KİK Kararı: 2009/UY.III-1265 (9 Nisan 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/030
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 09.04.2009
Karar No : 2009/UY.III-1265
BAŞVURU SAHİBİ:
Rota İnşaat Turizm ve Tic. Aş, Mahmut Yesari Caddesi No:79 Koşuyolu Kadıköy/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü Keşif ve Şartname Şubesi Müdürlüğü, İsmet İnönü Bulvarı YücetepeÇankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2008/186355 İhale Kayıt Numaralı "Ünye Çevre Yolu Saca ve Gürecili Tünelleri Yapımı İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.04.2009 tarih ve III.Y.07.29.G024/2009-18E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü Keşif ve Şartname Şubesi Müdürlüğü tarafından 29.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ünye Çevre Yolu Saca ve Gürecili Tünelleri Yapımı İşi.” ihalesine ilişkin olarak Rota İnşaat Turizm ve Tic. A.Ş’nin 10.03.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.03.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 25.03.2009 tarih ve 7367 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.03.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Sunmuş oldukları iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıklarını, idarenin uygulamasının “Yapım işlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ” hükümlerine aykırı olduğu,

2. İş deneyim belgelerinin “benzer inşaat usul ve tekniği, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibarıyla benzer özellikteki” işler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, benzer bir şikayet konusu hakkında 27.11.2007 tarih ve 2007/UY.Z-3855 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı olduğu,

3. İdarenin yukarıdaki iddialarını dikkate almamakla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde aykırı hareket ettiği,

4. İdareye yaptıkları şikayete verilen cevapta “hakedişler, makine parkı, idarece tasdik edilmemiş proje niyetine sunulan çizimler ve nereye ait olduğu belli olmayan resimler incelendiğinde” ifadesinin kullanıldığını, bu belgelerin idarenin talebi üzerine verildiğini, talep edilmeyen küçültülmüş kısmi proje ve imalat sürecinden fotoğrafların fikir oluşturulması açısından verildiği,

5. İhale üzerinde kalan isteklinin teklifi ile kendi teklifleri arasında 3.894.838,00 TL fark olmasının kamu zararı ortaya çıkardığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece hazırlanan ihale ilanının 4.3.1 inci maddesinde ve idari şartnamenin 7.3.1 inci maddesinde, isteklilerden son on beş yıl içinde yurt içinde ve yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70’i oranında gerçekleştirdiği veya % 50’si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif edilen bedelin %80 oranından az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin "iş deneyim belgesi" istenmiştir.

İhale ilanının 4.4 üncü ve idari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde ise benzer iş; “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan A/III ve A/X Grubu işler” şeklinde tanımlanmıştır.

4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde, mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerde; mal ve hizmet alımları için son beş yıl içinde, yapım işleri için ise son on beş yıl içinde kamu veya özel sektörde o işe ait sözleşme bedelinin en az % 70'i oranında gerçekleştirdiği veya % 50'si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen benzeri işlerle ilgili deneyimini gösteren belgelerin istenebileceği hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesinde ise; “ İstekliden, son on beş yıl içinde yurt içinde ve yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70' i oranında gerçekleştirdiği veya % 50’ si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi zorunludur.

…

İş deneyimini gösteren belgeler, isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini ortaya koyan ve bu Yönetmelikte yazılı esas ve usullere göre düzenlenerek verilen ve değerlendirilen; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş yönetme belgesi ve iş denetleme belgesidir.” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca anılan Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesinde; “ İş deneyiminde değerlendirilecek benzer işler; ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat usul ve tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işlerdir.

__

Belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği ilgili idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtilir.

__

İhale komisyonları, iş deneyimi olarak sunulan belgelerin ihale konusu işe benzerlik ve öngörülen asgari tutarı sağlayıp sağlamadıkları yönünden yapacakları yeterlik değerlendirme işlemlerini bu Yönetmelikte yer alan esaslara göre gerçekleştirirler.” hükmü yer almaktadır.

Diğer yandan Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde; “ …İdarelerce işin niteliğine uygun ve rekabeti artıracak şekilde benzer iş belirlemesi yapmasına esas olmak üzere ekte yer alan “Benzer İş Grupları Listesi” oluşturulmuştur. Bu listede sekiz (8) ana başlık ve bu başlıkların altında çeşitli gruplar düzenlenmiş olup bu gruplar da kendi içinde alt gruplara ayrılmıştır. İdareler, ilanda ve idari şartnamede ihale edecekleri yapım işinin ekteki “Benzer İş Grupları Listesi”nde yer alan iş gruplarından hangisine dahil olduğunu tespit edecekler ve bu grubu esas almak suretiyle benzer iş belirlemesi yapacaklardır.

__

Söz konusu belirleme yapılırken ihale konusu işin içinde bulunduğu gruba atıf yapılabileceği gibi işin niteliğine göre birden fazla gruba da atıf yapılabilecektir. Örneğin: “ Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan A/II Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde belirleme yapılabileceği gibi, “ Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan A/VII ve A/XIV Grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde belirleme de yapılabilecektir. Bununla birlikte, ayrıştırma yapılmak suretiyle herhangi bir grupta sayılan işlerden bazılarının seçilerek benzer iş olarak belirlenmesi mümkün bulunmamaktadır. Örneğin: “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ de yer alan B/IV Grubundaki 4,5,6 ve 7 nolu işler benzer iş sayılacaktır.” şeklinde bir belirleme yapılamayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Tebliğde A/III. Grup (Temel-Tünel, Kapalı Drenaj , Galeri İşleri) işler;****

“1. Kapalı drenaj işleri,

2. Su tünelleri, derivasyon ve enerji tünelleri, galeriler,

3. Demiryolu ve karayolu tünelleri,

4. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler” olarak,

A/X. Grup: (Bitümlü Sıcak Karışım Yol Üstyapısı İşleri) işler ise;

1. VIII. Grup İşler

2. Otoyol/Devlet /il yolu işleri

3. Cadde/sokak üstyapı işleri

4. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler “ olarak belirlenmiştir. __

İhale konusu işin adı, “Ünye Çevre Yolu Saca ve Gürecili Tünelleri” Yapım İşi olup, Niteliği, Türü ve Miktarı; “toprak işleri, tünel, plentmix alttemel, plentmix temel ve bitümlü sıcak karışım kaplama vs. işleri” olarak yer almaktadır. İdarece belirlenen ihalenin yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde, işin %92,77’ inin tünel işleri, % 4 ünün toprak işleri, geri kalan bölümünün ise üstyapıdan oluştuğu görülmektedir. Buradan da ihale konusu işin ağırlıklı olarak tünel işleri olduğu anlaşılmaktadır.

İhale komisyonu 27.02.2009 tarih 2008/31 sayılı ihale kararında;

“1sıra no.lu ROTA İnş. Turz. Ve Tic. A.Ş.nin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca düzenlenen “Başıbüyük - Süreyyapaşa Yolu Yol ve Ortak Altyapı İnşaatı” işine ait iş deneyim belgesindeki bilgilere ilaveten gönderilen bilgi ve belgelerden sözkonusu işin yapı tekniğinin, gerek ihale dokümanının 4.4 maddesinde, gerekse idari şartnamesinin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7. Maddesinin 7.4 bendinde “benzer iş” olarak tanımı yapılan “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ” “de yer alan A/III ve A/X Grubu İşler kapsamındaki “A/X Grubu işleri” ne benzerlik taşıdığı, ancak, “A/III Grubu İşler” kapsamındaki “1. Kapalı drenaj işleri, 2. Su tünelleri, derivasyon ve enerji tünelleri, galeriler, 3. Demiryolu ve karayolu tünelleri” nden herhangi birine benzerlik taşımadığı tespit edildiğinden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.” ifadesiyle sunulan "iş deneyim belgesi" nin her iki gurubu da aynı anda kapsaması gerektiği ve değerlendirmenin buna göre yapılacağını belirtmekteyse de, ihale dokümanında yer alan benzer iş tanımından, isteklilerin mesleki ve teknik yeterliğinin tespitine yönelik olarak teklifleri ekinde tek sözleşmeye ilişkin kapsamında anılan Tebliğde sayılan A/III Grup işlerin ve A/X Grup İşlerin de yer aldığı "iş deneyim belgesi" sunabileceği, içeriğinde bu iş gruplarından herhangi birisinin yer aldığı "iş deneyim belgesi" ni de sunabilecekleri anlaşılmaktadır. Kaldı ki Tebliğ hükümleri dikkate alındığında farklı iş grupları için “ve” bağlacının kullanılmış olmasının idarece yanlış yorumlandığı, bu bağlacın kullanılma amacının işin niteliğinin gerektirdiği durumlarda birden fazla iş grubuna atıfta bulunularak, bu iş gruplarından herhangi birinin ikmal edilmiş olmasının yeterli sayılacağı amaçlanmakta olup, Tebliğ’te yer alan “ve” bağlacının “veya” bağlacı gibi değerlendirilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibi ihaleye 46.099.719,25 TL teklifte bulunmuştur. Teklifinin 39.626.066,71 TL’si tünel işlerinden, 4.967.399,17 TL’sı toprak işlerinden, 1.506.253,37 TL sı ise üstyapı işlerinden oluşmaktadır ve tünel işleri teklifinin %86’sına tekabül etmektedir.

Başvuru sahibi, ihale dokümanında yer alan düzenleme gereği "iş deneyim belgesi (Yüklenici-İş Durum)" olarak İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca düzenlenen “ Başıbüyük-Süreyyapaşa Yolu Yol ve Ortak Altyapı İnşaatı” işine ait iş deneyim belgesini sunmuştur. Sunulan "iş deneyim belgesi" incelendiğinde, uygulanan yapı tekniğinin “7 km yol yapımı, 2x2 (21 mt) (asfalt-bitümlü sıcak karışım- bordür, tretuar, toprak işleri ve sanat yapıları dahil) 2 adet köprülü kavşak, 1 adet (65 mt) viyadük köprü, 5600 m2 toprakarme yapısı, 300-800 mm, atıksu hattı, 300-1600 mm. B.A. kapalı drenaj sistemi, 3500 mt. PVC kapalı drenaj sistemi,” olduğu, söz konusu işe ilişkin sunulan 02.08.2008 tarih ve 20 nolu hakediş raporu ve eki belgeler incelendiğinde ise, ihale konusu işin ağırlıklı olarak kavşak yapımı ve düzenlemesi ve viyadük işleri olduğu, iş kapsamında toprak işleri, sanat yapıları, üst yapı işleri, atıksu hattı ve yol işleri bulunduğu görülmektedir.

Bu durumda başvuru sahibinin sunmuş olduğu "iş deneyim belgesi" nde belirtilen işin konusu, Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan A/XII Grup İşleri (Alt-Üst Geçit-Köprü İşleri; 1. Köprü, viyadük, akadük yapımı işleri 2. Alt-üst geçitler ve/veya kavşak işleri) kapsadığı, ihale dokümanında belirtilen benzer işe uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin teklifinin, sunmuş olduğu iş denetleme belgesinde belirtilen işin konusunun anılan Tebliğde yer alan A/III ve A/X Gurup işleri karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 7.3.1 maddesinde teklif edilen bedelin %80 oranından az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi istenmiş olup, başvuru sahibinin sunması gereken iş deneyim belgesi tutarı 46.099.719,15 x 0,80= 36.879.775,32 TL; sunulan iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarı 36.893.360,79 TL ve gerekli iş deneyim asgari tutarın 13.585,47 TL üzerinde olduğu görülmüştür. İş deneyim belgesini tevsik etmek için sunulan hakediş raporundan sanat yapısı, yol inşaatı gibi iş grupları kontrollukça kümülatif olarak hakedişe dahil edildiğinden (örneğin 16.058/1B poz nolu beton imalatı miktarı 10.793,11 m³ olup, tüm iş gruplarının betonunu kapsamaktadır.) imalat miktarlarını sağlıklı olarak ayırabilmek mümkün olmamakla birlikte, söz konusu belgenin asgari tutarın 13.585,47 TL üzerinde olduğu, imalatların ağırlıklı olarak 2 adet köprülü kavşak ve1 adet (65 mt) viyadük inşaatı olduğu göz önüne alındığında, A/III ve A/X grubu kapsamında kalan yol ve diğer benzer imalatların oranının, idari şartnamede istenilen iş deneyim oranını (en az %80) karşılamadığı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin, benzer bir şikayet hakkında 27.11.2007 tarih ve 2007/UY.Z-3855 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının bulunduğu iddiası da, anılan Kurul kararı ile başvuruya konu işin farklı olduğu görüldüğünden iddia uygun bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin A/III ve A/X grubu işleri birlikte kapsamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması yerinde olmamakla birlikte, söz konusu belgenin A/XII grup işlere ait olması nedeniyle başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden başvuru uygun bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin iş deneyim belgesini tevsik etmek amacıyla hakedişler ve talep edilmediği halde makine parkını tevsik eden belgeler, idarece tasdik edilmemiş çizimler ve işle ilgili fotoğraflar sunduğu, idarenin incelenmesini bu belgelere göre yaparak karar verdiği ihale kararındaki “… ait iş deneyim belgesindeki bilgilere ilaveten gönderilen bilgi ve belgelerden …” ifadesinden ihale komisyonunca söz konusu belgelerin dikkate alındığı anlaşıldığından başvuru uygun bulunmamıştır.

5. Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin aşırı düşük açıklamasında sunduğu hakedişin incelenmesi neticesinde, iş deneyim belgesine konu imalatların ağırlıklı olarak A/XII grup işleri kapsaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden, başvuru uygun bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.