KİK Kararı: 2010/UH.I-3349

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/068
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 01.11.2010
Karar No : 2010/UH.I-3349
BAŞVURU SAHİBİ:
Nefha İnşaat Taah.Tic.Ltd.Şti., Hollanda Cd. 43/4

İHALEYİ YAPAN İDARE:
G.O.Ü. Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı, Taşlıçiftlik Kampüsü 60240

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/117113 İhale Kayıt Numaralı "Erbaa ve Niksar Meslek Yüksekokulu ile Tokat Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu Binalarının Güçlendirme Projesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

27.10.2010 tarih ve I.H.31.12.0102/2010-46E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Gazi Osman Paşa Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 02.09.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Erbaa ve Niksar Meslek Yüksekokulu ile Tokat Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu Binalarının Güçlendirme Projesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Nefha İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin 17.09.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.09.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.10.2010 tarih ve 34874 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.10.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalede tekliflerin açılması aşamasında yaklaşık maliyetin 113.056,38 TL olduğunun açıklandığı, kendilerinin ihaleye 92.000,00 TL fiyat teklifi verdikleri, ihaleye verilen teklif fiyatlar dikkate alındığında 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesine, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesine göre işlem yapılması gerektiği, ancak idarece bu doğrultuda işlem yapılmadığı, idarenin şikayete ilişkin gerekçeli kararında Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8 inci maddesi ile 9 uncu maddesindeki hükümlerin yanlış uygulandığını gördükleri, birbirinden farklı işlemler olmasına rağmen Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen işlem yapılmadan sadece 8 inci maddenin esas alınarak işlem yapıldığını gördükleri, yaklaşık maliyet oluşturulurken Yönetmeliğin 8 ve 9 uncu maddelerindeki işlemlerin birbiriyle ilişkili olduğunun görülmesi gerektiği, teklifler verildikten sonra yaklaşık maliyette veya ihale dokümanında değişiklik yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, bu kapasitede bir güçlendirme projesinin idarece uygun bulunan fiyata verilmesinin teknik elemanlara verilen asgari ücretler ile işin bünyesinde zorunlu olan karot, röntgen vb işlemler yanında genel ve sözleşme giderleri ve büro giderleri düşünüldüğünde bu işin sağlıklı yapılacağı konusunda kuşku duydukları, idarece güçlendirme projesi yapan diğer idarelerin yaptığı ihalelerin incelendiğinin belirtildiği, ancak Kamu İhale Kanuna göre yapılan her ihalenin kendine özgü olarak sonuçlandırılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihale, ihale dokümanında Erbaa ve Niksar Meslek Yüksekokulu ile Tokat Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu Binalarının Güçlendirme Projesi hizmet alımı işi olarak belirtilmiştir.

Bahse konu ihalede 12 adet ihale dokümanı satın alınmış olup, 02.09.2010 tarihinde yapılan ihaleye 12 istekli katılmıştır.

İhalenin yaklaşık maliyeti idarece, piyasa fiyat araştırması yapılmak suretiyle 8,902077 TL/m2 ve toplamda 12.700 m2 x 8,902077 TL=113.056,38 TL olarak belirlenmiştir.

İhalenin ilanı 18.08.2010 tarihli Kamu İhale Bülteninde ve 19.08.2010 tarihli Yeni Tokat Gazetesinde yayımlanmıştır.

02.09.2010 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye; Şahturan Müh. İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. 31.300,00 TL, Tok-Tem Müh. Müş. Hiz. İnş. Müt. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti. 34.000,00 TL, Denge Mim. Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. 34.850,00 TL, Bupim Balkaya Ulus. Proje İnş. Müş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. 36.500,00 TL, Aday Grubu İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. 37.000,00 TL, Güvengiz Proje İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. 37.400,00 TL, Köge Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. 44.000,00 TL, Tek-Ay Müh. İnş. Elk. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. 48.400,00 TL, Hendese İnşaat Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. 58.000,00 TL, A1 Proje Müş. Mim. Müh. Isı Sis. Mak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. 69.280,00 TL, Arda Teknik Hiz. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. 75.000,00 TL ve Nefha İnş. Taah. ve Tic. San. Ltd. Şti. 92.000,00 TL fiyat teklifi vermiştir.

İhale komisyonu; 02.09.2010 tarihli kararında; “yapılan belge kontrolünde tüm isteklilerin belgelerinin uygun olduğu tespit edilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucu geçeli tekliflerden fiyatı en düşük olan Şahturan Müh. İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Tok-Tem Müh. Müş. Hiz. İnş. Müt. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olduğuna”
Oybirliği ile karar vermiştir. Böylece ihale komisyonu aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihalenin en düşük fiyat teklifi üzerinde bırakılmasına karar vermiştir.

Başvuru sahibi ihaleye 92.000,00 TL ile en yüksek fiyat teklifini veren istekli olup, şikayete konu hizmet alımı ihalesinde Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesine göre işlem yapılması gerektiği, ancak idarece bu doğrultuda işlem yapılmadığı iddiasında bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” hükmü yer almakta olup, başvuruya konu ihalede teklif fiyatların birbirini takip eder nitelikte olduğu dikkate alındığında ihale komisyonunca tesis edilen aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihale üzerinde bırakılması işleminde mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.19.**** maddesinde; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacağı, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verileceği ve tekliflerin değerlendirileceği, 79.5.**** maddesinde ise; aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin tekliflerinin gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede, ihale konusu işin adının; “Erbaa ve Niksar Meslek Yüksekokulu İle Tokat Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu Binalarının Güçlendirme Projesi İşi” olduğu, yaklaşık maliyetin 113.056,38****TL olarak belirlendiği, 12 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 12 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, oniki isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, ihale komisyonunca geçerli olduğu belirlenen teklif fiyatlarının sırasıyla 31.300,00 TL, 34.000,00 TL, 34.850,00 TL, 36.500,00 TL, 37.000,00 TL, 37.400,00 TL, 44.000,00 TL, 48.400,00 TL, 58.000,00 TL, 69.280,00 TL, 75.000 TL**** ve 92.000,00 TL olduğu, ihalenin 31.300,00 TL fiyat teklifinde bulunan isteklinin üzerinde bırakıldığı, 34.000,00 TL fiyat teklifinde bulunan isteklinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlendiği, her iki teklifinde yaklaşık maliyetin oldukça altında kaldığı anlaşılmıştır.

Anılan Kanun hükmü gereğince, idareler tarafından tekliflerin değerlendirilmesinde; isteklilerce sunulan tekliflerin birbiri ile ve yaklaşık maliyetle kıyaslanarak teklifi aşırı düşük olanların belirleneceği hüküm altına alınmış olup, bu belirleme yapılırken ihale konusu işin niteliği ve niceliği konusunda herhangi bir belirlemeye gidilmediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, anılan Kurul kararında; “… 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” hükmü yer almakta olup, başvuruya konu ihalede teklif fiyatların birbirini takip eder nitelikte olduğu dikkate alındığında ihale komisyonunca tesis edilen aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihale üzerinde bırakılması işleminde mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.__... ” denilerek, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” karar verilmiştir.

Ancak, anılan Kanun ve ilgili mevzuatı uyarınca bir teklifin aşırı düşük teklif olarak nitelendirilebilmesi sadece teklif fiyatlarının birbirleri ile kıyaslanmasına bağlı olmayıp, idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin de dikkate alınması gerekmektedir.

Bir başka anlatımla, 4734 sayılı Yasadaki tekliflerin, diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olanların idarece belirleneceğine ilişkin hüküm, birbirlerine yakın ancak yaklaşık maliyetin çok altındaki tekliflerin aşırı düşük olarak belirlenemeyeceği olarak değerlendirilemez. Böyle bir durumda öncelikle yaklaşık maliyetin doğru hesaplanıp hesaplanmadığının idarece irdelenmesinin gerektiği, bir yanlışlık yok ise idarece yaklaşık maliyette öngörülen kâr oranı da dikkate alınarak (Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca kâr oranı en fazla % 20 olabilir) tekliflerin aşırı düşük olanlarının belirlenmesi gerektiği açıktır. Bu konuda idarelerin geniş takdir yetkilerinin olduğunu düşünmek öncelikle yaklaşık maliyetin hesaplanması ve bu değere bağlı olarak belirlenen ihaleye katılım yeterliklerinin güvenirliğini zedeleyecektir.

Bu itibarla, idarece hesaplanan yaklaşık maliyette yer alan birim fiyatla, ihale üzerinde bırakılan istekli ve başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyatlar karşılaştırıldığında, (örnek; piyasa fiyat araştırması yapılmak suretiyle birim fiyatını idare; 8,902077 TL/M2olarak belirlerken, ihale üzerinde bırakılan2,464566 TL/M2**, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi2,677165 TL/M2, başvuru sahibi ise****7,244094 TL/M2** fiyat teklifinde bulunmuştur.) ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı yaklaşık maliyetten çok uzaklaştığından, diğer teklif sahiplerinin fiyatları ile arasındaki farkın göreceli olarak önemi artmıştır. Bu nedenle diğer teklifle arasındaki fark %1 oranında bile olsa, tekliflerin birbirine yakın olduğundan bahsedilemeyeceğinden ve yaklaşık maliyetten çok düşük olduklarından, gerek ihale üzerinde bırakılan, gerekse de teklifi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen başvuru sahibinin teklif fiyatları ile ihale konusu işin yapılabilirliği hususunda tereddüt oluşmuştur.

Bu bağlamda, şikâyete konu ihalede oluşan tekliflerin, (ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliye ilişkin teklifler başta olmak üzere) yaklaşık maliyet ile karşılaştırıldığında aralarındaki farkın makul karşılanamayacak düzeyde olduğu görülmektedir.

İdarece teklifleri geçerli kabul edilen ve istekliler tarafından sunulan teklif tutarlarının idarece belirlenen yaklaşık maliyetin oldukça altında olduğundan, ihale konusu hizmetin önemi ve özelliği de dikkate alınarak, verilecek hizmetin kalitesi açısından, idari şartname ve teknik şartnamede belirtilen hususları karşılayıp karşılamadığı hususlarında, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan, ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

** Abdullah DÜNDAR Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi **