KİK Kararı: 2009/UY.II-2775

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/080
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 16.11.2009
Karar No : 2009/UY.II-2775
BAŞVURU SAHİBİ:
Kadıoğlu Mühendislik İnşaat ve Tic. A.Ş. Vekili Av. Hüseyin Çınar, Tunus Caddesi No:85/9 Kavaklıdere/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tarım Reformu Genel Müdürlüğü, Fatih Cad. No:6 06110 Keçiören / ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/87830 İhale Kayıt Numaralı "Amasya Gümüşhacıköy Tigh Projesi Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.11.2009 tarih ve II.Y.22.15.0194/2009-26E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından 14.08.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Amasya Gümüşhacıköy TİGH Projesi” ihalesine ilişkin olarak Kadıoğlu Mühendislik İnşaat ve Tic. A.Ş. vekili Av. Hüseyin Çınar’ın 06.10.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 16.10.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.10.2009 tarih ve 21948 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.10.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 71 nolu iş kalemine ait ölçü biriminin “m2” yerine “m3” olarak yazıldığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, her ne kadar bu poza ait ölçü biriminin “m2” olması gerekmekteyse de “m3” şeklinde yazılmış olmasının idareye ek külfet getirmeyeceği, işin tabiatı gereği bu iş kalemine ait birimin zaten “m3” olamayacağı, idarenin söz konusu işlemi nedeniyle 316.215,00 TL kamu zararının oluştuğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 71 nolu iş kalemine ait ölçü birimi “m2” olduğu halde başvuru sahibince sunulan cetvelde aynı iş kalemine ait birimin “m3” cinsinden belirtildiği gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin 19.1 inci maddesinde, isteklilerin tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden verecekleri, ihale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı belirtilmiştir.

İhale dokümanında yer alan birim fiyat tarifleri incelendiğinde, 71 nolu iş kaleminin, “Kayadan Gayri Zeminde Kaplama Betonu Altı Hazırlanması: Kaplama betonu yapılacak şev ve tabanlarda, kaplama betonu altında kayadan gayri her cins zeminde şev ve taban sathının özel fenni şartnamede tarif edildiği şekilde tesviye ve tanzim edilmesi, sıkıştırılması, icabında kaplamalı betonu yapılacak sathın ıslatılması, velhasıl kaplama betonunun yapılmasına uygun duruma getirilmesi için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, alet ve edevat giderleri ile müteahhit karı ve genel giderler karşılığı ve her türlü taşıma dahil beher metrekare kaplama betonu hazırlanması bedeli” şeklinde tanımlandığı görülmüştür.

İdarece hazırlanıp ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilen birim fiyat teklif cetvelinde 71 nolu iş kalemi şu şekilde düzenlenmiştir:

Sıra no

Yapılacak işin cinsi

Birim

Miktar

Birim fiyat (TL)

Tutarı

71

Beton Altı Hazırlanması

m2

28144,15

Başvuru sahibi tarafından teklif mektubu ekinde sunulan cetvelde yer alan 71 nolu iş kalemi ise şu şekildedir:

Sıra no

Yapılacak işin cinsi

Birim

Miktar

Birim fiyat (TL)

Tutarı

71

Beton Altı Hazırlanması

m3

28144,15

1,50

42.216,23

Başvuru sahibince verilen teklif mektubu ekindeki birim fiyat cetvelinde anılan kaleme ait birimin m3 olarak belirtildiği görülmüştür.

İncelemeye konu ihalede, ihale dokümanında yer alan birim fiyat tariflerinden de anlaşılacağı üzere anılan kaleme m2 birimi üzerinden teklif verileceği açık olup m3 üzerinden teklif verilebilmesinin işin doğası gereği mümkün bulunmadığı, bunun gerek şikayet dilekçesinde gerekse idarenin cevabında birim hatası olarak kabul edildiği anlaşılmıştır.

Sözkonusu yanlışlığın maddi hata olduğu açık olup başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerekirken ihale dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İdari şartnamenin 19 uncu maddesinde; “ İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu üzerine ihale yapılan istekliyle, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarla ile çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme düzenlenecektir. ” düzenlemesi yapılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “ Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “ Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “ Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması ” başlıklı 57 nci maddesinin yedinci fıkrasında; “Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

yer almaktadır.

İsteklilerin teklif mektubu eki cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi işlemi yapılırken ortaya çıkan maddi hatalar aritmetik hata olarak nitelendirilmekte olup, maddi hatanın ölçü birimi, miktar ve birim fiyat sütunlarından birinin hatalı yazılmasını veya bunların yanlış sonuç veren matematiksel işlemini kapsadığı açıktır. Kurul çoğunluğunun “ Anılan hatanın maddi hata olduğu açık olup başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye __alınması gerekirken ihale dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.” şeklindeki tespiti yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleriyle bağdaşmamaktadır.

İdarece doküman satın alanlara verilen teklif cetvelinde birimi m² olarak belirlenen “ Beton Altı Hazırlanması ” imalatına ilişkin 71 nolu iş kalemini, başvuru sahibinin gerek birim fiyat cetvelinde gerekse analiz belgelerinde m³ cinsinden düzenlediği ve analiz tutarlarını teklif cetveline yansıtırken de aynı değerleri yazdığı, neticede dolaylı olarak teklif cetveli ile teklif mektubu arasında toplam tutar farklılığı oluştuğu, bunun da aritmetik hata olduğu ve başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kanaatindeyim.

Kaldı ki metrekarenin alan, metreküpün hacim birimi olduğu göz önüne alındığında; Ölçü biriminin hatalı belirlenmesinin esasa etkili sayılmaması durumunda (söz konusu imalat miktarı ve tutarının toplam teklifte cüzi bir yekun teşkil ettiği, bu nedenle göz ardı edilebileceği söylenebilirse de bu konudaki değerlendirmenin tutarın küçüklüğüne göre değil mevzuat hükümlerine göre yapılması gerekir.), başka işlerde de aynı hata yapıldığında hata yapılan iş kaleminin tutarı toplam teklif tutarını önemli ölçüde etkilediğinde büyük sorunlara yol açacaktır.

Örneğin, ölçü birimi yanlış belirlenen iş kaleminin tutarı, teklif edilen bedelin % 10 una tekabül ettiğinde ihale komisyonu bu durumu ölçü birimi hatası kabul edebilecek midir? yada ihale komisyonunca bu hususun inceleme sırasında fark edilemediği durumlarda, uygulama esnasında bu iş kaleminin ödenmesi hangi ölçü birimine göre yapılacaktır? Kurul çoğunluğunun ölçü biriminin yanlış yazılmasını maddi hata kabul ederek, esasa engel görmemesi hususunun (Maddi hatanın değerlendirme dışı bırakılma nedeni olduğu açıktır.), Kurul kararlarının içtihat oluşturduğu dikkate alındığında, idarelerce birim fiyat cetvelleri ve analizlerin değerlendirilmesi aşamasında tereddütlere neden olacağı kanaatindeyim.

Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalede, birim fiyat teklif cetvelindeki birim fiyat ve ölçü birimi yanlış alınmış miktarın çarpılması sonucu o iş kalemi için sağlıklı bir fiyat teklifi ortaya çıkmayacağı açık olduğundan idarenin başvuru sahibini değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin yerinde olduğu düşüncesindeyim.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince “ başvurunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki görüşümle Kurul Çoğunluğu’nun _“ düzeltici işlem belirlenmesine, ” _kararına katılmıyorum.

Ali KAYA

** Kurul Üyesi**