KİK Kararı: 2010/UH.I-101

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2010/003
Gündem No : 50
Karar Tarihi : 11.01.2010
Karar No : 2010/UH.I-101
BAŞVURU SAHİBİ:
Okan Ergun (Ç Y B Haşere İlaçlama Temizlik), Tepebağ Mahallesi 10.Sokak No:62 Seyhan/ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası A.Ş. Adana Şubesi, Abidinpaşa Cad. 31 - 01010 Seyhan/ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/160642 İhale Kayıt Numaralı "Tcmb Adana Şb.Hiz.Bin.Ve Boş Loj.Da.,mis. Depo ve Diğ.Alan.Tem.İlaç.Eşya Taş.,yük.Ve Boş.Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.01.2010 tarih ve I.H.28.29.0255/2009-20E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası A.Ş. Adana Şubesi tarafından 02.12.2009 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “TCMB Adana Şubesi Hizmet Binası ve Lojman Dairelerinden Boş Olanları ile Misafirhanelerin, Depo ve Diğer Alanların Temizlenmesi İlaçlanması, Bina İçinde veya Binalar Arasında Eşya Taşınması, Yüklenmesi ve Boşaltılması Hizmetlerinin Temini” ihalesine ilişkin olarak ÇYB Haşere İlaçlama Temizlik Okan Ergun tarafından 14.12.2009 tarihinde yapılan şikayet başvurusunun, idarenin 17.12.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi tarafından 23.12.2009 tarih ve 25331 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu teklif fiyatının işin gerçekleştirilmesi için gerekli olan asgari maliyetleri karşılamadığı, dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İdare tarafından ilaçlama bedeli ve binalar arası eşya taşıma nakliye bedelinin maliyete dahil edilmediği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İncelenen ihalenin, pazarlık usulü (4734 sayılı Kanunun 21/f maddesi) ile gerçekleştirilen bir ihale olduğu, ihale konusu olan işin; 1 yıl süreli (01.01.2010 – 31.12.2010 tarihleri arası), toplam 4 kişi ile gerçekleştirilecek personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olduğu, idari şartnamenin 25 inci maddesinde; çalıştırılacak 4 personele ödenecek yasal ücretin yanında 4 günlük resmi tatil çalışma ücreti ödeneceğine, idarenin yemekhanesinden karşılanacak yemek bedeli için ayni olarak 22 günlük kişi başı aylık 80 TL öngörüleceğine, yol bedeli için 22 günlük çift yönlü mutat taşıt bileti karşılığı ayni yol bedeli öngörüleceğine, detayları teknik şartnamede belirtilen giyecek, temizlik ve ilaçlama malzemesi bedellerinin teklif fiyata dahil edileceğine ilişkin düzenlemelere yer verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde; belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesinin yapılacağı, ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine uymayan, teklifleri ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olmayan ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

İncelenen ihalede, idare tarafından, ihaleye teklif veren üç istekliden birinin teklifinin geçici teminat sunulmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli iki tekliften birini sunan ve teklif fiyatı yaklaşık maliyete ve diğer teklife göre aşırı düşük olduğu belirlenen Ocak İnşaat Tem. Med. San. Tic. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “...

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret,

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere yer verilmesi gerekmektedir.

...

79.5.9. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler toplamını karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

...” açıklaması yer almaktadır.

İncelenen ihalede, idari şartnamenin 25 inci maddesinde yer verilen teklif fiyata dahil masraflar ile anılan tebliğ açıklamaları dikkate alınarak yapılan hesaplamada isteklilerce teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti tutarı giyim maliyeti hariç 48.040.64**** TL olarak hesaplanmıştır.(Taşıt bileti günlük ücreti için Adana Büyükşehir Belediyesinin belirlemiş olduğu akıllı kart otobüs bileti ücreti KDV hariç olarak hesaba katılmıştır.)

Diğer yandan, idarece toplam kişi başı giyim maliyeti olarak belirlenen 200 TL’nin işçilik hesaplama modülüne eklenmesi ile hesaplanan teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti olan 48.864,32 TL ile idare tarafından temizlik ve ilaçlama malzemesi bedeli olarak öngörülen 4.119,25 TL’nin toplamından oluşan 52.983,57 TL tutarındaki karsız yaklaşık maliyetten daha düşük teklif sunan Ocak İnşaat Tem. Med. San. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Nitekim, aktarılan Kanun hükümleri ve yapılan hesaplamalara uygun olarak, idare tarafından, teklifi geçerli olan ve teklif fiyatı aşırı düşük bulunan Ocak İnşaat Tem. Med. San. Tic. Ltd. Şti.’ye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, söz konusu istekli tarafından 07-08.12.2009 tarihlerinde idare kayıtlarına alındığı anlaşılan belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “...

79.5. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.5.1. İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır.

79.5.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

79.5.3. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

79.5.4. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

79.5.5. İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

79.5.6. Verilecek hizmetin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; hizmetin verilme yöntemi ve kullanılacak teknolojinin, hizmet işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

79.5.7. Seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

79.5.8. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınabilir.

79.5.9. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderler toplamını karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

...” açıklaması bulunmaktadır.

İhale işlem dosyasının ilgili kısımları üzerinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevabın incelenmesi sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale dokümanında cins, sayı ve özellikleri belirtilen giyim malzemesi için kişi başı 3,00 TL, temizlik malzemesi için toplam 1.187,00 TL maliyet öngördüğü, söz konusu giyim ve temizlik malzemeleri için kendi firmalarınca hazırlanmış bir fatura örneğini sunduğu, ancak anılan Tebliğ açıklaması gereğince, kendi ürettiği söz konusu malzemeler için, tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait maliyet tespit raporunu sunmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, ilaçlama malzeme bedeli için Kupa Veterinerlik isimli bir firmadan alınmış fatura örneğinin sunulduğu, ancak anılan Tebliğ açıklaması gereğince, fatura örneğini düzenleyen söz konusu firmanın onaylı birim ortalama maliyetinin, alıma konu malın onaylı alış ve satış faturalarının, söz konusu firma imalatçı ise; onaylı birim maliyet cetvelinin sunulmadığı belirlenmiştir.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan Ocak İnşaat Tem. Med. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak belgelendirilemediği anlaşıldığından söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, idare tarafından ilaçlama malzemesi maliyeti için bir bedel öngörüldüğü ve bu bedelin yaklaşık maliyet hesabına dahil edildiği tespit edilmiştir.

Diğer yandan, ihale konusu işe ilişkin bilgilerin verildiği idari şartnamenin 2 nci maddesinde; bina içinde veya binalar arasında eşya taşınması, yüklenmesi ve boşaltılması hizmetlerinin de ihale konusu iş kapsamında yüklenici tarafından gerçekleştirileceği belirtilmiştir.

İdari şartnamenin, teklif fiyata dahil masrafların belirtildiği 25 inci maddesinde; eşya taşınması, yüklenmesi ve boşaltılması hizmetlerine ilişkin giderlerin belirtilmediği, ayrıca teknik şartnamede; eşya taşınması, yüklenmesi ve boşaltılması hizmetlerinin gerçekleştirilmesi için gerekli olan araç, makine veya ekipmana yer verilmediği tespit edilmiştir.

İhale dokümanındaki bu düzenlemelerden, söz konusu hizmette yalnızca personelin çalışacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, istekliler tarafından söz konusu hizmetler için ayrıca bir bedel öngörülmemesi gerekmektedir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Ocak İnşaat Tem. Med. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.