KİK Kararı: 2009/UY.II-1677 (11 Haziran 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/052
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 11.06.2009
Karar No : 2009/UY.II-1677 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Fermak Turizm Yol Yapı Hazır Beton Nakliyat San.Tic.Ltd.Şti., Elmadağı Kayak Merkezi Mevkii Yakupabdal Köyü Whıtetaıl Otel Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü, Kuzeykent Mahallesi Alparslan Türkeş Bulvarı No: 53 37100 KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/34263 İhale Kayıt Numaralı "(Kastamonu-Korgun)Ayr.Tosya-7.Bl Hd. Yolu Km:60+184,65-97+722,82 (Ilgaz-Tosya) Arasının Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı İşleri ve Mevcut Yolun Üstyapısının Fiziki Standartlarının İyileştirilmesi Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

08.06.2009 tarih ve II.Y.10.76.0078/2009-26E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 12.05.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “(Kastamonu-Korgun) Ayr. Tosya-7.Bl Hd. Yolu Km:60+184,65-97+722,82 (IIgaz-Tosya) Arasının Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı İşleri ve Mevcut Yolun Üstyapısının Fiziki Standartlarının İyileştirilmesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Fermak Turizm Yol Yapı Hazır Beton Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti.’nin 06.05.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 07.05.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.05.2009 tarih ve 11623 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.05.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; söz konusu ihaleye ait dokümanın 06.05.2009 tarihinde satın alındığı, ihale dokümanında görülen yanlış ve eksikliklerin 06.05.2009 tarihinde idareye bildirildiği, idarenin 07.05.2009 tarih ve 8011 sayılı yazısında; aynı hususlarda yapılan başka bir itiraz üzerine “açıklama yapılması” isimli klasörün ihale dokümanına (CD’sine) eklendiğinin, bu hususların ihale sürecini ya da yapım aşamasını etkilemeyecek hususlar olduğunun belirtildiği, söz konusu ihale ile 37 km’lik bir bölünmüş yol projesinin (bitümlü sıcak karışım dahil) gerçekleştirilmesinin amaçlandığı, yol inşaatlarının bünyesindeki imalat kalemlerinde ocak taşı agreganın önemli bir yer teşkil ettiği, ihale konusu işin bünyesindeki altyapı ve üstyapı imalatlarında kullanılmak üzere, idarenin kendi adına hammadde üretim izni almış olduğu Hacıhasan taş ocağının ihale dosyasındaki itinerer ve sözleşme tasarısının 34 üncü maddesinde belirtildiği, ancak sözleşme tasarısında belirtilen taş ocağının ilgili mevzuata uygun gerekli izinlerinin alınmamış olduğu, ihale dosyasındaki imalat kalemleri göz önüne alındığında gerekli yasal izinleri alınmadan ilgili taş ocağının ihale dosyası ve eklerinde işin bünyesinde kullanılabilir olduğunun belirtilmiş olmasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5inci maddesinin son fıkrasına ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 10 uncu maddesi uyarınca yürürlükteki kanun ve mevzuatlara aykırılık teşkil ettiği, bununla birlikte idarenin şikayet başvurularına verdiği cevapta; taş duvar imalatlarında kullanılacak olan ocak taşı miktarının ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) hesaplamaları yapılırken kırma-eleme-öğütme işlemi olmadığından bu imalat kaleminin hesaplamalar dışında tutulması gerektiğinin ifade edildiği, bir taş ocağının ÇED sınırlarını aşıp aşmadığına dair hesaplamalar yapılırken (100 000 m3/yıl, 240 000 ton/yıl) ham taşın çıkarıldığı taş ocağından, kırma-eleme tesislerine ve hatta ocak çıkış yolu da dahil olmak üzere gürültü ve toz hesaplamalarının yapıldığı, dolayısı ile taş duvar imalatlarında kullanılacak olan duvar taşının da aynı ocaktan kırıcı ya da patlayıcı madde kullanılarak temin edileceği ve herhangi bir kırma-eleme-öğütme işlemine tabi tutulmadan ocaktan nakledileceği kesin olduğuna göre gerek gürültü gerekse toz hesaplamalarına katılmamasının yürürlükteki çevre kanunlarına göre söz konusu olmadığı; bir an için taş duvar imalatlarındaki ocak taşı miktarının ÇED hesaplamalarında dikkate alınmayacağı hususu doğru kabul edilse dahi, işin bünyesindeki taş duvar imalatı miktarının 20 000 m3 (32 000 ton) olduğu, bu rakamın ÇED hesaplamalarına dahil edilmediği durumda bile sözleşme tasarısında belirtilen taş ocağından yapılması gereken yıllık üretim miktarının her koşulda ÇED sınırlarının çok üzerinde gerçekleşeceği, idarenin verdiği cevapta ilgili taş ocağının ÇED sınırlarını aşacağını ve bu hususta alınması gereken yasal iznin ‘ÇED Olumlu Belgesi” olduğunun kabul edildiği, idarenin itiraz ettiği hususun; işin bünyesindeki imalatın seyrine göre 2009 yılında ilgili yasal izinlere (ÇED Olumlu Belgesi) gerek duyulmayacağı, işin yıllara sari olmasından ötürü önümüzdeki yıllarda gerekli yasal izinlerin alınabileceği ve dolayısıyla gerek istekliler gerekse idareye yansıyabilecek işin yapımı aşamasındaki gecikme ve mağduriyetlerden söz edilemeyeceği olduğu, ancak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5 inci maddesinin son fıkrasında ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 2 nci bölümünde Temel İlkeler başlığı altında 4 üncü maddesinin 8 inci fıkrasında “İlgili mevzuatı gereğince Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporu gerekli olan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için ÇED Olumlu belgesinin alınmış olması zorunludur. Ancak doğal afetlere bağlı olarak acilen ihale edilecek yapım işlerine ÇED raporu aranmaz.” hükmünün bulunduğu, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 10 uncu maddesinde; “Gerçekleştirmeyi planladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi raporu veya Proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler. Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez.” hükmünün bulunduğu, ilgili mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere gerekli yasal izinler alınmadan ihaleye çıkılamayacağı iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhaleye ait idari şartnamenin 2 nci maddesinin (a) bendinde işin adı; “ (Kastamonu-Korgun) Ayr.-Tosya-7.Bl.Hd. Yolu Km:60+184,65-97+722,82 (Ilgaz-Tosya) Arasının Toprak Tesviye, Sanat Yapıları Ve Üstyapı İşleri Ve Mevcut Yolun Üstyapısının Fiziki Standartlarının İyileştirilmesi Yapım İşi ” olarak,

İdari şartnamenin 2 nci maddesinin (c) bendinde işin fiziki miktarı ve türü; “ Toprak tesviye, sanat yapıları ve üst yapı işleri. Birim Fiyat Teklif Cetvelindeki miktarlar kadar. ” şeklinde belirtilmiştir.

**** İdari şartnamenin 49.3 üncü maddesinde ihale konusu işin süresinin yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren 880 __(sekizyüzseksen) takvim günü olduğu bildirilmiştir.

İdari şartnamenin 64 üncü maddesinde; “ Taş Ocağı ile konkasör, mekanik plent ve asfalt plentinin kurulacağı alanlar İdare tarafından, Kum-çakıl ocakları ile su temin yeri, şantiye ve beton santralinin kurulacağı alanlar yüklenici firma tarafından temin edilecektir.”,

İhaleye ait sözleşme tasarısının “Ocakların Temini” başlıklı 34 üncü maddesinde; “ Taş Ocağı olarak Hacıhasan Taşocağı kullanılacaktır. Kullanılacak diğer ocaklar müteahhit tarafından temin edilecektir… ” düzenlemelerinin yer aldığı anlaşılmıştır.

İhaleye ait idari şartnamenin 64 ve sözleşme tasarısının 34 üncü maddelerinde yer alan düzenlemelerden; ihale konusu işin bünyesinde yer alan imalat kalemlerinde kullanılacak olan ocak taşının çıkarılması için idarece Hacıhasan Taş ocağının yükleniciye kullandırılacağı anlaşılmıştır.

İdarece hazırlanan ihale dokümanında yer alan; “(Kastamonu-Korgun) Ayr.Tosya-7.Bl Hd. Yolu Km:60+184,65-97+722,82 (IIgaz-Tosya) Arasının Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri Malzeme Ocakları” itinereri’nde de Hacıhasan Taşocağı’nın yeri gösterilmiştir.

Başvuru sahibi Fermak Turizm Yol Yapı Hazır Beton Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihale dokümanına yönelik olarak 06.05.2009 tarihinde idareye yapılan şikayet başvurusunda özetle; ihale konusu işin bünyesindeki imalatlarda kullanılacak olan ve ihale dokümanına göre Hacıhasan taş ocağından çıkarılacağı anlaşılan ocak taşı miktarı göz önüne alındığında söz konusu ocak için “ÇED olumlu belgesi” alınmasının zorunlu olduğu, buna karşın idarece “ÇED olumlu belgesi” alınmadan ihaleye çıkıldığı ve bunun mevzuata aykırı olduğu iddiasında bulunulmuştur.

Şikayet başvurusu üzerine idare’nin 07.05.2009 tarih ve B.11.1.TCK.1.15.05.00/622.01-08012 sayılı yazısında yer alan cevapta; aynı konuda ve aynı içerikte 14.04.2009 tarihinde yapılan benzer başvuruya gönderilen açıklama örneğinin 06.05.2009 tarihinde şikayetçi Fermak Turizm Yol Yapı Hazır Beton Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti. tarafından satın alınan ihale dokümanı CD’si içerisinde yer alan “Açıklama Yapılması” isimli klasörde mevcut olduğu belirtilmiştir.

“Açıklama Yapılması” isimli klasörde özetle; 100.000 m3/yıl veya 240.000 ton yıl kapasitenin bir konkasör tesisinde kırma-eleme, öğütme şeklinde işlemden geçerek elde edilen malzeme için olduğu, yani buna taş duvar vb. konkasörde işleme sokulmayan malzemenin dahil olmadığı, her yeni yol inşaatı başlangıcında olduğu gibi, söz konusu işte de ilk yıl içerisinde sanat yapıları ve toprak işleri ağırlıklı çalışması ön görüldüğünden, iş programı gereği 2009 yılında ihtiyaç duyulacak üst yapı malzemesi miktarının 100.000 m3’ü geçmesinin söz konusu olmadığı, dolayısıyla 2009 yılı itibariyle “ÇED gerekli değildir” belgesinin yeterli olduğu, ileriki yıllarda gerçekleştirilecek üst yapı imalat miktarlarına hazırlık olarak 2009 yılı içerisinde “ÇED olumlu belgesi” için gerekli başvurunun yapılacağı ve imalat öncesinde işlemin sonuçlandırılacağı ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede;

İdareye gönderilen 27.05.2009 tarih ve B.62.0.KİK.0.07.10.76/1-690-6282 sayılı Kurum yazısı ile; şikayet başvurusunda yer alan iddialara ilişkin olarak idareden bilgi ve açıklama istenilmiştir.

Bunun üzerine idarece gönderilen 29.05.2009 tarih ve B.11.1.TCK.1.15.05.00-09717 sayılı yazıda özetle; söz konusu işte 2009 yılı içerisinde altyapı ağırlıklı çalışılması öngörüldüğünden, ihale işlemlerinin sonuçlandırılmasını müteakiben yılın kalan çalışılabilir döneminde yapılacak yol inşaatı için ihtiyaç duyulacak üst yapı malzeme miktarının 62.500 m3’ü geçmeyeceği, dolayısıyla 2009 yılı imalatları için “ÇED Gerekli Değildir” belgesinin yeterli olduğu, zaten ileriki yıllar (2010 – 2011) ihtiyacı dikkate alınarak, “Çevresel Etki Değerlendirmesi” olumlu belgesi almak için gereken ÇED raporunun hazırlanmasına başlandığı, raporun en kısa sürede tamamlanarak ilgili Bakanlığa gerekli başvurunun yapılacağı belirtilmiştir.

İdarenin söz konusu yazısı ekinde yer alan belgeler incelendiğinde; Çankırı İli, Ilgaz İlçesi, Hacıhasan Köyü civarında 18/2005-16 hammadde üretim izinli sahada toplam 245.249 m2’lik alanda idare (Karayolları 15.Bölge Müdürlüğü) tarafından işletilmesi planlanan “Taş Ocağı, Konkasör Tesisi ve Depo Sahası Projesi”ne ait Proje Tanıtım Dosyasının Çevre ve Orman Bakanlığı’nca incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda ÇED Yönetmeliği’nin 17 nci maddesi gereğince Taş Ocağı, Konkasör Tesisi ve Depo sahası projesine “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararı verildiği, Çevre ve Orman Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü’nce 20.09.2007 karar tarihli “ÇED Gerekli Değildir Belgesi”nin düzenlendiği, idarece düzenlenen söz konusu Proje Tanıtım Dosyası”nda; taş ocağından çıkartılacak malzeme miktarının yıllık 100.000 ton (62.500 m3) olarak gösterildiği, idarece şikayete konu ihalede Hacıhasan Taş Ocağından temin edilerek konkasör tesisinde kırma-eleme, öğütme işleminden geçirilecek malzeme miktarının toplam 831.685 ton (519.803,125 m3) olarak hesaplandığı, 880 takvim günü olan yıllara sari ihalede idarenin iş programına göre toplam imalat miktarının 62.500 m3’ünün 2009, 228.651,563 m3’ünün 2010 ve kalan 228.651,562 m3’ünün ise 2011 yılında imal edilmesinin planlandığı, anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinin son fıkrasında; “ İlgili mevzuatı gereğince Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu gerekli olan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için ÇED olumlu belgesinin alınmış olması zorunludur. Ancak, doğal afetlere bağlı olarak acilen ihale edilecek yapım işlerinde ÇED raporu aranmaz. ” hükmüne yer verilmiştir.

Yapılan incelemede; hacıhasan taş ocağından yıllık 62.500 m3 malzeme çıkarılmasına ilişkin olarak 2007 yılında Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü’nce verilen “ÇED Gerekli Değildir” belgesinin bulunduğu, idarece belirtilen iş programına göre de 2009 yılı içerisinde anılan taş ocağından üretilecek malzeme miktarının 62.500 m3’ü geçmemesinin planlandığı ve 2010 ve 2011 yıllarında üretilecek malzeme miktarına ilişkin olarak da idarece üretim işleminden önce ÇED olumlu belgesinin alınması için gerekli işlemlerin yerine getirileceğinin belirtildiği göz önüne alındığında,

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinin son fıkrası hükmünde Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu gerekli olan işlerde ÇED olumlu belgesi alınmadan ihaleye çıkılamayacağı belirtilmekle birlikte; anılan hüküm gereğince ÇED olumlu belgesi alınması gereken işin ihale konusu iş olması gerektiği, ancak şikayete konu ihalede __ ihale konusu işin “(Kastamonu-Korgun) Ayr. Tosya-7.Bl Hd. Yolu Km:60+184,65-97+722,82 (IIgaz-Tosya) Arasının Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı İşleri ve Mevcut Yolun Üstyapısının Fiziki Standartlarının İyileştirilmesi Yapım İşi” şeklinde belirtilen bir yol yapım işi olduğu, ÇED olumlu belgesi alınmadığı iddia edilen işin ise Hacıhasan taş ocağından ocak taşı çıkartılması işi olduğu dikkate alındığında, söz konusu ihalede “Hacıhasan taş ocağından çıkarılacak malzemeye ilişkin olarak ÇED olumlu belgesi alınmadan ihaleye çıkılmasının 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesi hükmüne aykırı” olduğu iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinin son fıkrasında; “ İlgili mevzuatı gereğince Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu gerekli olan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için ÇED olumlu belgesinin alınmış olması zorunludur. Ancak, doğal afetlere bağlı olarak acilen ihale edilecek yapım işlerinde ÇED raporu aranmaz. ” hükmüne,

11.08.1983 tarih ve 18132 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2872 sayılı Çevre Kanununun 10 uncu maddesinde; “Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler.

Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez…” hükmüne yer verilmiştir.

17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin “Çevresel etki değerlendirmesi başvuru dosyası, çevresel etki değerlendirmesi raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlama yükümlülüğü” başlıklı 6 ncı maddesinde;

“ (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki bir projeyi gerçekleştirmeyi planlayan gerçek ve tüzel kişiler; Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi projeler için; Çevresel Etki Değerlendirmesi Başvuru Dosyası, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu, Seçme Eleme Kriterlerine tabi projeler için proje tanıtım dosyası hazırlamak, ilgili makamlara sunmak ve projelerini verilen karara göre gerçekleştirmekle yükümlüdürler. …

(3) Bu Yönetmeliğe tabi projeler için "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça bu projelere hiç bir teşvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez, proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez.” hükmüne,

7 nci maddesinde ise;

_ “(1) Bu Yönetmeliğin;_

_ a) EK-I listesinde yer alan projelere,_

_ b) Seçme Eleme Kriterlerine tabi olup "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir" kararı verilen projelere, _

_ c) Bu Yönetmelik kapsamında ya da kapsamı dışında bulunan projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesi halinde, kapasite artışı toplamı bu Yönetmeliğin EK-I’inde belirtilen eşik değer veya üzerindeki projelere, _

_ Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlanması zorunludur.”_ hükmüne yer verildiği görülmüştür.

Şikayete konu ihalede Hacıhasan taş ocağından kullanılacak ocaktaşı miktarı göz önüne alındığında “ÇED Olumlu Belgesi ” alınmasının gerekip gerekmediği hususunda Çevre ve Orman Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü’nden Kurum yazısı ile bilgi istenilmiş olup, Kuruma gönderilen 05.06.2009 tarih ve 4085 sayılı yazıda özetle; Karayolları 15.Bölge Müdürlüğü tarafından işletilmesi planlanan Taş Ocağı, Konkasör Tesisi ve Depo Sahası Projesinin ÇED Yönetmeliği’nin “Seçme-Eleme Kriterleri Uygulanacak Projeler Listesi (EK II) kapsamında değerlendirildiği ve proje tanıtım dosyasında belirtilen koordinatlarda 245.249 m2 lik bir alanda 62.500 m3/yıl kapasite ile çalışması koşuluyla “ÇED Gerekli Değildir ” kararının verildiği, 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliğinin; 7 nci maddesi (c) bendinde; “Bu Yönetmelik kapsamında ya da kapsamı dışında bulunan projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesi halinde, kapasite artışı toplamı bu Yönetmeliğin EK-I’inde belirtilen eşik değer veya üzerindeki projeler, 15 inci maddesi (b) bendinde; “Bu Yönetmelik kapsamında ya da kapsamı dışında bulunan projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesi halinde, kapasite artış toplamı bu Yönetmeliğin Ek-II’sindeki eşik değer veya üzerindeki projeler” hükmünün yer aldığı, bu itibarla söz konusu projede; Proje Tanıtım Dosyasında belirtilen koordinatlarda 245.249 m2’lik alanda, 62.500 m3/yıl kapasite ile çalışılması gerektiği, proje alanı koordinatları ve üretim miktarının artması durumunda ise ÇED Yönetmeliği kapsamında dosya hazırlanarak sunulması gerektiği, ayrıca “Ocak taşı ile moloz taş inşaat” ve “Ocak taşından istifsiz ve istifli taş dolgu yapılması” projelerinde belirtilen 32.600 m3 kapasitenin de proje tanıtım dosyası içerisinde taahhüt edilen 62.500 m3/yıl kapasite içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, sonuç olarak Hacıhasan Taş Ocağından şikayete konu ihalede kullanılacak ocak taşı miktarına ilişkin olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinin 6 ncı fıkrasında belirtilen hüküm gereğince ihalede belirtilen imalat miktarları incelendiğinde üretim miktarının 2010-2011 yıllarında 100.000 m3/yılın üzerinde kapasite artışı yapılacağının planlandığı belirlendiğinden ÇED Yönetmeliğinin 7 nci maddesi (c) bendi kapsamında dosya hazırlanarak Bakanlığa sunulması gerektiği belirtilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü’nün ilgili yazısı uyarınca; Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğine tabi projeler için "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça, bu projelerin ihale edilemeyeceği, şikayete konu ihale bünyesinde yer alan imalat kalemlerinde kullanılacak olan ocak taşının çıkarılacağı Hacıhasan Taş Ocağından üretilecek malzemeye ilişkin olarak idarece daha önce hazırlanan proje tanıtım dosyası üzerine Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü’nce verilen 20.09.2007 tarih ve 10145 sayılı “ÇED Gerekli Değildir.” kararının bulunduğu, ancak bu kararın söz konusu ocaktan yapılacak 62.500 m3/yıl üretim miktarı için verilmiş olduğu, ayrıca “Ocak taşı ile moloz taş inşaat” ve “Ocak taşından istifsiz ve istifli taş dolgu yapılması” projelerinde belirtilen 32.600 m3 kapasitenin de söz konusu ocaktan yapılacak 62.500 m3/yıl kapasite içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla şikayete konu ihale kapsamında ocaktan yapılması idarece planlanan imalat miktarı göz önüne alındığında 2010 ve 2011 yıllarında yıllık 100.000 m3’ün üzerinde kapasite artışının yapılacağı anlaşıldığından ihale konusu işte ÇED Yönetmeliğinin 7 nci maddesi (c) bendi kapsamında Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlanmasının zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, ilgili mevzuatı gereğince Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu gerekli olan ihale konusu işte idarece ÇED olumlu belgesi alınmadan ihaleye çıkıldığı anlaşılmış olup, söz konusu ihalede ÇED olumlu belgesi alınmadan ihaleye çıkılmasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 10 uncu maddelerine aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen nedenlerle, idarece 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesi gereğince ÇED raporu alınmadan ihaleye çıkılmasının ihalenin iptalini gerektiren bir aykırılık olması gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.

Hakan GÜNAL Abdullah DÜNDAR

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi **

KARŞI OY

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinin son fıkrasında; “ İlgili mevzuatı gereğince Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu gerekli olan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için ÇED olumlu belgesinin alınmış olması zorunludur. Ancak, doğal afetlere bağlı olarak acilen ihale edilecek yapım işlerinde ÇED raporu aranmaz. ” hükmüne,

11.08.1983 tarih ve 18132 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2872 sayılı Çevre Kanununun 10 uncu maddesinde; “Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler.

Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez…” hükmüne yer verilmiştir.

17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin “Çevresel etki değerlendirmesi başvuru dosyası, çevresel etki değerlendirmesi raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlama yükümlülüğü” başlıklı 6 ncı maddesinde;

“ (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki bir projeyi gerçekleştirmeyi planlayan gerçek ve tüzel kişiler; Çevresel Etki Değerlendirmesine tabi projeler için; Çevresel Etki Değerlendirmesi Başvuru Dosyası, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu, Seçme Eleme Kriterlerine tabi projeler için proje tanıtım dosyası hazırlamak, ilgili makamlara sunmak ve projelerini verilen karara göre gerçekleştirmekle yükümlüdürler. …

(3) Bu Yönetmeliğe tabi projeler için "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça bu projelere hiç bir teşvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez, proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez.” hükmüne,

7 nci maddesinde ise;

_ “(1) Bu Yönetmeliğin;_

_ a) EK-I listesinde yer alan projelere,_

_ b) Seçme Eleme Kriterlerine tabi olup "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir" kararı verilen projelere, _

_ c) Bu Yönetmelik kapsamında ya da kapsamı dışında bulunan projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesi halinde, kapasite artışı toplamı bu Yönetmeliğin EK-I’inde belirtilen eşik değer veya üzerindeki projelere, _

_ Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlanması zorunludur.”_ hükmüne yer verildiği görülmüştür.

Şikayete konu ihalede Hacıhasan taş ocağından kullanılacak ocaktaşı miktarı göz önüne alındığında “ÇED Olumlu Belgesi” alınmasının gerekip gerekmediği hususunda Çevre ve Orman Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü’nden Kurum yazısı ile bilgi istenilmiş olup, Kuruma gönderilen 05.06.2009 tarih ve 4085 sayılı yazıda özetle; Karayolları 15.Bölge Müdürlüğü tarafından işletilmesi planlanan Taş Ocağı, Konkasör Tesisi ve Depo Sahası Projesinin ÇED Yönetmeliği’nin “Seçme-Eleme Kriterleri Uygulanacak Projeler Listesi (EK II) kapsamında değerlendirildiği ve proje tanıtım dosyasında belirtilen koordinatlarda 245.249 m2 lik bir alanda 62.500 m3/yıl kapasite ile çalışması koşuluyla “ÇED Gerekli Değildir” kararının verildiği, 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliğinin; 7 nci maddesi (c) bendinde; “Bu Yönetmelik kapsamında ya da kapsamı dışında bulunan projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesi halinde, kapasite artışı toplamı bu Yönetmeliğin EK-I’inde belirtilen eşik değer veya üzerindeki projeler, 15 inci maddesi (b) bendinde; “Bu Yönetmelik kapsamında ya da kapsamı dışında bulunan projelere ilişkin kapasite artırımı ve/veya genişletilmesi halinde, kapasite artış toplamı bu Yönetmeliğin Ek-II’sindeki eşik değer veya üzerindeki projeler” hükmünün yer aldığı, bu itibarla söz konusu projede; Proje Tanıtım Dosyasında belirtilen koordinatlarda 245.249 m2’lik alanda, 62.500 m3/yıl kapasite ile çalışılması gerektiği, proje alanı koordinatları ve üretim miktarının artması durumunda ise ÇED Yönetmeliği kapsamında dosya hazırlanarak sunulması gerektiği, ayrıca “Ocak taşı ile moloz taş inşaat” ve “Ocak taşından istifsiz ve istifli taş dolgu yapılması” projelerinde belirtilen 32.600 m3 kapasitenin de proje tanıtım dosyası içerisinde taahhüt edilen 62.500 m3/yıl kapasite içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, sonuç olarak Hacıhasan Taş Ocağından şikayete konu ihalede kullanılacak ocak taşı miktarına ilişkin olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinin 6 ncı fıkrasında belirtilen hüküm gereğince ihalede belirtilen imalat miktarları incelendiğinde üretim miktarının 2010-2011 yıllarında 100.000 m3/yılın üzerinde kapasite artışı yapılacağının planlandığı belirlendiğinden ÇED Yönetmeliğinin 7 nci maddesi (c) bendi kapsamında dosya hazırlanarak Bakanlığa sunulması gerektiği belirtilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü’nün ilgili yazısı uyarınca; Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğine tabi projeler için "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı veya "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı alınmadıkça, bu projelerin ihale edilemeyeceği, şikayete konu ihale bünyesinde yer alan imalat kalemlerinde kullanılacak olan ocak taşının çıkarılacağı Hacıhasan Taş Ocağından üretilecek malzemeye ilişkin olarak idarece daha önce hazırlanan proje tanıtım dosyası üzerine Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü’nce verilen 20.09.2007 tarih ve 10145 sayılı “ÇED Gerekli Değildir.” kararının bulunduğu, ancak bu kararın söz konusu ocaktan yapılacak 62.500 m3/yıl üretim miktarı için verilmiş olduğu, ayrıca “Ocak taşı ile moloz taş inşaat” ve “Ocak taşından istifsiz ve istifli taş dolgu yapılması” projelerinde belirtilen 32.600 m3 kapasitenin de söz konusu ocaktan yapılacak 62.500 m3/yıl kapasite içerisinde değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla şikayete konu ihale kapsamında ocaktan yapılması idarece planlanan imalat miktarı göz önüne alındığında 2010 ve 2011 yıllarında yıllık 100.000 m3’ün üzerinde kapasite artışının yapılacağı anlaşıldığından ihale konusu işte ÇED Yönetmeliğinin 7 nci maddesi (c) bendi kapsamında Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlanmasının zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, ilgili mevzuatı gereğince Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu gerekli olan ihale konusu işte idarece ÇED olumlu belgesi alınmadan ihaleye çıkıldığı anlaşılmış olup, söz konusu ihalede ÇED olumlu belgesi alınmadan ihaleye çıkılmasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5 ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 10 uncu maddelerine aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesi yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum.

** Kazım ÖZKAN **

** Kurul Üyesi **