekkür mektubu sunulduğu, iki isteklinin teklifinin de değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan yedi isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, ihale komisyonunca geçerli olduğu belirlenen teklif fiyatlarının sırasıyla 6.360.000,00 TL, 6.640.000,00 TL, 6.937.500,00 TL, 6.975.500,00 TL, 7.462.500,00 TL, 7.470.000,00 TL ve 8.435.000,00 TL, olduğu, ihalenin 6.360.000,00 TL fiyat teklifinde bulunan isteklinin üzerinde bırakıldığı, 6.640.000,00 TL fiyat teklifinde bulunan isteklinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, her iki teklifinde yaklaşık maliyetin oldukça altında kaldığı anlaşılmıştır.

Anılan Kanun hükmü gereğince, idareler tarafından tekliflerin değerlendirilmesinde; isteklilerce sunulan tekliflerin birbiri ile ve yaklaşık maliyetle kıyaslanarak teklifi aşırı düşük olanların belirleneceği hüküm altına alınmış olup, bu belirleme yapılırken ihale konusu işin niteliği ve niceliği konusunda herhangi bir belirlemeye gidilmediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, anılan Kurul kararında; “… İdarece şikayete verilen cevapta; yemek ihalesinin yemek imalatı ve dağıtımı hizmetlerini kapsadığı ve işçilik hizmeti alımı olmadığı ve dolayısıyla rasyon birim fiyatlarına göre değerlendirilip ihalenin sonuçlandırıldığı açıklamasından hareketle, idarenin yaklaşık maliyet hesabında normal yemek grubunun fiyatının 3,75 TL, diyet yemek grubunun fiyatının 3,75 TL ve kahvaltı grubunun fiyatının 2,5 TL olduğu ve başvuru sahibinin teklifindeki normal yemek birim fiyatının 3,14 TL, diyet yemek birim fiyatının 3,24 ve kahvaltı birim fiyatının ise 1,65 TL olduğu vebaşvuru sahibinin teklif tutarının ve birim fiyat tekliflerinin de ihale üzerinde bırakılan istekliye çok yakın tutarlar olduğu dikkate alındığında , ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin idarece aşırı düşük bulunmayıp sorgulama yapılmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, iddia yerinde görülmemiştir....” denilerek, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” karar verilmiştir.

Ancak, anılan Kanun ve ilgili mevzuatı uyarınca bir teklifin aşırı düşük teklif olarak nitelendirilebilmesi sadece teklif fiyatlarının birbirleri ile kıyaslanmasına bağlı olmayıp, idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin de dikkate alınması gerekmektedir.

Bir başka anlatımla, 4734 sayılı Yasadaki tekliflerin, diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olanların idarece belirleneceğine ilişkin hüküm, birbirlerine yakın ancak yaklaşık maliyetin çok altındaki tekliflerin aşırı düşük olarak belirlenemeyeceği olarak değerlendirilemez. Böyle bir durumda öncelikle yaklaşık maliyetin doğru hesaplanıp hesaplanmadığının idarece irdelenmesinin gerektiği, bir yanlışlık yok ise idarece yaklaşık maliyette öngörülen kâr oranı da dikkate alınarak (Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca kâr oranı en fazla % 20 olabilir) tekliflerin aşırı düşük olanlarının belirlenmesi gerektiği açıktır. Bu konuda idarelerin geniş takdir yetkilerinin olduğunu düşünmek öncelikle yaklaşık maliyetin hesaplanması ve bu değere bağlı olarak belirlenen ihaleye katılım yeterliklerinin güvenirliğini zedeleyecektir.

Bu itibarla, idarece hesaplanan yaklaşık maliyette yer alan birim fiyatla, ihale üzerinde bırakılan istekli ve başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyatlar karşılaştırıldığında, (örnek; piyasa fiyat araştırması yapılmak suretiyle birim fiyatı idare; normal yemek için; 3,75 TL/adet, diyet yemek için; 3,75 TL/adet ve kahvaltı için; 2,5 TL/adet olarak belirlerken, ihale üzerinde bırakılan istekli; normal yemek için 3,14 TL/adet, diyet yemek için; 3,24 TL/adet ve kahvaltı için; 1,65 TL/adet, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi (başvuru sahibi) ise; normal yemek için; 3,28 TL/adet, diyet yemek için; 3,28 TL/adet ve kahvaltı için ise; 1,8 TL/adet fiyat teklifinde bulunmuştur.) ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı yaklaşık maliyetten çok uzaklaştığından, diğer teklif sahiplerinin fiyatları (başvuru sahibi olan ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklif fiyatları başta olmak üzere) ile arasındaki farkın göreceli olarak önemi artmıştır. Bu nedenle diğer teklifle arasındaki fark %1 oranında bile olsa, tekliflerin birbirine yakın olduğundan bahsedilemeyeceğinden ve yaklaşık maliyetten çok düşük olduklarından, gerek ihale üzerinde bırakılan, gerekse de teklifi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen başvuru sahibinin teklif fiyatları ile ihale konusu işin yapılabilirliği hususunda tereddüt oluşmuştur.

Bu bağlamda, şikâyete konu ihalede oluşan tekliflerin, (ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliye ilişkin teklifler başta olmak üzere ilk 4 isteklinin teklifleri) yaklaşık maliyet ile karşılaştırıldığında aralarındaki farkın makul karşılanamayacak düzeyde olduğu görülmektedir.

İdarece teklifleri geçerli kabul edilen ve ilk 4 istekli tarafından sunulan teklif tutarlarının idarece belirlenen yaklaşık maliyetin altında olduğundan, ihale konusu hizmetin önemi ve özelliği de dikkate alınarak, verilecek hizmetin kalitesi açısından, idari şartname ve teknik şartnamede belirtilen hususları karşılayıp karşılamadığı hususlarında, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan, ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

** Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi **