KİK Kararı: 2010/UH.I-1325

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/033
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 11.05.2010
Karar No : 2010/UH.I-1325
BAŞVURU SAHİBİ:
Fonet Bilgisayar Yazılım San. Tic. Ltd. Şti., İpekyol Caddesi Şebnem Apt. No:12/1 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, 65100 Merkez / VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2010/11713 İhale Kayıt Numaralı "1 (Bir) Yıl (12 Ay) Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.05.2010 tarih ve I.H.10.92.0263/2010-21E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından 01.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “1 (Bir) Yıl (12 Ay) Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Fonet Bilgisayar Yazılım San. Tic. Ltd. Şti.’nin 30.03.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 19.04.2010 tarih ve 9208 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.04.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhalenin yapıldığı gün 09.03.2010 tarihinde saat 16.10’da faksla ulaştırılan yazıda teklifin aşırı düşük bulunduğu ve bu bağlamda teknik şartnamede bulunan hizmetlerin yerine getirilmesi ve Hasta Yönetim Sisteminin işletilmesi ile ilgili detaylı bir açıklamanın 10.03.2010 tarihinde saat 11.30’a kadar komisyona bildirilmesinin istendiği, aşırı düşük teklif açıklaması için verilen sürenin çok kısa olduğu, teklife ilişkin hangi bileşenlerin önemli bileşen olarak belirlendiği de belli değilken belgeye dayalı açıklama yapmanın mümkün olmadığı,

2. Aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazıda, teklifte önemli olan bileşenlerin belirtilmediği, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı, işin bu niteliği göz önünde bulundurulduğunda hangi bileşenlerin önemli olduğuna kendilerinin karar vermesinin mümkün olmayacağı, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5, 79.5.9, 79.5.6, 79.5.7 ve 79.5.9 uncu maddelerine uygun olarak yapılmadığı gerekçesiyle reddedildiği, Tebliğin anılan maddelerinde yer alan açıklamaların personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında yapılacak aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olduğu, ihale konusu işte bu açıklamaların uygulanamayacağı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesinde de aynı yönde bir hükme yer verilmiştir.

Anılan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, idarenin teklifi aşırı düşük olan isteklilerden açıklama isteyeceği, açıklamanın yapılabilmesi için süre belirlemesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, idare tarafından başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, bu hususa ilişkin olarak gönderilen yazıda, açıklamanın verilmesi için bir gün sonra saat 11.30’a kadar süre verildiği tespit edilmiştir.

Mevzuatta isteklilere verilecek süre konusunda idarenin takdir yetkisi bulunmakla birlikte, idarenin bu konudaki takdir yetkisinin sınırsız olmadığı, belirlenecek sürenin açıklamanın hazırlanmasına yetecek ve böylece amacın elde edilmesini sağlayacak uzunlukta olması gerektiği, belirlenecek sürenin makul olmasının kamu yararının sağlanması için de gerekli olduğu, idare tarafından çok kısa bir süre belirlenmiş olmasının amacın elde edilmesine hizmet etmeyeceği açıktır. Bu itibarla; idare tarafından Şanlıurfa’da yerleşik olan istekliye, aşırı düşük teklif açıklamasının hazırlanması ve idarenin Van’daki adresine ulaştırılması için bir günden az bir süre verilmiş olmasının makul kabul edilemeyeceği sonucuna varılarak başvuru uygun bulunmuş; ancak, şikayete konu olan işlem Kamu İhale Kurumu tarafından incelendiğinden bu husus esasa etkili bulunmamıştır. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmesi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

(2) İhale komisyonu;

__

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

__

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

__

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

__

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükümleri bulunmaktadır.

İdari şartnamede, işin 12 aylık hastane bilgi yönetim sistemi hizmet alımı olarak tanımlandığı, şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde yalnızca işin süresinin (1 Yıl) belirtildiği anlaşılmıştır.

Teknik şartnamede, sözleşme süresince asgari ücretin % 60 fazlası ücretle iki personelin çalışacağı, ayrıca iki personelin sistemin kurulumu aşamasında bir ay süreyle çalışacağı düzenlemesine yer verildiği belirlenmiştir. Diğer taraftan, sistemin kurulumu ve işletilmesi için gerekli olan tüm donanım ve aksesuarların idare tarafından karşılanmasının öngörüldüğü, yüklenicinin sorumluluğunun sistemin sorunsuz çalışması, gerekli güncellemelerin yapılması, günlük, haftalık, aylık ve yıllık raporların hazırlanması, aynı sistemin idarece gerekli görülecek başka birimlerde de kurulması ile sınırlı olduğu, bu sorumluluğun sözleşme süresince çalışması öngörülen iki personel eliyle yerine getirileceği, sistemin işletilmesi işinin idare tarafından yerine getirileceği tespit edilmiştir.

Bu itibarla, teklif edilen fiyatın sözleşme süresince asgari ücretin % 60 fazlası ücretle çalışacak iki personelin ve sistemin kurulumu aşamasında çalıştırılacak iki personelin maliyetini ve sistemin kullanma hakkı karşılığında öngörülen bedeli karşılaması gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması bu bağlamda incelendiğinde; 28.400,00 TL tutarındaki teklif fiyatının bileşenlerini, 12 aylık yazılım kirası karşılığı 6.000,00 TL, sistemin kurulumu aşamasında 10 gün çalışacak 12 kişinin günlüğü 50,00 TL üzerinden toplam 6.000,00 TL tutarındaki ücretleri ve 1 ay süresince çalışacak ve asgari ücretin % 60 fazlası ücret alacak 2 kişinin 3.000,00 TL tutarındaki ücretleri olarak belirlediği, bu bileşenlerin maliyetlerini toplam 15.000,00 TL olarak hesapladığı, kalan 13.400,00 TL’nin ise kar olarak öngörüldüğü, yapılan hesaplamada ihale süresince asgari ücretin % 60 fazlası ücretle çalışması öngörülen iki işçinin maliyetinin 35.032,80 TL olduğu, teklifin bu tutarı karşılamadığı, dolayısıyla idarenin aşırı düşük teklif açıklamasını reddetmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4. maddesinde; ihale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği, istekliler tarafından yapılan açıklamalara ilişkin belgelerin değerlendirilerek karar verileceği, idarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmesi gerektiği, 79.5. maddesinde ise; isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanacağı, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede, ihale konusu işin adının; “12 Ay Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Hizmet Alımı” olduğu, yaklaşık maliyetin 252.000,00 TL olarak belirlendiği, 8 adet ihale dokümanı satın alındığı ve 7 istekli tarafından teklif zarfı sunulduğu ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, bir isteklinin teklifinin teklif zarfında ihale adı yazılmadığı ve zarfın yapıştırılan yerinin imzalanıp kaşelenmediği gerekçesiyle, başvuru sahibinin teklifinin ise aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 5 teklifin tamamının geçerli teklif olarak belirlendiği, teklif fiyatlarının sırasıyla 141.600,00 TL, 144.000,00 TL, 158.000,00 TL, 193.130,00 TL ve 395.000,00 TL olduğu, ihalenin 141.600,0 0 TL fiyat teklifinde bulunan isteklinin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, idarece yaklaşık maliyet hesaplamasında her hangi bir kâr oranı belirtilmediğinden, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9. maddesinin 3. fıkrasında; “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. …” hükmü uyarınca, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenen tutara en fazla % 20 oranında kâr eklenebileceğinden, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı başvuruya konu ihaleye ilişkin değerlendirmelerde, yaklaşık maliyetin en fazla % 20 oranında kâr içerebileceği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 252.000,00 TL olan yaklaşık maliyet %20 oranında kâr içerdiğinden hareketle, kârsız yaklaşık maliyet 210.000,00 TL olacağı, teklif tutarı kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olan Birim Bilgi Tek. Tic. A.Ş. hariç, idarece geçerli teklif olarak belirlenen tekliflerin, teklif tutarlarının kârsız yaklaşık maliyetin altında kaldığı anlaşılmıştır.

Anılan Kanun hükmü gereğince, idareler tarafından tekliflerin değerlendirilmesinde; isteklilerce sunulan tekliflerin birbiri ile ve yaklaşık maliyetle kıyaslanarak teklifi aşırı düşük olanların belirleneceği hüküm altına alınmış olup, bu belirleme yapılırken ihale konusu işin niteliği ve niceliği konusunda herhangi bir belirlemeye gidilmediği anlaşılmıştır.

Birim Bilgi Tek. Tic. A.Ş. hariç, idarece teklifleri geçerli kabul edilen tüm istekliler tarafından sunulan teklif tutarlarının idarece belirlenen yaklaşık maliyetin altında olduğu anlaşıldığından, ihale konusu hizmetin önemi ve özelliği de dikkate alınarak, verilecek hizmetin kalitesi açısından, idari şartname ve teknik şartnamede belirtilen hususları karşılayıp karşılamadığı hususlarında, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Birim Bilgi Tek. Tic. A.Ş. hariç, idarece teklifi geçerli teklif olarak kabul edilen diğer 4 isteklinin teklifi yaklaşık maliyetle kıyaslandığında, ihale dokümanında belirtilen teklif bileşenlerine ilişkin giderleri karşılayıp karşılamadıkları yönünde şüphe oluştuğundan, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi**