KİK Kararı: 2010/UH.I-2043

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/050
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 12.07.2010
Karar No : 2010/UH.I-2043
BAŞVURU SAHİBİ:
ANG Sosyal Hizmetler Sağlık İnş. Turizm Gıda Otom. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Hoşdere Caddesi No: 158/2 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tarım Reformu Genel Müdürlüğü , Kamulaştırma, Toplulaştırma ve Dağıtım Dairesi Başkanlığı, Fatih Cad.No:6 Keçiören/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/30622 İhale Kayıt Numaralı "At ve Tigh Projelerinin, Arşivlenmesi,tasnifi ve Depolanması Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.07.2010 tarih ve I.H.17.66.0041/2010-32E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Kamulaştırma, Toplulaştırma ve Dağıtım Dairesi Başkanlığı tarafından 17.05.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “AT ve TİGH Projelerinin, Arşivlenmesi, Tasnifi ve Depolanması Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak ANG Sosyal Hizmetler Sağlık İnş. Turizm Gıda Otom. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 03.06.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 08.06.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.06.2010 tarih ve 14190 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.06.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale dokümanında yapılan benzer iş tanımında; her türlü veri hazırlama veya kontrol işletmenliği işlerinden edinilen iş deneyiminin ayrı ayrı değerlendirmeye alınacağı yönünde düzenleme yapılmasına rağmen, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından götürü bedel sözleşme imzalanarak gerçekleştirilen veri hazırlama ve HBYS kiralama işinden edinilen iş deneyim belgesinin sunulduğu,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesi kapsamında veri hazırlama işi dışında HBYS kiralama işinin de bulunduğu, idari şartnamede yapılan benzer iş tanımına uymayan HBYS kiralanması kısmının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48 inci maddesi uyarınca iş deneyim belgesi tutarından düşülerek değerlendirme yapılması gerektiği,

Ancak, iş deneyim belgesine konu işin götürü bedel sözleşme imzalanarak gerçekleştirilmiş olması nedeniyle HBYS kiralama ve veri giriş hizmetlerinin tutarlarının belirlenemeyeği,

İdareye şikayet başvurularına idarece verilen cevapta, iş deneyim belgesine konu işte çalışan personel sayısıyla ihale konusu işte çalıştırılacak olan personel sayısı mukayese edilerek yeterli görüldüğüne ilişkin açıklama yapıldığı,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesine konu ihaleye “Yemlihan Budak- Data Time Bilgisayar” unvanı ile katıldığı, iş deneyim belgesinin ise sadece “Yemlihan Budak” adına düzenlendiği, idarece bu konuda hiçbir yazışma yapılmaksızın, iş deneyim belgesine konu işte çalışan personel sayısıyla mukayese yapılarak kabul edildiği,

idarenin bahse konu iş deneyim belgesine ilişkin değerlendirmesinin mevzuata uygun olmadığı,

2. İhale dokümanı alan firmalardan birisi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine ihale dokümanında zeyilname ile değişiklik yapıldığı ve ihalenin 17.05.2010 tarihinden 24.05.2010 tarihine ertelendiği,

Şikayete konu ihalede, firmalarınca ihale dokümanı alırken ve teklif mektubunda elektronik posta adresimize ve faks numaramıza tebligat yapılmasını kabul etmiyoruz seçeneğinin işaretlenmesine karşın, zeyilnamenin faks ile iadeli taahhütlü posta ile gönderildiği,

Posta ile gönderilen tebligatın 20.05.2010 tarihinde firmalarına ulaştığı, posta ile gönderilen tebligatın dipnotunda mektubun faks ile yapılan bildirimden aynı gün tebligat yapılmış sayılacağının belirtildiği,

Firmalarında reddedilmesine rağmen faks ile tebligat yapılarak İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 24 üncü maddesine aykırı işlem yapıldığı,

Bu durumda, zeyilnamenin firmalarına tebliğ tarihi olarak iadeli taahhütlü mektubun ulaştığı 20.05.2010 tarihinin esas alınması gerektiği,

Zeyilname ile ihalenin 24.05.2010 tarihinde yapılmasının öngörüldüğü, zeyilnamenin 20.05.2010 tarihinde firmalarına tebliğ edilmesi nedeniyle İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ihale dokümanına yönelik başvuruların ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir denildiğinden, firmalarının ihale dokümanına karşı şikayet hakkının engellendiği,

Şikayet başvuruları hakkında alınan kararda ise İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasına atıfta bulunularak zeyilname ile yapılan değişikliklere karşı zeyilnamenin tebellüğ edildiği tarihten itibaren on gün içerisinde yapılabileceği belirtilerek şikayet hakkının engellendiği iddiasının yerinde olmadığının bildirildiği,

3. Zeyilnamenin birinci maddesine konu hususun ihale ilanında da yer aldığı, ilana yansıyan düzenlemeye ilişkin olarak değişiklik yapılması halinde 4734 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi uyarınca düzeltme ilanı yayımlanması gerektiği,

4. İhalede geçerli teklif olarak belirlenen tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, bu nedenle ihale kararının 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde sayılan temel ilkelere aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 7.5.1 inci maddesinde isteklilerce teklif edilen bedelin %30 undan az olmamak üzere iş deneyim belgesi sunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapıldığı, ihale ilanında ise bu oranın %25 olarak belirtildiği, daha sonra idari şartnamede zeyilname ile iş deneyim oranının %25 olarak düzeltildiği; ayrıca ihale ilanında ve idari şartnamenin 7.6.a maddesinde; “Kamu veya özel sektöre taahhüt edilen her türlü veri hazırlama veya kontrol işletmenliği işleri ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde düzenleme yapıldığı belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, Sağlık Bakanlığı, 150 Yataklı Cizre Devlet Hastanesi Baştabipliğince 31.12.2008 tarih ve 3847 sayı ile düzenlenen Yüklenici İş Deneyim Belgesinin sunulduğu, belgeye konu işin 43 destek elemanlı 14 aylık HBYS Hizmet Alımı şeklinde tanımlandığı, iş deneyim belgesi tutarının 498.000,00TL, sözleşme tarihinin ise 18.10.2007 olduğu anlaşılmıştır.

İş deneyim belgesinde iş deneyim belgesi sahibinin “Data Time Bilgisayar Sist. -Yemlihan Budak” şeklinde yazılı olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifle birlikte sunduğu Esnaf ve Sanatkar Sicil Tasdiknamesinden Yemlihan Budak isimli gerçek kişinin “Data Time Bilgisayar Sis.” ticari unvanıyla faaliyet gösterdiği anlaşılmış olup iş deneyim belgesinin ihale üzerinde bırakılan istekliye ait olduğunda tereddüde mahal bulunmamaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48 inci maddesinde; “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

__

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmü bulunmaktadır.__

__

Anılan hüküm uyarınca, iş deneyim belgesine konu işin bir kısmının ihale konusu işle benzer nitelikte olmaması halinde, bu kısmın tutarının iş deneyim tutarından düşülerek kalan tutarın değerlendirmeye alınması gerekmektedir.

Bu hükmün uygulanmasında, birim fiyat sözleşme ile gerçekleştirilen sözleşmelerde isteklinin her bir iş kalemi için teklif ettiği birim fiyatlar esas alınarak büyük oranda isabetli sonuca ulaşılması mümkün iken, götürü bedel teklif alınan ihalelerde her zaman sağlıklı sonuca ulaşılmasının mümkün olmadığı, keza hizmetin bölümleri için yaklaşık maliyet hesabında öngörülen bedellerin toplam bedel içerisindeki oranı ile istekli tarafından öngörülen bedeldeki oranların aynı olmamasının söz konusu olabileceği açıktır.

Bu durumda, götürü bedel sözleşme ile gerçekleştirilen ihalelerde işin kısımlarının bedelinin yaklaşık maliyetteki payı dikkate alınarak sözleşmedeki payına ulaşılmasının temel kural olarak belirlenmesi halinde daha tutarlı sonuç elde edilmesi mümkün olabilecektir.

Şikayetçi tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu işin ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi niteliğinde olduğu, Kamu Satınalma Platformundan iş deneyim belgesine konu işin ilanı incelenmiş olup işin “14 Ay Süreyle 43 Personelli Veri Giriş Hizmeti Alımı ve HBYS Kiralanması” şeklinde tanımlandığı ve götürü bedel teklif alındığı tespit edilmiştir.

İş deneyim belgesine konu iş kapsamında Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) yazılımı kiralanması dahil olsa da, işin karakteristik özelliğini belirleyen iş kısmının veri giriş elemanı çalıştırılması olduğu; dolayısıyla, incelenen ihalede bahse konu iş deneyim belgesinin tamamının benzer iş olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Kaldı ki, iş deneyim belgesinin tutarı yazılım kiralanması kısmı ile personel çalıştırılmasına ilişkin kısmının ayrılması gerektiği kabul edilse bile, idarece iş deneyim belgesine konu işin yaklaşık maliyet hesabında işin personel çalıştırılmasına ilişkin kısmı ile HBYS kiralanması kısmının oranlarına ilişkin olarak belgeyi düzenleyen idare nezdinde herhangi bir araştırma ve sorgulama yapılmaksızın, işin gerçekleştirildiği dönemdeki brüt asgari ücret baz alınarak iş deneyim belgesi tutarındaki işçilik ücretlerinin asgari tutarını belirlemeye yönelik yaklaşımının da incelenen ihalede sağlıklı değerlendirme yapmak için yeterli olacağı açıktır.

Keza, bahse konu iş deneyim belgesine konu işte çalıştırılacak personel için yol, yemek bedeli ödenmesi ve personele yüklenici tarafından kıyafet verileceğine ayrıca brüt asgari ücretten fazla ödeme yapılacağına ilişkin düzenleme yapılması mümkün iken, brüt asgari ücretten daha düşük ücret ödenmesinin mümkün olmadığı; dolayısıyla, iş deneyim belgesine konu işte personel çalıştırılan kısmın bedelinin her halükarda brüt asgari ücrete göre hesaplanan bedelin üzerinde olacağı, bu tutar belirlenerek incelemeye konu ihalede istenilen iş deneyim tutarının karşılandığının anlaşılması halinde ayrıca ihale sürecini uzatacak işlemlere başvurulmasına gerek bulunmamaktadır.

Bu çerçevede yapılan hesaplamada, iş deneyim belgesine konu işin ilanının Kamu İhale Bülteninde yayımlandığı 24.08.2007 tarihinde geçerli olan brüt asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamada anılan işte personel çalıştırılmasının asgari maliyetinin % 3 sözleşme ve genel gider hariç 427.889,56 TL’den aşağı olamayacağı anlaşılmıştır.

İncelenen ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin 1.059.663,00 TL olduğu dikkate alındığında sunulması gereken iş deneyim tutarının asgari 264.915,75 TL olduğu; dolayısıyla, iş deneyimi için istenilen yeterlik şartını karşıladığı anlaşılmış olup idarece bahse konu iş deneyim belgesine konu işte HBYS kiralanması ve personel çalıştırılmasına ilişkin kısımların tutarına yönelik araştırma ve ayrıştırma yapılmaksızın uygun görülmesinin yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak: İdari şartnamede ihalenin 17.05.2010 tarihinde yapılacağının belirtildiği, ancak idari şartnamenin 7.5.1 maddesinde isteklilerce sunulması gereken iş deneyim tutarına ilişkin oran % 30 iken, ihale ilanında bu oranın %25 olarak duyurulduğu, bu defa ihale ilanı ile ihale dokümanında yapılan bahse konu düzenlemedeki çelişkinin giderilmesi için zeyilname düzenlenerek idari şartnamenin anılan maddesinde bahse konu oranın % 25 olarak değiştirilmesi yoluna gidildiği anlaşılmıştır.

Zeyilnameye konu değişiklik, ihale ilanına yansıyan bir husus olmakla birlikte ihale dokümanında yapılan düzenlemenin ihale ilanında duyurulan düzenlemeye uygun hale getirilmesine ilişkin olduğundan düzeltme ilanı yapılması veya ihalenin iptal edilmesi gibi bir işleme gerek olmadığı anlaşılmıştır.

Şikayetçinin ihale dokümanı alındığına dair tutanakta;“ Elektronik posta yoluyla veya faks ile bildirim yapılmasını kabul etmiyorum.” seçeneğini işaretlediği anlaşılmış olup idarece faks veya elektronik posta ile bildirim yapılmasını kabul eden isteklilerle birlikte şikayetçiye de zeyilname yapıldığına ilişkin tebligatı hem iadeli taahhütlü hem de faksla gönderdiği, yazının altında; “ Not: Mektubun bir nüshası ise 13.05.2010 tarihinde tarafınıza iadeli taahhütlü posta yolu ile gönderilmiş olup faks ile yapılan bildirimlerde aynı gün tarafınıza tebliğ edilmiş sayılacaktır.” şeklinde açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu notun, elektronik posta veya faksla tebligat yapılmasını kabul edenler için hüküm ifade edeceği, şikayetçi tarafından elektronik posta veya faksla bildirim yapılmasının kabul edilmediği dikkate alındığında şikayetçinin zeyilname ve zeyilname ile değişiklik yapılan hususlara ilişkin şikayet süresinin iadeli taahhütlü mektubun ulaştığı tarih olan 20.05.2010 tarihinin esas alınması gerektiğinde tereddüt bulunmamaktadır.

Zeyilnameyle yapılan değişiklik, isteklilerce sunulacak iş deneyim belgesinin tutarının teklif bedeline oranı ihale ilanında %25, dokümanda %30 olması nedeniyle ihale dokümanındaki oranın ihale ilanına uygun olarak istekliler lehine değiştirilmesi ve ihale tarihinin ötelenmesinden ibarettir.

İhalelere Yönelik başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden” denilerek, başvuru sahibinin istekli olabilecek, aday veya istekli olması halinde hangi işlem ve eylemlere yönelik olarak hangi aşamada şikayet başvurusunda bulunabileceği kurala bağlanmıştır.

Şikayetçi tarafından, incelenen ihalede düzenlenen zeyilnamenin tebligatına ilişkin iddia edilen usul hatasından dolayı uğradığı hak ve menfaat ihlalinin nasıl oluştuğuna ilişkin somut ve kabul edilebilir bir gerekçe ortaya konulmadığı gibi, teklif mektubunda; “ Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir. Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi, dokümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmememiz durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz.” denilerek __ teklif verildiği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, incelenen ihalede zeyilname düzenlenmesi ve düzenlenen zeyilnamenin firmalarına tebliği ile ilgili olarak usul hatası yapıldığını iddia eden şikayetçinin, ihaleye teklif verdiği ve herhangi bir hak veya menfaat ihlali olmadığı anlaşıldığından, ikinci iddiasının ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak

Başvuru sahibinin ikinci iddiasına yönelik olarak yukarıda yapılan değerlendirmede de açıklandığı üzere, ihale dokümanında zeyilname ile değişiklik yapılan düzenleme iş deneyim tutarının teklif bedeline oranına ilişkin olup ihale dokümanında belirlenen oranın ihale ilanında belirlenen orana uygun olarak değiştirilmesi nedeniyle düzeltme ilanı yapılmasına gerek bulunmadığı; dolayısıyla, ihaleye teklif verdiği anlaşılan şikayetçinin bu hususa ilişkin olarak da şikayet ehliyeti bulunmadığından, üçüncü iddiasının da reddi gerekmektedir.

4. Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin teklif fiyata dahil giderlerin belirlendiği 25 inci maddesinde; işçilere aylık 22 gün üzerinden brüt 5,00 TL nakit yol ve yemek gideri ve işçilerin pozisyonuna göre brüt asgari ücretin üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin sayısı ve ücret baremlerine ilişkin düzenlemeler ile işin süresinin belirlendiği 48 inci maddesinde yapılan düzenlemeler çerçevesinde incelenen ihalede farklı ücret ödenmesi öngörülen personel için teklif edilmesi gereken asgari tutarın;

İşçi sayısı, ücret baremi

10.06.2010-31.12.2010 tarihleri arasında 6 ay 21 gün süreli çalışma için teklif edilmesi gereken asgari tutar.

Veri işletmeni, vasıfsız, 6 kişi

47.456,46

Veri işletmeni, lise mezunu: asgari ücretin % 20 fazlası, 29 kişi

264.825,39

Veri işletmeni, Ön lisans: asgari ücretin % 35 fazlası, 19 kişi

190.925,49

Veri işletmeni, Lisans: asgari ücretin % 80 fazlası, 36 kişi

460.779,84

Toplam

963.987,18

şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

İncelenen ihalede yaklaşık maliyet icmalinde, % 10 oranında kar öngörüldüğü ve yaklaşık maliyetin 1.057.493,94 hesaplandığı, oysa teklif edilmesi gereken asgari tutara %10 kar (96.398,72 TL) eklendiğinde yaklaşık maliyetin 1.060.385,90 TL hesaplanması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin 1.059.663,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3. maddesinde;

“16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

__

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

İncelenen ihalede kullanılabilir ödenek tutarının yeterli olduğu anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.3 üncü maddesinde, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde yetki ve sorumluluğun idareye ait olduğu açıklanmış olup incelenen ihalede yaklaşık maliyet ve isteklilerce teklif edilen bedeller değerlendirilerek en düşük teklifi veren isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Dr. Hasan GÜL

Başkan****

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Hicabi ECE

Kurul Üyesi****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****