KİK Kararı: 2010/UH.I-106

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/003
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 11.01.2010
Karar No : 2010/UH.I-106
BAŞVURU SAHİBİ:
Serhat Tabldot Temz. Teks. İnş. Hay. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., İstasyon Caddesi Toplu İşhanı No:17 K.1 MUŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Arifiye Çocuk Yuvası Müdürlüğü, Cumhuriyet Mah. Atatürk Cad. No:395 54580 Arifiye/SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/159715 İhale Kayıt Numaralı "Firma Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.01.2010 tarih ve I.H.28.66.0198/2009-52E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Arifiye Çocuk Yuvası Müdürlüğü tarafından 07.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Firma Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Serhat Tabldot Temz. Teks. İnş. Hay. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin 17.12.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.12.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.12.2009 tarih ve 25523 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın, ihalenin teklifi aşırı düşük olan istekli üzerinde bırakıldığı,

2. İdari şartnamenin 54.1 inci maddesinde belirtilen şarta uymayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3. Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.3 üncü maddesi uyarınca idare tarafından ihale dokümanında çalışacak olan personelin sayısı ve haftalık çalışma saatlerinin tamamı idarede belirlenmiş olduğundan, yaklaşık maliyete işçilik giderinin dahil edilmesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerin de açıklamalarına işçilik giderini dahil etmeleri gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.3 üncü maddesinde, malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ve benzeri hizmetlerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyeceği açıklaması yapılmış ve aynı Tebliğin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin 79 uncu maddesinde de, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine yönelik olarak asgari işçilik maliyeti hesaplanmasına dayalı bir uygulama öngörülmüş, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için ise sorgulama yapılması halinde uygulanacak sorgulama kriterlerine yer verilmekle birlikte hangi isteklilerin sorgulamaya tabi tutulacağına ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır. Bu itibarla, yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında ihale komisyonlarınca, idarece hesaplanan yaklaşık maliyet ve verilen diğer teklifler göz önünde bulundurularak teklifi aşırı düşük olan istekli bulunup bulunmadığına karar verilmesi gerekmektedir.

Yapılan inceleme neticesinde; idari şartnamenin 2.1 inci maddesine göre adı “Firma mutfağında yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmeti” olan söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı ve yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda teklifi aşırı düşük olan isteklilerin tespiti ve bu tekliflerin değerlendirilmesi hususunda yetki ve sorumluluğun ihale komisyonu üzerinde bulunduğu dikkate alındığında, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup, bu nedenle başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak: Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 54.1 inci maddesine ait 48 nolu dipnotun birinci paragrafında; “ İdareler, bu şartnamede düzenlenmeyen ve işin özelliğine göre idarelerce düzenlenmesine gerek duyulan hususlarda, ihale konusu hizmet işinin gereklerini de dikkate alarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla bu başlık altında, maddeler halinde başka düzenlemeler yaparak bu bölüme ekleyebilirler.” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu ihaleye ait idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı 54.1 inci maddesinde; “ 7-12 yaş için, bir kişiye verilecek bir günlük bir adet ara öğün bedeli, bir kişiye verilecek günlük kahvaltı bedelinin yarısını geçmeyecektir. Bir adet ara öğünün bedeli ile bir günlük kahvaltı bedeli ise, bir kişiye verilecek olan bir öğün öğle yemeği ya da bir öğün akşam yemeği bedelinden fazla olmayacaktır.” düzenlemesine yer verildiği,

İhale dokümanında isteklilere verilen birim fiyat teklif cetvelinin de;

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Sabah Kahvaltısı (7-12 Yaş) 3 çeşit

Tabldot

25.000

2

Öğle Yemeği (7-12 Yaş) 3 çeşit

Tabldot

35.000

3

Akşam Yemeği (7-12 Yaş) 3 çeşit

Tabldot

25.000

4

Ara Öğün (7-12 Yaş) 2 çeşit

Tabldot

25.000

5

Şirket Personeli Kahvaltısı (3 çeşit)

Tabldot

1.000

6

Şirket Personeli Ana Öğün (3 çeşit)

Tabldot

6.000

TOPLAM TUTAR (K.D.V. Hariç)

Şeklinde düzenlendiği tespit edilmiştir.

Anılan idari şartname düzenlemesine göre, istekliler tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvellerinin, 4 üncü kalem ara öğün birim fiyatının 1 inci kalem sabah kahvaltısı birim fiyatının yarısını, 1 inci kalem sabah kahvaltısı birim fiyatının ise 2 nci kalem öğle yemeği yahut 3 üncü kalem akşam yemeği birim fiyatını geçmeyecek şekilde oluşturularak teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.

Bu itibarla, 7-12 yaş grubuna ait ilgili kalemlere ilişkin olarak ihaleye teklif sunan isteklilerin birim fiyat teklif cetvellerinde yer alan birim fiyatların TL olarak;

Ara öğün

Kahvaltı

Öğle

Akşam

Kahvaltı / 2

Özel Fırat Yemekçilik Eğitim Sanayi ve Tic. A.Ş.

1,00

1,50

2,60

2,60

0,75

Sakarya Elit Yemek Gıda Temizlik Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.

1,60

1,45

2,70

2,70

0,73

Adem Yemekçilik Üretim Tesisleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

1,49

1,67

2,69

2,69

0,84

Serhat Tabldot Tem. Teks. İnş. Hay. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

0,95

1,90

2,95

2,95

0,95

Manavoğlu Yemekçilik Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

0,80

0,95

2,70

2,70

0,48

Tevazu Yemek ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

---

---

---

---

---

Şeklinde sunulmuş olduğu tespit edilmiş olup, 1 inci kalem sabah kahvaltısı birim fiyatının 2 nci kalem öğle yemeği yahut 3 üncü kalem akşam yemeği birim fiyatını geçmemesi şartının bütün istekliler tarafından sağlandığı ancak 4 üncü kalem ara öğün birim fiyatının 1 inci kalem sabah kahvaltısı birim fiyatının yarısını geçmemesi şartının yalnızca başvuru sahibi Serhat Tabldot Tem. Teks. İnş. Hay. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sağlandığı görüldüğünden başvuru sahibi dışında kalan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ancak, Manavoğlu Yemekçilik Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklifin geçici teminat mektubu geçerlilik süresinin yeterli olmadığı gerekçesiyle ve Tevazu Yemek ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklifin de teklif zarfı üzerinde idarenin açık adresi yazılmamış olduğu gerekçesiyle ihale komisyonunca değerlendirme dışı bırakılmış olduğu tespit edildiğinden yukarıda belirtilen hususların bu istekliler açısından sonuca etkisi bulunmamaktadır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak: İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin onuncu fıkrasında; “ İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise; “ İhale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden incelenir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusunda bu iddiaya yer verilmemiş olduğu tespit edildiğinden, anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca başvuru sahibinin söz konusu iddiasının reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Özel Fırat Yemekçilik Eğitim Sanayi ve Tic. A.Ş., Sakarya Elit Yemek Gıda Temizlik Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ve Adem Yemekçilik Üretim Tesisleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından sunulan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin 1. iddiasına ilişkin olarak; “ Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın, ihalenin teklifi aşırı düşük olan istekli üzerinde bırakıldığı ” iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 38. maddesi uyarınca; ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37. maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4. maddesinde; ihale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama isteneceği, istekliler tarafından yapılan açıklamalara ilişkin belgelerin değerlendirilerek karar verileceği, idarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmesi gerektiği, 79.5. maddesinde; isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanacağı, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Kanun ve Tebliğ’de yer alan açıklamadan, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflerle kıyaslandığında aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin, reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, anılan mevzuat hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak, isteklilerden teklif bileşenleri ile ilgili açıklama talebinde bulunulacağı ve bu açıklamalarını belgeye dayandıracakları, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin olarak isteklilerce yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirilmesi sonucunda, ihale konusu işin yapılabilmesi çerçevesinde yeterli görülen isteklilerin tekliflerinin kabul edileceği, bu nedenle Kamu İhale Mevzuatının, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi konusunda, kamu hizmetinin idari ve mali gereklerine aykırı kullanılmamak koşuluyla idareye takdir yetkisi verdiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede, ihale konusu işin adının; “ Firma Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmeti ” olduğu, yaklaşık maliyetin 320.600,00 TL olarak belirlendiği, 6 adet ihale dokümanı satın alındığı ve bir teşekkür mektubu olmak üzere 6 istekli tarafından teklif zarfı sunulduğu ve 5 istekli tarafından parasal tutar içeren teklif verildiği, ihalenin 222.600,00 TL fiyat teklifinde bulunan isteklinin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Anılan Kanun hükmü gereğince, idareler tarafından tekliflerin değerlendirilmesinde; İsteklilerce sunulan tekliflerin birbiri ile ve yaklaşık maliyetle kıyaslanarak teklifi aşırı düşük olanların belirleneceği hüküm altına alınmış olup, bu belirleme yapılırken ihale konusu işin niteliği ve niceliği konusunda herhangi bir belirlemeye gidilmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, İhale üzerinde bırakılan istekli dahil beş istekli tarafından sunulan teklif tutarlarının idarece belirlenen yaklaşık maliyetin altında olduğu anlaşıldığından, ihale konusu yemek hizmetinin verileceği yerin “** çocuk yuvası** ” olması hususunun da dikkate alınarak, verilecek yemeğin kalitesi açısından, teknik şartnamede belirtilen hususları karşılayıp karşılamadığı hususlarında, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede, Kurul kararındaki tespitlere ve sonuca katılmakla beraber, başvuru sahibinin 1. iddiasına ilişkin olarak, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği yönündeki düşüncemle, “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılıyorum.

** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi**