KİK Kararı: 2009/UY.III-2174 (24 Ağustos 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/064
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 24.08.2009
Karar No : 2009/UY.III-2174
BAŞVURU SAHİBİ:
Tekeşler İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti, Göktaşlı Mahallesi Murat Caddesi No:69/6 MANİSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dsi Iı. Bölge Müdürlüğü 22.Şube Müdürlüğü Manisa, Ahmet Bedevi Mah. Halil Erdoğan Cad. No:120 45040 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/64162 İhale Kayıt Numaralı "Manisa Merkez Karaoğlanlı Kasabası Tarım Arazisi Nif Çayı Iıı.Kısım (20+450) Kompozit Köprü İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

11.08.2009 tarih ve III.Y.16.09.G024/2009-37E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ II. Bölge Müdürlüğü 22. Şube Müdürlüğü tarafından 29.06.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Manisa Merkez Karaoğlanlı Kasabası Tarım Arazisi Nif Çayı III. Kısım (20+450) Kompozit Köprü İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Tekeşler İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti’nin 20.07.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 27.07.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.08.2009 tarih ve 18157 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.08.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İdarenin, aşırı düşük açıklamalarını yetersiz bularak tekliflerini değerlendirme dışı bıraktığı, bunun en önemli nedeni olarak aşırı düşük açıklamalarında köprü ayaklarındaki I 380 profil demirlerinin boylarının 12 mt olarak gösterilmesi olduğu, oysa projede profil boylarının değişken olduğunun belirtildiği, ihale dokümanının yer aldığı cd sinde jeolojik raporlar bulunmaması nedeniyle kazık boylarının firmalarınca gerekli zemin etüdleri yapılarak 12 mt olarak hesaplandığı, idarenin diğer gerekçelerinin ise işin mahiyetinde önemli bir etken olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesinde, “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde;

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

yer almaktadır.

Bahse konu ihaleye 6 firma tarafından teklif verilmiş olup ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda tüm teklifler geçerli sayılmış ve aşırı düşük teklif sınır değeri 235.840,00 TL belirlenerek tutanak altına alınmıştır. İdare tarafından aşırı düşük sınır değerinin altında teklif veren Tekeşler İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti ile Atak İnş. Tic. Tur. San. İth. Ltd. Şti.’nden 30.06.2009 tarihli yazı ile aşırı düşük teklife neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamaları belgeleriyle birlikte yapmaları istenilmiştir.

Başvuru sahibi 06.07.2009 tarihli açıklamasında firmalarının Manisa ve çevre illerde yapmış olduğu işlerden dolayı piyasa koşullarını iyi tanıdığı, tüm malzemelerin nakit olarak temin edileceği, malzemelerin direkt üreticilerden temin edilecek olması nedeniyle pano, teleskopik direk, iskele malzemeleri ile yapılacak imalatların maliyetlerinde önemli ölçüde düşme olacağı, kadrolarında halen şirket ortağı olan 1 adet inşaat mühendisi ile 1 adet inşaat formeni olduğu, maliyet hesapları ile analizlerinin piyasa araştırmasına dayalı olarak yapıldığından bahisle açıklama ekinde analiz, proforma faturalar ile metrajlara yer verildiği görülmüştür.

İhale işlem dosyasında yer alan yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin hesap cetvelleri**** ve metrajlardan, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihale konusu “1 Adet Kompozit Köprü L=32,00 M. B=4,60 M.” olan yapım işinin kazı, dolgu, çelik kazık, B.A. betonu, inşaat demiri, kalıp, kalıp iskelesi, taş dolgu, demir imalat boyanması, inşaat işleri ve kompozit köprü montajını kapsayan inşaat kalemlerinden oluştuğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması ve ekleri, ihale komisyonu kararında yer alan idarenin açıklamayı uygun bulmama gerekçeleri, yaklaşık maliyet hesap cetvellerinde esas alınan yapım işinin iş kalemleri bağlamındaki kapsamı ve idari şartnamenin 5 inci maddesinde uygulama projesinin isteklilere ihale dokümanı ile birlikte verildiği hususu dikkate alınarak incelendiğinde uygulama projesinin 3 nolu paftasında proje notu olarak;

__

_ “RİCATLAR:_

_ 1.Temel sağlam zemine kadar inilerek (h) yüksekliği tespit edilecektir._

_ 2.İstinat duvarı 250 doz beton olacak, tatbikat sırasında zemin durumuna göre (h) yüksekliği kesin olarak tespit edilerek buna göre gerekli stabilite hesapları yapılarak kesite ölçü verilecektir._

_ 3.Kenar _I 38 lik kazıklar ricat betonu içine alınacaktır.

_ 4.Ricat duvarları stablize dolgu ile sıkıştırılarak doldurulacaktır._

_ KAZIKLAR: _

_ Kazık projede gösterilen taşıma kuvveti kazanıncaya kadar (σaem=2 kg/cm²) çakılmaya devam edecektir. Kazığın çakılmak suretiyle zemine giren kısım hiçbir zaman 6 m. den az olamaz. _

_ …_

_ Qs, Quç direnç katsayıları zemin etüdünden sonra belirlenecek._

_ Güvenlik katsayısı 2 alınacak.” _ notunun yer aldığı, teknik şartnamenin “Kazıkların çakılması” başlıklı 9.2.1 nci maddesinin “ _Kazık projelerde gösterilen taşıma kuvvetini iktisap edinceye kadar çakılmaya devam edecektir. Kazığın çakılmak suretiyle zemine giren kısmı hiçbir suretle 6.00 metreden az olamaz. _

_ Temel işlerinde, kazık ucu hiçbir suretle sert bir tabaka üzerinde bulunan yumuşak bir zemin içinde bırakılmayacak, kafi bir tedahül edilinceye kadar sert zemine nüfuz ettirilecektir….”_

düzenlemesinin yapıldığı görülmüştür.

Söz konusu düzenlemelerden kazık ucunun zemine giren kısmının 6.00 mt den az olmayacağı, kazık boyunun zemin etütlerine göre belirleneceği anlaşılmakla birlikte idarenin şikayet hususundaki “ İstekli firma yetkilisi ihale dokümanı satın aldığında düzenlenen yazılı evrakta, not bölümünde kazık boylarının yaklaşık maliyette H=25 m olarak alındığı açıkça belirtilmiş ve firma yetkililerine de konu şifahen iletilmiştir.” cevabından kazık yüksekliğinin 25 mt olarak alınmasının istendiği ortaya çıkmaktadır. İdarece 23.06.2009 tarihinde tanzim ve imza edildiği anlaşılan tutanakta; “İdaremizce 29/06/2009 tarihinde, pazartesi günü saat:10,00 da ihalesi yapılacak olan Manisa Karaoğlanlı Kasabası Tarım Arazisi III. Kısım Nif Çayı Km:20+450 deki Kompozit Köprü inşaatı işinin kazık boylarının alınması gereken derinliği yaklaşık maliyet hesabında h:25 metre alınmıştır.

İhaleye katılacak isteklilerin yanlış hesaplama yapmamaları için, kazık derinliği bu tarihe kadar CD alan tüm istekli firma yetkililerine telefon ile iletilmiş olup bu tarihten sonra gelen firmalara da konu iletilerek CD alındı makbuzuna not olarak yazılması kararlaştırılmıştır.

Ayrıca, CD alan hiçbir firmadan bu konuda daha önceden bir talep idaremize iletilmemiştir.” hususlarının yer aldığı, ihale tarihi olan 29.06.2009 tarihinde doküman satın alan başvuru sahibinin ve 25.06.2009 tarihinde doküman satın alan Mithat Tanrıkulu isimli kişinin doküman teslim belgelerinin 10 uncu maddesinde _“Özel teknik şartnameden oluşmaktadır. (Not: Yaklaşık kazı derinliği çakma ayak h=25 mt civarı)” notunun ilave edildiği görülmüştür.(Doküman satın alan diğer isteklilerin doküman teslim belgelerinde (Not: Yaklaşık kazı derinliği çakma ayak h=25 mt civarı)” _notu yer almamaktadır.)

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 27 nci maddesinde “

“ (1) İlan yapıldıktan sonra ihale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz sayılır ve ihale yeniden aynı şekilde ilan olunur. Ancak; teklif ve başvuruların hazırlanmasını etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi ya da idareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle dokümanda değişiklik yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin zeyilname, ihale veya son başvuru tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde doküman alanların tamamına gönderilir veya imza karşılığı elden tebliğ edilir. Ancak, belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür.

(2) Yapılan değişiklik nedeniyle tekliflerin veya başvuruların hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale veya son başvuru tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde; tekliflerini vermiş veya başvurularını yapmış olan istekli veya adaylara teklif veya başvurularını geri çekerek, yeniden teklif verme veya başvuru yapma imkanı tanınır.” hükmü bulunmaktadır.

İdarenin işin en önemli bileşeni olan kazık boyunu ihale dokümanında ve projede belirtmemesi, daha sonra anılan Yönetmelik hükmü çerçevesinde zeyilname düzenlemeksizin ihale dosyası satın alan istekli olabilecek gerçek veya tüzel kişiliklerden telefon yolu ile kazık boyunun 25 mt olarak alınmasının istenilmesi ve bu hususun 23.06.2009 tarihinden sonra doküman alan firmalar için düzenlenen ihale dokümanı teslim tutanağında bilgi notu olarak yer almasının mevzuata hükümleriyle bağdaşmadığı gibi idarenin “ .. ihale CD 'de sunulan ödemeye esas analiz icmali tablosunda İnşaat bünyesine giren profil demir miktarı, kazık çakma işçiliği ve demir nakliyesi işin ( % 49,69 ) yüzde kırk dokuz virgül atmış dokuz'dur.” ifadesi de göz önünde bulundurulduğunda kazık boyu ile ilgili zeyilname düzenlenmemesinin tekliflerin sağlıklı verilmesini engelleyen bir unsur olduğu ortaya çıkmaktadır.

Nitekim, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasından kazık boyunu 25 mt kabul ederek teklif verdiği (teklifi sınır değerin üzerindeki isteklilerin kazık boyunu kaç mt aldıkları tespit edilememiştir.) görülmüş olup, başvuru sahibinin kazık boyunu 12 mt kabul ederek teklif vermesinin, kazık imalatında kullanılan profil demir, B.A. betonu, kalıp, işçilik, vb. inşaat kalemleri miktarlarının düşük hesaplanmasına yol açtığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun temel ilkeleri belirleyen 5 inci maddesinde, idarelerin bu kanuna göre yapılan ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla idarelerin ihale sürecindeki bütün idari işlemleri anılan maddede belirtilen ilkelere uygun biçimde tesis etmeleri gerekmektedir.

Yukarıda yer alan hükümler ve tespitler neticesinde, başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak, 7 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 6 adet isteklinin teklif verdiği, işin yaklaşık maliyeti dikkate alındığında kazık çakılması imalatının en önemli teklif bileşeni olduğu, ihale dokümanında belirtilmeyen kazık boyunun daha sonra 25 mt olarak hesaplanmasına ilişkin bilgi eksikliğinin zeyilname düzenlenerek isteklilere bildirilmesi gerekirken bu hususun telefon yoluyla şifahen ve bilgi notu olarak bildirilmesinin, en düşük teklif sahibi isteklinin teklifinin kazık boyunun eksik alınması ve dolayısıyla buna bağlı diğer imalatların miktarlarının da düşük alınması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı göz önüne alındığında, inceleme konusu ihalenin 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerinden saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, gizlilik, kamuoyu denetimi, ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin göz önüne alınarak iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.