KİK Kararı: 2009/UY.II-1955 (27 Temmuz 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/060
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 27.07.2009
Karar No : 2009/UY.II-1955
BAŞVURU SAHİBİ:
Ferhat Torunoğulları -Torunoğulları Mimarlık, Bulvar Cd. No:112 KARS

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ardahan Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı, Halilefendi Mah.Kahramanlar Sok.Rektörlük Hizmet Binası 75000 ARDAHAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/41381 İhale Kayıt Numaralı "Rektörlük Hizmet Binası Olarak Kullanılmak Üzere Eski Adliye Binası Onarımı ve Fakülte Hizmet Binası Olarak Kullanılmak Üzere Kızılay Binası Tadilat İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.07.2009 tarih ve II.Y.1336.0160/2009-25E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ardahan Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 30.04.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Rektörlük Hizmet Binası Olarak Kullanılmak Üzere Eski Adliye Binası Onarımı ve Fakülte Hizmet Binası Olarak Kullanılmak Üzere Kızılay Binası Tadilat İşi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibinin 16.06.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 17.06.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 29.06.2009 tarih ve 15103 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; şikayete konu ihalede, tekliflerinin 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre aşırı düşük olarak değerlendirildiği, idareye verdikleri açıklamanın yeterli görülmediği ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarenin;

a) Aşırı düşük sorgulamasında 16.013 poz analizinde 04.006/B pozu ile belirtilen kum (tuvenan, elenmiş, yıkanmış), (08.003) malzemesinin, yine diğer poz analizlerinde verilen (1. ve 2. sınıf) çam kereste, kayın kerestesi, beyaz çam (köknar) malzemelerinin belirtilen fiyatlardan bölgemizde satın alınmasının mümkün olmadığı, dosyada sunulan fiyatların piyasa rayiçlerini yansıtmadığının görüldüğü,

b) İhalenin firmada kalması durumunda yapılacak olan masrafların (sigorta giderleri, karar pulu, damga vergisi, vb.) teklif icmal tablosunda belirtilmediği,

Gerekçesi ile teklifi uygun bulunmadığı,

Ancak, idarenin piyasa araştırması yapmadan, piyasa rayiçlerini değerlendirmeden teklif kapsamında verilen fiyatları yetersiz bulduğu, ayrıca ihalenin üzerlerinde kalması halinde yapılması gereken masrafların (sigorta giderleri, karar pulu, damga vergisi, vb.) firma kârı ve genel giderler kapsamında değerlendirildiği, İdari Şartnamenin 35 inci maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin en düşük fiyat olacağının belirtildiği, ancak idarenin bu maddeyi uygulamadığı,

İddia edilmektedir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 18.05.2009 tarihinde idareye verdiği açıklamada; tekliflerinin günün piyasa koşulları ve firmalarının stoklarındaki inşaat malzemeleri ve öz kaynakları gücü düşüncesiyle oluşturulduğu belirtilerek, firmanın teklifinin aşırı düşük olmadığını belgelemek üzere tablolar, analizler, proforma faturalar idareye sunulmuştur.

İhale komisyonu karar tutanağında ve başvuru sahibine bildirilen ihale kararında (tebliğ yazısında) isteklinin açıklamasının hangi gerekçe ile yeterli görülmediği belirtilmemiş, başvuru sahibinin teklifinin (açıklamasının) kabul edilmeme gerekçesi ihale kararına karşı şikayet dilekçesi üzerine idarece verilen 17.06.2009 tarihli cevap yazısında belirtilmiştir. İhale komisyonunca firmanın teklifi değerlendirme dışı bırakılırken gerekçenin teklif edilen fiyatlara dayandırıldığı, firmanın 16.013 poz analizinde 04.006/B pozu ile belirtilen kum ile 1 inci ve 2 nci sınıf çam kerestesi, kayın kerestesi ve beyaz çam (köknar) malzemelerinin fiyatlarının yeterli görülmediği belirtilirken subjektif bir değerlendirme yapıldığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, idare başvuru sahibinden ve diğer isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine istinaden açıklama talep ederken teklifin düşüklüğüne neden olan maliyet bileşenleri genel olarak sorulmuş, idarece önemli görülen maliyet kalemleri, bileşenleri belirtilmemiştir.

İdarenin gerekçesinde belirtilen kalemlerin yaklaşık maliyeti ile firmanın verdiği fiyatlar aşağıdaki tabloda görülmektedir.

Poz No

Maliyet kalemi tanımı

İdarenin YM hesabı, birim fiyat, TL

Firmanın birim fiyatı, TL

16.013

Basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton (kırmataş ile) birimi m³

99,59

66,16

04.006/B

Kum (Tuvenan agregadan el ile elenmiş ve yakınmış – 08.003-) birim m³

16,80

11,00

04.151

Çam kerestesi 1. sınıf – birim m³

577,00

400,00

04.152

Çam kerestesi 2. sınıf – birim m³

494,00

350,00

04.153/A

Beyaz çam (köknar) 1. sınıf– birim m³

499,00

350,00

04.158

Kayın kerestesi (TS 801) – birim m³

707,00

480,00

Yukarıdaki tablodan görüleceği üzere idarenin (itiraz konusu kalemlerde) belirlediği yaklaşık maliyet birim fiyatları ile firmanın birim fiyatları arasında fark bulunmaktadır. Ancak, bu farkın varlığı olağan olarak görülmektedir. Ayrıca, firmanın idareye sunduğu dosya kapsamında maliyet kalemlerine ilişkin açıklamalar, inşaat maliyetini etkileyen birim fiyat pozları ve miktarları, maliyet kalemlerinin poz numaraları belirtilmek suretiyle her bir kalem için fiyat analizleri belirtilmiştir. Yine dosya kapsamında 04.006/B pozu ile belirtilen kum ile 1 inci ve 2 nci sınıf çam kereste, kayın kerestesi, beyaz çam (köknar) malzemeleri için firmalardan alınan proforma faturaların bulunduğu görülmektedir.

Genel olarak fiyat karşılaştırması yapılacak olursa; başvuru sahibinin 407.000,00 TL olarak sunulan teklifi; yaklaşık maliyet tutarının % 66,4 oranına, aşırı düşük teklif sınır değerinin % 96,5 oranına ve idarece üzerinde ihale bırakılan firmanın teklifinin % 91 oranına denk gelmektedir.

Öte yandan, idarenin şikayet dilekçesi üzerine verdiği cevap yazısında; ihalenin firmada kalması durumunda yapılacak olan masrafların (sigorta giderleri, karar pulu, damga vergisi, vb.) teklif icmal tablosunda belirtilmediği hususuna da yer verilmiştir. Ancak, isteklilerin teklifi anahtar teslimi götürü bedel olarak verilmiş olup, isteklilerden söz konusu gider kalemleri için ayrıca bir açıklama istenilmemiştir. Başvuru sahibi sigorta giderleri, karar pulu, damga vergisi gibi masrafların genel giderler kapsamında değerlendirildiğini belirtmiştir. Söz konusu masraf kalemlerinin teklif bünyesinde önemli bir tutar oluşturmadığı, ayrıca idarenin de bu kalemler için ayrıca hesaplama yapmadığı anlaşıldığından idarenin bu husustaki gerekçesi yerinde görülmemiştir.

Netice olarak, başvuru sahibi firmanın idarece istenilen belgeleri idareye sunduğu, dolayısıyla firma açıklamasının belgelendirildiği, idarenin bu hususta bir eksiklik görmediği, bu çerçevede sadece fiyatlara bakılarak değerlendirme yapıldığında; başvuru sahibinin hem toplam teklif fiyatının hem de itiraz konusu kalemlerdeki birim fiyatlarının makul ve kabul edilebilir düzeyde olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, işin projeye, şartnamelere uygun olarak yerine getirileceği firma tarafından taahhüt edilmiş olup sözleşmeye aykırılık durumunda firmaya yaptırım uygulanabileceği hususu açıktır.

Açıklanan nedenlerle, bu aşamada başvuru sahibinin şikayeti yerinde görüldüğünden ve yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, düzeltici işlem kararı ile teklifin yeniden değerlendirmeye alınması gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Yukarıda belirtildiği üzere, aşırı düşük teklif sınır değerinin altındaki beş isteklinin idareye verdiği açıklamalar ihale komisyonunca yeterli görülmediğinden teklifi sorgulanan isteklilerin tamamı ihale komisyonunda değerlendirme dışı bırakılmıştır. Ancak, ihale komisyonu karar tutanağında veya anılan isteklilere bildirilen ihale kararında (tebliğ yazısında) isteklilerin açıklamasının hangi gerekçe ile yeterli görülmediği belirtilmemiştir. Başvuru sahibinin açıklamasının kabul edilmeme gerekçesi ise şikayet dilekçesi üzerine idarece belirtilmiştir. İdarenin isteklilerin tekliflerinin (açıklamalarının) yeterli görülmediğini belirtirken gerekçelerin açık ve net olarak ifade edilmemesi mevzuata uygun değildir. Dolayısıyla, objektif bir değerlendirme neticesinde açık ve net bir gerekçe belirtilmediğinden diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin yerinde olup olmadığı hususunda bu aşamada bir tespit yapılmamıştır. Bu nedenle, diğer isteklilerin tekliflerinin de yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda yeniden değerlendirmeye alınması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.