KİK Kararı: 2009/UY.III-2228 (7 Eylül 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/066
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 07.09.2009
Karar No : 2009/UY.III-2228
BAŞVURU SAHİBİ:
Doğan İnşaat İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili Av.Hüseyin Çınar, |avukat||tunus Caddesi|85/9||kavaklıdere|merkez|ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tarım Reformu Genel Müdürlüğü, Fatih Cad. No:6 06110 Keçiören/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/62814 İhale Kayıt Numaralı "Şanlıurfa Harran Ovası Iıı. Kısım Kapalı Drenaj Projesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.09.2009 tarih ve III.Y.16.72.0092/2009-31E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından 02.07.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Şanlıurfa Harran Ovası III. Kısım Kapalı Drenaj Projesi” ihalesine ilişkin olarak Doğan İnşaat İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili Av. Hüseyin Çınar’ın 31.07.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.08.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.08.2009 tarih ve 18805 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.08.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, yalnızca analizlerin bulunup bulunmadığına bakılması ve analizlerin içeriklerine ilişkin ayrıntılı incelemenin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında yapılması gerekirken, idarece, 26 nolu iş kalemine ilişkin analizlerin toplamının teklif cetvelinde yer alan tutarla aynı olmadığı ve 28 nolu iş kalemine ilişkin teklif edilen fiyatın piyasa koşullarına göre düşük olduğu gerekçeleriyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

2. Anahtar teknik personel listesinde beyan ettikleri Ahmet Şemsettin Gültekin’in isminin sigorta hizmet listesinde de aynı olduğu, ancak diploması ile meslek odası üyelik belgesinde Ahmet Gültekin olarak yer aldığı, idarenin konuya ilişkin açıklayıcı bilgi ve belge talebini gerekli belgelerle süresinde cevaplamalarına rağmen sigorta hizmet belgesindeki kimlik numarası ile oda kayıt belgesindeki numaranın ikinci rakamının farklı olduğu gerekçesi ve idarenin, diplomanın alındığı fakültenin kayıtlarında Ahmet Şemsettin Gültekin ismine rastlanmadığı yönünde alınan cevap ile tekliflerini değerlendirme dışı bıraktığı, ancak sunmuş oldukları belgelerde söz konusu hususları açıklığa kavuşturan yeterli bilginin yer aldığı, ayrıca idarenin, tekliflerini fazladan sundukları bir belge olan diploma üzerinden değil diğer belgelerle değerlendirmesi gerektiği,

3. İş deneyim belgesinin standart forma uygun olmadığı ve belge tutarının son hak ediş tutarı ile aynı olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmalarının mevzuata uygun olmadığı, iş deneyim belgesinin belge tutarı kısmına belgeyi düzenleyen idare tarafından 6.800.033,34 TL yerine sehven 6.803.999,38 TL yazıldığı, iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının da ihale dokümanında öngörülen oranı fazlasıyla karşıladığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine, idarenin cevap yazısında;__ “ İhale konusu işe ait İdare Şartnamesi 59’uncu maddesinde istenen birim fiyat analizlerinin incelenmesi sonucunda,

• Birim fiyat teklif cetvelinin 26 ncı sırasında bulunan yüzey tahliye kanalının açık drenaj kanalına tahliye bağlantısının (inlet) yapılması pozunun analizleri toplamının (982,32 TL), teklif cetvelindeki fiyatla (885,59 TL) uyuşmadığı görülmüştür.

• 28'inci sırada yer alan Islah maddesi (Jips) temini, nakli ve araziye serilmesi pozuna verilen birim fiyat (3,92 TL), gerek Yaklaşık Maliyet Komisyonu tarafından yapılan analizler gerekse piyasa koşulları göz önüne alındığında bu işin yapılamayacağı tespit edilmiştir.

Bu sebeple analizlerin yetersiz olduğu gerekçesi yerinde görülmüştür. ” ifadelerine yer verilmiştir.__

İdari şartnamenin 2.1 inci maddesinin (c) ve (d) bentlerinde __ işin niteliği, türü ve miktarı; 7500 Ha alanda kapalı drenaj yapımı, 150 Ha alanda arazi ıslahı, 152,1 Km tarla içi yolların yapımı, 60 Km açık drenaj kanalı temizliği, 50 Km yüzey tahliye kanalı açılması ve sanat yapılarının yapılması şeklinde belirlenmiş, aynı düzenlemeye, ihaleye ait ilanın 2 nci maddesinde de yer verilmiş; ilanın 9 uncu, idari şartnamenin 19 uncu maddesinde ise teklif ve sözleşme türünün birim fiyat olacağı belirtilmiştir.

İhale dokümanının kapsamına ilişkin olarak idari şartnamenin 5.1 inci maddesinin (f) bendinde birim fiyat tarifleri, (g) bendinde de birim fiyat analiz formatı sayılmıştır.

İsteklilerin teklifleri ekinde sunmaları zorunlu belgelere ilişkin idari şartnamenin 7.1 inci maddesinin (ğ) bendinde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizler istenmiş, benzer bir düzenlemeye ihaleye ait ilanın 9 uncu maddesinde de yer verilmiştir. İdarece içeriğinde yer alan iş kalemlerinin tarifi yapılan birim fiyat teklif cetvelinin ise 36 iş kaleminden oluştuğu tespit edilmiştir.

İhale dokümanında analiz mahiyetlerine ilişkin açıklamanın “Analiz 26” başlıklı kısmında; “Arazideki yüzey suların, yol şarampollerinin ve kanalet ayak sularının yüzey tahliye yapısı ile açık drenaj kanallarına tahliyesi için bağlantı yapısı yapılacaktır. Projesinde ve Şartnamesinde belirtilen esaslara göre;

_ Yumuşak ve sert toprakta, yumuşak ve küskülük zeminde, Batak-Balçık zeminde; Dar-derin ve geniş-derin toprak kazısı yapılarak yapının yerleşeceği yerin, 0 400 mm. büzün döşeneceği kanalın ve taş perenin konacağı yerin açılması, kazıdan çıkan toprağın çukurun dışına ve kanalın kenarına konması, imalat ve inşaat yapıldıktan sonra kazı yerinde kalan boşlukların ve kanalın doldurulması, kazılan yerin taban ve yan cidarlarının kabaca düzeltilmesi için her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, alet ve edevat giderleri dâhil._

_ Beton ve Betonarme yapım işleri için Düz yüzeyli Betonarme kalıp kullanılması, Betonarme yapımında kullanılan (0 8 mm.- 0 12 mm.) betonarme demirin kesilip bükülerek, hazırlanması, yerine konması, bağlanması, demir teli ve gerekli her türlü malzeme ve zayiatı, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma-boşaltma, işçilik ile Demirin fabrikadan nakli boşaltılması ve istifi dâhil, _

_ Betonarme betonu C20/25-BS20-350DZ için gerekli olan kum-çakıl malzemenin sahipli ocaklardan temini, nakli ve araziye boşaltılması, çimentonun nakli, boşaltılması ve istifi dâhil olmak üzere inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma boşaltma her türlü malzeme zayiatı, işçilik, alet edevat giderleri dâhil._

_ Projesinde belirtilen esaslar dâhilinde çıkış yapısı kanalının her iki yanına ve drenaj kanalının tabanına 0.30m kalınlıkta kuru taş pere yapılacaktır. Taşın nakli, ocaktaki ve inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma boşaltma için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, makine alet ve edevat giderleri dâhil._

_ Projesinde belirtilen 400 Dozlu 0300 mm. İç çapında beton büzün belirtilen derinlikte döşenmesi, kazılan kanalın depo toprağını kullanarak boru üst kotuna kadar elle, geri kalan kısmı makine ile dolgusunun yapılması, kazı yeri depo veya dolgunun düzeltilmesi, tesviye ve tanzimi, beton büzlerin imalatının yapılması ve araziye nakli, zayiatı, (1.05 m.) Döşenen beton büzlerin başlıklarının bilezik veya conta ile birleştirilmesi ile inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma boşaltma dâhil._

_ Yukarıdaki tüm pozlar için her türlü malzeme, zayiat, işçilik, makine, alet, edevat giderleri, müteahhit kan ve genel giderler dahil yapının 1 Adet fiyatıdır.” _şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Diğer taraftan, 28 nolu “Islah maddesi (Jips) temini nakli ve araziye serilmesi” iş kalemine ilişkin olarak, teklif cetvelinde (1,66+2,26=) 3,92 TL birim fiyat teklif edildiği, ihale komisyonu tarafından bu fiyatın aşırı düşük olarak değerlendirildiği, söz konusu iş kalemine ilişkin analizde ise; “07.006 nolu Jips Nakli” __ pozuna ilişkin birim fiyatın 50,03 TL olarak öngörüldüğü, ancak ölçü miktarı olarak 1 ton yerine sehven 0,041 ton üzerinden hesaplamanın yapıldığı tespit edilmiştir.

İhale dokümanında analiz mahiyetlerine ilişkin açıklamanın “Analiz 28” başlıklı kısmında; “Projesinde tespit edilen esaslar dahilinde alkali sahalarda belirtilen miktarda ve derinlikte ıslah maddesi (Jips) serilecektir. Islah maddesinin temini, araziye nakli, yükleme, boşaltma, istifi ve tekrar jips serme aletine yüklenmesi dahil her türlü malzeme zayiatı, işçilik, makine, alet edevat giderleri, müteahhit karı ve genel giderler dâhil 1 Ton fiyatıdır” ve “Uygulamada serilen jipsin ton cinsinden miktarıdır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinde ; “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

__

_ Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır”_ hükmü,__

Aynı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde ise; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir._

_ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” _hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin __ “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde ; “Yaklaşık maliyeti, Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde yapım işleri için öngörülen üst limit tutarına eşit ve üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

1) …

2) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler, istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin, yapım ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin, birinci bölüm XIII/H-a kısmında; “… Bu çerçevede ihale komisyonu; bir yapım işinin ihalesinde geçerli teklifleri tespit ettikten sonra;

__

_ a) Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki, yani yaklaşık maliyeti = 100 olan bir ihalede, 120 nin üzerindeki tekliflerle 40 ın altındaki teklifleri dikkate almaksızın, diğer tekliflerin aritmetik ortalamasını bulur ve bu değeri yaklaşık maliyete bölmek suretiyle (C) değerini elde eder._

_ b) Ekteki tablodan (C) değerine karşılık gelen (K) değerini bulur._

_ c) Bu (K) değerini yaklaşık maliyetle çarpmak suretiyle sınır değeri tespit eder ve bu sınır değerin altındaki (yaklaşık maliyetin % 40’ının altındakilerde dahil) tekliflerin sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister._

_ Bileşenler, teklifin maliyet bileşenlerini, ayrıntılar ise bunlara ait fiyat analizlerini ifade ettiğinden,_

_ İhale komisyonu, aşırı düşük teklifin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;_

_ a) Yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler veya yapım işinde kullanılacak avantajlı şartlar,_

_ c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,_

_ Hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.”_ açıklaması yer almaktadır.

İhaleye teklif veren isteklilerden teklif mektubu uygun olmayan Mordoğan İnş. Taah. Ltd. Şti.-Megins İnş. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile kendi malı makine ve ekipmanı “ ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir ve mali müşavir raporu” şeklinde sayılan belgelerden birisi ile tevsik etmeyen, bu belgelerin yerine serbest muhasebeci mali müşavir onaylı amortisman defteri ve araç faturaları sunan Sargın İnş. Mak. San. ve Tic. A.Ş.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmaları yönünde alınan kararın uygun olduğu belirlenmiş olup, teklifleri geçerli bulunan ihale üzerinde bırakılan istekli olan Bor İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş.’nin ve ikinci avantajlı teklif sahibi Mehmet Güneş İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifi ile birlikte, başvuru sahibi isteklinin teklifinin de geçerli olarak kabul edilmesi suretiyle sınır değerin hesaplanması durumunda, sınır değerin 13.977.847,72 TL olacağı belirlenmiştir. Dolayısıyla başvuru sahibi isteklinin idarenin ortaya koyduğu diğer gerekçelerle ihale dışı bırakılmasının uygun olmadığının anlaşılması halinde, teklifinin sınır değerin altında kalacağı tespit edilmiştir.

Mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili yazılı açıklama yapılmasının istenmesinin gerektiği hüküm altına alınmış bulunmaktadır. İsteklilerin teklifleri ekinde sunması zorunlu fiyat analizleri, teklifin maliyet bileşenlerinin birim fiyatlarının miktar ve tutar yönünden ayrıntılı olarak belirtilmesidir.

Bu itibarla, anılan mevzuat hükümlerine göre, tekliflerin değerlendirilmesinde, yalnızca analizlerin eksiksiz olarak sunulup sunulmadığının tespit edilmesi, analizlerin içeriğine, dolayısıyla esasına yönelik incelemenin ise, teklifin aşırı düşük teklif olması halinde yapılması gerekmektedir. Ayrıca, teklif ekinde sunulan analizlerde yer alan tutarlar ile teklif cetvelinde yer alan uyumsuzlukların değerlendirilmesi işlemi de esasa yönelik olduğundan, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın başvuru sahibi istekli hakkında alınan ihale dışı bırakma kararının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine, idarenin cevap yazısında;__ “ Başvuru sahibine ait teklif zarfı içerisinde bulunan ve idari şartnamenin 7.5.2.1. maddesinde yeterlilik kriteri olarak istenen Anahtar teknik personele ait belgelerin incelenmesi sonucunda,

• Oda Üyelik Belgesi (Ahmet GÜLTEKİN), Diploma Belgesi (Ahmet GÜLTEKİN), Firmaya ait sigorta hizmet belgesi (Ahmet Şemsettin GÜLTEKİN) arasında uyuşmazlık ve bu belgelerdeki T.C. Kimlik Numaraların da farklı olduğu görülmüştür.

• Konuya açıklık getirilmesi için 14/07/2009 tarihinde 3618 sayı ile Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğrenci İşleri İlk Kayıt Servisinden kanıtlayıcı belge istenilmiş, 16/07/2009 ve 3780/3241 sayılı yazıda Ahmet Şemsettin GÜLTEKİN ismine rastlanmadığı cevabı alınmıştır.

_ Ayrıca itiraz başvurusu ekinde yer alan Nüfus Kayıt Örneğinde Ahmet Şemsettin GÜLTEKİN' e ait T.C. Kimlik numarası ile Ziraat Mühendisleri odası Üyelik Belgesinde Ahmet Şemsettin GÜLTEKİN' e ait T.C. Kimlik Numaralarının farklı olduğu ve diploma örneğinin konulmadığı tespit edilmiştir._

_ Evraklarda görülen tutarsızlıklar ve birbirini teyit etmemesi gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması yerinde görülmüştür._” ifadelerine yer verilmiştir.

İhale konusu işin organizasyonu ve personel durumuna ilişkin olarak, ilanın 4.3.2, idari şartnamenin ise 7.5.2.1 inci maddelerinde, isteklilerin en az 5 yıl deneyimli 1 adet anahtar teknik personel olarak proje yöneticisini (ziraat veya inşaat mühendisi) bünyelerinde bulundurması gerektiği düzenlenmiş, idari şartnamede, personelin deneyim süresinin ilgisine göre hizmet çizelgesi ve/veya meslek odası kayıt belgesi ile, isteklinin bünyesinde bulunduğunun ise ilgili adına prim ödendiğini veya ilgilinin işe alındığını gösteren sosyal güvenlik kurumu onaylı belgeler ile tevsik edileceği belirtilmiştir.

Başvuru sahibinin, teklif dosyası içerisinde; anahtar teknik personel olarak Ahmet Şemsettin Gültekin’i beyan ettiği, ekli belgeler olarak da sigortalı hizmet belgesi, diploma ve meslek odası üyelik belgesini sunduğu, ilgilinin sigorta hizmet belgesindeki ismin Ahmet Şemsettin Gültekin, meslek odası belgesindeki ismin ise Ahmet Gültekin olduğu, belgelerde yer alan kimlik numarasının ikinci rakamlarının farklı olduğu yönünde tespit yapıldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından, başvuru sahibine 08.07.2009 tarihinde elden tebliğ edilen 3443 sayılı yazı ile anahtar teknik personel olarak bildirilen Ahmet Şemsettin Gültekin’in adının, diploma ve meslek odası belgesinde Ahmet Gültekin olarak yer alması durumuna açıklık getirecek bilgi ve belgelerin (nüfus cüzdan sureti vb.) 3 gün içerisinde sunulmasının istendiği, ilgili istekli tarafından da anahtar teknik personele ilişkin 08.07.2009 tarihli meslek odası yazısının sunulduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından idareye sunulan Ziraat Mühendisleri Odası Şanlıurfa Şubesinin 08.07.2009 tarih ve 100 sayılı yazısında; nüfus cüzdanındaki bilgilere göre Ahmet Şemsettin Gültekin’in oda kayıtlarında Ahmet Gültekin olarak yer alan üye ile aynı kişi olduğunun anlaşıldığı hususu belirtilmiştir.

İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü internet sitesinin kimlik no doğrulama kısmında yapılan incelemede, meslek odası belgesinde yer alan T.C Kimlik numarasının geçerli bir kimlik numarası olmadığı, dolayısıyla, bu kimlik numarasına sahip Ahmet Gültekin adlı bir kişinin nüfus kayıtlarında yer almadığı, ancak meslek odası belgesindeki kimlik numarasının ikinci rakamının, ilgilinin nüfus cüzdanı ve sosyal güvenlik kurumu belgesindeki numara ile aynı olması gerekirken Ziraat Mühendisleri Odası tarafından yanlışlıkla farklı yazıldığı anlaşılmıştır.

İtirazen şikayet başvurusu sonrasında, 14.08.2009 tarihinde gerekli belgelerin Kurum tarafından talep edilmesi üzerine idare tarafından gönderilen belgeler 20.08.2009 tarihinde kayıtlara alınarak incelemeye başlanılmıştır. İdare tarafından bu kez, 28.08.2009 tarih ve 5131 sayılı yazı ekinde, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanlığından alınan açıklama yazısı Kuruma gönderilmiştir.

Dekanlık yazısında özetle; kayıtlarda Ahmet Gültekin olarak yer alan fakülte mezununun başvurusu üzerine kendisinin Ahmet Şemsettin Gültekin olduğunun anlaşıldığını gösteren bir belgenin ilgiliye verilmesinde herhangi bir sakınca bulunmadığının tespit edildiği, ancak sonradan, taraflarına sunulan yeni nüfus cüzdanında cilt numarasının 3 olmasına karşın, askerlik şubesine hitaben yazılan 12.6.1965 tarihli mezuniyeti bildiren yazıda cilt numarasının 9 olarak gözüktüğünün fark edildiği ve önceki işlemin geçerli olmadığı bilgileri yer almaktadır.

5.3.2009 tarihinde yürürlüğe giren ve şikayete konu ihalenin ilan edildiği 26.05.2009 tarihi itibariyle de ihalede hükümleri uygulanan, 4.3.2009 tarihli ve mükerrer 27159 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde anahtar teknik personel; gerçek veya tüzel kişi tarafından, taahhüt ettiği işlerden bağımsız olarak istihdam edilen ve şantiyede yürütülen çalışmaları merkezden yöneten kişi şeklinde tanımlanmıştır. Anılan Yönetmeliğin 72 nci maddesinde, 40 ıncı maddenin 5.3.2010, diğer maddelerin ise 5.3.2009 tarihinde yürürlüğe gireceği, isteklinin organizasyon yapısı ve personel durumuna ilişkin 40 ıncı madde uygulaması ile ilgili olarak da Yönetmeliğin geçici 3 üncü maddesinde, 40 ıncı madde yürürlüğe girene kadar, 11.9.2003 tarihli ve 25226 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinin, birinci fıkrası, yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlesi ile son fıkrası hariç, uygulanmasına devam olunacağı hükmü yer almaktadır.

11.9.2003 tarihli ve 25226 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin organizasyon yapısı ve personel durumu ile kaliteye ilişkin belgeler” başlıklı 41 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “ Asgari yeterlik kriteri olarak anahtar teknik personel öngörülmesi halinde, ilgilinin en az beş yıl deneyimli mimar veya mühendis olması yeterlidir. Ancak, bu kişilerin ihale tarihinden önce işe alınmış ve ihale tarihi itibarıyla isteklinin bünyesinde bulunuyor olması şartlarının aranması zorunludur. Özel sektörde geçen deneyim süresi ilgili meslek odası kayıt süresini gösteren belgeyle, kamuda geçen deneyim süresi hizmet çizelgesi ve/veya meslek odası üye kayıt belgesiyle; isteklinin bünyesinde bulunuyor olduğu hususu ise, ilgili adına prim ödendiğini veya ilgilinin işe alındığını gösteren sosyal güvenlik kurumu onaylı belgeler ile tevsik edilir. ” hükmü yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerine göre, ilanı 5.3.2010 tarihine kadar yapılacak yapım işleri ihalelerinde anahtar teknik personele ilişkin olarak meslek odası üye kayıt belgesi ile Sosyal Güvenlik Kurumu belgesinin sunulması gerekmektedir. İdare tarafından ihale dokümanı da bu yönde düzenlenmiş olmakla birlikte, isteklinin personel durumu değerlendirmesinin, özellikle ihalede istenmemiş bir belge olan diplomanın içeriğindeki bilgiler dikkate alınarak gerçekleştirilmesi mevzuata uygun değildir. İsteklinin sosyal güvenlik belgesi ile meslek odası belgesi arasındaki isim ve kimlik numarası uyumsuzluğunun ise süresinde açıklığa kavuşturulduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine, idarenin cevap yazısında;__ “ Başvuru sahibine ait teklif zarfı içerisinde bulunan ve idari şartnamenin 7.5.1 maddesinde istenilen İş Deneyim Belgesinde (İş Durum Belgesi) görülen belge tutarının 6.803.999,38 TL dir. Şanlıurfa İl Özel İdaresinden 07.07.2009 tarih ve 3490 sayılı yazı ile belge tutarım destekleyici son hak ediş örneği istenmiş; 15.07.2009 tarih ve 5881 sayılı cevabi yazıda son hak ediş örneği gönderilmiş olup belge tutan 6.800.033,34TL olduğu görülmüştür.

_ Ancak, 4734 sayılı Kanunun Yapım İşleri Yönetmeliği Standart Formlarından olan İş Deneyim (Yüklenici-İş Durum) Belgesinde_

• 2003 yılından itibaren yürürlüğe giren Kamu İhale Kanununa göre toplam sözleşme bedelinin, sözleşme yapıldığı yılı itibari ile düzenlenmesi gerekmektedir. Oysa verilen belgede yürürlükten kalkan 2886 sayılı Kanunda geçerliliği olan 2004 Birim Fiyatları ile ibaresi yer almaktadır.

• Yine aynı belgede belge tutarı olarak belirtilen değer 6.803.999,38TL olmakla birlikte, Şanlıurfa İl Özel İdaresi'nden istenen son hak ediş örneğindeki belge tutan 6.800.033,34TL dir. Belge tutan kısmında olması gereken değer yazılması gerekmektedir.

_ Başvuru sahibi tarafından verilen teklif dosyasındaki ilgili belge, 4734 sayılı Kanunun Yapım İşleri Yönetmeliği Standart Formlarında belirtilen formata uymamaktadır._

_ Bu nedenle söz konusu işe ilişkin vermiş olduğunuz evrakların dışı bırakılması yerinde görülmüştür._” ifadelerine yer verilmiştir.

İlanın 4.3.1 inci, idari şartnamenin 7.5.1 inci maddelerinde isteklilerin teklif bedellerinin %70’inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait, bedel içeren tek bir sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi sunması gerektiği düzenlenmiştir.

Başvuru sahibinin teklifi ekinde, Şanlıurfa Valiliği İl Özel İdaresi tarafından düzenlenmiş, Şanlıurfa Harran Ovası 4. Kısım Kapalı Drenaj ve T.İ.G.H. Projesi Yapım İşine ait, 6.803.999,38 TL belge tutarlı, 14.05.2009 tarih ve 3767 sayılı iş durum belgesini sunduğu görülmüştür. Belgede, işin sözleşme tarihi 15.06.2006 olarak, toplam sözleşme bedeli ise; “6.878.009,43 TL (2004 Yılı B.F. ile)” şeklinde düzenlenmiştir.

İdare tarafından, Şanlıurfa Valiliği İl Özel İdaresi Müdürlüğüne hitaben 07.07.2009 tarih ve 3490 sayılı yazı ile 14.05.2009 tarih ve 3767 sayılı iş durum belgesine ilişkin olarak; belge tutarında ihale indirimi yapılıp yapılmadığı ile yapılan işin ihale tarihi bilgilerinin ve belge tutarını destekleyici son hak ediş örneği ile kabul tutanağının istenildiği, ilgili idarece 15.07.2009 tarih ve 5881 sayılı yazı ile 11 nolu hak ediş raporu örneğinin gönderildiği tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 44 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, devam eden işlerde; işin, ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi halinde, “yüklenici iş durum belgesi” nin düzenleneceği belirtilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46 ncı maddesinde;“(1) İş deneyim belgelerine, fiilen gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerin tutarı olarak, devam eden işlerde ara hakediş raporlarındaki, geçici kabulü yapılmış işlerde ise hakediş raporları ve varsa kesin hakediş raporundaki iş veya görevle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.

(2) Bu tutar;

_ a) Yurt içinde keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanmış işlerde; her türlü fiyat farkları hariç, varsa yasal keşif artışları dahil, ihale indirimi yapılmış, hakedişteki sözleşme yılı birim fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden,_

_ b) Yurt içinde anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat ya da karma teklif alınmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlerde; fiyat farkları hariç, varsa yasal keşif artışları dahil hakedişteki sözleşme fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden… belirlenir…”_ hükmü yer almaktadır.

Şanlıurfa Valiliği İl Özel İdaresi tarafından gönderilen 04.05.2009 tarih ve 11 nolu hak ediş raporunun 2 nci sayfasında “sözleşme fiyatları ile yapılan iş tutarı” kısmına 6.800.033,34 TL, 3 üncü sayfasında “sözleşme fiyatları ile yapılan iş tutarı” kısmına ise sehven 6.803.999,38 TL yazıldığı, sayfanın sonunda da “ihale tenzilatına tabi ödemeler tutarı” kısmına 6.803.999,38 TL yazıldığı ve iş deneyim belgesi tutarının son sayfada yer alan bu tutarlara göre belirlendiği anlaşılmıştır.

Anılan Yönetmeliğin 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işler, Kamu İhale Kanununun yürürlüğe girdiği 2003 tarihinden önceki işlere ilişkin olduğundan, sözleşme tarihi 15.06.2006 olan bir işe ait iş deneyim belgesinde belgeyi düzenleyen idare tarafından toplam sözleşme bedeli kısmında yanlışlıkla parantez içerisinde “2004 yılı birim fiyatları ile” ibaresine yer verilmesinin belgenin standart forma uymadığı şeklinde değerlendirilmesine yol açmayacağı açıktır. Ayrıca, yine belgeyi düzenleyen idarenin, iş deneyim belgesi tutarına esas teşkil eden hak ediş raporu içinde ödemeler toplamını ikinci sayfada yer alandan farklı olarak düzenlenmesi nedeniyle belge tutarını olması gerekenden farklı düzenlemesinin, isteklinin idari şartnamede belirlenen kriterlere göre teklifinin geçerliğine etki eden ve kendisine avantaj sağlayan bir durum arz etmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İdare tarafından alınan 23.07.2009 tarihli ihale komisyon kararında, başvuru sahibi isteklinin ihale dışı bırakılma gerekçeleri arasında “ihale şartnamesinde istenilen makine ekipman şartının sağlanamaması” şeklinde tespit edilen bir gerekçeye daha yer verildiği halde, 24.07.2009 tarihinde başvuru sahibi istekliye gönderilen kesinleşen ihale kararında ise ihale dışı bırakma gerekçeleri arasında bu gerekçenin belirtilmediği, bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 41 inci maddesine aykırılık teşkil ettiği tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin teklifinin geçerliği hakkında sağlıklı ve nihai bir sonuca varılabilmesi açısından, bildirimi yapılmayan söz konusu ihale dışı bırakma gerekçesinin resen incelenmesinin uygun olacağı belirlenmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41 inci maddesinde; “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir ve mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” hükmü ile,

Anılan Yönetmeliğin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 29 uncu maddesinde; “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü,

Yer almaktadır.

İhale konusu işin yerine getirilmesi için gerekli makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin olarak ilanın 4.3.3 üncü, idari şartnamenin ise 7.5.3 üncü maddesinde yer alan düzenlemelerde, isteklilerin kendilerine ait olması gereken; 3 adet trencher (min. 175 hp lazer donanımlı, 3 m derinlikte lateral ve kollektör döşeyebilen), 1 adet greyder (100-120 hp), 1 adet de ekskavatör (1-1,5 Ydküp) sayılmış, isteklilerin kendi malı olması gereken ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan makinelere ait belgeleri teklif ekinde sunmaları gerektiği ve ispat edici belgelerin ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir ve mali müşavir raporu olacağı belirtilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından teklif mektubu ekinde, kendi malı olması gereken ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan makinelere ait 29.06.2009 tarihli 19451 sıra numaralı Ankara 47 nci Noteri tarafından onaylanan tespit tutanağının sunulduğu anlaşılmıştır. Söz konusu noter tespit tutanağında; 08.05.2009 amortisman giriş tarihli 2 adet Trançer Cleveland 557 (300 hp, lazer donanımlı), 20.05.2009 amortisman giriş tarihli 1 adet Trançer Cleveland (300 hp, lazer donanımlı), 23.12.1997 amortisman giriş tarihli 1 adet Greyder (120 hp 1979 model) ile 02.09.1997 amortisman giriş tarihli 1 adet Ekskavatörün (1,5 YARD.3) Doğan İnşaat İth. İhr. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye ait Demirbaşlar ve Amortisman defterinde kayıtlı olduğunun görüldüğü belirtilmiştir.

İdare tarafından, başvuru sahibine 08.07.2009 tarihinde tebliğ edilen 07.07.2009 tarih ve 3443 sayılı yazı ile kendi malı olan yapı araçlarının ihale dokümanında istenen teknik şartlara uygunluğunu gösteren bilgi ve belgelerin sunularak araçların bulunduğu adreslerin 3 gün içerisinde bildirilmesinin istendiği, istekli tarafından da 09.07.2009 tarihinde, makine ve ekipmanlara ilişkin bilgi ve belgelerin sunulduğu tespit edilmiştir.

İsteklilerin makine ekipman durumunun yerinde tespiti amacıyla oluşturulan komisyon tarafından yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından kendi malı olarak beyan edilen makine ve ekipmanın bazılarının istenilen teknik özelliklere sahip olmadığı, bazılarının da yerinde bulunmadığı tespit edilerek isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.

İdare tarafından kendi malı olma şartı aranan makine ve ekipmana ilişkin olarak; ispat edici belgelerden ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest mali müşavir ve mali müşavir raporunun sunulmasının yeterli olduğu, başvuru sahibi tarafından kendi malı olma şartı aranan makine ve ekipmana ilişkin noter tespit tutanağının teklif mektubu ekinde sunulduğu anlaşılmıştır.

İhale ilanında ve idari şartnamede, kendi malı olma şartı aranan makine ve ekipmanların istenilen teknik özelliklere sahip olup olmadığının yerinde tespit edileceği, uygun bulunmayan makine ve ekipmanın olması halinde isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağına ilişkin bir düzenleme yer almadığından, idare işleminin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır. İhale konusu işte kullanılacak makine ve ekipmanın istenilen teknik özelliklere sahip olup olmadığının değerlendirilmesinin ancak sözleşmenin uygulanması aşamasında söz konusu olabileceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin öngörülen bu gerekçe ile ihale dışı bırakılması kararının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibi istekli hakkında; birim fiyat teklif cetvelinin 26 ncı sırasında yer alan tutarla bu kaleme ilişkin sunulan iş analizlerindeki fiyatın uyuşmaması, anahtar teknik personele ait belgelerin uyumsuz olması, iş deneyim belgesinin geçersiz bulunması, makine ekipman şartının sağlanmaması gerekçeleriyle alınan ihale dışı bırakma kararının yerinde olmadığı, diğer taraftan 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın 28 numaralı iş analizinde verilen birim fiyatın aşırı düşük olduğu yönünde karar verilmesinin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifi sınır değerin altında kalan başvuru sahibi isteklinin teklifinin geçerli kabul edilmek suretiyle, ilgili isteklinin teklifinin Kanunun 38 inci maddesi kapsamında aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.