KİK Kararı: 2010/UH.I-109

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/003
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 11.01.2010
Karar No : 2010/UH.I-109
BAŞVURU SAHİBİ:
Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. Tic. A.Ş., Şehit Teğmen Ali Yılmaz Sok. No:14 K:3 Talia Plaza Kavacık Beykoz/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Metin Sabancı Spastik Çocuklar Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Prof. Dr. Hıfzı Özcan Cad. No:8 Küçükbakkalköy Ataşehir/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/155860 İhale Kayıt Numaralı "Mamul Yemek Hizmeti Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

05.01.2010 tarih ve I.H.28.05.0217/2009-49E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Metin Sabancı Spastik Çocuklar Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 01.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Mamul Yemek Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. Tic. A.Ş.’nin 09.12.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 14.12.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.12.2009 tarih ve 25191 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Aşırı düşük teklif açıklamasının, ana başlık altında yer verdiği gider kalemlerinin bazılarının faturalarla desteklendiği fakat bazı kalemlerin girdilerine ait herhangi bir belge sunmadığı, işçilik maliyeti ile KİK hesaplama modül çıktısı sunması gerekirken firmanın kendi içerisinde hazırladığı bir belgenin sunulduğu ve resmi tatil günlerinde işçilere yapılması gereken ödemeleri dikkate almadığı gerekçesiyle yeterli bulunmadığı, ancak firmaları tarafından 90 sayfanın üzerinde bir açıklama sunulduğu, yemek üretimine ilişkin tüm girdilerin faturasının sunulmasının verilen süre içerisinde imkansız olduğu, bu anlamda ana maliyet kalemlerine ilişkin faturaların idareye teslim edildiği ayrıca resmi tatil günleri için işçilere ödenecek ücretin 5.000 TL’yi geçmeyeceği, firmalarının ise 35.000 TL civarında bir kar ve aşırı düşük açıklamasından da görülebileceği gibi 54.000 TL genel yönetim gideri öngördüğü, bu nedenle de teklif maliyeti içerisinde çok düşük bir yer teşkil eden sebepten ötürü firmalarının elenmemesi gerektiği,

2. Sosyal Hizmetler bünyesinde yapılan diğer ihalelerde firmanın vermiş olduğu birim fiyatlarla aynı veya daha düşük tekliflerin verilmiş olmasına rağmen, bu ihalelerde herhangi bir aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılmadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin idari şartnamenin 54.1 inci maddesinde istenilen şartı sağlamadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin idari şartnamenin 7.5.1.1 inci maddesinde istenilen personel durumuna ilişkin belgeleri sunmadığı,

5. Aşırı düşük teklif açıklamasında, şu anda hizmeti yürüten firma olmaları sebebiyle bu ihalede ekipman ve demirbaşların taraflarınca temin edilmek zorunda kalınmayacağı bu sebeple yaklaşık 35.000 TL’lik bir yatırımın diğer firmalar tarafından yapılacak olmasına karşılık firmaları tarafından böyle bir yatırımın yapılmasının söz konusu olmamasının bir fiyat avantajı sağlamalarında önemli bir etken olduğu savunmasının idare tarafından kabul edilmemesinin yerinde olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci ve 5 inci iddialarına ilişkin olarak:

İnceleme konusu ihalenin, Metin Sabancı Spastik Çocuklar Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 01.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan, kuruluşun mutfağında yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmetleri alımı işi olduğu,

Birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde herhangi bir isteklinin yeterlik kriterlerini haiz olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmadığı ancak 2 isteklinin teklifinin “ kuruluşumuzda hizmet verilen bireylerin fiziksel özellikleri ve yaşları da göz önüne alınarak idaremizce belirlenen yaklaşık maliyet fiyatlarından %10 daha düşük olan fiyatların aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi kararlaştırıldığı” gerekçesiyle aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği,

İdarenin 02.12.2009 tarihli yazıları ile, teklifi oluşturan bileşenlerle ilgili açıklama yapmaları gerektiği hususunun teklifi aşırı düşük görülen isteklilere bildirildiği,

Bunun üzerine aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan iki isteklinin de açıklamasının yeterli bulunmadığı, ihalenin de en düşük geçerli teklifi sunan Sembol Hazır Yemek ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak da Sardunya Hazır Yemek Üretim ve Hiz. A.Ş.’nin belirlendiği,

Görülmüştür. ****

İdari şartnamenin 25.3 üncü maddesinde;

“ Teklif fiyata dahil olan giderler aşağıda belirtilmiştir,

__

25.3.1 25915 adet sabah kahvaltısı, 25550 adet Kuşluk ara öğün, 51069 öğle yemeği, 25550 ikindi kahvaltısı, 25915 akşam yemeği, 730 gece öğünü alma işidir adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.

__

25.3.2 Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

__

(1) aşçı,

(2) aşçı yardımcısı,

(3) servis elemanı,

__

(2) bulaşıkçı personelin giderleri ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan (8) personele çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecek olup, teklif fiyata dahildir.

__

Çalışan personele aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 4.00 TL yol ücreti ödenecek olup, bordroda gösterilecektir.

__

25.3.3 Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğun günleri vs. gibi özel günlerde, yılda 12 defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı yiyecekler (en az 5 çeşit olmak üzere 1-kuruyemiş, 2-kuru pasta, 3-yaş pasta, 4-meyve, 5-içecekler vs) firma tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dahil edilecektir.

__

25.3.4 Ayrıca işçi ücretleri, hammadde giderleri, ayni olarak verilecek olan koruyucu malzemeler, sarf malzemeler, doğalgaz, elektrik ve su giderleri ile diğer giderler yemek maliyetinin içinde değerlendirilecek olup; teklif fiyata dahildir… ” düzenlemesine yer verilmiştir.

Kamu İhale Kanununun 38, aynı şekilde Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesinde, ihale komisyonunun diğer teklifleri veya yaklaşık maliyeti baz alarak aşırı düşük teklifleri tespit edeceği ve aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili yazılı açıklama isteyeceği ve isteklilerin belgeye dayalı yapacağı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük tekliflerin yeterliliğine ilişkin bir sonuca ulaşması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde esas itibariyle;

- Tüm bileşenlere ilişkin maliyet kalemi ve tutarlarının ayrı ayrı belirtildiği,

- Hammadde tedariklerinde, araştırmalar yaparak ve toplu alımlar yapması sebebiyle tedarikçilerden yaptığı bağlantılı mal alımlarında %10-15’lere varan peşin alımlarda nakit indiriminden faydalanıldığı,

- 01 Ekim 2008 tarihinden beri ihaleyi gerçekleştiren idarenin yemek hizmetini yürütmekte olduklarından idari ve teknik şartnamede istenmekte olan tüm demirbaş ve kullanım malzemesinin bünyesinde bulunduğu, bu sebeple bu ekipmanların herhangi bir maliyet oluşturmayacağı veya çok düşük seviyede olacağı,

- Konusunda yetişmiş uzman elemanlarla çalıştıkları ve Sosyal Hizmetler Kurumu bünyesinde bir çok birimin yemek hizmetlerini uzun zamandır yürüttükleri,

- Teklifinin aşırı düşük olmadığı aksine %8’lere varan bir kar öngördükleri,

- Yemek menüleri hazırlanırken tamamıyla ihale dokümanında öngörülen esasların (yemek çeşitleri, gramajlar, uygulanma sıklıkları…) göz önünde bulundurulduğu, bir program yardımıyla yemek reçetelerinin oluşturulduğu ve bu şekilde maliyetlerin kolayca hesaplanabileceği, aynı zamanda örnek olarak analize tabi tutulan Aralık ayı yemek menüsünde kullanılan fatura fotokopilerinin de sunulduğu ifade edilmiş ve açıklamanın devamında da diğer maliyet bileşenlerine ilişkin (işçilik, temizlik, kıyafet, sağlık giderleri gibi) ayrı ayrı analizlere ve faturalara da yer verildiği görülmüştür.

İdarenin de başvuru sahibi isteklinin bu aşırı düşük açıklamasına yönelik uzun bir değerlendirme yaptığı görülmektedir. Buna göre:

“ a. 1 haftalık yemek mönüsü maliyeti, Yemek Reçete Listesi ve faturalar olduğu görülmüştür. Yapılan detaylı incelemede kaşar peyniri, tereyağı, bal, tahin, zeytin, beyaz peynir, yumurta gibi bazı malzemelere ait faturaların dosyada bulunmadığı görülmüştür. Söz konusu malzemeler kahvaltı menüsünde yer almakta olup genel olarak yiyecek hammadde giderleri ihale bedelinin önemli bir kısmını oluşturmakta ve verilen fiyatı etkileyecek düzeydedir. Ayrıca faturası verilmeyen bu malzemelerin maliyet tablosunda gösterilen bedellerle uyumluluk gösterip göstermediğini araştırma imkanımız olmadığı gibi, maliyette yer verilen bahse konu malzemelerin piyasa rayiç fiyatlarını da yansıtmadığı görülmüştür. Bu malzemelerin günümüz piyasa şartlarında kalite düzeyi açısından kabul edilebilecek asgari maliyetin altında olduğu görülmüştür. Örneğin kaşar peynirinin kg fiyatı 7 TL, zeytinin 3,95 TL, beyaz peynirin 4,5 TL, tahin 0,12 Krş, yumurtanın adedinin 0,183 Krş, bal 0,12 Krş, tereyağı 0,09 Krş olarak firmanın maliyet tablosunda yer almıştır. Komisyonumuz özellikle kaşar peyniri, beyaz peynir ve zeytin gibi ürünlerin fiyatlarını asgari kalite açısından gerçekçi bulmadığı gibi zaten bu ürünlerin maliyet girdisinde belirtilen bedelle alınıp alınmadığı belgelendirilemediğinden sağlıklı bir değerlendirmede yapılamamıştır. Öğünlerde verilmesi öngörülen Ayrana ait fatura görülememiştir. Bu nedenle ayrana ait de bir değerlendirme yapılamamıştır.

_ b. Veri tablolarında 2009 yılının fiyatlarının baz alındığı görülmüştür. Örneğin pirincin girdi fiyatı faturada 2,54 olmasına rağmen maliyete 2,45 TL olarak yansıtılmıştır._

_ c. Yemek maliyet analizleri incelendiğinde yıllık hammadde maliyetinin ana gideri oluşturduğu görülmüştür. Bu çerçevede kuruluşumuzda koruma ve bakım altında bulunan çocuk ve gençlerimizin toplam sayısının 2 katı kadar kişinin yararlanacağı ve idari şartnamemizin 25.3.3. nolu maddesinde belirtilen özel menülü yiyecek kalemine ait bir maliyet öngörülmediği saptanmıştır. Bu durumun hammadde maliyetine eklenmesi durumunda maliyette bir artış meydana geleceği tartışmasızdır._

_ d. Teknik şartnamenin İŞİN TANIMI ana başlığı altında öğle ve akşam yemekleri ile ilgili hususların belirtildiği maddesinde yer alan ve "Ayrıca hafta içi öğlen yemeklerinde 120, hafta sonu ise 80 kişiye yetecek kadar en az 4 çeşit salata bar mevcut bulunacaktır. Salata 3 çeşit yemek menusunun dışında bulunacaktır."şeklinde ifade edilen SALATA BÜFESİ ne ait maliyet rakamları maliyet tablosunda bulunmamaktadır._

_ e. Maliyet fiyatının oluşmasında ikinci büyük kalemi oluşturan personel giderleri için KİK işçilik hesaplama modülünden belge (çıktı) alınmadığı gibi idari şartnamenin 25.3.2. nolu maddesinde belirtilmiş olmasına rağmen 2010 yılı içerisindeki Resmi Tatil Kanunu ile belirlenmiş bulunan 14,5 günlük resmi tatil ücreti ile ilgili bir belgeye rastlanmamıştır. Kurumumuzun yatılı bir kurum olduğu ve 365 takvim günü hizmet verdiği bu nedenle çalışacak olan kişilerin tüm resmi tatillerde de çalışacağı göz önüne alındığında firmaca komisyonumuza sunulan işçilik maliyet girdisinin eksik hesaplandığı anlaşılmıştır._

_ f. Temizlik malzemesi giderlerine ait bir fatura bulunmamaktadır. Firmalar alt yüklenici kullanmamayı taahhüt etmiş olmalarına rağmen 3. şahıs ile yapılan bir sözleşme bu amaçla açıklama dosyasına eklenmiştir. Ancak maliyet rakamlarını destekleyici ne belge ne de fatura bulunmamaktadır. 2009 yılında kuruluşumuzda bu hizmeti yürüten firmanın masaüstü peçete, baharat vs. sarf malzemelerine ait faturaları bulunmasına rağmen temizlik malzemelerine dair faturaya rastlanılmamıştır._

_ g. Firma dosyasında hizmetin yürütülmesiyle ilgili olarak karşılaşılacak olan yıllık maliyet kalemlerinin listesini 6. maddesinde yer alan "bağışlar" kalemi komisyonumuzca anlaşılamamıştır. Söz konusu ifade ile ilgili açıklayıcı bir ifade de bulunmaktadır._

_ h. Firmanın maliyet analizleri ana başlıklarında yer alan sözleşmeden doğan diğer giderler kaleminde sözleşme pulu ve karar pulu bedelleri öngörülmüş ancak 4735 sayılı Sözleşmeler Kanunu gereği yatırılması zorunlu olan KİK payına ait bir gider öngörülmediği tespit edilmiştir._

_ ı. Gider kalemlerinde geçen yıllık reklam payı ve neden sözkonusu ihaleye yansıtıldığı anlaşılmamıştır. _

_ Netice itibariyle girdi fiyatları ile fatura fiyatları arasında fark olduğu, ye bazı gider kalemlerine de açıklamada yer verilmediğinin tespit edilmesi nedeni ile ilgili firmanın düşük fiyat sorgusuna verilen cevabı uygun bulunmamış olup firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir._” gerekçeleriyle idare tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük açıklamasının yeterli olmadığına karar verildiği görülmektedir.

Başvuru sahibi gerek itirazen şikayet dilekçesinde, gerekse de aşırı düşük teklif açıklamasında, tüm girdilere ilişkin faturaları sunmadığını, sunmanın da verilmiş olan süre içerisinde imkansız olduğunu aynı zamanda ulusal bayram ve genel tatil günlerinde personele verilecek ücrete ilişkin ayrı bir maliyet kalemi öngörmediğini kabul etmektedir.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklama yazısında, açıklanması istenilen maliyet bileşenlerinin ayrıntısıyla belirtilmediği yalnızca isteklilerin teklifini oluşturan bileşenlerle ilgili açıklama yapılması gerektiği şeklinde genel bir ifadenin kullanıldığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, istekliler tarafından ihale dokümanında teklif fiyata dahil masraflar ve kamu ihale mevzuatının bu hususa yönelik düzenlemeleri dikkate alınarak bir açıklamada bulunulması gerekmektedir. Öncelikle bu çerçevede yapılacak bir aşırı düşük teklif açıklamasında, tüm maliyet bileşenlerinin belgelere dayalı olarak açıklanması ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir ihalede işçilik giderlerine ayrıca yer verilmesi gerektiği açıktır.

Öte yandan, başvuru sahibinin aşırı düşük açıklaması ile idarenin yapmış olduğu değerlendirme birlikte değerlendirildiğinde; idarenin başvuru sahibinin personel giderleri için KİK işçilik hesaplama modülünü kullanmadığı ve pirincin girdi fiyatının faturada 2,54 olmasına rağmen maliyete 2,45 TL yansıtıldığı şeklindeki tespitleri dışında kalan değerlendirmelerinin genel itibariyle yerinde olduğu anlaşılmıştır. Zira Kamu İhale Genel Tebliğinin, 79.14 üncü maddesinde de ifade edildiği gibi işçilik hesaplama modülü sadece ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanmış olup mutlaka işçilik giderlerinin bu modül üzerinden belgelenmesi şart değildir. Ayrıca, başvuru sahibi tarafından sunulan Yayla Tarım Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından düzenlenen faturada, idarenin iddiasının aksine pirinç için (KDV Hariç) 2,35 TL birim fiyat öngörüldüğü, bunun da maliyet hesaplamalarına 2,45 TL olarak yansıtıldığı görülmüştür.

Bilindiği üzere, 05.12.2008 tarih ve 27075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5812 sayılı Kanununla, Kamu İhale Kanununda bir takım değişikliklere gidilmiştir. Bu çerçevede öngörülen değişikliklerden biri, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda yapılmış ve Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu ve ihale komisyonlarının belirlenen bu kriterleri esas almak zorunda oldukları hükme bağlanmıştır. Bu doğrultuda, 22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği ile aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde esas alınmak üzere yeni şekli kriterler kabul edilmiştir.

Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarıyla ilgili olarak, istekliler tarafından proforma fatura ile açıklama yapılması, yahut malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi gibi farklı durumlara özgü maliyet açıklamalarının ne şekilde yapılması ve hangi kriterler dahilinde değerlendirmesi gerektiğine ilişkin ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Aslında idare tarafından aşırı düşük teklifin yeterliliğine yönelik yapılan birçok tespit ve değerlendirme yerinde olmakla birlikte, özellikle sunulan faturalara yönelik değerlendirmenin anılan Tebliğin 79 uncu maddesi çerçevesinde yapılmasının gerektiği anlaşılmaktadır. Bu şekilde yapılacak bir değerlendirmede de, en bariz örneği ile başvuru sahibinin sunmuş olduğu faturaların, SMMM veya YMM onayı ve sunulan faturalarla ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneğinin eklenmesi gibi şekli şartları taşımadığı görülmektedir. Bu sebeple, başvuru sahibinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının yeni Tebliğ hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi halinde evleviyetle açıklamasının yeterli bulunmayacağı anlaşıldığından, idarenin yapmış olduğu değerlendirmenin netice itibari ile yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesinin 1 inci fıkrasında bir ihalede aşırı düşük tekliflerin tespit edilebilmesinin hangi etkenlere bağlı olduğu düzenlenmiştir. Buna göre, ihale komisyonlarının bir teklifin aşırı düşük olup olmadığının tespiti noktasında, ya “yaklaşık maliyeti” ya da “diğer teklifleri” esas alması ve teklifin söz konusu iki değerle karşılaştırılması neticesinde teklifin aşırı düşüklüğüne ilişkin bir sonuca ulaşması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Bu itibarla, aşırı düşük tekliflerin tespit edilebilmesi her ihalede farklılık gösterebilecek etkenlere bağlı olduğu bu sebeple de bir teklifin aşırı düşük olup olmadığının her ihale için ayrı ayrı değerlendirilmesi gereken bir husus olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 54.1 maddesinde; “ 1-3, 4-6, 7-12, ve 13 yaş üzeri gruplar için, bir kişiye verilecek bir günlük iki adet ara öğünlerin toplam bedeli, bir kişiye verilecek günlük kahvaltı bedelinden (bir adet ara öğün verilecek ise, ara öğünün bedeli kahvaltı bedelinin yarısını geçmeyecektir.), bir günlük iki adet ara öğünün toplamı ile bir günlük kahvaltı toplamı bedeli ise, bir kişiye verilecek olan bir öğün öğle yemeği ya da bir öğün akşam yemeği bedelinden fazla olmayacaktır. ” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik şartnamenin 1 inci maddesinde öğünlerin toplam adeti için;

“ Sabah Kahvaltısı 25.915

Kuşluk Ara Öğün 25.550

Öğlen Yemeği 51.069

İkindi Ara Öğün 25.550

Akşam Yemeği 25.915

Gece Öğünü 730”

şeklinde bir belirleme yapılmıştır. Anılan maddenin devamında ihale konusu işin, kuruluşta çalışan her bir personel için ve yatılı kalmakta olan korunmaya ve bakıma muhtaç her bir çocuk veya yetişkin için, günde 1 adet öğlen; nöbetçi amir ve yatılı kalmakta olanlar için 1 adet kahvaltı, 1 adet akşam yemeği ve yatılı kalmakta olanlar için ara öğünler olarak 1 adet kuşluk kahvaltısı, 1 adet ikindi kahvaltısı ve 7 yaştan küçükler için ilaveten 1 adet gece kahvaltısı pişirilmesi, hazırlanması, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi işi olduğu düzenlenmiştir.

Ayrıca idarenin bu durumu:

Yaş Grubu

Kahvaltı

Öğlen Yemeği

Akşam Yemeği

Ara Öğün

Toplam

Diyet

1

1

1

3

6

1-3

1

1

1

3

6

4-6

1

1

1

3

6

7-12

1

1

1

2

5

13 yaş üstü

1

1

1

2

5

Personel

1

1

Nöbetçi Personel

1

1

1

3

şeklinde bir tablo ile de belirttiği görülmüştür.

Bu çerçevede, kahvaltı, öğlen ve akşam yemeği ile ara öğünlerin birim fiyatlarının belirlenmesine yönelik öngörülmüş olan idari şartnamenin 54.1 inci maddesi, yemek hizmetinden yararlanacak tüm kişileri kapsamayıp yalnızca 1-3, 4-6, 7-12, ve 13 yaş üzeri gruplarına yönelik bir düzenleme niteliği taşımaktadır. Bu düzenleme uyarınca, yatılı kalan her bir çocuk ve yetişkinlere (1-3, 4-6, 7-12, ve 13 yaş üzeri gruplar) özgü öğün başına belirlenecek birim fiyatların yine öğünler esas alınarak bir oranlamaya tabi tutulduğu ve anılan gruba yönelik teklif birim fiyatların bu oranlama esas alınarak verilmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, idarenin ihale dokümanında öngördüğü düzenlemelerinden, bu hizmet alımında yatılı kalan çocuk ve yetişkinler dışında da, kuruluşta çalışan nöbetçi personel ve personele de yemek verileceği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, isteklilerin hem yatılı kalanlara hem de kuruluşta çalışan personele verilecek öğün miktarını göz önünde bulundurarak teklif birim maliyetlerini oluşturacakları açıktır. Ancak sadece kuruluşta çalışan (nöbetçi) personele verilecek günlük öğün miktarının, toplam günlük öğün miktarı içerisinde payının oldukça küçük olması, isteklilerin teklif birim maliyetlerini tespitte bu (nöbetçi) personel için öngörecekleri birim maliyetlerinin sınırlı bir etki göstermesine yol açacaktır.

Bu anlamda, istekliler tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvellerinde öngörülen birim maliyetler yatılı kalan çocuk ve yetişkinler (1-3, 4-6, 7-12, ve 13 yaş üzeri gruplar) ile kurumda çalışan personel sayısı esas alınarak hazırlanacaktır. Ancak şikayete konu hizmetten yararlananların çoğunluğunu yatılı kalan çocuk ve yetişkinlerin (1-3, 4-6, 7-12, ve 13 yaş üzeri gruplar) teşkil ediyor olmasının, birim fiyat teklif cetvelinde öngörülecek birim maliyetlerin belirlenmesinde daha etkin rol oynayacağı açıktır. Bu sebeple de belli bir sapma söz konusu olsa da isteklilerin teklif birim fiyat teklif cetvellerini hazırlarken idari şartnamenin 54.1 inci maddesinde öngörülen düzenlemeyi de göz önünde bulundurmaları gerekmektedir.

Dolayısıyla istekliler birim fiyat teklif cetvellerinde belirleyecekleri birim maliyetlerinin tespitinde, bir günlük iki adet ara öğünlerin toplam bedelinin bir kişiye verilecek günlük kahvaltı bedelinden fazla olmamasına ve aynı şekilde bir günlük iki adet ara öğünün toplamı ile bir günlük kahvaltı toplamı bedelinin ise bir kişiye verilecek bir öğün öğle yemeği ya da bir öğün akşam yemeği bedelinden fazla olmamasına özen göstermek zorundadırlar.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde ise; kuşluk ara öğün için 1,90 TL, ikindi kahvaltısı için 1,90 TL ve kahvaltı için ise 2,00 TL birim maliyet öngördüğü anlaşılmaktadır.**** Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin idari şartnamenin 54.1 inci maddesinde hükme bağlanan ve iki adet ara öğünlerin toplam bedelinin günlük kahvaltı bedelinden fazla olamayacağına ilişkin ilk şartı bile sağlamadığının açık olduğu, bu sebeple de ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirilme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.__

4. Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “Personel Durumuna İlişkin Belgeler” başlıklı 7.5.1.1 inci maddesinde,

“ İstekliler söz konusu mamul yemek hizmet işini

_ 1 aşçı (Diplomalı veya bonservisli)_

_ 2 aşçı yardımcısı (Diplomalı veya bonservisli)_

_ 3 servis elemanı_

_ 2 temizlik elemanı olarak toplamda 8 kişi olarak gerçekleştirilecektir._

__

_ Söz konusu personeller dışında firmanın kendi bünyesinde çalıştırdığı 1 diyetisyen veya gıda mühendisi sorumlu yönetici olarak kuruluş müdürlüğümüze bildirilecektir. Söz konusu diyetisyen veya gıda mühendisi ihale tarihinden önce işe alınmış ve ihale tarihi itibariyle isteklinin bünyesinde çalışıyor olması zorunludur. _

__

_ Bu kişiye ait çalıştığına dair noterden yapılmış iş sözleşmesi ve noterden tasdikli diploma suretinin teklif ekinde verilmesi zorunludur._” düzenlemesine yer verilmiştir.****

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ve aynı şekilde Kamu İhale Genel Tebliğinin 66 ncı maddesinde, hizmet alımı ihalelerinde ihale konusu işin niteliğinin esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve niteliklerinin dokümanda belirtileceği ancak idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemeyeceği ifade edilmiştir. Ayrıca anılan maddelerin devamında, çalıştırılacak personellerin nitelikleri ve deneyim süresi ile bunları tevsik edecek belgelere ilişkin düzenlemelerin teknik şartnamede yapılacağı, asgari deneyim süresi öngörülmesi halinde bu sürenin 1 yıldan az 5 yıldan fazla olmamak üzere idare tarafından belirleneceği, deneyim süresinin mezuniyet tarihini esas alınarak mezuniyete ilişkin belge ile tevsik edileceği ancak personelin niteliğini ve deneyim süresini gösteren belgelerin sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Buna karşın, idari şartnamenin şikayete konu düzenlemesinde, yalnızca diyetisyen veya gıda mühendisi sorumlu yöneticinin bildirilmesinin bir yeterlik kriteri olarak belirlendiği ve aynı zamanda bu personelin ihale tarihinden önce işe alınmış, ihale tarihi itibari ile isteklinin bünyesinde çalışıyor olması ve bunları tevsiken noter tasdikli iş sözleşmesi ve diplomanın sunulmasının şart koşulduğu görülmektedir.

Bu durumun yukarıda değinilen kamu ihale mevzuatı hükümlerine aykırılık teşkil ettiği açık olmakla birlikte, tüm isteklilerce ihale dokümanın içeriğinin okunup kabul edildiğinin beyan edildiği ve tekliflerini de buna göre vermiş oldukları dikkate alındığında artık ihale dokümanının tüm istekliler açısından bağlayıcı nitelik kazandığı anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin de, İsa Gökçek isimli şahsı sorumlu yöneticisi olarak idareye bildirdiği ve anılan şahsa ilişkin geçici mezuniyet belgesini, noter tasdikli sorumlu yönetici sözleşmesini ve ilgili adına prim ödendiğini gösterir belgeleri sunduğu görülmüştür.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyasında sunduğu belgelerden idari şartnamenin 7.5.1.1 inci maddesinde istenilen kriterleri sağladığı anlaşıldığından bu yönüyle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Eşit Muamele İlkesinin İhlal Edilip Edilmediği Yönünden:

En avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Sardunya Hazır Yemek Üretim ve Hiz. A.Ş. tarafından sunulan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, kuşluk ara öğün için 1,75 TL, ikindi kahvaltısı için 2,25 TL, sabah kahvaltısı için 2,25 TL, öğle veya akşam yemeği için 5,45 TL birim fiyat öngördüğü anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, iki adet ara öğünlerin toplam bedelinin günlük kahvaltı bedelinden fazla olamayacağına ve aynı şekilde 2 adet ara öğün ve kahvaltı toplam bedelinin bir öğle yahut akşam yemeği bedelinden fazla olamayacağına yönelik idari şartnamenin 54.1 maddesinde hükme bağlanan yeterlik kriterinin anılan istekli tarafından da sağlanamadığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, şikayete konu ihalede geçerli teklif kalmadığından ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.