KİK Kararı: 2009/UY.III-1938 (27 Temmuz 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/060
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 27.07.2009
Karar No : 2009/UY.III-1938
BAŞVURU SAHİBİ:
Fema İnşaat Tic. Ltd. Şti., Süleyman Nazif Sokak No:10/2 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Msb. İnş. Eml. ve Nato Enf. D. Bşk.Lığı, Msb İnş.Eml. ve Nato Enf.D.Bşk.Lığı 06100 Bakanlıklar Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/40397 İhale Kayıt Numaralı "Gata Komutanlığı Çok Katlı Otopark Yapılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

17.07.2009 tarih ve III.Y.12.47.0075/2009-23E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Milli Savunma Bakanlığı İnşaat Emlak ve Nato Enf. Dairesi Başkanlığı 12.05.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gata Komutanlığı Çok Katlı Otopark Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Fema İnşaat Tic. Ltd. Şti.’nin 03.06.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.06.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.06.2009 tarih ve 13933 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.06.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuruya konu ihaleye vermiş oldukları teklifin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi ve şartnamenin 7.1.ğ maddesine göre, sunulması gereken teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvellerinden inşaat, makine ve elektrik hesap cetvellerinin sunulduğu, ancak makine hesap cetvellerinin ER Teknik Medikal İnş. Gıda San. A.Ş.’nce ve elektrik hesap cetvellerinin PANEL Elk. Elektronik Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nce hazırlandığı, analiz olarak sunulan belgede, iş gruplarının analizlerinin her bir iş kalemi için ayrı ayrı yapılması gerekirken bu bedellere %15 yüklenici karı ve genel gideler ilave edilerek icmaller üzerinden tek sayfa olarak yeni fiyat analizine ulaşıldığı ve alt yüklenici çalıştırılamayacak olmasına rağmen makine ve elektrik işlerinin bir alt yüklenici tarafından yapılacağının anlaşıldığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, oysa makine ve elektrik hesap cetvellerinin her kalemine ayrı ayrı poz numaraları belirtilerek fiyat alındığı, bu fiyatlara yüklenici karı ve genel gider ilave edilerek analiz yapıldığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine göre; elektrik ve makine imalatlarının birer iş grubu olarak kabul edildiği ve bu gruplara ait her bir kaleme ayrı ayrı analiz yapmanın gerek teknik gerekse Bayındırlık Bakanlığı pozlarında dahi mümkün olmadığı, ayrıca söz konusu firmalardan proforma fatura almanın alt yüklenici çalıştırılacak anlamına gelmediği bu nedenle tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2.1 inci maddesinin (c) bendinde __ işin miktarı ve türü, dokuz bölümden oluşan inşaat imalatı ve bu bölümlere ilişkin mekanik tesisatı ile elektrik tesisatı imalatları şeklinde belirlenmiş, aynı düzenlemeye ihaleye ait ilanın 2 nci maddesinde de yer verilmiş; ilanın 9 uncu, idari şartnamenin 19 uncu maddesinde ise teklif ve sözleşme türünün anahtar teslim götürü bedel olacağı belirtilmiştir.

İhale dokümanının kapsamına ilişkin olarak idari şartnamenin 5.1 inci maddesinin (b) bendinde teknik şartnameler, (e) bendinde de işe ait projeler, pursantaj cetveli, imalat kalemlerine ait liste ve birim fiyat analiz formatı sayılmıştır. İdarece düzenlenen analiz formatı bileşenlerinin malzeme, işçilik, makine, nakliye ile genel giderler ve kar olmak üzere beş kısımda düzenlendiği görülmüştür. İdari şartnamenin 59 uncu maddesinin ikinci fıkrasında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyat tarifi ve teknik şartnamelerde özel tanımı yapılmayan imalat kalemleri için isteklilerce diğer kamu kurumları birim fiyat tariflerinin kullanılacağı belirtilmiştir.

İsteklilerin teklifleri ekinde sunmaları zorunlu belgelere ilişkin idari şartnamenin 7.1 inci maddesinin (ğ) bendinde; teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli istenmiş, aynı düzenlemeye ihaleye ait ilanın 9 uncu maddesinde de yer verilmiştir.

İhale komisyonu tarafından düzenlenen 12.05.2009 tarihli zarf açma ve belge kontrol tutanağında inşaat, makine ve elektrik iş grupları hesap cetvelleri ve analizleri için ayrı sütunlar açıldığı, başvuru sahibine ait kısımların “var” şeklinde işaretlendiği, 20.05.2009 tarihli uygun olmayan belgelerin uygun sayılmama gerekçelerine ilişkin tutanakta ise isteklinin makine ve elektrik hesap cetvellerini başka firmalarca düzenlenmiş hesap cetvelleri şeklinde kendisine hitaben yazılmış taahhüt mektupları ile sunduğu, analizlerin de her iş kalemi yönünden ayrı ayrı yapılması gerekirken alınan taahhüt belgelerinde yer alan toplam tutara kar ilave edildiği, ayrıca, bu durumda alt yüklenici çalıştırmayacağını beyan eden isteklinin alt yüklenici çalıştıracağının anlaşıldığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine, söz konusu gerekçeye ilave olarak dosyada istekli tarafından imzalanmış hesap cetvellerine yer verilmemesinin de teklifin değerlendirme dışı bırakılması bakımından ayrı bir gerekçe teşkil ettiğinin belirtildiği görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin __ “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde ; “Yaklaşık maliyeti, Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde yapım işleri için öngörülen üst limit tutarına eşit ve üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

__

1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli

__

…

_istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.” _hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin, yapım ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin, birinci bölüm XIII/H-a kısmında; “… Bu çerçevede ihale komisyonu; bir yapım işinin ihalesinde geçerli teklifleri tespit ettikten sonra;

__

a) Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki, yani yaklaşık maliyeti = 100 olan bir ihalede, 120 nin üzerindeki tekliflerle 40 ın altındaki teklifleri dikkate almaksızın, diğer tekliflerin aritmetik ortalamasını bulur ve bu değeri yaklaşık maliyete bölmek suretiyle (C) değerini elde eder.

b) Ekteki tablodan (C) değerine karşılık gelen (K) değerini bulur.

c) Bu (K) değerini yaklaşık maliyetle çarpmak suretiyle sınır değeri tespit eder ve bu sınır değerin altındaki (yaklaşık maliyetin % 40’ının altındakilerde dahil) tekliflerin sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

Bileşenler, teklifin maliyet bileşenlerini, ayrıntılar ise bunlara ait fiyat analizlerini ifade ettiğinden,

__

İhale komisyonu, aşırı düşük teklifin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

__

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler veya yapım işinde kullanılacak avantajlı şartlar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibi tarafından sunulan ve kendisine hitaben başka firmalarca hesap cetveli şeklinde düzenlenerek verilen taahhüt mektuplarının, ihaleye katılım yönünden sunulması zorunlu belge niteliğinde olmayan, yalnızca teklifinin aşırı düşük bulunması halinde avantajlı koşullarını göstermek ve analizlerine ya da analiz sunulması gerekli olmayan hallerde hesap cetvellerine dayanak teşkil etmesi bakımından verilmesi gerekli proforma fatura/teklif alma yazısı niteliğinde belgeler olması nedeniyle ve isteklinin beyanının aksine davranışının işin ifası sırasında gerekli kontrollerin yapılarak tespiti mümkün olabileceğinden, idarenin sunulan belgeler üzerinden alt yüklenici çalıştırılacağı tespiti yerinde bulunmamıştır.

İsteklilerin teklifleri ekinde sunması zorunlu fiyat analizleri, teklifin maliyet bileşenlerinin birim fiyatlarının miktar ve tutar yönünden ayrıntılandırılmasıdır. Makine ve elektrik tesisatına ilişkin iş kalemleri incelendiğinde ve idare tarafından isteklilere verilen analiz formatının bileşenleri de dikkate alındığında söz konusu tesisat iş kalemlerinin maliyet bileşenlerinin malzeme/teçhizat bedeli ile montaj bedellerinden oluştuğu, dolayısıyla inşaat işi kalemlerinde olduğu gibi malzeme, işçilik, yakıt, amortisman gibi ayrıştırılabilir maliyet kalemlerinin söz konusu olmadığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından da söz konusu iş kalemlerine ilişkin analiz düzenlenmediği dikkate alındığında, istekliler tarafından teklifleri kapsamında bu analizlere yer verilmemesi, tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirmemektedir.

Bununla birlikte, idari şartnamede ihaleye katılım koşulu olarak düzenlenen hesap cetvellerinin her bir iş kalemi için sunulması gerekmektedir. Başvuru sahibi ise makine ve elektrik iş gruplarının hesap cetveli olarak, ER Teknik Medikal İnş. Gıda San. A.Ş. ve PANEL Elk. Elektronik Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanarak imzalanmış proforma faturalara yer vermiş, faturalardaki toplam tutara kar ilave ederek “yeni fiyat analizi” başlıklı kendisinin imzasının ve kaşesinin bulunduğu belgeyle, söz konusu iş grupları için oluşturduğu toplam fiyatları gösterdiği görülmüştür. İsteklilerin teklifleri kapsamında sundukları hesap cetvellerini kendi beyanları olduğunu onaylamış olmak maksadıyla imzalamaları gerektiğinden bu haliyle başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olmadığı ve idarece tesis edilen bu konudaki işlemin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibinin inşaat işlerine ait analizleri incelendiğinde ise, istekli tarafından, idarece belirtilen analiz formatına, dolayısıyla idari şartname ile getirilen şekil kuralına uymayan bir şekilde, ayrıntıları yalnızca malzeme ve işçilik unsurlarından oluşan, üstelik bu unsurlara ayrı ayrı miktar/birim ve tutar öngörülmeksizin toplam bir bedele kar ilave ederek söz konusu belgeleri sunduğu anlaşıldığından, teklifin bu nedenle de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Şikayete konu ihaleye 15 istekli katılmış, Özensan Müh. Taah. Turz. Tar. Hayv. San. ve Tic. A.Ş., Metron Yapı ve Prj. Taah. Tic. A.Ş., Sarıdağlar İnşaat ve Ticaret A.Ş., Özkaya İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve Güryapı Taah. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. teklifleri, yalnızca makine ve elektrik analizlerine yer verilmemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılarak geçerli üç teklif üzerinden sınır değer hesaplanmış ve ihale sonuçlandırılmıştır. Atamer İnşaat San. ve Dış Tic. A.Ş. ise teklif ekinde makine ve elektrik analizlerine yer verilmemesi, ayrıca, iş deneyim belgesi de uygun bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış olmakla birlikte, isteklinin idareye şikayeti üzerine iş deneyim belgesinin uygun olduğu ve bu iddiası yönünden idarece haklı bulunduğu tespit edildiğinden Atamer İnşaat San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin de yalnızca teklifinde makine ve elektrik analizlerine yer verilmemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen değerlendirmeler kapsamında, söz konusu işler için analiz sunulmasının gerekmemesi nedeniyle belirtilen tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı anlaşılmış olup, geçerli olduğu anlaşılan tekliflerin değerlendirmeye alınarak ihale işlemlerine devam edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, makine ve elektrik analizlerine yer verilmemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılan söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

GEREKÇEDE KARŞI OY.****

İhale ilanı ve ihale dokümanında “teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli” nin sunulacağı düzenlemesi yapılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından inşaat kalemlerine ait hesap cetvelinin sunulduğu, elektrik ve makine imalatları ile ilgili olarak ise kendisine hitaben başka firmalarca hesap cetveli şeklinde düzenlenerek verilen taahhüt mektuplarının sunulduğu, ayrıca bu imalatlara ait teklif bedellerini taahhüt mektuplarında yer alan toplam bedellerin üzerine %15 kar ilavesiyle analiz formatı şeklinde sunduğu ve iş bünyesinde yer alan tüm iş gruplarını “Yaklaşık Maliyet Genel İcmal Tablosu” başlığı altında hesap cetveli özeti olarak verdiği görülmüştür. Söz konusu cetvellerin tetkiki neticesinde gerek inşaat gerek makine gerekse elektrik imalatlarının, iş bünyesindeki tüm mahalleri (araç bakım yeri, çok katlı otopark, ulaştırma bölük komutanlığı, eşanjör dairesi vb.) ve tüm imalatları (imalat, malzeme, montaj, demontaj) kapsayacak şekilde tanzim edildiği anlaşılmaktadır.

İsteklilerin teklifleri kapsamında sundukları hesap cetvellerinin kendi beyanları olduğunu onaylamış olmaları gerekmekle birlikte, teklif mektubu ekinde sunulan ve her sayfasında ihale konusu işin adı ve mahalli belirtilen hesap cetvellerinin teklif alınan firmalarca imzalanmasının esasa etkili olmadığı ve başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği kanaatindeyim.

Açıklanan nedenlerle, Kurul Çoğunluğunun diğer konularla ilgili “düzeltici işlem belirlenmesi”** yönündeki kararına** katılmakla birlikte başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kararına katılmıyorum.

**Ali KAYA **

** Kurul Üyesi **