KİK Kararı: 2009/UY.II-2214 (31 Ağustos 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/065
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 31.08.2009
Karar No : 2009/UY.II-2214
BAŞVURU SAHİBİ:
İsmert İnşaat Malzemeleri Nak. Mad. Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti., Nailbey Mahallesi Yeşildere Sok. Hakim Şevket Bey Apt. No:21 K:6/11 23000 ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 8. Bolge Mudurlugu, Kültür Mah. Zübeyde Hanım Cad. No:73 Elazığ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/30489 İhale Kayıt Numaralı "Gölbaşı - Adıyaman Devlet Yolu Üstyapı İşleri (Pmt ve Pmat Yapılması) (Sari İhale)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

27.08.2009 tarih ve II.Y.17.08.0078/2009-37E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 16.04.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gölbaşı - Adıyaman Devlet Yolu Üstyapı İşleri (PMT ve PMAT Yapılması)” ihalesine ilişkin olarak İsmert İnşaat Malzemeleri Nak. Mad. Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’nin 04.08.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.08.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.08.2009 tarih ve 19026 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.08.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 16.04.2009 tarihinde yapılan 2009/30489 İKN’li “Gölbaşı-Adıyaman Devlet Yolu Üstyapı İşleri (PMT ve PMAT Yapılması)” ihalesine ilişkin olarak 14.05.2009 tarihinde firmaları tarafından yapılan şikayet başvurusunun idarenin 18.05.2009 tarihli yazısı ile reddedilmesi üzerine Kamu İhale Kurumuna başvuruda bulunulduğu, Kurul tarafından alınan 22.06.2009 tarih ve 2009/UY.II-1712 sayılı kararda firmalarının haklı bulunduğu, ancak idarenin taraflarına gönderdiği 16.08.2009 tarih ve 723.16841 sayılı yazıda; ciro belgeleri yeterliliği sağlamasına karşın firmalarının iki yıllık firma olduğu, son üç yıla ait ciro belgelerinin sunulabilmesi için ihaleye katılan firmaların üç yıllık firma olmaları gerektiği gerekçesiyle itirazlarının reddine karar verildiği, tekliflerin ilk değerlendirilmesinde bildirilmeyen bu gerekçenin firmalarının haklı bulunmasına ilişkin Kamu İhale Kurulu kararından sonra belirtildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhaleye ait idari Şartnamenin, "İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler" başlıklı 2 nci maddesinde, işin adı: "Gölbaşı - Adıyaman Devlet Yolu Üstyapı işleri (Pmt ve Pmat Yapılması) (Sari İhale) Yapım İşi", işin miktarı ve türü ise; "Üstyapı İşleri; Plent-miks temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) = 498 000 ton; Plent-miks alt temel yapılması (Kırılmış ocak taşı ile) = 660 000 ton vs. işleri" olarak belirtilmiştir.

16.04.2009 tarihinde yapılan söz konusu ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği, idarece ihaleye katılan 9 istekliden 8 tanesinin teklifinin geçerli teklif olarak kabul edildiği, söz konusu geçerli tekliflerden İsmert İnş. ve Malz. Nak. Mad. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 11.865.484,60 TL; Özkardeşler İnş. Hafr. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 12.068.091,80 TL ve Özarslanlar İnş. Tes. Tic. A.Ş.’nin 12.793.876,50 olan teklif fiyatlarının idarece aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kaldığının belirlenmesi sonucunda anılan tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması sonrasında alınan 06.05.2009 tarihli ihale komisyonu kararında; İsmert İnşaat Malzemeleri Nak. Mad. Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. ve Özkardeşler İnş. Hafr. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nce yapılan aşırı düşük açıklamalarının yeterli görülmediği gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına, ihalenin Özarslanlar İnş. Tes. Tic. A.Ş. üzerinde bırakılmasına ve ikinci en avantajlı teklifin İntel Yapı Turz. Elekt. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlenmesine karar verildiği, ihale komisyonu kararının ihale yetkilisi tarafından 07.05.2009 tarihinde onaylandığı anlaşılmıştır.

07.05.2009 tarihli kesinleşen ihale kararına karşı başvuru sahibi İsmert İnşaat Malzemeleri Nak. Mad. Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarece şikayet başvurusu üzerine alınan kararın başvuru sahibi tarafından uygun bulunmaması sonucunda ise 27.05.2009 tarihinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu belirlenmiştir.

Kuruma yapılan söz konusu itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 22.06.2009 tarih ve 2009/UY.II-1712 sayılı Kurul Kararı ile; “…Yapılan incelemede; söz konusu ihalede başvuru sahibi İsmert İnş. ve Malz. Nak. Mad. Oto. San. Tic. Ltd. Şti., Özkardeşler İnş. Hafr. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ihale üzerinde bırakılan istekli Özarslanlar İnş. Tes. Tic. A.Ş. olmak üzere 3 isteklinin aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kaldığı, kesinleşen ihale kararı ve idarenin şikayete verdiği cevap göz önüne alındığında, idarece sınır değerin altında teklif veren başvuru sahibi İsmert İnş. ve Malz. Nak. Mad. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. ile Özkardeşler İnş. Hafr. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli bulunmadığının belirtildiği, ancak idarece açıklamaların yeterli bulunmamasına ilişkin somut bir gerekçeye yer verilmeyerek işin yapılabilirliği açısından sınır değerin altında kalan tekliflerden en yüksek teklif fiyatını veren istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı, şeklinde genel bir açıklamada bulunulduğu görülmüştür.

__

_ Bu çerçevede, başvuru sahibi İsmert İnş. ve Malz. Nak. Mad. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının objektif kriterlere göre, somut gerekçeler belirtilmek suretiyle değerlendirilmesi gerekmesine karşın, bu çerçevede idarece herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığı görülmüştür._

__

_ Söz konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden en yüksek teklifi veren istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı, başvuru sahibinin yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucu somut bir gerekçe olmadan değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. _

__

İdareler, aşırı düşük olarak belirledikleri tekliflere ilişkin açıklamaları değerlendirirken, aşırı düşük teklif sahiplerini tereddütte bırakmayacak nitelikte, değerlendirmede hangi ölçütleri baz aldıklarını ve teklifleri ile ilgili açıklamalarını hangi objektif kriterlere göre yeterli görmediklerini açıkça belirtmek zorunda olup gerekçesiz olarak aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülmemesi 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan; “saydamlık, eşit muamele ve güvenirlik” ilkelerine ve anılan Kanunun 38 inci maddesine aykırılık teşkil etmektedir.

__

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

__

_ Eşit muamele ilkesi yönünden yapılan incelemede; yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen diğer istekli Özkardeşler İnş. Hafr. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece objektif kriterlere göre, somut gerekçeler belirtilmeden değerlendirildiği, gerekçesiz olarak aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülmediği anlaşılmış olup idare tarafından yapılan söz konusu değerlendirmenin 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan; “saydamlık, eşit muamele ve güvenirlik” ilkelerine ve anılan Kanunun 38 inci maddesine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır._

__

_ Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, İsmert İnş. ve Malz. Nak. Mad. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. ile Özkardeşler İnş. Hafr. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin yeniden değerlendirmeye alınarak yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir._

__

Açıklanan nedenlerle;

__

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,… ” karar verildiği görülmüştür.

22.06.2009 tarih ve 2009/UY.II-1712 sayılı Kurul Kararı üzerine alınan 08.07.2009 tarihli ihale komisyonu kararında; başvuru sahibi İsmert İnşaat Malzemeleri Nak. Mad. Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Özkardeşler İnş. Hafr. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olduğuna karar verildiği, söz konusu ihale komisyonu kararının ihale yetkilisi tarafından 09.07.2009 tarihinde onaylandığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte; Karayolları Genel Müdürlüğü Strateji Geliştirme Daire Başkanlığınca ihaleyi yapan idare olan Karayolları 8. Bölge Müdürlüğüne hitaben düzenlenen 22.07.2009 tarih ve B.11.1.TCK.0.10.04.311-1/03834 sayılı yazıda; Genel Müdürlüğün 2009 yılı yatırım programında yer alan "Gölbaşı - Adıyaman Devlet Yolu Üstyapı işleri (PMT ve PMAT Yapılması)” işinin 11.865.484,60 TL bedelle __ İsmert İnşaat Malzemeleri Nak. Mad. Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’ne verilmesine ait ihale işlem dosyasının 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 55,56,57 ve 58 inci maddelerine dayanılarak hazırlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Yönetmeliğinin 17 nci maddesi gereğince kontrol edilmesi sonucunda;Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin isteklinin iş hacmine ilişkin 36 ncı maddesi hükmüne göre ihalenin yapıldığı yıldan önceki 2 yıl içinde kurulmuş olan İsmert İnşaat Malzemeleri Nak. Mad. Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’nin ihalenin yapıldığı yıldan önceki 3 yıla ait bir belge sunması söz konusu olamayacağından en avantajlı teklif sahibi adı geçen firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği belirtilerek ihale işlem dosyasının düzeltici işlem tesis edilmek üzere iade edildiği görülmüştür.

Bunun üzerine alınan 29.07.2009 tarihli ihale komisyonu kararında; Karayolları Genel Müdürlüğü Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının bahse konu kararı doğrultusunda İsmert İnşaat Malzemeleri Nak. Mad. Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’nin başvuru dosyasında iş hacmini gösteren belgeler kapsamında son üç yıla ait ciro miktarlarını sunması gerekirken şirketin iki yıllık olması nedeni ile bu zorunluluğu yerine getiremeyeceğinden teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına, Özkardeşler İnş. Hafr. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Özarslanlar İnş. Tes. Tic. A.Ş.’nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olduğuna karar verildiği görülmüştür.

İhaleye ait idari şartnamenin “İş Hacmini Gösteren Belgeler” başlıklı 7.4.3 üncü maddesinde;

“a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıllık dönemdeki her yıla ait toplam ciroları gösteren gelir tabloları,

_ b) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının ve bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren son üç yılda düzenlenmiş faturalar,_

__

Son üç yıla ilişkin bu iki belgeden birinin sunulması yeterlidir. Bu belgelerin sunulan yıllara ait tutarlarının toplamının 1/3 ünün; toplam cirosunun teklif edilen bedelin % 25 inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 15 inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilecektir. Bu kriterleri son üç yılda sağlayamayanlar, son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” düzenlemesi bulunmaktadır.__

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36 ncı maddesinde;“ (1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;****

_ a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıllık dönemdeki her yıla ait toplam ciroları gösteren gelir tablolarının, _

_ b) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren son üç yılda düzenlenmiş faturaların,_

_ her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur. _

(2) Aday veya isteklilerin;

_ a) Yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısının üzerinde olan ihalelerde; son üç yıla ilişkin bu iki belgeden birini,_

_ b) Yaklaşık maliyeti eşik değerin onda biri ile eşik değerin yarısı arasında olan ihalelerde ise; üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladıklarını göstermek üzere son üç yıla kadarki yıllara ait bu iki belgeden birini,_

_ sunması yeterlidir._

_(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda; belgeleri sunulan yıllara ait tutarların toplamının 1/3’ünün; _

_ a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin, toplam cirosunun teklif edilen bedelin % 25’inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması,… _

_ gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir._

_(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri son üç yılda sağlayamayanlar, son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. _

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir ve bu yıl ile bu yıldan iki önceki yıla kadarki gelir tabloları dikkate alınarak, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Bu gelir tabloları itibarıyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

_ (6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur. _

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen yapım işi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır…”,

__

“İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellemesi” başlıklı 37 nci maddesinde;“(1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:****

_ a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait Türkiye İstatistik Kurumu Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “Genel” sütunundaki (2003=100 Temel Yıllı) endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir._

_ b) Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarı, fatura tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait Türkiye İstatistik Kurumu Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “Genel” sütunundaki (2003=100 Temel Yıllı) endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir._” hükümlerine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi İsmert İnşaat Malzemeleri Nak. Mad. Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında yer alan 01 Kasım 2007 tarih ve 6927 sayılı Ticaret Sicili Gazetesine göre; İsmert İnşaat Malzemeleri Nak. Mad. Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’nin 23.10.2007 tarihinde kurulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi İsmert İnşaat Malzemeleri Nak. Mad. Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında sunduğu iş hacmini gösteren belgeler incelendiğinde ise; şirketin 2007 ve 2008 yıllarına ait gelir tablolarının ve taahhüdü altında devam eden “Malatya-Gölbaşı Ayr. –Darende Yolu Km: 27+105-32+400 Arası ve Km: 38+600-40+040 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşleri” yapım işine ilişkin 30.11.2008 tarihli hakediş raporunun sunulduğu, sunulan 01.01.2007-31.12.2007 dönemine ait gelir tablosunda toplam ciro tutarının “0” olarak, 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ait gelir tablosundaki toplam cironun ise 4.777.082,96 TL olarak gösterildiği, bahse konu 30.11.2008 tarihli hakediş raporunda yer alan toplam tutarın 847.897,28 TL olduğu, ancak söz konusu parasal tutarı tevsik etmek üzere fatura sunulmadığı anlaşılmıştır.

İdarece söz konusu ihaleye ait yaklaşık maliyetin 20.299.516,50 TL olarak hesaplandığı görüldüğünden ve 4734 sayılı Kanunun eşik değerleri belirten 8 inci maddesi (c) bendine göre yapım işlerine ilişkin eşik değerin 22.232.648 TL olması sebebiyle, söz konusu ihaleye ait yaklaşık maliyetin eşik değerin yarısının üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 36 ncı maddesi hükmü ve idari şartnamenin 7.3.4 üncü maddesinde yer alan düzenleme uyarınca; söz konusu ihalede iş hacmini göstermek üzere isteklilerin teklifleri ile birlikte; a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıllık dönemdeki her yıla ait toplam ciroları gösteren gelir tablolarını veya b) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren son üç yılda düzenlenmiş faturalarını sunmaları gerektiği, bu iki belgeden birinin sunulmasının yeterli olduğu belirlenmiştir.

__

Yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısının üzerinde olan söz konusu ihalede iş hacmini göstermek üzere isteklilerce ihalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıllık dönemdeki her yıla ait toplam ciroları gösteren gelir tablolarının veya taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının ve bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren son üç yılda düzenlenmiş faturaların sunulması gerekmesine karşın, başvuru sahibi İsmert İnşaat Malzemeleri Nak. Mad. Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında ihalenin yapıldığı tarihten önceki son iki yıla ilişkin gelir tablolarının (2007 ve 2008 yılları) sunulduğu, ayrıca taahhüdü altında devam eden yapım işlerine ilişkin olarak da sadece 2008 yılına ait hakediş raporunun sunulduğu, bunu tevsik etmek üzere ise fatura sunulmadığı, dolayısıyla 2007 yılında kurulduğu anlaşılan başvuru sahibi şirketin idari şartnamenin 7.4.3 üncü maddesi gereğince teklifi ile birlikte sunması gereken son üç yıla ilişkin iş hacmini gösteren belgeleri sunmadığı anlaşıldığından, idarece teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

Karayolları 8. Bölge Müdürlügü tarafından 16.04.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gölbaşı - Adıyaman Devlet Yolu Üstyapı İşleri (Pmt ve Pmat Yapılması) (Sari İhale)” ihalesine ilişkin olarak İsmert İnş. ve Malz. Nak. Mad. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 22.06.2009 tarih ve 2009/UY.II-1712 sayılı Kurul kararında; “… İsmert İnş. ve Malz. Nak. Mad. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. ile Özkardeşler İnş. Hafr. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin yeniden değerlendirmeye alınarak aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

__

Açıklanan nedenlerle;

__

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine…” karar verildiği görülmüştür.

Anılan Kurul kararı üzerine 08.07.2009 tarihli ihale komisyonu kararında; başvuru sahibi İsmert İnş. ve Malz. Nak. Mad. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Özkardeşler İnş. Hafr. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avatajlı ikinci teklif olduğuna karar verildiği, söz konusu ihale komisyonu kararının ihale yetkilisi tarafından 09.07.2009 tarihinde onaylandığı anlaşılmıştır.

__

Ancak sonradan ihale komisyonu tarafından, idare bünyesinde yer alan Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığınca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 58 inci maddesi ve anılan Kanuna istinaden hazırlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Yönetmeliğinin 17 nci maddesi gereğince yapılan kontrolü neticesinde bildirdiği görüş doğrultusunda Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin isteklinin iş hacmine ilişkin 36 ncı maddesi hükmüne göre ihalenin yapıldığı yıldan önceki 2 yıl içinde kurulmuş olan İsmert İnşaat Malzemeleri Nak. Mad. Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’nin ihalenin yapıldığı yıldan önceki 3 yıla ait bir belge sunması söz konusu olamayacağından en avantajlı teklif sahibi adı geçen firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ifade edilmiş, bunun üzerine alınan 29.07.2009 tarihli ihale komisyonu kararında Özkardeşler İnş. Hafr. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Özarslanlar İnş. Tes. Tic. A.Ş.’nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olduğuna karar verildiği görülmüştür.****

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “ Sözleşmeye Davet” başlıklı 42 nci maddesinde, “41 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sürelerin bitimini veya Maliye Bakanlığının vizesi gereken hallerde bu vizenin yapıldığının bildirilmesini izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde kalan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu imza karşılığı tebliğ edilir veya iadeli taahhütlü mektup ile tebligat adresine postalanmak suretiyle bildirilir.” hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “ İç kontrolün tanımı ” başlıklı 55 inci maddesinde “İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür.” hükmü,

“İç kontrolün amacı ” başlıklı 56 ncı maddesinde, “İç kontrolün amacı;

a) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini,

b) Kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini,

c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini,

d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini,

e) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını,

Sağlamaktır.” hükmü,

“Kontrolün yapısı ve işleyişi ” başlıklı 57 nci maddesinde “Kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemleri; harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetimden oluşur.

__

Yeterli ve etkili bir kontrol sisteminin oluşturulabilmesi için; mesleki değerlere ve dürüst yönetim anlayışına sahip olunması, malî yetki ve sorumlulukların bilgili ve yeterli yöneticilerle personele verilmesi, belirlenmiş standartlara uyulmasının sağlanması, mevzuata aykırı faaliyetlerin önlenmesi ve kapsamlı bir yönetim anlayışı ile uygun bir çalışma ortamının ve saydamlığın sağlanması bakımından ilgili idarelerin üst yöneticileri ile diğer yöneticileri tarafından görev, yetki ve sorumluluklar göz önünde bulundurulmak suretiyle gerekli önlemler alınır.” hükmü, “Ön mali kontrol” başlıklı 58 inci maddesinde “Ön malî kontrol, harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi tarafından yapılan kontrolleri kapsar.

__

Ön malî kontrol süreci, malî karar ve işlemlerin hazırlanması, yüklenmeye girişilmesi, iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi ve belgelendirilmesinden oluşur.

__

Kamu idarelerinde ön malî kontrol görevi, yönetim sorumluluğu çerçevesinde yürütülür.

__

Harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılacak asgarî kontroller, malî hizmetler birimi tarafından ön malî kontrole tâbi tutulacak malî karar ve işlemlerin usûl ve esasları ile ön malî kontrole ilişkin standart ve yöntemler Maliye Bakanlığınca belirlenir. Kamu idareleri, bu standart ve yöntemlere aykırı olmamak şartıyla bu konuda düzenleme yapabilir.” hükmü,

Yürürlük tarihi 01.01.2005 olan Geçici 1 inci maddesinde, “Bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce malî işlemleri Maliye Bakanlığı tarafından yürütülmekte olan kamu idarelerinde, malî yönetim ve kontrol sistemi kuruluncaya kadar, bu Kanun uyarınca yapılması gereken görevler, Maliye Bakanlığının birimleri tarafından yürütülür. Maliye Bakanlığınca belirlenecek kriterlerin yerine getirilmesi durumunda, bu kamu idarelerine yetki devri, Maliye Bakanlığının önerisi üzerine idareler itibarıyla gerçekleştirilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen Kanun hükümleri çerçevesinde, 4734 sayılı Kanunun anılan maddesinde geçen Maliye Bakanlığı vizesinden idarelerin mevcut durumda kendi bünyelerinde oluşturdukları mali hizmet birimlerinin gerçekleştirdikleri ön mali kontrollerin anlaşılması gerektiği görülmektedir.

Diğer taraftan, 5018 sayılı Kanunun anılan maddelerine istinaden Maliye Bakanlığınca hazırlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Yönetmeliğinin “ Taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları” başlıklı 17 nci maddesinde “İdarelerin, ihale kanunlarına tâbi olsun veya olmasın, harcamayı gerektirecek taahhüt evrakı ve sözleşme tasarılarından tutarı mal ve hizmet alımları için bir milyon Yeni Türk Lirasını, yapım işleri için ikimilyon Yeni Türk Lirasını aşanlar kontrole tâbidir.

__

Kontrole tâbi taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları, bunlara ilişkin tüm bilgi ve belgeleri içerecek şekilde bir işlem dosyası olarak harcama yetkilisi tarafından malî hizmetler birimine gönderilir.

__

_ Taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları, en geç on işgünü içinde kontrol edilir. Yapılan kontrol sonucunda düzenlenen görüş yazısı, işlem dosyası ile birlikte ilgili harcama yetkilisine gönderilir.”_ düzenlemesi yer almakta olup söz konusu 5018 sayılı Kanun hükümleri ve anılan Yönetmelik hükmü çerçevesinde, ön mali kontrolün amacı kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesidir. Strateji Geliştirme Başkanlığı’nca anılan düzenlemelere dayanılarak ihale işlemlerinin ihale mevzuatına uygunluğu ihale komisyonunun yerine geçecek şekilde denetlenemez. 4734 sayılı kanunla getirilen usul ve şekle ilişkin kuralların bu şekilde Strateji Geliştirme Başkanlıklarınca ihale komisyonlarının yerine geçerek düzeltici işlem tesisinde bulunmalarıyla bütün isteklilerin aynı şekilde tek tek sisteme girmelerine ve sürekli bir düzeltici işlem tesisine yol açabilecektir. Bu da 4734 sayılı kanunla getirilen usul ve şekil ile Kurum kararlarının bağlayıcılığını zedelemektedir.

Ayrıca söz konusu ihale ile ilgili olarak Kuruma itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 22.06.2009 tarih ve 2009/UY.II-1712 sayılı Kurul tarafından verilen düzeltici işlem kararı şikayet ile sınırlı inceleme sonucunda verilen bir karar olup, kuruma gelen ihale işlem dosyası içinde başvuru sahibi firmanın ihalenin yapıldığı yıldan önceki 2 yıl içinde kurulmuş bir firma olduğuna ilişkin bir tespit yapılamamıştır.

Tespit edilen bu hususların idarenin bağlı olduğu Ulaştırma Bakanlığı’na gönderilmesine karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılıyorum.

** AliKemalAKKOÇ **

** KurulÜyesi ******