KİK Kararı: 2010/UH.I-1256

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/031
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 04.05.2010
Karar No : 2010/UH.I-1256
BAŞVURU SAHİBİ:
Cevdet ALBAYRAK Acıbadem Caddesi İbrahimağa Konutları B2/A Blok D:5 Kadıköy/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 17. Bölge Müdürlüğü Barbaraos Bulvarı No:56 34340 Zincirlikuyu Beşiktaş/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/173758 İhale Kayıt Numaralı "İstanbul (Mahmutbey)-Edirne (Kapıkule) Avrupa Otoyolu ve Bağlantı Yolları Aydınlatma Sistemlerinin Bakım ve Onarımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

27.04.2010 tarih ve I.H.09.65.0085/2010-18E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 17.Bölge Müdürlüğü tarafından 20.01.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “ İstanbul (Mahmutbey)- Edirne (Kapıkule) Avrupa Otoyolu ve Bağlantı Yolları Aydınlatma Sistemlerinin Bakım ve Onarımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Cevdet Albayrak’ın 08.03.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 22.03.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 08.04.2010 tarih ve 8169 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.04.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; Karayolları 17. Bölge Müdürlüğü tarafından “İstanbul (Mahmutbey)-Edirne (Kapıkule) Avrupa Otoyolu ve Bağlantı Yolları Aydınlatma Sistemlerinin Bakım ve Onarım İşi” nin 20.01.2010 tarihinde ihale edildiği, idarenin kesinleşen ihale kararı bildirim yazısında ihalenin Kırtur İnş. Taah. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığının, Boem İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin de ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif olarak belirlendiğinin bildirildiği, idarenin söz konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihaleyi sonuçlandırdığı, bunun mevzuata uygun olmadığı, işin yaklaşık maliyetinin 813.299,70 TL. olarak açıklandığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin 577.963,75 TL., ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibinin teklifinin ise 623.315,00 TL. olduğu, söz konusu isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olduğu, açık ihale usulü ve teklif birim fiyat esasına göre yapılmış olan bahse konu ihalede ihale üzerinde bırakılan isteklinin ve ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibinin teklifinin aşırı düşük olup olmadığının sadece teklif tutarı dikkate alınarak değil, birim fiyat tekliflerinin esas alınarak karar verilmesi gerektiği, söz konusu işin işçilik ve malzeme kalemlerinden oluştuğu, anılan isteklilerin malzeme bileşenleri için piyasa rayiçlerine uygun açıklama veremeyecekleri, aşırı düşük teklif olarak belirlenmeleri durumunda Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5 inci maddesine göre belgelendirme yapamayacakları, Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesine göre idarenin yaklaşık maliyete veya diğer isteklilere göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edilmesi gerektiği, bu isteklilerin de nasıl sorgulanacağının Kamu İhale Genel Tebliğinde ayrıntılı şekilde açıklandığı, Kamu İhale Kurulu’nun aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılan ihalelere ilişkin emsal kararları olduğu, bu kararlarda idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihaleyi sonuçlandırmasının uygun olmadığı yönünde karar verildiği, mevzuata uygun şekilde aşırı düşük sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında; “ Söz konusu ihale ile ilgili olarak ihale komisyonu tarafından teklifler;4734 sayılı Kamu İhale Kanununun madde 37,38 ile Hizmet İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 58,59 maddeleri çerçevesinde incelenerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenmiştir.

__

Yukarıda belirtilen kanun ve yönetmelik maddelerinde “İhale komisyonu verilen tekliflerde, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder.” Hükmü vardır.

__

İhale komisyonu tarafından verilen teklifler arasında ve yaklaşık maliyet göz önüne alınarak yapılan değerlendirmede tekliflerin tamamının işçilikler ve malzemeler yönüyle yapılabilir olduğu tespit edilmiş olup aşırı düşük teklif bulunmadığı görülmüştür.

__

_Adı geçen ihalede aşırı düşük teklif bulunmaması sebebiyle Kamu İhale Genel Tebliği madde 70 Hizmet Alımı İhalelerinde Aşırı Düşük Tekliflerin Değerlendirilmesinde Belirtilen Hususlar çerçevesinde ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek bulunmadığına karar verilmiştir.” _ifadelerine yer verilmiştir.

Şikayet konusu ihaleye ilişkin teknik şartnamenin “ Yapılacak işin konusu” başlıklı 1 inci maddesinde; “ İstanbul (Mahmutbey) – Edirne (Kapıkule) Avrupa Otoyolu ve Bağlantı Yolları ile Selimpaşa, Çorlu, Havsa Bakım İşletme merkezleri ve 15 adet ücret toplama istasyonlarının ve bu kesimdeki park alanlarının ve ihtiyaç olması halinde bölge müdürlüğüne bağlı birimlerin elektrifikasyon sistemleri ile ilgili;

__

• 10-36 Kv nakil (havai, kablo) hatları,

• 10-34,5 Kv trafo merkezleri,

• O.G. ve A.G. ölçü devreleri,

• 1/0,4 Kv. Saç trafo köşkleri,

• Dizel elektrojen grupları,

• Muhtelif güçlerde armatürler,

• 10 Kv, 1 Kv ve 0,4 kV kablo besleme hatları,

• Aydınlatma direkleri, konsolları,

• O.G ve A.G. sistemleri

__

Periyodik bakım onarımlarının yapılması ile arızaların giderilmesi işlerini kapsar.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İşe ilişkin idari şartnamede işin süresinin 31.12.2010 tarihine kadar olduğu belirtilmiştir.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “ 25.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç, otoyol ve köprü geçiş ücretleri ile her türlü sürücü, yakıt, yağ, bakım ve onarım giderleri teklif fiyata dahildir.

_25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinşn oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebine bulunamaz. _

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir.

25.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde idare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale dosyası kapsamında yer alan belge ve bilgilerden birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edilen söz konusu işin yaklaşık maliyeti hesaplanırken, 2009 yılı Bayındırlık Bakanlığı’nın ve TEDAŞ’ın birim fiyatlarının esas alındığı, ayrıca aynı işe ilişkin önceki yıllara ait beş ayrı firmanın birim fiyatlarının alınarak ortalama fiyatın hesaplandığı ve bu suretle toplam yaklaşık maliyetin belirlendiği anlaşılmıştır. Yaklaşık maliyet icmal tablosunda işin yüzde kaçının kar olarak öngörüldüğü belirtilmemiştir.

İhale üzerinde bırakılan Kırtur İnş. Taah. Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi incelendiğinde, söz konusu istekli tarafından;

Mühendis ekibi

25.200,00 TL.

Gece nöbetçi ekibi

53.100,00 TL.

Gündüz arıza ve bakım ekibi

280.000,00 TL.

4 kişi minibüs araç

52.000,00 TL.

Malzemeler ve montaj

167.663,75 TL.

Toplam = 577.963,75 TL.

teklif verildiği tespit edilmiştir. Söz konusu isteklinin teklifi yaklaşık maliyetin 0,71’ine tekabül etmektedir.

Ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Boem İnş. San. ve Tic.Ltd.Şti.’nin ise;

__

Mühendis ekibi

28.350,00 TL.

Gece nöbetçi ekibi

54.000,00 TL.

Gündüz arıza ve bakım ekibi

301.000,00 TL.

4 kişi minibüs araç

78.000,00 TL.

Malzemeler ve montaj

161.965,00 TL.

Toplam = 623.965,00 TL. __

teklif verildiği tespit edilmiştir. Anılan isteklinin teklifi yaklaşık maliyetin 0,76’sına tekabül etmektedir.

Şikayet konusu ihalede idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı belirlenmiştir. __

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesinde de bu hükme paralel düzenlemelere yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükmü uyarınca, ihale sonuçlandırılmadan önce diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili sorgulanması gerekmektedir. Şikayet konusu ihalenin teklif fiyatlarına bakıldığında, beş isteklinin teklif vermiş olduğu ihalede iki isteklinin yaklaşık maliyetin üzerinde teklif verdiği, isteklilerin teklifleri arasında oldukça farklar bulunduğu belirlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında; “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü yer almaktadır.

İdarece yaklaşık maliyet hesaplanırken kar ayrı bir kalem olarak belirtilmediğinden, kar hariç yaklaşık maliyet belirlenememekle birlikte, yaklaşık maliyet hesabında kamu kurumlarınca yayınlanmış birim fiyatların ağırlıklı olarak kullanıldığı dikkate alındığında, azami % 25 kar ve genel giderler düşüldüğünde, kar ve genel giderler hariç yaklaşık maliyetin 650.639,76 TL. olduğu tespit edilmiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen maksimum % 20 kar düşüldüğünde ise, kar hariç yaklaşık maliyet 677.749,75 TL. olmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin nasıl değerlendirilmesi gerektiği ayrıntılı bir şekilde anlatılmıştır.

Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükmü ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde, kar hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibinin aşırı düşük teklif olarak belirlenerek, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde belirtilen hususlara uygun şekilde söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Kırtur İnş. Taah. Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.. ile ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Boem İnş. San. ve Tic.Ltd.Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlenerek, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde belirtilen hususlara uygun şekilde söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.