KİK Kararı: 2009/UY.III-1421 (27 Nisan 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/036
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 27.04.2009
Karar No : 2009/UY.III-1421
BAŞVURU SAHİBİ:
Demars İnşaat Turizm Tic. Ltd. Şti., Cinnah Caddesi|yeşilyurt Sokak |3/9|||çankaya|ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı, Bahçelievler Mah. Gazi Osman Paşa Cad. No:1 BURDUR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/15119 İhale Kayıt Numaralı "Makü Fen- Edebiyat Fakültesi A ve B Blokları Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.04.2009 tarih ve III.Y.07.98.0169/2009-14E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 06.03.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “MAKÜ Fen - Edebiyat Fakültesi A ve B Blokları Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Demars İnşaat Turizm Tic. Ltd. Şti.’nin 24.03.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.03.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 02.04.2009 tarih ve 8026 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ekonomik açıdan en avantajlı ve ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin, aşırı düşük açıklamalarının kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, zira, teklif fiyatı bileşenlerine ilişkin kanıtlayıcı bilgi ve belge bulunmadığı, iş miktarı ve piyasa fiyatlarına ilişkin yeterli araştırmanın yapılmadığı ve stoklarında olduğu gerekçesi ile kereste, demir vb malzemeler ile ilgili olarak bedel öngörülmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak idarenin 26.03.2009 tarihli kararında, “… söz konusu firmaların savunma ekinde sunmuş oldukları fatura, proforma fatura, işçilik bildirgeleri, analizler vb belgelerin incelendiğinde, her iki firmanın da teklifini oluşturan bileşenlerin işin yapılabilirliğini kanıtlayıcı nitelikte olduğu, teklifleri oluşturan bileşenlerin idaremizin daha önce imzaladığı benzer yapım işleri sözleşmelerini oluşturan bileşenlerle de doğru orantılı olduğu tespit edildiği” belirtilmiştir.

İdari Şartnamenin “Teklif ve Sözleşme Türü ile Kısmi Teklif Verilip Verilmeyeceği” başlıklı 20 nci maddesinde, isteklilerin tekliflerini anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verecekleri, ihale sonucu, üzerine ihale yapılan istekli ile anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacağı belirtilmiş, “Diğer Hususlar” bölümünde de; “‘aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere, idarelerce isteklilerden tekliflerinin ekinde; anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli’ teklif aşamasında sunulmak zorundadır. Hesap cetvellerindeki her bir pozun miktar ve tutarlarını ayrı ayrı belirtmek zorunludur. Belirtilen belgeler ‘Hesap Cetvelleri’ ve ‘Analizler’ başlığı altında ihale dosyalarında sunulacaktır” düzenlemesi yapılmıştır.

Diğer taraftan; idarece yaklaşık maliyetin tespitinde ağırlıklı olarak, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2008 yılı İnşaat ve Tesisat Analiz ve Birim Fiyatlarının esas alındığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, isteklilerce satın alınan ihale dokümanı kapsamında, pursantaj listesi, inşaat işleri mahal listesi, tesisat metrajları ile hesap cetvellerinin, özel imalat iş kalemleri dışında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyat poz numaraları belirtilerek düzenlendiği, yaklaşık maliyet tespitinde idarece yapılan analizlere dayanılarak birim fiyatları tespit edilen kalemlere ilişkin ise analiz formlarının bulunduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda sayılanların yanında, idari şartnamenin 6 ncı maddesinde, Mimari, Statik, Elektrik ve Makine Uygulama projelerinin ihale dokümanında yer aldığı belirtilmiştir.

4734 sayılı Kanunun inceleme konusu ihalenin ilan tarihi itibari ile yürürlükte olan 38 inci maddesinde, “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

İhale ilan tarihi itibari ile yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 34 üncü maddesinde; “…aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere, idarelerce isteklilerden tekliflerinin ekinde; anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli; teklif birim fiyatlı işlerde ise, teklif edilen fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler, istenebilir.” hükmü bulunmaktadır.

Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yapım İşleri İhalelerinde Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı bölümünde, “… Yönetmeliğin 34 üncü maddesine göre bilgi ve belge istendiği durumlarda da ayrıca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu kapsamda istekliler tarafından yapılan açıklamaların değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede ihale komisyonu; bir yapım işinin ihalesinde geçerli teklifleri tespit ettikten sonra;

a) Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki, yani yaklaşık maliyeti = 100 olan bir ihalede, 120 nin üzerindeki tekliflerle 40 ın altındaki teklifleri dikkate almaksızın, diğer tekliflerin aritmetik ortalamasını bulur ve bu değeri yaklaşık maliyete bölmek suretiyle (C) değerini elde eder.

b) Ekteki tablodan (C) değerine karşılık gelen (K) değerini bulur.

c) Bu (K) değerini yaklaşık maliyetle çarpmak suretiyle sınır değeri tespit eder ve bu sınır değerin altındaki (yaklaşık maliyetin % 40’ının altındakiler de dâhil) tekliflerin sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

Bileşenler, teklifin maliyet bileşenlerini, ayrıntılar ise bunlara ait fiyat analizlerini ifade ettiğinden,

İhale komisyonu, aşırı düşük teklifin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler veya yapım işinde kullanılacak avantajlı şartlar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.” açıklaması yapılmıştır.

İnceleme konusu ihalede; idari şartnamenin “Diğer Hususlar” bölümünün gereği olarak isteklilerce teklif ekinde verilen belgelerden,

Yeşilova Teks. Ür. Mad. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 14.742.000,00 TL teklif fiyatının, 12.793.237,76 TL inşaat, mekanik ve elektrik tesisatı imalat tutarı ile 1.948.762,24 TL genel giderlerden (“SSK prim tutarı, vergiler, karar pulu bedeli, damga vergisi, KİK payı, noter masrafı, all risk sigortası, şantiye giderleri ve müteahhit kârı”) oluştuğu**** ve inşaat, elektrik ve tesisat kalemlerine ilişkin hesap cetvelleri ile 14 inşaat kalemine (18.071/2 19 cm tuğla duvar yapılması, 18.071/3 yarım tuğla duvar yapılması, 23.014 ve 23.015 Φ 8-28 mm nervürlü çeliğin bükülüp yerine konulması, 27.503 250/400 çimento dozlu harçla düz sıva yapılması, 27.504 metal kapı kasa arkalarının beton harcı ile doldurulması, 27.528/3 ince sıva, alçı sıvalı vb. yüzeyler üzerine 3 mm kalınlığında saten alçı kaplama yapılması, 27.530/1 hazır makine sıvası ile tavanlara 15 mm kalınlığında tek kat alçı sıva yapılması, 27.530/2 hazır makine sıvası ile duvarlara 20 mm kalınlığında tek kat alçı sıva yapılması, 27.532 kireç-çimento karışımı harçla düz sıva yapılması, 27.581 200 kg çimento dozlu tesviye tabakası yapılması, 27.583 2.5 cm kalınlığında 400 kg çimento dozlu şap yapılması, Anz.İnş.32 45x45 sırlı porselen granit seramik döşenmesi, Anz.İnş.33 60x60 parlak granit seramik döşenmesi, Anz.İnş.34 25x40 parlak duvar seramiği kaplaması yapılması) ilişkin olarak hazırlanmış analizlerin ve piyasadan alınan malzeme ve imalat fiyat teklifi ve proforma faturaların sunulduğu,

Aker İnş. Tic. ve San. A.Ş. & Arer İnş. End. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişiminin 15.770.000,00 TL teklif fiyatının, 13.043.448,70 TL inşaat, mekanik ve elektrik tesisatı imalat tutarı ile bu tutarın %20,90’ına denk gelen 2.726.551,30 TL müteahhit kârı ve genel giderlerden oluştuğu**** ve inşaat, elektrik ve tesisat kalemlerine ilişkin hesap cetvelleri ile hesap cetvelinde yer alan bütün inşaat kalemlerine ilişkin analizlerin ve piyasadan alınan malzeme ve imalat fiyat teklifi ve proforma faturaların sunulduğu anlaşılmıştır.

İdarece, 09.03.2009 tarihli yazılarla yaklaşık maliyet ve geçerli teklif fiyatları esas alınarak tespit edilen sınır değerden daha düşük fiyat teklif eden Yeşilova Teks. Ür. Mad. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Aker İnş. Tic. ve San. A.Ş. & Arer İnş. End. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişiminden, aşırı düşük bulunan teklif fiyatları hakkında yazı ekinde belirtilen ve yaklaşık maliyetin %37,48’ine denk gelen 17 iş kalemi [18.460/2 Φ200 PVC boru (drenaj), 21.016 Çıplak beton BA kalıbı, 21.066 0-12,50 m tavan iş iskelesi, 23.014 8-12 mm nervürlü çelik bük+koy, 23.015 14-28 mm nervürlü çelik bük+koy, 23.155 2 mm DKP sacdan bükme kapı kasası, 23.244/L1 Elektrs. toz boyalı ısı yal. al. doğ., 26.206/A/MK 3 cm renk. mer. döş. kap., 26.210/MK 4 cm andezit döş. kap., 26.221/MK 10x15x50 cm andezit bordür, ANZ.İNŞ.028 3 mm polyester keçe taş. polimer bitümlü 1 kat su yal., ANZ.İNŞ.08/A Kap. tuğ. ve eps polistren levh. cep. Kap, ANZ.İNŞ.10A Komp. panel yapımı, ANZ.İNŞ.35 Alüminyum kapaklı cep., ANZ.İNŞ.36 Silikon cephe yapılması, ANZ.İNŞ.42 2 mm DKP sacdan bükme yağmur oluğu, MSB.414/A1 Taş yünü karo ile asma tavan yapılması] esas alınarak açıklama yapılması istenmiştir.

İhale komisyonu kararına göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Yeşilova Teks. Ür. Mad. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 11.03.2009 tarihli aşırı düşük teklif fiyatı açıklama yazısı ve eklerinde,

21.016 Pozu [Kalıp yüzeyi tahtalarının birleştirilmesinde plastik madde kullanılan düz yüzeyli çıplak beton, betonarme kalıbı (hiç bir kaplama malzemesi ve boya yapılmayacak beton ve betonarme yüzeylerde)] ile ilgili olarak; “Plywood kalıpla düz yüzeyli beton-betonarme kalıbı yapılması için gereken plywood kalıp şirketimiz bünyesine yeni alınmış olup faturası ektedir” denildiği ve malzeme bedeli fiyatının daha önce alımı yapılan ve 26.01.2009 tarihli fatura ile tevsik edilen kalıplık kontrplak fiyatı esas alınarak belirlendiği,

21.066 Pozu [0-12,50 m arası yükseklikteki tavanlar için iş iskelesi kurulması (12,50 m dahil)] ile ilgili olarak; “iş iskelesi için malzemeler şirket bünyesinde mevcuttur, işçilik bedelleri yapılacak olan imalatın içinde değerlendirilmiştir” denildiği ve istekli tarafından “iskele direği, bağlantı, çelik, dayama, kriko ve teleskopik direk” satın alındığını tevsik eden 01.08.2008, 17.11.2008 ve 31.12.2008 tarihli faturalar sunulduğu, teklif fiyatın sadece çivi, tel vb sarf malzemesi esas alınması sonucunda 0,20 TL olarak belirlendiği,

Diğer kalemler için, piyasadan alınan malzeme ve imalat fiyatlarına ilişkin proforma faturalara yer verildiği,

İhale komisyonu kararına göre ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Aker İnş. Tic. ve San. A.Ş. & Arer İnş. End. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişiminin 13.03.2009 tarihli aşırı düşük teklif fiyatı açıklama yazısı ve eklerinde, açıklama istenen kalemler için yapılan analizler ile bu analizler kapsamında yer alan malzemelerin fiyatlarına ilişkin piyasadan alınan proforma faturaların sunulduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen açıklamaların incelenmesi sonucunda;

Yeşilova Teks. Ür. Mad. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin iş kalemlerine ilişkin analizlerde esas alınan malzeme ve imalat fiyatlarının piyasadan alınan proforma fatura veya fiyat teklifleri ile tevsik ettiği,

Ancak, isteklinin elinde hazır bulunduğu ifade edilen ve fatura ile tevsik edilen malzemelerden kalıplık kontrplak ve iş iskelesi ile ilgili olarak, iş iskelesinin kurulmasına ilişkin “ işçilik bedelleri yapılacak olan imalatın içinde değerlendirilmiştir” denilmekle birlikte, sunulan analizlerde her hangi bir işçilik bedelinin hesaba katılmadığı ve iş iskelesinin kurulmasına ilişkin sadece kullanılacak çivi, tel vb sarf malzemesinin maliyeti dikkate alındığı, dolayısıyla yapılan açıklamanın ilgili iş kalemi bağlamında idarece öngörülen yapım şartlarına uygun olmadığı,

Diğer taraftan, Aker İnş. Tic. ve San. A.Ş. & Arer İnş. End. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişiminin iş kalemlerine ilişkin analizlerde esas alınan malzeme fiyatlarının piyasadan alınan proforma fatura veya fiyat teklifleri ile tevsik ettiği,

Ancak, açıklama kapsamında esas alınan iş kalemlerinin söz konusu istekli tarafından hesaplanan miktarlarının idarenin yaklaşık maliyetinde esas alınan miktarlardan, yaklaşık maliyetteki miktarların %70’i ila %92’si kadar düşük olduğu tespit edilmiştir.

Dolayısıyla, Yeşilova Teks. Ür. Mad. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Aker İnş. Tic. ve San. A.Ş. & Arer İnş. End. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından yapılan açıklamaların, idarece öngörülen yapım şartlarına uygun olmadığı ve ihale konusu yapım işinin yaklaşık maliyetinin %40’ına yakın tutarını oluşturan kalemler ile ilgili olarak tespit edilen miktarların idarece uygulama projesine göre belirlenen miktarlardan büyük oranda düşük olduğu tespit edildiğinden, kabul edilmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde,“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;__

__

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

____

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

____

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. “ hükmü yer almaktadır.

İdarece, 09.03.2009 tarihli yazı ile yaklaşık maliyet ve geçerli teklif fiyatları esas alınarak tespit edilen sınır değerden daha düşük fiyat teklif eden, ihale komisyonu tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekliden aşırı düşük bulunan teklif fiyatı hakkında yazı ekinde belirtilen iş kalemleri esas alınarak açıklama yapılması istenilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin teklif fiyatına esas teşkil eden, inşaat, elektrik ve tesisat kalemlerine ilişkin hesap cetvelleri ile 14 inşaat kalemine ilişkin olarak hazırlanmış analizleri ve piyasadan alınan malzeme ve imalat fiyat teklifi ve proforma faturaları idareye sunduğu, dolayısıyla, iş kalemlerine ilişkin analizlerde esas alınan malzeme ve imalat fiyatlarını, piyasadan alınan proforma fatura veya fiyat teklifleri ile tevsik ettiği tespit edilmiş olup, yapılan açıklamaların idarece kabul edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi gerektiği yönündeki görüşümle çoğunluk kararına katılmıyorum.

** Kazım ÖZKAN **

** KurulÜyesi **