KİK Kararı: 2009/UY.II-2512

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/074
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 12.10.2009
Karar No : 2009/UY.II-2512
BAŞVURU SAHİBİ:
Tuncay Demirel, İstasyon Caddesi No:61/A MUŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
DHMİ Muş Havaalanı Müdürlüğü, MUŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/99030 İhale Kayıt Numaralı "Terminal Binası Genişletilmesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.09.2009 tarih ve II.Y.19.14.0194/2009-21E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DHMİ Muş Havaalanı Müdürlüğü tarafından 17.08.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Terminal Binası Genişletilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Tuncay Demirel’in 08.09.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 11.09.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 14.09.2009 tarih ve 20314 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.09.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1- Uygulama projesi ve mahal listesi hazırlanmadan avan projeyle ihaleye çıkıldığı,

2- Projesi ve mahal listesi olmayan, tanımı yapılmayan ihale konusu işte, aşırı düşük teklif sorgulamasının neye göre yapıldığının anlaşılamadığı,

3- İdari şartnamenin 7.1.o maddesi uyarınca ortağı olduğu veya hissedarı bulunduğu tüzel kişiliklere ilişkin beyannameyi sunmayan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

4- İhale üzerinde kalan isteklinin iş deneyimini tevsik için sunmuş olduğu belgelerin geçerli olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, başvuru sahibinin uygulama projesi ve mahal listesi hazırlanmadan avan projeyle ihaleye çıkıldığı iddiasına yönelik olarak idareye başvurusunun bulunmadığı görülmüştür.

İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin onuncu fıkrasında, “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez” hükmüne; “İtirazen şikayet başvuruları” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmüne yer verilmiştir

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmanın ön koşulu idareye usulüne uygun şikayet başvurusu yapılmasıdır. Anılan iddia ile ilgili başvuru sahibinin idareye şikayet başvurusunun olmadığı, doğrudan Kuruma başvuruda bulunduğu anlaşıldığından başvurunun reddi gerekmektedir.

Öte yandan, söz konusu iddianın dokümana yönelik olduğu, ihaleye teklif veren başvuru sahibinin istekli sıfatını haiz olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin ehliyete ilişkin 5 inci maddesi uyarınca, isteklilerin ancak tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemlere karşı başvuruda bulunabileceği hususları dikkate alındığında, başvuru sahibinin bu iddia yönünden şikayet ehliyetinin de bulunmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde, “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünün XIII-H maddesinde yer alan yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük teklif değerlendirmesine ilişkin açıklamalar çerçevesinde, ihale komisyonunca geçerli olduğu tespit edilen tekliflerin değerlendirmeye alınmasıyla aşırı düşük teklif sınır değerinin 134.218,90 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen Ak-Yol Tuhafiye Gıda Tem. Tur. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. (131.350,00 TL) ile M. Ali Türkmen’den (133.000,00 TL) 26.08.2009 tarihli yazılarla teklif bileşenlerine ilişkin yazılı açıklama istenildiği, Ak-Yol Tuhafiye Gıda Tem. Tur. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin 31.08.2009 tarihli yazılı açıklamasını ihale komisyonuna sunduğu, M. Ali Türkmen’in açıklama sunmadığı, idarece ihalenin Ak-Yol Tuhafiye Gıda Tem. Tur. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, M. Ali Türkmen’in teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde kalan Ak-Yol Tuhafiye Gıda Tem. Tur. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, teklif bedeli icmal tablosunda inşaat işleri için 107.350,00 TL, mekanik tesisat işleri için 14.000,00 TL, elektrik tesisat işleri için 10.000,00 TL öngörüldüğü, anılan iş kısımlarına ilişkin analizlere ve metraj cetvellerine yer verildiği, açıklama ekinde çeşitli firmalardan alınan faturalar ile fiyat tekliflerinin sunulduğu görülmüş olup, başvuru sahibi tarafından sunulan açıklamanın idarenin istemine uygun olarak belgelendirilmiş olduğu, bu haliyle açıklamanın yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.

Ancak, aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan M. Ali Türkmen’in teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 7.1.o maddesinde, isteklilerin teklifleri kapsamında ortağı olduğu veya hissedarı bulunduğu tüzel kişiliklere ilişkin beyanname sunmaları gerektiği düzenlenmiştir.

İhale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda tüm isteklilerin, ortağı olduğu veya hissedarı bulunduğu tüzel kişiliklere ilişkin beyannameyi sunmuş olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

4. Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 7.3.1 inci maddesinde, isteklinin, son on beş yıl içinde yurt içinde ve yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70’i oranında gerçekleştirdiği veya % 50’si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif edilen bedelin % 100 oranından az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi sunması gerektiği; anılan şartnamenin 7.4 üncü maddesinde ise, iş deneyim belgesi yerine diplomalarını sunmak suretiyle ihaleye girecek olan mühendisler için Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca inşaat mühendisliği bölümünün ihale konusu iş veya benzer işe denk sayılacağı belirtilmiştir.

İhale üzerinde kalan Ak-Yol Tuhafiye Gıda Tem. Tur. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik için, Türkiye Kızılay Derneği Genel Müdürlüğünce tüzel kişiliğin % 50 hissesine sahip Metin Pınarbaşı adına düzenlenmiş 01.08.2008 tarihli iş denetleme belgesi ile adı geçen şahsa ait inşaat mühendisliği mezuniyet belgesi ve tüzel kişiliğin geri kalan % 50 hissesine sahip Adnan Özaçar adına düzenlenmiş elektrik mühendisliği mezuniyet belgesi sunulduğu görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin 13 üncü fıkrasında, “Her iki ortağın da mühendis olup % 50 – % 50 ortak olduğu tüzel kişiler, ortaklarından herhangi birine ait deneyimi, ilgilinin mezuniyet belgesini sunmak suretiyle, benzer iş deneyimi olarak kullanabilir. Bu durumda; her iki ortağın mezuniyet belgesinin de teklif kapsamında sunulması zorunludur.” hükmü,

“İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43 üncü maddesinde, “(1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.

_ (2) Gerçek kişilere veya yukarıda belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ilgili bayındırlık ve iskan il müdürlüğü tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenir. Belediyenin ilgili birimi tarafından düzenlenen iş deneyim belgeleri belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından, bayındırlık ve iskan il müdürlüğünce düzenlenenler ise, valilik tarafından onaylanır.”_ hükmü,

“İş deneyim belgelerinin verilmesi” başlıklı 47 nci maddesinin 4 üncü fıkrasında,

“Mühendisler ve mimarlara;

_ a) İş Denetleme Belgesi;_

_ 1) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara, mahallinde ilgili mevzuat gereğince denetledikleri işlerde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, kontrol mühendisi, şantiye mühendisi ve kontrol şefine, _

_ 2) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhüt edilen işlerin kontrollük hizmetini yapan danışmanın bünyesinde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında mahallinde fiilen denetleme görevinde bulunan kontrol mühendisi, şantiye mühendisi ve kontrol şefine, _

_ 3) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yüklenici bünyesinde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, şantiye mühendisi ve şantiye şefine, _

_ 4) Özel sektöre taahhütte bulunulan işlerde, yüklenici bünyesinde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, şantiye mühendisi ve şantiye şefine,_

_ 5) Özel sektöre taahhütte bulunulan işlerde, mahallinde ilgili mevzuat gereğince ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetleme görevinde bulunan, fenni mesul veya bu işle ilgili yapı denetim görevlisine,_

_ tek sözleşme ile ilişkili olarak düzenlenir ve verilir.”_ hükmü bulunmaktadır.

Türkiye Kızılay Derneği, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümlerine göre kurulmuş özel hukuk hükümlerine tabi bir tüzel kişilik olup, 5253 sayılı Kanunun 27 nci maddesi çerçevesinde kamu yararına çalışan dernek statüsündedir. Dolayısıyla Türkiye Kızılay Derneğinin yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmünde belirtilen belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar arasında yer almadığı açıktır. Diğer yandan, incelenen belgede özel sektöre taahhütte bulunulan bir işin söz konusu olduğu kabul edilse dahi, mevzuatta öngörülen, özel sektöre taahhütte bulunulan işlerde iş denetleme belgesi düzenleme koşullarının, adına belge düzenlenen Metin Pınarbaşı bakımından gerçekleşmediği, zira anılan şahsın yüklenici bünyesinde bulunmadığı gibi söz konusu işte fenni mesul veya yapı denetim görevlisi olarak da çalışmadığı, bu itibarla, Türkiye Kızılay Derneği Genel Müdürlüğünce düzenlenen iddia konusu belgenin kamu ihale mevzuatı açısından geçerli bir belge olmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin (h) bendinde yer alan, “İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, yüzyirmiikibinüçyüzseksenyedi Türk Lirası olarak hesaplanmak üzere 10 uncu madde kapsamındaki benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır. Bu süre iş deneyimi bulunan mimar ve mühendisler için uygulanmaz. Bu bent kapsamında elde edilen deneyim mühendis ve mimarın beş yıldır en az % 51 hissesine sahip olduğu veya her iki ortağın da mühendis olup % 50-% 50 ortak olduğu tüzel kişiler tarafından da kullanılabilir.” hükmü çerçevesinde, Metin Pınarbaşı’na ait inşaat mühendisliği diplomasının ihale dokümanında iş deneyimine ilişkin olarak belirlenen yeterlik kriterlerini sağladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası sonuç itibarıyla uygun görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibi tarafından; Projesi ve mahal listesi olmayan, tanımı yapılmayan ihale konusu işte, aşırı düşük teklif sorgulamasının neye göre yapıldığının anlaşılamadığı iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde, “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünün XIII-H maddesinde yer alan yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük teklif değerlendirmesine ilişkin açıklamalar çerçevesinde, ihale komisyonunca geçerli olduğu tespit edilen tekliflerin değerlendirmeye alınmasıyla aşırı düşük teklif sınır değerinin 134.218,90 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen Ak-Yol Tuhafiye Gıda Tem. Tur. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. (131.350,00 TL) ile M. Ali TÜRKMEN’den (133.000,00 TL) 26.08.2009 tarihli yazılarla teklif bileşenlerine ilişkin yazılı açıklama istenildiği, Ak-Yol Tuhafiye Gıda Tem. Tur. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin 31.08.2009 tarihli yazılı açıklamasını ihale komisyonuna sunduğu, M. Ali TÜRKMEN’in ise açıklama sunmadığı, idarece ihalenin Ak-Yol Tuhafiye Gıda Tem. Tur. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, M. Ali TÜRKMEN’in teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde kalan Ak-Yol Tuhafiye Gıda Tem. Tur. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, teklif bedeli icmal tablosunda inşaat işleri için 107.350,00 TL, mekanik tesisat işleri için 14.000,00 TL, elektrik tesisat işleri için 10.000,00 TL öngörüldüğü, anılan iş kısımlarına ilişkin analizlere ve metraj cetvellerine yer verildiği, açıklama ekinde çeşitli firmalardan alınan faturalar ile fiyat tekliflerinin sunulduğu görülmekle birlikte, aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesine imkan verecek teknik detayları içeren proje, mahal listesi, teknik şartname vb. belgelerin ihale işlem dosyası içerisinde bulunmadığı, bu haliyle ihalenin sonuçlandırılmasının imkansız olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenden dolayı, inceleyeme konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyoruz.

**HakanGÜNAL AdemKAMALI AbdullahDÜNDAR ErkanDEMİRTAŞ **

Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi