KİK Kararı: 2010/UH.I-1872

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/045
Gündem No : 61
Karar Tarihi : 28.06.2010
Karar No : 2010/UH.I-1872
BAŞVURU SAHİBİ:
Güneş Albayrak Tur. Sey. San. ve Tic. A.Ş. , Çayhane Sk. No.1 Topkapı/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sincan Belediye Başkanlığı, Yenikent Atatürk Mh. Cumhuriyet Blv.No:23 Sincan/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/137137 İhale Kayıt Numaralı "Sincan Belediyesi Temizlik Hizmet Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.06.2010 tarih ve I.H.12.62.0063/2010-25E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sincan Belediye Başkanlığı tarafından 20.11.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sincan Belediyesi Temizlik Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Güneş Albayrak Tur. Sey. San. ve Tic. A.Ş. ’nin 14.04.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 22.04.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.05.2010 tarih ve 10631 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.05.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

Karar verilmesine yer olmadığına,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Sincan Belediye Başkanlığı tarafından 20.11.2009 tarihinde yapılan bahse konu ihaleye teklif verdikleri, 08.12.2009 tarihli kesinleşen ihale kararında ihalenin Efekent End. Mak. Ekp. Mad. Çev. Tem. Rest. Ödm. Nakl. ve Serv. Taş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak da Yavuz Selim Er Er Müteahhitlik firmasının belirlendiğinin bildirildiği, ancak Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikayet başvurusu nedeniyle Kurulun 14.12.2009 tarih ve 2009/UH-2986 sayılı kararı ile ihalenin iptal edildiği, bu kararın isteklilere tebliğ edildiği, anılan Kurul kararının yürütmesinin durdurulması talebi ile açılan dava neticesinde kamu İhale Kurul kararının yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, bu karar üzerine Kamu İhale Kurulunun 23.02.2010 tarih ve 2010/MK-17 sayılı kararı ile 14.12.2009 tarih ve 2009/UH.I-2986 sayılı kurul kararının iptal edilerek ihalenin kaldığı yerden devamına karar verildiği,

Bunun üzerine idarece alınan kesinleşen ihale kararında ihalenin Efekent End. Mak. Ekp. Mad. Çev. Tem. Rest. Ödm. Nakl. ve Serv. Taş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak da Yavuz Selim Er Er Müteahhitlik firmasının belirlendiğinin 09.04.2010 tarihinde tebliğ edildiği,

İdareye sundukları şikayet başvurusunda özetle;

İhale üzerinde bırakılan firmanın teklifinin 18.435.765,00 TL, ikinci en avantajlı teklif sahibinin teklifinin ise 18.658.395,00 TL olup her iki teklif bedelinin de aşırı düşük teklif olduğu,

İdarece hazırlanan ihale dokümanında teklif birim fiyat cetvelinde belirtilen iş kalemlerine ait birim fiyat tariflerine ait kıstasların belirlendiği, bu kıstasların istekliler için idarece ortaya konulmuş objektif kriterler olduğu, dolayısıyla isteklilerin tekliflerini verirken idarenin koyduğu kriterleri göz önünde bulundurmalarının gerektiği,

İptal olunan ihale konusu işin aynı şartlarda 4 ay süre ile 4734 sayılı Kanunun 21/b maddesine göre 15.02.2010 tarihinden itibaren firmaları tarafından yürütüldüğü, bu ihalede şartnamede öngörülen bazı kriterlerin işin ilk defa yapılması nedeniyle gerçek durumu yansıtmadığı, şöyle ki;

İhale dokümanında ilçede toplanıp nakledilecek çöp miktarlarının günlük 320 ton olarak belirlenmesine rağmen firmalarınca gerçekleştirilen hizmette Şubat ve Mart ayları ortalama günlük çöp miktarının 270 ton olduğu, buradan da anlaşılacağı üzere dokümanda belirtilen çöp miktarı ile gerçekleşen çöp miktarı arasında 50 ton fark bulunduğu, yaz aylarında bu farkın daha da büyüyeceği,

İhale konusu işe ait Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 2 nolu iş kaleminde yer alan çöplerin toplanması, araçlara yüklenmesi ve çöp döküm sahasına nakli birim fiyatının ton üzerinden verildiği için bu iş kalemi için verilen toplam teklif tutarını yüklenicinin alamayacağı, zaten aşırı düşük olan teklif fiyatının bu haliyle işin yapılmasını imkansız hale getireceği,

Bu itibarla teklif bedeli ihale konusu işte işçilik ve akaryakıt giderlerini karşılamaya dahi yetmeyeceği,

İdarece öngörülen maliyet kriterlerinin tereddüt oluşturacak nitelikte olduğunun istekliler tarafından en düşük teklif (18.435.765,00 TL) ile en yüksek teklif (35.563.650,00 TL) arasında oluşan %100 lük fark ile de anlaşılacağı,

Şubat ayında 15 günlük 25.572 litre, Mart ayında 52.727 litre akaryakıt sarfiyatının gerçekleştiği ve ortalama akaryakıt miktarının 52.000 litre olarak gerçekleştiği, ayrıca teklif fiyatlarını oluştururken günlük 320 ton çöp toplanacağı verisinden hareketle akaryakıt giderinin aylık 85 ton olduğunun görüldüğü, gerçekleşen akaryakıt giderinin 4.517.688,00 TL, 320 ton çöp toplanacağı ve taşınacağı dikkate alındığında ihale tarihindeki hesaplara göre 11.749.881,86 TL, işçilik maliyetinin ise 11.749.881,86 TL olduğu, sadece işçilik ve akaryakıt giderinin 19.032.681 TL olduğu, bu işte çalışacak ve yüklenici tarafından karşılanacak 39 adet muhtelif cinste araca ait amortisman, yedek parça, bakım onarım ve kasko, sigorta giderleri dahil edildiğinde yaklaşık maliyetin %55 altında olan 2 adet teklifin aşırı düşük teklif olduğunun açıkça görüleceği,

4734 sayılı kanunun 38 inci maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin düzenlemelerin yer aldığı,

Söz konusu ihalede işçilik, akaryakıt giderleri ve araç giderleri maliyetlerinin maliyet giderlerini oluşturan üç temel unsur olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin söz konusu giderleri karşılayamadığı, idarenin kendi belirlediği kriterleri sorgulama gereği duymadan anılan mevzuat hükümlerine aykırı işlem tesis ettiği,

Sonuç olarak ilk defa ihaleye çıkılmış olması nedeniyle idarece şartnamede öngörülen kriterlerin objektif olarak gerçekleştirilmesini engellendiği, telif fiyatlara bakıldığında öngörülen kriterlerin isteklilere tereddüde düşürdüğü açık olduğundan ihalenin iptal edilmesinin istenildiği,

Ancak idarenin 4 istekliye aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı ve isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevaplarda ayrıntılı analizlerin ve proforma faturaların incelenerek kabul edildiği, ayrıca idarenin teklif değerlendirmesinde ön görülenlerin değil verilen belgelerin esas alındığı, bu 4 isteklinin tekliflerinin birbirine yakın olması söz konusu hizmet alımını yapabilecek güçte olmalarının ayrı konu olduğu belirtilerek şikayet başvurularının uygun bulunmadığının bildirildiği,

Yaklaşık maliyeti 40.102.745,88 TL olan ihalede isteklilerin %50’nin üzerinde bir indirime gittiği, bu durumun izah edilebilir bir durum olmadığı, yaklaşık maliyetin sorgulanmasının gerektiği,

İhale konu işin 3 aydır yürüten firma olarak idareye yapmış oldukları şikayet başvurusunda gerçekleşen miktarları belirtmelerine rağmen bu değerlerin dikkate alınmadığı, isteklilerin “şu kadar akaryakıt hesapladım, bu kadar hesapladım” diyerek açıklama yapmalarının değil şirketlerinin idareye sunduklarının gerçek kriterler olması gerektiği, ayrıca anılan tebliğe göre tek başına proforma faturanın yeterli olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Bahse konu ihaleye ilişkin ve ihale dokümanına yönelik olarak Saray Temizlik Seyyar Tuv. İşl. Org. Nak. ve Ser. Taş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 22.10.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 05.11.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, Saray Ltd. Şti.’nin 09.11.2009 tarih ve 22758 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.11.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 14.12.2009 tarihli ve 2009/UH.I-2986 sayılı karar ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,” karar verilmiştir

Efekent End. Mak. Ekp. Kim. Mad. Çevre Tem. Res. Öd. Nak. ve Sev. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul Kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 13. İdare Mahkemesinin 29.01.2010 tarih ve E:2009/1601 sayılı kararında, “Sincan Belediye Başkanlığı Temizlik Hizmet Alımı işine ait ihale ilanı ve idari şartnamede, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Temizlik hizmet alımı işine ait Özel Teknik Şartnamenin ihale kapsamındaki araçlar ve tarafların mükellefiyetleri başlıklı III üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale kapsamında kullanılan araçların özelliklerine yer verilmiş, ikinci fıkrasında ihale kapsamında kullanılacak tüm araçlar ve miktarları 22 adet 13 metreküplük sıkıştırmalı çöp kamyonu, 3 adet 5-7 metreküplük sıkıştırmalı çöp kamyonu, 5 adet 6 metreküplük vakumlu süpürge aracı, 1adet 14 metreküplük damperli kamyon, 1 adet 3 metreküplük damperli kamyon, 1 adet lastikli yükleyici, 1 adet arazöz, 5 adet pick-up olmak üzere 39 adet olarak belirlenmiş; araçlarla ilgili mükellefiyetleri düzenleyen üçüncü fıkranın (a) bendinde, pick-upların trafiğe çıkış tarihi itibarıyla iki yaşını, diğer araçların ise üç yaşını (donanımlarıyla birlikte) geçmemiş olacağı, (l) bendinde de, yüklenicinin ihale kapsamında kullandığı araçlardan en az on bir adet sıkıştırmalı çöp kamyonunun, en az iki adet sıkıştırmalı küçük çöp kamyonunun ve en az üç adet süpürge aracının kendi malı olacağı düzenlemesi getirilmiştir.

__

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre; idarenin, ihale konusu işin yerine getirilmesi için gerekli gördüğü tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın isteklinin kendi malı olma şartın; ihale ilanı ve idari şartnamede, ihaleye katılım aşamasında “yeterlik kriteri” olarak belirleyebilmesi mümkün olduğu gibi; ihale ilanı ve idari şartnamede bu şartı yeterlilik kriteri olarak belirlemeyip, teknik şartnamede, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilebilmesi için gerekli bir “yükümlülük” olarak belirleyebilme imkanı da bulunmaktadır.

__

Olayda; ihale ilanı ve idari şartnamede, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiş; buna karşın teknik şartnamede, işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı ve niteliği ile hangi nitelikteki kaç adet aracın yüklenicinin kendi malı olması gerektiğine yönelik yükümlülükler düzenlenmiştir. Teknik şartname ihale dokümanı arasında yer aldığından, ihale dokümanını satın aldıklarında ihaleye katılmak isteyen isteklilerin bu doküman içerisinde yer alan teknik şartnameden de haberdar oldukları açık olup, tekliflerini ihaleye katılım aşamasında belgelendirmek durumunda olmasalar da, sözleşmenin uygulanması aşamasında öngörülen bu yükümlülüğü yerine getirmek durumunda olduklarını bilerek verecekleri açıktır. Söz konusu düzenlemenin ihale ilanı ve idari şartnamede ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak değil, teknik şartnamede sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli bir yükümlülük olarak yapılması, ihaleyi katılımı daraltıp daraltmama yönünden bir fark ortaya koymayacağı gibi, bu düzenlemenin teknik şartnamede yapılmasının ihaleye katılımı daralttığından da söz edilemeyecektir.

__

Diğer taraftan, teknik şartnamede 22 adet 13 metreküplük sıkıştırmalı çöp kamyonu, 3 adet 5-7 metreküplük sıkıştırmalı çöp kamyonu, 5 adet 6 metreküplük vakumlu süpürge aracı, 1adet 14 metreküplük damperli kamyon, 1 adet 3 metreküplük damperli kamyon, 1 adet lastikli yükleyici, 1 adet arazöz, 5 adet pick-up olmak üzere 39 adet olarak belirlenen araçlardan, en az 11 adet sıkıştırmalı büyük çöp kamyonunun, en az 2 adet sıkıştırmalı küçük çöp kamyonunun ve en az 3 adet süpürge aracının yüklenicinin kendi malı olmasının istenilmesinin; yüklenicinin kendi malı olması istenilen araç sayısının ihale kapsamında kullanılması öngörülen toplam araç sayısının %41’ine tekabül ettiği, bu araçların mutlaka zamanında yapılması gerekli olan çöplerin toplanması, araçlara yüklenmesi ve çöp döküm sahasına nakline dair çevre sağlığı yönünden önem arz eden temizlik işi hizmet kalemlerine ilişkin bulunduğu, yüklenicinin bu işi aksatmadan yürütebilmesini temin etmenin kiralamadan kaynaklanan riskleri en aza indirmeyi gerekli kıldığı hususları dikkate alındığında, işin niteliğinin gerektirdiği bir şart olup, ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; teknik şartnamede, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli bir yükümlülük olarak, ihale kapsamında kullanılacak araçların özellikleri, tür ve miktarları ile bu araçlarla ilgili mükellefiyetlerin belirlenmesine, bu kapsamda da kullanılacak bir kısım aracın isteklinin kendi malı olması şartının aranmasına ilişkin düzenleme yapılmasında hukuka aykırılık görülmediğinden, aksi gerekçeyle alınan ihalenin iptaline yönelik dava konusu Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

__

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı olduğu ortaya konulan dava konusu işlem, telafisi güç ve imkansız zararlara da yol açabilecektir.

Açıklanan nedenlerle; davada 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27/2 inci maddesinde yer alan iki koşul oluştuğu” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Söz konusu Mahkeme kararı üzerine Kurulun 23.02.2010 tarih ve 2010/MK-17 sayılı kararıyla;

“1- Kamu İhale Kurulunun14.12.2009 tarihli ve 2009/UH.I-2986 sayılı Kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine”,

Karar verilmiştir. Akabinde anılan Mahkeme tarafından Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uygunluk bulunmadığından 17.03.2010 tarih ve E. No:2009/1601, K. No:2010/299 sayılı kararıyla “Dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir.

Ankara 13. İdare Mahkemesince verilen 17.03.2010 tarih ve E. No:2009/1601, K. No:2010/299 sayılı kararıyla “ Dava konusu işlemin iptali” kararının yürütülmesinin durdurulması istemli temyiz talebimiz üzerine Danıştay 13. Dairesinin 31.05.2010 tarih ve E:2010/1962 sayılı kararıyla; “İdare Mahkemesi kararının yürütülmesinin durdurulmasına” karar verilmiştir. Bunun üzerine 21.06.2010 tarih ve 2010/MK-82 sayılı Kurul kararıyla Kamu İhale Kurulunun 23.02.2010 tarih ve 2010/MK-17 sayılı Kararının iptaline karar verilmiştir

Danıştay 13 Dairesinin 31.05.2010 tarih ve E:2010/1962 sayılı kararıyla; “ İdare Mahkemesi kararının yürütülmesinin durdurulmasına” karar verildiğinden kurulun ilk kararına dönülmüş olup ortada incelenecek bir ihale bulunmamaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin iddialarına ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Karar verilmesine yer olmadığına,

Oybirliği ile karar verildi.

Ali Kemal AKKOÇ

II. Başkan****

Ali KAYA

Kurul Üyesi****

Hakan GÜNAL

Kurul Üyesi****

Kazım ÖZKAN

Kurul Üyesi****

Adem KAMALI

Kurul Üyesi****

Abdullah DÜNDAR

Kurul Üyesi****

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi****