KİK Kararı: 2009/UY.II-2362 (17 Eylül 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/068
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 17.09.2009
Karar No : 2009/UY.II-2362 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Ayberk Harita ve Tic. Ltd. Şti - Akhaş İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişim Vekili Av. Sabri Erhan Özkan, Av.Sabri Erhan Özkan Sancak Mahallesi Kahire Caddesi No:26/3 Yıldız Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Kamulaştırma, Toplulaştırma ve Dağıtım Dairesi Başkanlığı, Fatih Caddesi No:6 06110 Dışkapı Keçiören/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/52880 İhale Kayıt Numaralı "Diyarbakır Arazi Toplulaştırma ve Tigh Projesi 60. Kısım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.09.2009 tarih ve II.Y.18.14.0223/2009-30E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Kamulaştırma, Toplulaştırma ve Dağıtım Dairesi Başkanlığı tarafından 23.06.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Diyarbakır Arazi Toplulaştırma ve Tigh Projesi 60. Kısım” ihalesine ilişkin olarak Ayberk Harita ve Tic. Ltd. Şti - Akhaş İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi Vekili Av. Sabri Erhan Özkan’ın 21.08.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.08.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 01.09.2009 tarih ve 19832 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.09.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1)Birim fiyat teklif cetveli ekinde yer alan “Tarla İçi Yol Yapımı (3,5 m)” iş kalemine ilişkin olarak analizlerde ölçü biriminin “km” yerine “m” olarak ifade edilmiş olması ve 1 km yolun maliyetinin bulunması gerekirken, 1 m yolun maliyetine ilişkin analizin sunulmuş olması sebebiyle,

2)Birim fiyat teklif cetveli ekinde yer alan 6 iş kalemine ait analizin (19, 20, 22, 23, 24, 29 no’lu pozlar) idarenin tanımladığı analiz formatına uygun olmadığı gerekçesiyle,

değerlendirme dışı bırakılmalarının yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2.1 inci maddesinin (c) bendinde işin miktarı ve türü; “26594 Ha alanda AT, TİGH ve 478 km tarlaiçi yolların yapımı” olarak gösterilmiş, aynı düzenlemeye ihale ilanının 2 nci maddesinde de yer verilmiştir. Diğer taraftan, idari şartnamenin 19 uncu, ihale ilanının 9 uncu maddesinde tekliflerin birim fiyat üzerinden verileceği ve sözleşmenin birim fiyat sözleşme olarak imzalanacağı belirtilmiştir.

4734 sayılı Kanunun tekliflerin değerlendirilmesini düzenleyen 37 nci maddesinin ikinci fıkrasında, bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının inceleneceği, uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinde, yaklaşık maliyeti, Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde yapım işleri için öngörülen üst limit tutarına eşit ve üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde; teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizlerin isteneceği; teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgelerin (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulacağı düzenlenmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuattan hareketle, isteklilerin, gerekli durumlarda, tekliflerini oluşturan birim fiyatlarını analiz etme yoluyla ilgili bileşenleri gösterecekleri, tekliflerin ayrıntılı değerlendirmesi sonucunda aşırı düşük bulunması halinde, bu teklifleri için açıklama yapacakları, bu nedenle ihale sürecindeki teklif değerlendirmesinde, teklif edilen fiyat analizinin yeterlik ölçütü olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasının ise, geçerli tekliflerin ihale konusu işin kendi koşullarına göre yapılabilirliğinin incelenmesi olarak tanımlandığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, aşırı düşük olarak nitelendirilmeyen bir teklifin geçerliğinin değerlendirilmesi sırasında talep edilen analizin, sadece isteklinin birim fiyat teklif mektubu eki cetveldeki fiyatlarının, yapılan bir analizinin bulunup bulunmadığı denetimi ile sınırlı olması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede, idari şartnamenin 7.1 inci maddesinin (ğ) bendinde; “ Teklif birim fiyatlı işlerde; Teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına uygun analizler ” istenilmiş, “ Diğer Hususlar ” başlıklı 59 uncu maddesinde; “ Analizler;

a)Personel, makine, malzeme gibi ana iş kalemleri birim teklif fiyatlarını içerir rayiç bedelleri,

b)Taşıma işlemlerinde birim taşıma bedeli (TL/Ton/Km.) içermelidir. ” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılan bu düzenleme gereğince başvuru sahibi analizlerini teklif zarfında idareye sunmuş ve yapılan değerlendirme sonucunda, 26 ncı pozda yer alan ölçü biriminin “km” yerine “m” olarak ifade edilmiş olması ve analizin içeriğinin de metre olarak hesaplanması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Başvuru sahibinin birim fiyat teklif mektubu ve 26 ncı pozda sunduğu “Tarla İçi Yol Yapımı (3,5 m.)” işine ait analiz incelendiğinde, “Makine ile Yumuşak, Sert Toprak Kazılması (Serilmesi, Düzeltilmesi Hariç)” işi için m3 cinsinden 0,75 TL öngördüğü, “Yollarda Makine ile Her Cins Zeminde Reglaj Yapılması (A=M için)” işi için m cinsinden 380.31 TL öngördüğü, “Dolguların (Sedde, Dolgu gibi) Arazöz Kamyon ile Sulanması” işi için ton cinsinden 0,25 TL, Titreşimli Silindirle Sıkıştırma Yapılması” işi için bir saat üzerinden 0,08 TL analizin sonucunda genel toplam olarak 385,21 TL öngörüldüğü ve bu pozlara ilişkin olarak ayrıntılı analizleri de sunmuş olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin sunmuş olduğu birim fiyat teklif cetveline bakıldığında ise 26 ncı sırada yer alan “Tarla İçi Yol Yapımı (3,5 m.)” işi için, analizde yer alan 385,21 TL tutarı cetvele taşıdığı ve işin miktarı olan 363,090 ile çarparak 139.865,90 TL olarak belirlediği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tüm bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bir yeterlik ölçütü olan analizlerin, bu aşamada, sadece bulunup bulunmadığının inceleneceği, idarenin yaptığı ayrıntılı değerlendirmenin ise, aşırı düşük tekliflerin incelenmesi sırasında ele alınacağı, dolayısıyla bu aşamada analizlerin içeriği incelenerek yapılan değerlendirmenin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece hazırlanan “ Analiz Formatı ” na bakıldığında; analiz formatının genel nitelikte olduğu, her bir iş kalemi için ayrı ayrı verilmediği ve detay içermediği görülmüştür. İdare tarafından hazırlanan analiz formatının, her bir iş kalemi içinde yer alan bileşenlerin ayrıntılandırılması şeklinde olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibi tarafından sunulan söz konusu analizlerin, idarece hazırlanan analiz formatına uygun olmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, isteklilerce teklifleri ekinde sunulması zorunlu fiyat analizleri, teklifin maliyet bileşenlerinin birim fiyatlarının miktar ve tutar yönünden ayrıntılı açıklamalardır. Bu nedenle, teklif ekinde niteliği itibarıyla analizi mümkün olan her iş kaleminin girdi cinsi miktarı ve tutarı yönünden ayrıntılarına yer verilmesi gerekmektedir.

İdarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinde ise 19 sıra nolu iş, “ Ölçü Hesap ve Röper Krokisi Cildi (Hesap Aslı ve Özeti)” olarak öngörülmüş iken, başvuru sahibinin 19 nolu iş kalemine ilişkin fiyat analizinde ise işin cinsi “ Piyasa Teklifi ” olarak öngörülmüştür. Benzer şekilde, 20 sıra nolu iş, “ Astrolon veya Emsali (70*90) ” olarak belirlenmişken, başvuru sahibinin fiyat analizinde işin cinsi olarak “ Piyasa Temini ” ifadesine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda anılan 19 ve 20 nolu kalemlere ilişkin olarak bir ayrıştırma yapmanın mümkün olmadığı, dolayısıyla bu kalemlere ilişkin fiyat açıklamalarının dayanağı olan piyasa tekliflerinin belirtilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış, idarenin başvuru sahibini bu nedenle değerlendirme dışı bırakmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ancak; başvuru sahibinin; 22 nolu “ Tescil Harici Yerlerin Sınırlandırılması ” analizine ilişkin olarak, sunduğu analizde, “ Piyasa Temin i” ifadesine yer verdiği, 23 nolu “ Köy Gelişim Alanı Planlaması ” analizine ilişkin olarak, sunduğu analizde, “ Piyasa Teklifi ” ifadesine yer verdiği, 24 nolu “ Sosyal Yapı Etüd Raporu ” analizine ilişkin olarak, sunduğu analizde, “ Piyasa Teklifi ” ifadesine yer verdiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin sunduğu 22, 23, 24, nolu analizlerin bu haliyle, teklifin maliyet bileşenlerini ayrıntılandırmadığı, anılan analizlerde herhangi bir girdi bileşenine yer verilmediği ve dolayısıyla, başvuru sahibinin sunmuş olduğu bu belgelerin, analiz niteliğinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Nitekim, niteliği itibarıyla tanımlanmamış belgelerin her ne kadar analiz belgeleri olarak sunulsa da idare tarafından analiz olarak kabul edilemeyeceği ve başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin 29 nolu “ Stabilize Nakli ” analizine ilişkin olarak, sunduğu analizde, “ Piyasa Temini ” ifadesine yer verdiği ve 22.06.2009 tarihli Taşir İnşaat ve Dış Ticaret San. Tic. Ltd. Şti.’ den almış olduğu 1 ton, 19 km Stabilize Malzeme Naklinin 2,67 TL’ ye yapılacağının taahhüt edildiği proforma faturanın sunulduğu görülmüştür. Başvuru sahibinin idare tarafından, analiz formatına uygun analiz sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakması işleminin yerinde olmadığı, bu analize ilişkin fiyat açıklamasının dayanağı olan piyasa teklifinin belirtilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1)Onay İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.-DNZ İnş. Nak. Turz. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın idare tarafından, birim fiyat teklif cetveli ekinde yer alan analizlerde “Tarla İçi Yol Yapımı (3,5m)” iş kalemine ilişkin analizde ölçü birimi “m” olarak ifade edilmiş olup, 1 km yolu maliyeti bulunması gerekirken, 1 m yolun maliyetine ilişkin analiz verildiğinden dolayı değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinde “Tarla İçi Yol Yapımı (3,5 m)” iş kaleminin biriminin “km” olarak belirlendiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından “Tarla İçi Yol Yapımı (3,5 m)” 26 nolu işe ait sunulan analiz incelendiğinde, analizin “m” cinsinden düzenlendiği, tutarının 1,52 TL olduğu, analiz tutarı teklif cetveline yansıtılırken de “m” cinsinden bulunan tutarın “km”ye dönüştürülmeden aynen aktarıldığı görülmüş olmakla birlikte, isteklilerce teklifleri kapsamında sunulan analizlerin esasına ilişkin değerlendirmenin teklif değerlendirmesi aşamasında değil, aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında yapılmasının uygun olacağı ve dolayısıyla teklif değerlendirilmesi aşamasında sadece analizlerin sunulup sunulmadığının incelenmesi gerekmektedir. Buna göre, anılan isteklinin teklifinin bu aşamada değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin yeniden değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.