KİK Kararı: 2009/UY.III-2460

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/073
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 05.10.2009
Karar No : 2009/UY.III-2460
BAŞVURU SAHİBİ:
Metron Yapı ve Proje Taah. Tic. A.Ş., Ceyhun Atıf Kansu Caddesi 56.Sokak Ata Apt. No:16/8 06520 Balgat ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Amasya İl Özel İdaresi, İhsaniye Mah Samsun Cad Cülüstepe Mevkii AMASYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/45982 İhale Kayıt Numaralı "Amasya Ruhi Tingiz Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hast.,20 Ünitelik Ağız ve Diş Sağlık Merkezi ile İl Sağlık Müdürlüğü Binası Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.09.2009 tarih ve III.Y.17.79.0075/2009-33E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Amasya İl Özel İdaresi tarafından 25.05.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Amasya Ruhi Tingiz Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hast., 20 Ünitelik Ağız ve Diş Sağlık Merkezi İle İl Sağlık Müdürlüğü Binası Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Metron Yapı ve Proje Taah. Tic. A.Ş.’nin 07.08.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 14.08.2009 tarihli yazısı ile reddi / başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 27.08.2009 tarih ve 19627 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.08.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde, ihalenin en düşük teklif üzerine bırakıldığı, kendi tekliflerinin sınır değerin üzerindeki ilk teklif olduğu ve ihale konusu işin teklif ettikleri fiyattan daha düşük fiyata yapılmasının mümkün olmadığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan tekliflerle ilgili olarak, idareye yapmış oldukları şikayet başvurusunun incelenmeden reddedildiği, bu nedenle aşırı düşük teklif durumunda kalan tekliflere ilişkin olarak;

1-İşin ihale şartnamelerine göre inşaatta bulundurulması istenilen teknik personel maliyetlerinin belirtilip belirtilmediği, belirtildi ise gerçekçi rakamlar olup olmadığı,

2-Gerekli SSK, vergi, KİK payı, all risk sigorta bedeli, şantiye kurulması maliyetlerinin dikkate alınıp alınmadığı,

3-Başta beton, sıva, tesviye ve şap olmak üzere çimento harçlı imalatlardan yerel olarak temin edilmesi gereken malzemelerin fiyatlarının gerçekçi olup olmadığı,

4-Amasya dışından temin edilmesi gereken ve nakliye bedeli ödenmesi gereken malzemeler için gerçek nakliye mesafelerine göre değerlendirme yapılıp yapılmadığı,

5-İmalat kalemlerinin analizlerdeki işçilik bedellerinin 30.12.2008 tarih ve 27096 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan asgari ücret bedellerine uygun olup olmadığı,

6-İmalat kalemlerinin analizlerinde, özellikle 23.014, 23.015 başta olmak üzere tüm analizlerdeki usta ve işçi çalışma saatlerinin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının bu kalemlere ilişkin analizlerine uyup uymadığı, uygun değilse bunun bir açıklamasının bulunup bulunmadığı,

7- Aşırı düşük teklif kapsamında verilen savunmalardaki özellikle demir, beton, çatı kaplamaları ve dış cephe kaplamaları ile ilgili imalatlar başta olmak üzere tüm imalat miktarlarının; idarenin yapı yaklaşık maliyetinde öngördüğü iş kalemlerine ait miktarlarla uyumlu olup olmadığı,

8- Analizleri oluşturan fiyat bileşenlerinin tamamının proforma tekliflerle belgelendirilmiş olup olmadıkları, eğer belgelendirilmiş ise tekliflerinde, teklifi veren tüzel veya gerçek kişilere ait adres, telefon, vergi no ve vergi dairesi gibi bilgilerin olup olmadığı,

9- Analizleri oluşturan fiyat bileşenlerinin tamamı için Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31 inci maddesine uygun olarak proforma tekliflerin asılları veya yetkili makam tarafından onaylı örnekleri ile belgelendirilip belgelendirilmediği hususlarının incelenmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusunda da aynı hususlara yer verildiği, idarenin cevabında, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif hesabının yapıldığı ve firmalardan aşırı düşük teklifleri için bilgilendirme talep edildiği ve firmalardan alınan açıklamaların komisyonca incelenip kabul edildiği, bu nedenle itirazın yerinde bulunmadığının belirtildiği,

İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin, Kurum incelemesine ilişkin “ Başvuru üzerine yapılacak işlemler ” başlıklı 15 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, Kuruma yapılan başvuruların, 16 ncı maddesinde çerçevesinde inceleneceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Yönetmeliğini _“Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler “ _başlıklı 16 ıncı maddesinde;

“ (1) Başvurular öncelikle;

_ a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,_

_ b) Başvuru ehliyeti,_

_ c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,_

_ ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,_

_ d) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarasının belirtilip belirtilmediği,_

_ e) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği,_

_ f) İdareye başvuru tarihi ile varsa idarenin cevabının başvuru sahibine bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, _

_ g) İdare tarafından şikayet üzerine alınan karar başvuru sahibine bildirilmiş ise bu kararın bir örneğinin eklenilip eklenilmediği,_

_ ğ) Başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı,_

_ h) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı, _

_ ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,_

_ yönlerinden sırasıyla incelenir.”_ hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer aldığı üzere, başvuru sahibinin idareye ve Kuruma yapmış olduğu şikayet başvurularında, kendisinin hangi sebeple, ne şekilde hak kaybına uğradığı, söz konusu ihalede, hangi konuda mevzuata aykırı işlemler yapıldığı konusunda somut bir iddiasının bulunmadığı, delillerinin ortaya konmadığı, bu haliyle aşırı düşük tekliflere ilişkin sunulan açıklamaların tümünün yeniden incelenmesi şeklinde bir talebinin olduğu görülmektedir.

Anılan Yönetmeliğin aktarılan hükümlerinden, Kuruma yapılacak bir başvurunun itirazen şikayet başvurusu niteliğinde olabilmesi için, idarenin hukuka aykırı bir işlemi sonucu bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklinin, Kanun hükümlerine uygun olmadığı ve düzeltilmesi istenilen durumların somut olarak ve delileri ile bildirilmesi kaydıyla Kuruma başvuruda bulunması gerekmektedir.

Başvuru sahibinin, yukarıda belirtildiği şekliyle somut bir itirazen şikayet başvurusunda bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açılanan nedenlerle;

Başvurunun reddine

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibi tarafından “ idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde, ihalenin en düşük teklif üzerine bırakıldığı, kendi tekliflerinin sınır değerin üzerindeki ilk teklif olduğu ve ihale konusu işin teklif ettikleri fiyattan daha düşük fiyata yapılmasının mümkün olmadığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan tekliflerle ilgili olarak, idareye yapmış oldukları şikayet başvurusunun incelenmeden reddedildiği, bu nedenle aşırı düşük teklif durumunda kalan tekliflere ilişkin olarak;

_ 1-İşin ihale şartnamelerine göre inşaatta bulundurulması istenilen teknik personel maliyetlerinin belirtilip belirtilmediği, belirtildi ise gerçekçi rakamlar olup olmadığı,_

_ 2-Gerekli SSK, vergi, KİK payı, all risk sigorta bedeli, şantiye kurulması maliyetlerinin dikkate alınıp alınmadığı,_

_ 3-Başta beton, sıva, tesviye ve şap olmak üzere çimento harçlı imalatlardan yerel olarak temin edilmesi gereken malzemelerin fiyatlarının gerçekçi olup olmadığı,_

_ 4-Amasya dışından temin edilmesi gereken ve nakliye bedeli ödenmesi gereken malzemeler için gerçek nakliye mesafelerine göre değerlendirme yapılıp yapılmadığı,_

_ 5-İmalat kalemlerinin analizlerdeki işçilik bedellerinin 30.12.2008 tarih ve 27096 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan asgari ücret bedellerine uygun olup olmadığı,_

_ 6-İmalat kalemlerinin analizlerinde, özellikle 23.014, 23.015 başta olmak üzere tüm analizlerdeki usta ve işçi çalışma saatlerinin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının bu kalemlere ilişkin analizlerine uyup uymadığı, uygun değilse bunun bir açıklamasının bulunup bulunmadığı,_

_ 7- Aşırı düşük teklif kapsamında verilen savunmalardaki özellikle demir, beton, çatı kaplamaları ve dış cephe kaplamaları ile ilgili imalatlar başta olmak üzere tüm imalat miktarlarının; idarenin yapı yaklaşık maliyetinde öngördüğü iş kalemlerine ait miktarlarla uyumlu olup olmadığı,_

_ 8- Analizleri oluşturan fiyat bileşenlerinin tamamının proforma tekliflerle belgelendirilmiş olup olmadıkları, eğer belgelendirilmiş ise tekliflerinde, teklifi veren tüzel veya gerçek kişilere ait adres, telefon, vergi no ve vergi dairesi gibi bilgilerin olup olmadığı,_

_ 9- Analizleri oluşturan fiyat bileşenlerinin tamamı için Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31 inci maddesine uygun olarak proforma tekliflerin asılları veya yetkili makam tarafından onaylı örnekleri ile belgelendirilip belgelendirilmediği hususlarının incelenmesi gerektiği_,” iddialarına ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Kurul çoğunluğunca; İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16 ncı maddesi hükmü uyarınca;_“… Kuruma yapılacak bir başvurunun itirazen şikayet başvurusu niteliğinde olabilmesi için, idarenin hukuka aykırı bir işlemi sonucu bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklinin, Kanun hükümlerine uygun olmadığı ve düzeltilmesi istenilen durumların somut olarak ve delileri ile bildirilmesi kaydıyla Kuruma başvuruda bulunması gerekmektedir. _

_ Başvuru sahibinin, yukarıda belirtildiği şekliyle somut bir itirazen şikayet başvurusunda bulunmadığı, …" _gerekçe gösterilerek, anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi hükmü, “ Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği, yönlerinden sırasıyla incelenir.” gerekçesiyle “ başvurunun reddine " karar verilmiştir.

1-) Usul açısından;

Anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası, “ Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelemesine geçilir.” hükmü uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Kanun hükmü ve anılan Yönetmelik ile ilgili mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından, itirazen şikâyet başvurusunun esasının incelemesine geçilmesi gerektiğinden, anılan çoğunluk kararına katılmıyorum.

2-İşin esası açısından ise;

İdari şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.1 maddesinde; “ İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir : … ğ) Teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli.” düzenlemesi mevcuttur.

İhale konusu işin adının, “ Amasya Ruhi Tingiz Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastahanesinin, 20 Ünitelik Ağız ve Diş Sağlık Merkezi İle İl Sağlık Müdürlüğü Binası Yapımı” olduğu, yaklaşık maliyetin 2008 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatları esas alınarak toplam 18.028.101,59 TL olarak belirlendiği, 17 adet ihale dokümanı satın alındığı, 12 isteklinin teklif verdiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonu tarafından tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda; geçerli olduğu tespit edilen 8 adet teklif üzerinden yapılan hesaplamada, teklif fiyatı ihale komisyonunca belirlenen sınır değerin altında kalan beş adet teklifle ilgili olarak, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi hükmü gereğince, herhangi bir bileşen öngörülmeden genel bir ifade ile “ bu düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamaların belgeleriyle birlikte” s unulmasının istenildiği,

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden, tekliflerine ilişkin olarak açıklamalarını sunan dört isteklinin, açıklamaları üzerinden yapılan değerlendirme neticesinde, sunulan açıklamaların tümünün idarece uygun görüldüğü ve en düşük teklifi sunan istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

_ “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü mevcuttur.

Anılan Kanun hükmü uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklamada bulunan istekliler tarafından elektrik ve mekanik tesisatlarının genellikle isteklilerce liste şeklinde proforma faturalarının alındığı, bu kalemlerde analiz sunulmadığı ve söz konusu iş kalemlerinin miktarlarının proje üzerinden hesaplanmasının daha kolay olduğu düşünülerek inşaat işlerine ilişkin iş kalemleri üzerinden inceleme yapılmıştır.

A-) İdarece ihale üzerinde bırakılan Yüzey Yapı Üretim Tic. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu açıklamalar incelendiğinde, söz konusu isteklinin işin yapımı sırasında ihtiyaç duyacağı iş makineleri, makine ekipmanları, şantiye binaları ve işçi çadırları gibi demirbaşların kendi malı olduğu, bu nedenle bunlarla ilgi harcama olmayacağı, hali hazırda Amasya Üniversitesi Rektörlük Binası ve İdari Binası’nın yapımı işini üstlenmiş oldukları ve inşaatına başlamış olduklarından şantiye ekip ve ekipmanlarının iş mahallinde olduğu ve bu durumun şantiye mobilizasyon giderlerinin çok aşağıya çekeceği ve avantaj sağlayacağı belirtilmiş olup ekinde, halen yapımı devam eden Amasya Üniversitesi Rektörlük Binası ve İdari Binası işine ilişkin sözleşmenin bir örneğinin bulunduğu, icmal sayfasında ise, inşaat, tesisat, elektrik, SSK payı, damga vergisi, karar pulu, kik payı, kesin teminat masrafı, muhtasar, müteahhitlik karı ve genel giderler için ön görülen fiyatların belirtildiği, ihale konusu işe ait iş kalemlerine ilişkin metrajlar, analizler, proforma faturalar, demirbaşlara ilişkin faturalar olduğu görülmüştür.

İdareden temin edilen belgelerden, inşaat işleri için sunulan açıklamalarda sunulan hesap cetvelleri, analizler ve proforma faturalar incelendiğinde, söz konusu isteklinin bazı proforma faturaları, iş kaleminin imalatını ya da malzeme ve montajını içerir şekilde aldığı ve analizlere direkt olarak proforma faturada teklif edilen fiyatı aktardığı bu haliyle sunulan analizlerin analiz tekniğine uygun olmadığı, bazı iş kalemlerinde ise analizde belirttiği malzeme bedellerinin proforma fatura ile tevsik edilmediği görülmüştür. Örneğin; Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyat Rayiçlerinde 2009 yılı fiyatı 9,70 TL/kg olan Isı Yalıtımlı Alüminyum Profilin analizlerde 7.00 TL/kg olarak gösterildiği, bu fiyatın tevsik edilmediği, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyat Rayiçlerinde 2009 yılı fiyatı 20,00 TL/m2 olan Granit Seramiğin analizlerde 8.00 TL/m2 olarak gösterildiği, bu fiyatın tevsik edilmediği, aynı şekilde, alçı harcı, sentetik boya, hazır sıva tuğla gibi malzemelerin ve çam kereste fiyatının 21.011 poz nolu Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyat Rayiçlerinde 2009 yılı fiyatlarından oldukça düşük olduğu ve tevsik edilmediği görülmüştür.

Bununla birlikte kalıp, iskele ve kapı imalatlarında kullanılan çam kereste için analizlerde, 21.011 Poz Nolu iş kaleminde 192,20 TL/m3, 21.054 Poz Nolu iş kaleminde 180,00 TL/m3, 21.066 Poz Nolu iş kaleminde 500,00 TL/m3, 21.067 Poz Nolu iş kaleminde 370,00 TL/m3, 22.009 Poz Nolu iş kaleminde 200,00/m3 şeklinde değişik fiyatlar ön görüldüğü ve bu fiyatları tevsik eder bir belge sunulmadığı, söz konusu kereste fiyatının Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyat Rayiçlerinde 2009 yılı fiyatlarında 550,00TL/m3 olduğu görülmüştür.

Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan Yüzey Yapı Üretim Tic. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu analizlerde, usta için ön gördüğü saat ücretinin 3,00 TL, düz işçi için saat ücretinin ise 2,00 TL olduğu, söz konusu ücretlerin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyat Rayiçlerinde 2009 yılı için usta saat ücretlerinin 4,85 TL, düz işçi için 3,30 TL olduğu ve teklif verecek isteklilerce iş kalemlerine ilişkin analizleri hazırlarken söz konusu fiyatların esas alınması gerektiği ve bu haliyle uygun olmadığı belirlenmiştir.

İdarenin yaklaşık maliyeti ile Yüzey Yapı Üretim Tic. Ltd. Şti’nin teklifinde yer alan miktarlar açısından bazı iş kalemlerinde yapılan karşılaştırmada,

İş kaleminin adı

İdarenin yaklaşık maliyetindeki miktarlar(3 bina dahil)

Yüzey Yapı Üretim Tic. Ltd. Şti’.’nin teklifinde yer alan miktarlar(3 bina dahil)

BS25 Betonarme betonu

6.834,05 m3

5.592,00 m3

Hafif gaz beton bloklarla (15 cm) duvar yapılması

10.362,55 m2

7.120,00 m2

Ahşap kalıp yapılması

35.094,44 m2

21.000,00 m2

İnce nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

302,50 ton

213,00 ton

Kalın nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

733,40 ton

315,00 ton

Dış sıva yapılması

7.270,80 m2

6.083,00 m2

Granit Seramik Karolarla fugalı döş. Kapl. Yap. parlak

5.537,94 m2

4.651,00 m2

Olduğu görülmüştür.

Yukarıda belirtilen diğer hususlarla birlikte değerlendirildiğinde, Yüzey Yapı Üretim Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklifine ilişkin sunmuş olduğu açıklamaların uygun olmadığı ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B-)Gestaş İnş. Tic. ve San. A.Ş.’nin sunmuş olduğu açıklamalar incelendiğinde; kendilerinin sahip oldukları tecrübe iş deneyimleri sayesinde hızlı ve sonuca yönelik iş bitirici hareket kabiliyetlerinin çok yüksek bir seviyede olduğunu, belirsizliklerden ve endişelerden arınmış net fiyatlandırma çalışması yapıldığını, piyasa şartlarına göre daha uygun fiyatlarda ve vadelerde iş yaptırabileceklerini, şu anda taahhütleri altında yapımına devam ettikleri Sakarya 400 yataklı Devlet Hastanesi ile eş zamanlı yürütüleceği göz önüne alındığında, bazı inşaat kalemlerinde ortalama %10 civarında özel iskontolar ve uygun ödeme koşulları ile kendilerinin 127.167,00 TL’lik fiyat avantajı sağladığını,

Mekanik tesisat imalatlarında, malzeme alımında satıcı veya üretici firmalardan %10 ilave iskonto ile 161.000,00TL fiyat avantajı sağladıklarını, elektrik tesisatı imalatlarında iskontolar nedeniyle toplam 204.154,00 TL bir avantaj sağlandığını, ihale aşamasında alınan teklifler ile işin sözleşmesinin yapılması esnasındaki fiyatlar arasında her zaman %3-4 mertebesinde bir azalma olduğundan bu azalma miktarının da teklifi hazırlarken dikkate alındığını ve hedeflenen kar oranından düşülmek kaydıyla 400.000,00 TL olarak fiyata yansıtıldığını,

Firmalarının kule vinç, silindir, ekskavatör, beton pompası ve beton mikseri gibi iş makinelerine sahip olmasından dolayı, bu makinelerin kullanımına ait bir bedelin fiyatlarına yansıtılmadığını, kendi bünyelerinde bulunan boru ve asma iskele takımları sayesinde, iskele maliyetinin fiyata yansıtılmadığını ve bu imalat kalemlerinde sadece işçilik bedelinin teklife yansıtıldığını, tamamlanmış şantiyelerden kalan kalıp iskeleleri ve kalıp malzemeleri sayesinde 205.200,00 TL mertebesinde fiyat avantajı oluştuğunu belirterek, ekinde mekanik tesisat metraj ve proforma faturalarını, elektrik tesisat keşfi metraj ve proforma faturalarını inşaat işlerine ilişkin birim fiyat ve miktarlarla toplam tutarları gösteren hesap cetvelleri ile proforma faturalarını ve genel icmal sayfasını sunmuş olduğu görülmüştür.

Açıklamalar kapsamında, inşaat işleri için sunulan hesap cetvelleri, analizler ve proforma faturalar incelendiğinde, hesap cetvellerinde inşaat işlerine ilişkin olarak 108 adet iş kalemine yer verildiği, ancak örneğin “ Dış Sıva Yapılması ” işine yer verilmediği, analiz olarak söz konusu iş kalemlerinden özel pozlu olarak gösterilen 35 iş kaleminin sadece 26’sının analizinin sunulduğu, sunulan analizlerin ise sadece malzeme bedeli ve işçilik olarak düzenlendiği ve tümünün fiyatlarının proforma faturalardan alındığı, bu durumda analizlerin eksik olmasının yanı sıra, analiz tekniğine de uygun hazırlanmadığı, diğer iş kalemleri için ise açıklamalar kapsamında sadece malzeme ve işçilik dahil proforma faturaların sunulduğu,

İdarenin yaklaşık maliyeti ile Gestaş İnş. Tic. ve San. A.Ş’nin teklifinde yer alan miktarlar açısından bazı iş kalemlerinde yapılan karşılaştırmada,

İş kaleminin adı

İdarenin yaklaşık maliyetindeki miktarlar(3 bina dahil)

Gestaş İnş. Tic. ve San. A.Ş’nin teklifinde yer alan miktarlar(3 bina dahil)

BS25 Betonarme betonu

6.834,05 m3

6.840,03 m3

Hafif gaz beton bloklarla (15 cm) duvar yapılması

10.362,55 m2

9.273,28 m2

Ahşap kalıp yapılması

35.094,44 m2

35.030,30 m2

İnce nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

302,50 ton

410,00 ton

Kalın nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

733,40 ton

273,00 ton

Dış sıva yapılması

7.270,80 m2

Granit Seramik Karolarla fugalı döş. Kapl. Yap. parlak

5.537,94 m2

5.302,84 m2

Olduğu görülmüştür.

Yukarıda belirtilen diğer hususlarla birlikte, söz konusu isteklinin açıklamalarında, iş makineleri, boru ve iskele takımlarının kendilerine ait olması nedeniyle fiyatlara yansıtılmadığının belirtildiği, bahse konu makine ve ekipmanların istekliye maliyeti ve amortismanı dikkate alındığında bu hususun avantajlı koşul olarak değerlendirilemeyeceği ve Gestaş İnş. Tic. ve San. A.Ş’nin aşırı düşük teklifine ilişkin sunmuş olduğu açıklamaların uygun olmadığı ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

C-)A 6 İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamaları incelendiğinde; kendilerinin yıllara dayanan tecrübeleri, ekip ve ekipmanlar ile kullanılacak malzemelerin çoğunun ellerinde bulunması, mevcut eleman kadrosu v.b gibi avantajlı koşulları olduğu belirtilerek teklif cetvelleri, fiyat analizleri ve bunlara ait fatura, teklif v.b dokümanların sunulduğu görülmüştür.

Açıklamalar kapsamında; inşaat işleri için sunulan hesap cetvelleri, analizler ve proforma faturalar incelendiğinde, teklif sahibinin piyasadan teklif olarak aldığı proforma faturalarda işçilikler için de teklif aldığı, örneğin gaz beton beton işçiliği, fayans işçiliği, mermer döşeme işçiliği, demir işçiliği, ahşap çatı işçiliği, sıva işçiliği vb. gibi iş kalemlerinin birim miktarda yapılması için teklif aldığı, ancak söz konusu tekliflerin bazılarında, teklif alınan gerçek kişilerin sadece isim ve imzasının yer aldığı, vergi numarası, iş yeri adresi, ticari unvanları gibi bilgilerinin bulunmadığı, bu haliyle söz konusu tekliflerin resmi bir geçerliliğinin olmadığı ve bu fiyatların kullanılmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Bununla birlikte bazı iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde ise, o iş kalemine ilişkin olarak sunulan proforma faturada sadece malzeme fiyatının teklifi bulunmasına rağmen söz konusu imalatın yapılması için gereken işçilik gibi diğer girdilere yer verilmediği ve proforma faturadaki fiyatın olduğu gibi analize ve hesap cetveline aktarıldığı ( Aliminyum asma tavanlar, düz cam ve ısı cam takılması, alçıpan asma tavan, yağlı boya yapılması, plastik boya yapılması vb.), bu haliyle söz konusu analizlerin iş kaleminin girdilerini gösteren analiz tekniğine uygun olmadığı, ayrıca çam kereste için 390.000 TL/m3 lük fiyat alındığı ve 21.011, 21.054,21.067 poz nolu imalatlarda sadece kerestenin girdi olarak gösterildiği, işçiliğe yer verilmediği, işin inşaat işleri teknik şartnamesinde işin yapılacağı yerdeki mevcut binaların yıkılması işinin yükleniciye ait olduğu belirtilmiş olduğu halde, söz konusu isteklinin teklifi kapsamında bu işe ilişkin bir bedel öngörmediği,

İdarenin yaklaşık maliyeti ile A 6 İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinde yer alan miktarlar açısından bazı iş kalemlerinde yapılan karşılaştırmada,

İş kaleminin adı

İdarenin yaklaşık maliyetindeki miktarlar(3 bina dahil)

A 6 İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinde yer alan miktarlar(3 bina dahil)

BS25 Betonarme betonu

6.834,05 m3

6.167,127m3

Hafif gaz beton bloklarla (15 cm) duvar yapılması

10.362,55m2

9.028,743m2

Ahşap kalıp yapılması

35.094,44m2

29.040,10m2

İnce nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

302,50 ton

294,193 ton

Kalın nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

733,40 ton

713,696 ton

Dış sıva yapılması

7.270,80 m2

6.123,134 m2

Olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde, söz konusu isteklinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesi hükmü gereğince, sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

D-)Enes – Ra İnş. İml. ve Taah. Ltd. Şti.’nin**** açıklamaları incelendiğinde; işin yapılacağı yerin incelendiği ve inşaatın yeri ve yıkılması gereken mevcut bina görülerek metrajların hesaplandığı, mahallinden temin edilecek malzemeler ve işçilikler için alternatifli fiyatlar saptandığı, inşaatı devam etmekte olan Amasya Adalet Sarayı Yapım İşini kendilerinin yaptığı, bu hususun malzeme alımlarında ve işçilik maliyetlerinde ekonomik açıdan avantaj sağlayacağı, kendilerinin benzer işlerde tecrübelerinin olduğu ve yapım şartlarını ve prensiplerini iyi bildiklerini, mekanik montaj cephe kaplamaları, alüminyum doğrama işleri ve paslanmaz çelik imalatları gibi imalatlarda ara imalatçı ve montajcıların yerine Ankara merkezli firmalarla fiyatların oluşturulduğu, kendilerinin işi 365 günde bitirmeyi planladıkları ve işin başından sonuna kadar mimar olan firma sahibinin iş yerinde bulunacağı belirtilerek, ekinde bazı imalatlara ilişkin kataloglar, genel maliyet icmali, hesap cetvelleri metraj cetvelleri, analizler, proforma faturalar ve hak ediş raporlarına ait faturaların bulunduğu görülmüştür.

Açıklamalar kapsamında inşaat işleri için sunulan hesap cetvelleri, analizler ve proforma faturalar incelendiğinde, proforma faturaların, metal asma tavan, alçıpan asma tavan, PVC zemin kaplamaları, alüminyum doğrama, camlar, kapılar (fotoselli kapı, yangın kapısı, senksiyonel kapı) kapı ve pencere aksesuarları, mermerler, taş kaplamalar, ahşap tavan ve ahşap yalı baskı yapılması, laminant kapı ve dolaplar, doğal granit kaplama, kurşun levhalar, kereste, camyünü ve nervürlü inşaat demiri, beton çeşitleri vb. ne ilişkin olduğu, ancak örneğin, çimento, alüminyum profiller, boyalar, tekstil yer döşemesi, fayans, granit seramik, saten alçı harcı, dış cephe boyası, kıtık sıva yapılması vb. gibi malzeme ve iş kalemlerinin birim fiyatlarının Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2009 yılı Birim Fiyatlarından genelde yaklaşık %50 oranlarında daha düşük olduğu, bu durumda söz konusu iş kalemlerine ilişkin proforma sunma zorunluluğunun bulunduğu, ancak fiyatların herhangi bir belge ile tevsik edilmediği, ayrıca başvuruya konu ihalede idarece işin süresinin 500 gün olarak belirlendiği, 4734 sayılı Kanunun kapsamında açık ihale usulü ile yapım işi ihalelerinde isteklilerce işin idarelerce belirlenen süreden daha kısa bir sürede bitirileceği taahhüdünün avantajlı koşul olarak değerlendirilemeyeceğinden, söz konusu isteklinin işin 365 günde bitirileceği şeklindeki ifadesinin avantajlı koşul olamayacağı sonucuna varılmıştır.

İdarenin yaklaşık maliyeti ile Enes – Ra İnş. İml. ve Taah. Ltd. Şti.’nin**** teklifinde yer alan miktarlar açısından bazı iş kalemlerinde yapılan karşılaştırmada,

İş kaleminin adı

İdarenin yaklaşık maliyetindeki miktarlar(3 bina dahil)

Enes – Ra İnş. İml. ve Taah. Ltd. Şti.’nin**** teklifinde yer alan miktarlar(3 bina dahil)

BS25 Betonarme betonu

6.834,05 m3

8.557,92 m3

Hafif gaz beton bloklarla (15 cm) duvar yapılması

10.362,55 m2

9.349,80 m2

Ahşap kalıp yapılması

35.094,44 m2

38.024,48 m2

İnce nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

302,50 ton

908,852 ton

Kalın nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

733,40 ton

605,901 ton

Dış sıva yapılması

7.270,80 m2

6.842,35 m2

Granit Seramik Karolarla fugalı döş. Kapl. Yap. parlak

5.537,94 m2

5.382,14 m2

Olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde, söz konusu isteklinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesi hükmü gereğince sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının, mevzuata uygun olmadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

3-Başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine, İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Tebliğin “Şikayetin sonuçlandırılması” başlıklı 7 nci maddesinde yer alan; “Şikayet başvuruları üzerine idare tarafından yapılacak inceleme ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. İhale komisyonu üyeleri de raportör olarak görevlendirilebilir. Yapılacak inceleme sonucunda, ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli olarak ikinci fıkrada belirtilen kararlardan biri alınır.” açıklaması gereğince, idarenin gerekçeli bir karar alması gerekirken, şikayet başvurusunu inceleyip, gerekçelendirmeden karar aldığı, idarece gerçekleştirilen söz konusu işlemin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak; yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasından sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; “ 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “ başvurunun reddine” yönündeki kararına katılmıyorum.

** Adem KAMALI **

** Kurul Üyesi **

KARŞI OY **** ** __**

İncelemeye konu ihalede;

İhale konusu işin adının; “ Amasya Ruhi Tingiz Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastahanesinin, 20 Ünitelik Ağız ve Diş Sağlık Merkezi İle İl Sağlık Müdürlüğü Binası Yapımı ” olduğu, yaklaşık maliyetin 2008 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatları esas alınarak toplam 18.028.101,59 TL olarak belirlendiği, 17 adet ihale dokümanı satın alındığı, 12 isteklinin teklif verdiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklamada bulunan istekliler tarafından elektrik ve mekanik tesisatlarının genellikle isteklilerce liste şeklinde proforma faturalarının alındığı, bu kalemlerde analiz sunulmadığı ve söz konusu iş kalemlerinin miktarlarının proje üzerinden hesaplanmasının daha kolay olduğu düşünülerek inşaat işlerine ilişkin iş kalemleri üzerinden inceleme yapılmıştır.

1-İdarece ihale üzerinde bırakılan Yüzey Yapı Üretim Tic. Ltd. Şti.’nin sunmuş olduğu açıklamalar incelendiğinde, söz konusu isteklinin işin yapımı sırasında ihtiyaç duyacağı iş makineleri, makine ekipmanları, şantiye binaları ve işçi çadırları gibi demirbaşların kendi malı olduğu, bu nedenle bunlarla ilgi harcama olmayacağı, hali hazırda Amasya Üniversitesi Rektörlük Binası ve İdari Binası’nın yapımı işini üstlenmiş oldukları ve inşaatına başlamış olduklarından şantiye ekip ve ekipmanlarının iş mahallinde olduğu ve bu durumun şantiye mobilizasyon giderlerinin çok aşağıya çekeceği ve avantaj sağlayacağı belirtilmiş olup ekinde, halen yapımı devam eden Amasya Üniversitesi Rektörlük Binası ve İdari Binası işine ilişkin sözleşmenin bir örneğinin bulunduğu, icmal sayfasında ise, inşaat, tesisat, elektrik, SSK payı, damga vergisi, karar pulu, kik payı, kesin teminat masrafı, muhtasar, müteahhitlik karı ve genel giderler için ön görülen fiyatların belirtildiği, ihale konusu işe ait iş kalemlerine ilişkin metrajlar, analizler, proforma faturalar, demirbaşlara ilişkin faturalar olduğu görülmüştür.

2-Gestaş İnş. Tic. ve San. A.Ş.’nin sunmuş olduğu açıklamalar incelendiğinde; kendilerinin sahip oldukları tecrübe iş deneyimleri sayesinde hızlı ve sonuca yönelik iş bitirici hareket kabiliyetlerinin çok yüksek bir seviyede olduğunu, belirsizliklerden ve endişelerden arınmış net fiyatlandırma çalışması yapıldığını, piyasa şartlarına göre daha uygun fiyatlarda ve vadelerde iş yaptırabileceklerini, şu anda taahhütleri altında yapımına devam ettikleri Sakarya 400 yataklı Devlet Hastanesi ile eş zamanlı yürütüleceği göz önüne alındığında, bazı inşaat kalemlerinde ortalama %10 civarında özel iskontolar ve uygun ödeme koşulları ile kendilerinin 127.167,00 TL’lik fiyat avantajı sağladığını,

3- A 6 İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamaları incelendiğinde; kendilerinin yıllara dayanan tecrübeleri, ekip ve ekipmanlar ile kullanılacak malzemelerin çoğunun ellerinde bulunması, mevcut eleman kadrosu v.b gibi avantajlı koşulları olduğu belirtilerek teklif cetvelleri, fiyat analizleri ve bunlara ait fatura, teklif v.b dokümanların sunulduğu görülmüştür.

4-Enes – Ra İnş. İml. ve Taah. Ltd. Şti.’nin**** açıklamaları incelendiğinde; işin yapılacağı yerin incelendiği ve inşaatın yeri ve yıkılması gereken mevcut bina görülerek metrajların hesaplandığı, mahallinden temin edilecek malzemeler ve işçilikler için alternatifli fiyatlar saptandığı, inşaatı devam etmekte olan Amasya Adalet Sarayı Yapım İşini kendilerinin yaptığı, bu hususun malzeme alımlarında ve işçilik maliyetlerinde ekonomik açıdan avantaj sağlayacağı, kendilerinin benzer işlerde tecrübelerinin olduğu ve yapım şartlarını ve prensiplerini iyi bildiklerini, mekanik montaj cephe kaplamaları, alüminyum doğrama işleri ve paslanmaz çelik imalatları gibi imalatlarda ara imalatçı ve montajcıların yerine Ankara merkezli firmalarla fiyatların oluşturulduğu, kendilerinin işi 365 günde bitirmeyi planladıkları ve işin başından sonuna kadar mimar olan firma sahibinin iş yerinde bulunacağı belirtilerek, ekinde bazı imalatlara ilişkin kataloglar, genel maliyet icmali, hesap cetvelleri metraj cetvelleri, analizler, proforma faturalar ve hak ediş raporlarına ait faturaların bulunduğu görülmüştür.

Ayrıca, başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine, İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Tebliğin “Şikayetin sonuçlandırılması” başlıklı 7 nci maddesinde yer alan; “Şikayet başvuruları üzerine idare tarafından yapılacak inceleme ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. İhale komisyonu üyeleri de raportör olarak görevlendirilebilir. Yapılacak inceleme sonucunda, ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli olarak ikinci fıkrada belirtilen kararlardan biri alınır.” açıklaması gereğince, idarenin gerekçeli bir karar alması gerekirken, şikayet başvurusunu inceleyip, gerekçelendirmeden karar aldığı, idarece gerçekleştirilen söz konusu işlemin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; “ 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul’un “ başvurunun reddine” yönündeki kararına katılmıyorum.

Hakan GÜNAL

** Kurul Üyesi **

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibi tarafından “ idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde, ihalenin en düşük teklif üzerine bırakıldığı, kendi tekliflerinin sınır değerin üzerindeki ilk teklif olduğu ve ihale konusu işin teklif ettikleri fiyattan daha düşük fiyata yapılmasının mümkün olmadığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan tekliflerle ilgili olarak, idareye yapmış oldukları şikayet başvurusunun incelenmeden reddedildiği, bu nedenle aşırı düşük teklif durumunda kalan tekliflere ilişkin olarak;

_ 1-İşin ihale şartnamelerine göre inşaatta bulundurulması istenilen teknik personel maliyetlerinin belirtilip belirtilmediği, belirtildi ise gerçekçi rakamlar olup olmadığı,_

_ 2-Gerekli SSK, vergi, KİK payı, all risk sigorta bedeli, şantiye kurulması maliyetlerinin dikkate alınıp_ __alınmadığı,

_ 3-Başta beton, sıva, tesviye ve şap olmak üzere çimento harçlı imalatlardan yerel olarak temin edilmesi gereken malzemelerin fiyatlarının gerçekçi olup olmadığı,_

_ 4-Amasya dışından temin edilmesi gereken ve nakliye bedeli ödenmesi gereken malzemeler için gerçek nakliye mesafelerine göre değerlendirme yapılıp yapılmadığı,_

_ 5-İmalat kalemlerinin analizlerdeki işçilik bedellerinin 30.12.2008 tarih ve 27096 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan asgari ücret bedellerine uygun olup olmadığı,_

1-) Usul açısından;

2-İşin esası açısından ise;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10. maddesinin (b) bendinde, ihaleye katılacak isteklilerden, mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenebilecek bilgi ve belgeler 9 madde halinde belirtildikten sonra, ihale konusu işin niteliğine göre, belirtilen bilgi ve belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtileceğinin hüküm altına alındığı; sayılan belgeler arasında “analizlere” yer verilmediği anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek Belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde; “Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

_ 1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,_

_ 2) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler,_

_ istenir. _

_ Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.” _hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 30 uncu maddesinde; “ 38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilecek birim fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından, tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; idare tarafından teklif bedelini oluşturacak iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

05.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılan, 11.09.2009 tarihli, 25226 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 34. Maddesine 08.06.2004 tarih ve 25486 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelikle eklenen 3. Fıkrasında yer alan “… isteklilerden teklifleri ekinde … ” sözcüklerinin iptali istemiyle açılan davada; Danıştay 13. Dairesinin 09.01.2009 tarih ve E:2006/731, K:2009/116 sayılı kararı ile, “… 4734 sayılı Yasa’nın ihaleye katılım kurallarını düzenleyen bölümünde yer alan 10. Maddesinin (h) fıkrası uyarınca isteklilerin, tekliflerinin ekinde istenilen belgeleri vermemeleri halinde, ihale dışı bırakılmaları sonucu doğuracağından, Yasa’da düzenlenmeyen bir belgenin, yönetmelik hükmü ile istenebilecek belgeler kapsamına dahil edilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. Bu itibarla teklifler değerlendirildikten sonra, ancak aşırı düşük tekliflerin varlığı halinde Yasa’nın 38. Maddesi uyarınca istenmesi mümkün olan analizlerin böyle bir durumun ortaya çıkıp çıkmayacağının belli olmadığı tekliflerin verilmesi aşamasında, bir ihaleye katılım şartı olarak istenilmesine olanak sağlayan Yönetmelik hükmünde yer alan “… isteklilerden tekliflerinin ekinde …” ibaresinde ve bu ibareye dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemin 1. Maddesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. …” gerekçesiyle anılan düzenlemenin iptaline karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinde; “… Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” hükmü yer almakta olup, 2577 sayılı Kanunun 28. Maddesinin dördüncü fıkrasında da; “ Mahkeme kararlarının (otuz) gün içinde kamu görevlilerince kasten yerine getirilmemesi halinde ilgili, idare aleyhine dava açabileceği gibi, kararı yerine getirmeyen kamu görevlisi aleyhine de tazminat davası açılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Anayasanın 138 ve 2577 sayılı Yasanın 28. Maddesi uyarınca yargı kararlarının geciktirilmeksizin uygulanması gerektiği ve berteraf edici düzenleme yapılamayacağı açıktır.

Öte yandan, Yönetmeliklerin Yasalara aykırı veya aşar nitelikte düzenleme içeremeyeceği de kuşkusuzdur.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununda, 05.12.2008 tarih ve 27075 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5812 sayılı Kanunla yapılan değişiklik kapsamında, “ihaleye katılımda yeterlik kriterlerini belirleyen 10. maddede “** analizlerin de istenebileceğine ”** ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı görülmektedir.

Bu nedenle, Yasada düzenlenmeyen bir belgenin Yönetmelik ve Tebliğ hükümleri ile istenebilecek belgeler kapsamına dahil edilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Anılan Kanun hükmü ve Danıştay 13. Dairesinin kararı birlikte değerlendirildiğinde, Kanunda belirtilmeyen ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterlik kriterine ilişkin olarak Yönetmelik ve Tebliğle düzenleme yapılması mümkün olmadığından, teklifler değerlendirildikten sonra, ancak aşırı düşük tekliflerin varlığı halinde Yasanın 38. Maddesi uyarınca istemesi mümkün olan analizlerin, böyle bir durumun ortaya çıkıp çıkmayacağının belli olmadığı, haliyle de ihale üzerinde kalanda belli olmadan, sözleşme aşamasındaki duruma ilişkin düzenleme yapılarak, teklif ekinde tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, ihaleye katılım şartı olarak istenilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

4734 sayılı Kanunun 56. Maddesinin 2. Fıkrasında; “ Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü mevcuttur.

İnceleme kapsamındaki ihalede, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine ilişkin analizlerin isteklilerden teklifleri ekinde istenmesi, 4734 sayılı Yasaya aykırılık oluşturduğundan, ihale dokümanı satın alan istekliler tarafından şikayet edilmiş olsa idi ihalenin iptali gerektiği düşünülmekte ise de, bu konuda idareye ya da Kuruma herhangi bir şikâyet başvurusunda bulunulmadığından ve dokümanın kesinleştiği anlaşıldığından, itirazen şikâyet başvurusunun da, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olması nedeniyle, bu hukuki koşullar çerçevesinde aşağıda yer alan inceleme ve değerlendirme sonucuna katılmaktayım.

İhale konusu işin adının, “ Amasya Ruhi Tingiz Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastahanesinin, 20 Ünitelik Ağız ve Diş Sağlık Merkezi İle İl Sağlık Müdürlüğü Binası Yapımı ” olduğu, yaklaşık maliyetin 2008 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatları esas alınarak toplam 18.028.101,59 TL olarak belirlendiği, 17 adet ihale dokümanı satın alındığı, 12 isteklinin teklif verdiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

İdarenin yaklaşık maliyeti ile Yüzey Yapı Üretim Tic. Ltd. Şti’nin teklifinde yer alan miktarlar açısından bazı iş kalemlerinde yapılan karşılaştırmada,

İş kaleminin adı

İdarenin yaklaşık maliyetindeki miktarlar(3 bina dahil)

Yüzey Yapı Üretim Tic. Ltd. Şti’.’nin teklifinde yer alan miktarlar(3 bina dahil)

BS25 Betonarme betonu

6.834,05 m3

5.592,00 m3

Hafif gaz beton bloklarla (15 cm) duvar yapılması

10.362,55 m2

7.120,00 m2

Ahşap kalıp yapılması

35.094,44 m2

21.000,00 m2

İnce nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

302,50 ton

213,00 ton

Kalın nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

733,40 ton

315,00 ton

Dış sıva yapılması

7.270,80 m2

6.083,00 m2

Granit Seramik Karolarla fugalı döş. Kapl. Yap. parlak

5.537,94 m2

4.651,00 m2

Olduğu görülmüştür.

İdarenin yaklaşık maliyeti ile Gestaş İnş. Tic. ve San. A.Ş’nin teklifinde yer alan miktarlar açısından bazı iş kalemlerinde yapılan karşılaştırmada,

İş kaleminin adı

İdarenin yaklaşık maliyetindeki miktarlar(3 bina dahil)

Gestaş İnş. Tic. ve San. A.Ş’nin teklifinde yer alan miktarlar(3 bina dahil)

BS25 Betonarme betonu

6.834,05 m3

6.840,03 m3

Hafif gaz beton bloklarla (15 cm) duvar yapılması

10.362,55 m2

9.273,28 m2

Ahşap kalıp yapılması

35.094,44 m2

35.030,30 m2

İnce nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

302,50 ton

410,00 ton

Kalın nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

733,40 ton

273,00 ton

Dış sıva yapılması

7.270,80 m2

Granit Seramik Karolarla fugalı döş. Kapl. Yap. parlak

5.537,94 m2

5.302,84 m2

Olduğu görülmüştür.

İdarenin yaklaşık maliyeti ile A 6 İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinde yer alan miktarlar açısından bazı iş kalemlerinde yapılan karşılaştırmada,

İş kaleminin adı

İdarenin yaklaşık maliyetindeki miktarlar(3 bina dahil)

A 6 İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinde yer alan miktarlar(3 bina dahil)

BS25 Betonarme betonu

6.834,05 m3

6.167,127m3

Hafif gaz beton bloklarla (15 cm) duvar yapılması

10.362,55m2

9.028,743m2

Ahşap kalıp yapılması

35.094,44m2

29.040,10m2

İnce nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

302,50 ton

294,193 ton

Kalın nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

733,40 ton

713,696 ton

Dış sıva yapılması

7.270,80 m2

6.123,134 m2

Olduğu görülmüştür.

İdarenin yaklaşık maliyeti ile Enes – Ra İnş. İml. ve Taah. Ltd. Şti.’nin**** teklifinde yer alan miktarlar açısından bazı iş kalemlerinde yapılan karşılaştırmada,

İş kaleminin adı

İdarenin yaklaşık maliyetindeki miktarlar(3 bina dahil)

Enes – Ra İnş. İml. ve Taah. Ltd. Şti.’nin**** teklifinde yer alan miktarlar(3 bina dahil)

BS25 Betonarme betonu

6.834,05 m3

8.557,92 m3

Hafif gaz beton bloklarla (15 cm) duvar yapılması

10.362,55 m2

9.349,80 m2

Ahşap kalıp yapılması

35.094,44 m2

38.024,48 m2

İnce nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

302,50 ton

908,852 ton

Kalın nervürlü beton çelik çubuğun projesine göre bükülüp yerine konulması

733,40 ton

605,901 ton

Dış sıva yapılması

7.270,80 m2

6.842,35 m2

Granit Seramik Karolarla fugalı döş. Kapl. Yap. parlak

5.537,94 m2

5.382,14 m2

Olduğu görülmüştür.

** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi**

KİK Kararı: 2009/UY.III-2460

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin