KİK Kararı: 2009/UY.II-1525 (11 Mayıs 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/043
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 11.05.2009
Karar No : 2009/UY.II-1525
BAŞVURU SAHİBİ:
Marka Yassı Mamul. İnş. Gıda Teks. Otomtv. Sos. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. - Çepaş Galvaniz Demir Çelik Maden. İnş. Nak. Tic. ve San. Aş. Ortak Girişimi, -||müftü Mahallesi|ereğli İşmerkezi|-Kat.6|||ereğli|zonguldak

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü, İsmet İnönü Bulvarı No:14 Yücetepe/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2008/140970 İhale Kayıt Numaralı "3.Ve 4.Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Muhtelif Yollarda Çelik Otokorkuluk Yapılması (Ağır Hizmet Tipi Dahil) İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

06.05.2009 tarih ve II.Y.08.65.0180/2009-21E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 08.10.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “3. ve 4. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Muhtelif Yollarda Çelik Otokorkuluk Yapılması (Ağır Hizmet Tipi Dahil) İşi” ihalesine ilişkin olarak Marka Yassı Mamul. İnş. Gıda Teks. Otom. Sos. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. - Çepaş Galvaniz Demir Çelik Maden. İnş. Nak. Tic. ve San. Aş. Ortak Girişimi’nin 24.03.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.04.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 10.04.2009 tarih ve 8693 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.04.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1. 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödendiği anlaşılan 2.000 TL başvuru bedelinin başvuru sahibinin talebi halinde iadesine,

3. Mevzuata aykırı şekilde düzenlendiği belirlenen iş deneyim belgesinin iptal edilmesi hususunun belgeyi düzenleyen İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalenin önce kendi firmaları üzerinde bırakıldığı, ancak sonradan ihale komisyonu tarafından, idare bünyesinde yer alan Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığınca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 58 inci maddesi ve anılan Kanuna istinaden hazırlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Yönetmeliğinin 17 nci maddesi gereğince yapılan kontrolü neticesinde bildirdiği görüş doğrultusunda özel ortak Çepaş Galvaniz Demir Çelik Maden. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş.’ye ait iş deneyim belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 54 üncü maddesinin “Alt Yükleniciler” başlıklı (b) bendinde yer alan düzenlemelere aykırı şekilde düzenlendiği gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak düzeltici işlem tesis edilmesi kararı alındığı ve ihalenin başka bir istekli üzerinde bırakıldığı, idarenin söz konusu işleminin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının yetkisi dışında ihaleye ilişkin idari evrakları da kontrol ederek ihale komisyonunun yerine geçtiği, bu nedenle kamunun zarara uğratıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu yapım işinin “1. ve 14. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Muhtelif Yollarda Çelik Otokorkuluk Yapılması (Ağır Hizmet Tipi Dahil) İşi” şeklinde tanımlandığı,

7.3.1 inci maddesinde, “İstekliler, son on beş yıl içinde yurt içinde ve yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70' i oranında gerçekleştirdiği veya % 50’ si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren belgeleri sunmak zorundadır.

__

İş deneyimi olarak, istekli tarafından teklif edilen bedelin %60’ı oranında, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi istenir. İşin niteliğinin gerektirmesi halinde, bu belgenin tamamının veya bir kısmının belli bir yapı tekniğine ilişkin olması şartı idarelerce aranabilir. İş ortaklıklarında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının %10’ unu sağlaması gerekir.

__

İş deneyimini gösteren belgeler, isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini ortaya koyan ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde yazılı esas ve usullere göre düzenlenerek verilen ve değerlendirilen; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş yönetme belgesi ve iş denetleme belgesidir.

__

İş deneyiminde değerlendirilecek benzer işler; ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat usul ve tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işlerdir.

__

Belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği ilgili idarece tespit edilir ve ihale dokümanı ile ihale ilan belgelerinde belirtilir.

__

İhale komisyonları, iş deneyimi olarak sunulan belgelerin ihale konusu işe benzerlik ve öngörülen asgari tutarı sağlayıp sağlamadıkları yönünden yapacakları yeterlik değerlendirme işlemlerini Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde yer alan esaslara göre gerçekleştirirler.” düzenlemesine yer verildiği,

7.4 üncü maddesinde benzer işin, “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ” de yer alan A/XV Grubu işler” olarak belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi Marka Yassı Mamul. İnş. Gıda Teks. Otom. Sos. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. - Çepaş Galvaniz Demir Çelik Maden. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi’nin özel ortağı olan Çepaş Galvaniz Demir Çelik Maden. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş.’nin iş deneyimini tevsik için İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen “Topkapı Çobançeşme Arası D-100 Karayolu Şerit Düzenlemesi ve Yan Yol Tamamlama İnşaatı” işine ilişkin alt yüklenici iş bitirme belgesini sunduğu, idarece söz konusu özel ortağa ait alt yüklenici – iş bitirme belgesinde “11. Alt Yüklenicinin Yüklenici ile Yaptığı Sözleşme Tarihi: 05.03.2007, 13. Alt Yüklenici Tarafından Yapılan İşin Bitiş Tarihi: 20.01.2007” şeklinde yer alan bilgilerdeki tutarsızlık nedeniyle ortak girişimden bilgi eksikliğinin giderilmesinin istenildiği, bunun üzerine ortak girişimin iş bitirme belgesini düzenleyen İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı Alt Yapı Hizmetleri Müdürlüğünden anılan belgeye ilişkin aldığı 06.11.2008 tarihli yazıyı idareye sunduğu, anılan yazıda; “İş deneyim belgesi 11. Maddesinde yer alan sözleşme tarihine, iş deneyim belgesi düzenleme hususlarında belirtilen “sözleşmenin noter tarafından onaylanan tarihi yazılması hükmü gereği” 05.03.2007 tarihi yazılmıştır. Bu nedenle ilgi b) verilen iş deneyim belgesi Kamu İhale Kurumu iş deneyim belgesi düzenleme kurallarına uygundur.” şeklinde açıklama yapıldığı,

30.12.2008 tarihinde onaylanan 29.12.2008 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Marka Yassı Mamul. İnş. Gıda Teks. Otom. Sos. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. - Çepaş Galvaniz Demir Çelik Maden. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı; ancak, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 58 inci maddesi ve anılan Kanuna istinaden hazırlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Yönetmeliğinin 17 nci maddesi gereğince Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığınca yapılan kontrol neticesinde özel ortağa ait iş deneyim belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 54 üncü maddesinin “Alt Yükleniciler” başlıklı (b) bendinde yer alan düzenlemelere aykırı bir şekilde düzenlendiğinin, bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılarak düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiğinin Program ve İzleme Dairesi Başkanlığına bildirildiği; Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının yazısı üzerine 10.03.2009 tarihli yeni ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin ALKA San. İnş. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Sözleşmeye Davet” başlıklı 42 nci maddesinde, “41 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sürelerin bitimini veya Maliye Bakanlığının vizesi gereken hallerde bu vizenin yapıldığının bildirilmesini izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde kalan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu imza karşılığı tebliğ edilir veya iadeli taahhütlü mektup ile tebligat adresine postalanmak suretiyle bildirilir.” hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “İç kontrolün tanımı” başlıklı 55 inci maddesinde “İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür.” hükmü,

“İç kontrolün amacı” başlıklı 56 ncı maddesinde, “İç kontrolün amacı;

a) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini,

b) Kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini,

c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini,

d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini,

e) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını,

Sağlamaktır.” hükmü,

“Kontrolün yapısı ve işleyişi” başlıklı 57 nci maddesinde “Kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemleri; harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetimden oluşur.

__

Yeterli ve etkili bir kontrol sisteminin oluşturulabilmesi için; mesleki değerlere ve dürüst yönetim anlayışına sahip olunması, malî yetki ve sorumlulukların bilgili ve yeterli yöneticilerle personele verilmesi, belirlenmiş standartlara uyulmasının sağlanması, mevzuata aykırı faaliyetlerin önlenmesi ve kapsamlı bir yönetim anlayışı ile uygun bir çalışma ortamının ve saydamlığın sağlanması bakımından ilgili idarelerin üst yöneticileri ile diğer yöneticileri tarafından görev, yetki ve sorumluluklar göz önünde bulundurulmak suretiyle gerekli önlemler alınır.” hükmü, “Ön mali kontrol” başlıklı 58 inci maddesinde “Ön malî kontrol, harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi tarafından yapılan kontrolleri kapsar.

__

Ön malî kontrol süreci, malî karar ve işlemlerin hazırlanması, yüklenmeye girişilmesi, iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi ve belgelendirilmesinden oluşur.

__

Kamu idarelerinde ön malî kontrol görevi, yönetim sorumluluğu çerçevesinde yürütülür.

__

Harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılacak asgarî kontroller, malî hizmetler birimi tarafından ön malî kontrole tâbi tutulacak malî karar ve işlemlerin usûl ve esasları ile ön malî kontrole ilişkin standart ve yöntemler Maliye Bakanlığınca belirlenir. Kamu idareleri, bu standart ve yöntemlere aykırı olmamak şartıyla bu konuda düzenleme yapabilir.” hükmü,

Yürürlük tarihi 01.01.2005 olan Geçici 1 inci maddesinde, “Bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce malî işlemleri Maliye Bakanlığı tarafından yürütülmekte olan kamu idarelerinde, malî yönetim ve kontrol sistemi kuruluncaya kadar, bu Kanun uyarınca yapılması gereken görevler, Maliye Bakanlığının birimleri tarafından yürütülür. Maliye Bakanlığınca belirlenecek kriterlerin yerine getirilmesi durumunda, bu kamu idarelerine yetki devri, Maliye Bakanlığının önerisi üzerine idareler itibarıyla gerçekleştirilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen Kanun hükümleri çerçevesinde, 4734 sayılı Kanunun anılan maddesinde geçen Maliye Bakanlığı vizesinden idarelerin mevcut durumda kendi bünyelerinde oluşturdukları mali hizmet birimlerinin gerçekleştirdikleri ön mali kontrollerin anlaşılması gerektiği görülmektedir. Başka bir deyişle, 5018 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, idare bünyesinde yer alan mali hizmet birimlerinin Maliye Bakanlığının vize yetkilerini devraldığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, 5018 sayılı Kanunun anılan maddelerine istinaden Maliye Bakanlığınca hazırlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Yönetmeliğinin “Taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları” başlıklı 17 nci maddesinde “İdarelerin, ihale kanunlarına tâbi olsun veya olmasın, harcamayı gerektirecek taahhüt evrakı ve sözleşme tasarılarından tutarı mal ve hizmet alımları için bir milyon Yeni Türk Lirasını, yapım işleri için ikimilyon Yeni Türk Lirasını aşanlar kontrole tâbidir. Bu tutarlara katma değer vergisi dahil değildir.

__

02/07/1992 tarihli ve 3833 sayılı Kanunun 1 inci maddesi kapsamında olup, Bakanlar Kurulunca onaylanan yıllık programlarda yer verilen projelere ilişkin işler, uluslararası anlaşmalar ve Bakanlar Kurulu kararı gereğince yurt dışına gönderilen Türk Silahlı Kuvvetleri Birliklerinin ihtiyacı için mahallinden temin edilen her türlü mal ve hizmete ait taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında yapılan harcamalara ilişkin taahhüt evrakı tutarı ne olursa olsun kontrole tâbi değildir.

__

Kontrole tâbi taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları, bunlara ilişkin tüm bilgi ve belgeleri içerecek şekilde bir işlem dosyası olarak harcama yetkilisi tarafından malî hizmetler birimine gönderilir.

__

_ Taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları, en geç on işgünü içinde kontrol edilir. Yapılan kontrol sonucunda düzenlenen görüş yazısı, işlem dosyası ile birlikte ilgili harcama yetkilisine gönderilir.”_ düzenlemesi yer almakta olup söz konusu 5018 sayılı Kanun hükümleri ve anılan Yönetmelik hükmü çerçevesinde, ön mali kontrolün amacının kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesi olduğu, mali hizmetler birimi olan Strateji Geliştirme Başkanlığı’nca anılan düzenlemelere dayanılarak ihale işlemlerinin ihale mevzuatına uygunluğunun denetlenebileceği, dolayısıyla başvuru sahibinin idare bünyesinde yer alan mali hizmet biriminin verdiği görüş ile yetkisini aştığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ancak, Strateji Geliştirme Başkanlığı’nca bildirilen görüşün incelenmesi sonucunda; ihalenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgelerinin verilmesi” başlıklı 54 üncü maddesinin “Alt Yükleniciler” alt başlıklı (b) bendinde yer alan, _“İş bitirme belgesi; yüklenici tarafından yurt içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ya da kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlara veya yurt dışında kamu kuruluşlarına doğrudan tek sözleşme ile taahhüt edilerek bitirilmiş ve geçici kabulü yapılmış işlerin bir bölümünü malzemeleri ve/veya makine, ekipmanları ile birlikte ve kendi işine başlaması sırasında noterce tasdikli sözleşmeye dayalı şekilde yapan alt yüklenicilere; sözleşmesinin tamamını bir bütün olarak gerçekleştirip bitirmeleri şartıyla, yaptıkları işin esas sözleşme fiyatları ile hesaplanan tutarını geçmemek üzere, kendi sözleşmelerinde yazılı bedel ve iş türü esas alınarak işin sahibi idare (sözleşmeyi yapan yetkili makam) tarafından düzenlenerek verilir. Yüklenici ile alt yüklenici arasında yapılan sözleşmelerde, nevi itibariyle verilen bir işin baştan sona yapılmasının öngörülmesi şartı aranır.” _hükmü esas alınarak görüş oluşturulduğu anlaşılmakla birlikte, şikayete konu alt yüklenici iş bitirme belgesi ve alt yüklenici sözleşmesi incelendiğinde, işin geçici kabul tarihinin 18.03.2007 olduğu, iş deneyim belgesinin dayanağı olan alt yüklenici sözleşmesinin noter tasdik tarihinin ise 05.03.2007 olduğu, dolayısıyla geçici kabul tarihi itibarıyla noter tasdikli bir sözleşmenin bulunduğu, öte yandan belgeyi düzenleyen İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Alt Yapı Hizmetleri Müdürlüğünün 06.11.2008 tarihli yazısından işin sözleşmesine uygun şekilde gerçekleştirildiği görülmüş olup, söz konusu belgenin geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla başvuru sahibinin teklifinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2- Fazla ödendiği anlaşılan 2.000,00 TL başvuru bedelinin başvuru sahibinin talebi halinde iadesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu yapım işinin “3. ve 4. Bölge Müdürlüğü Sınırlarındaki Muhtelif Yollarda Çelik Otokorkuluk Yapılması (Ağır Hizmet Tipi Dahil) İşi.” şeklinde tanımlandığı,

7.3.1 inci maddesinde, “ İhale komisyonları, iş deneyimi olarak sunulan belgelerin ihale konusu işe benzerlik ve öngörülen asgari tutarı sağlayıp sağlamadıkları yönünden yapacakları yeterlik değerlendirme işlemlerini Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde yer alan esaslara göre gerçekleştirirler.” düzenlemesine yer verildiği,

7.4 üncü maddesinde benzer işin, “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ” de yer alan A/XV Grubu işler” olarak belirtildiği, 7.5 inci maddesinde ise inşaat ve makine mühendisliği ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi Marka Yassı Mamul. İnş. Gıda Teks. Otom. Sos. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. - Çepaş Galvaniz Demir Çelik Maden. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi’nin özel ortağı olan Çepaş Galvaniz Demir Çelik Maden. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş.’nin iş deneyimini tevsik için İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen “Topkapı Çobançeşme Arası D-100 Karayolu Şerit Düzenlemesi ve Yan Yol Tamamlama İnşaatı”’na ilişkin alt yüklenici iş bitirme belgesini sunduğu, idarece söz konusu özel ortağa ait alt yüklenici – iş bitirme belgesinde “11. Alt Yüklenicinin Yüklenici ile Yaptığı Sözleşme Tarihi: 05.03.2007, 13. Alt Yüklenici Tarafından Yapılan İşin Bitiş Tarihi: 20.01.2007” şeklinde yer alan bilgilerdeki tutarsızlık nedeniyle ortak girişimden bilgi eksikliğinin giderilmesinin istendiği, bunun üzerine ortak girişimin iş bitirme belgesini düzenleyen İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı Alt Yapı Hizmetleri Müdürlüğü’nden anılan belgeye ilişkin aldığı yazıyı idareye sunduğu, anılan yazıda “İş deneyim belgesi 11. Maddesinde yer alan sözleşme tarihine, iş deneyim belgesi düzenleme hususlarında belirtilen “sözleşmenin noter tarafından onaylanan tarihi yazılması hükmü gereği” 05.03.2007 tarihi yazılmıştır. Bu nedenle ilgi b) verilen iş deneyim belgesi Kamu İhale Kurumu iş deneyim belgesi düzenleme kurallarına uygundur.” şeklinde açıklama yapıldığı,

30.12.2008 tarihinde onaylanan 29.12.2008 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Marka Yassı Mamul. İnş. Gıda Teks. Otom. Sos. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. - Çepaş Galvaniz Demir Çelik Maden. İnş. Nak. Tic. ve San. Aş. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı; ancak, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 58 inci maddesi ve anılan Kanun’a istinaden hazırlanan “İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Yönetmelik” inin 17 nci maddesi gereğince Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığınca yapılan kontrol neticesinde özel ortağa ait iş deneyim belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 54 üncü maddesinin “Alt Yükleniciler” başlıklı (b) bendinde yer alan düzenlemelere aykırı bir şekilde düzenlendiğinin, bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılarak düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiğinin Program ve İzleme Dairesi Başkanlığına bildirildiği; Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının yazısı üzerine 10.03.2009 tarihli yeni ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin ALKA San. İnş. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı;

anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Sözleşmeye Davet” başlıklı 42 nci maddesinde, “41 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sürelerin bitimini veya Maliye Bakanlığının vizesi gereken hallerde bu vizenin yapıldığının bildirilmesini izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde kalan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu imza karşılığı tebliğ edilir veya iadeli taahhütlü mektup ile tebligat adresine postalanmak suretiyle bildirilir.” hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “İç kontrolün tanımı” başlıklı 55 inci maddesinde “İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür.” hükmü,

“İç kontrolün amacı” başlıklı 56 ncı maddesinde, “İç kontrolün amacı;

a) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini,

b) Kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini,

c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini,

d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini,

e) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını,

Sağlamaktır.” hükmü,

“Kontrolün yapısı ve işleyişi” başlıklı 57 nci maddesinde “Kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemleri; harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetimden oluşur.

__

Yeterli ve etkili bir kontrol sisteminin oluşturulabilmesi için; mesleki değerlere ve dürüst yönetim anlayışına sahip olunması, malî yetki ve sorumlulukların bilgili ve yeterli yöneticilerle personele verilmesi, belirlenmiş standartlara uyulmasının sağlanması, mevzuata aykırı faaliyetlerin önlenmesi ve kapsamlı bir yönetim anlayışı ile uygun bir çalışma ortamının ve saydamlığın sağlanması bakımından ilgili idarelerin üst yöneticileri ile diğer yöneticileri tarafından görev, yetki ve sorumluluklar göz önünde bulundurulmak suretiyle gerekli önlemler alınır.” hükmü, “Ön mali kontrol” başlıklı 58 inci maddesinde “Ön malî kontrol, harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi tarafından yapılan kontrolleri kapsar.

__

Ön malî kontrol süreci, malî karar ve işlemlerin hazırlanması, yüklenmeye girişilmesi, iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi ve belgelendirilmesinden oluşur.

__

Kamu idarelerinde ön malî kontrol görevi, yönetim sorumluluğu çerçevesinde yürütülür.

__

Harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılacak asgarî kontroller, malî hizmetler birimi tarafından ön malî kontrole tâbi tutulacak malî karar ve işlemlerin usûl ve esasları ile ön malî kontrole ilişkin standart ve yöntemler Maliye Bakanlığınca belirlenir. Kamu idareleri, bu standart ve yöntemlere aykırı olmamak şartıyla bu konuda düzenleme yapabilir.” hükmü,

Yürürlük tarihi 01.01.2005 olan Geçici 1 inci maddesinde, “Bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce malî işlemleri Maliye Bakanlığı tarafından yürütülmekte olan kamu idarelerinde, malî yönetim ve kontrol sistemi kuruluncaya kadar, bu Kanun uyarınca yapılması gereken görevler, Maliye Bakanlığının birimleri tarafından yürütülür. Maliye Bakanlığınca belirlenecek kriterlerin yerine getirilmesi durumunda, bu kamu idarelerine yetki devri, Maliye Bakanlığının önerisi üzerine idareler itibarıyla gerçekleştirilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen Kanun hükümleri çerçevesinde, 4734 sayılı Kanunun anılan maddesinde geçen Maliye Bakanlığı vizesinden idarelerin mevcut durumda kendi bünyelerinde oluşturdukları mali hizmet birimlerinin gerçekleştirdikleri ön mali kontrollerin anlaşılması gerekmektedir. Başka bir deyişle, 5018 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, idare bünyesinde yer alan mali hizmet birimlerinin Maliye Bakanlığının vize yetkilerini devraldığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, 5018 sayılı Kanun’un anılan maddelerine istinaden Maliye Bakanlığınca hazırlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar Yönetmeliğinin “Taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları” başlıklı 17 nci maddesinde “İdarelerin, ihale kanunlarına tâbi olsun veya olmasın, harcamayı gerektirecek taahhüt evrakı ve sözleşme tasarılarından tutarı mal ve hizmet alımları için bir milyon Yeni Türk Lirasını, yapım işleri için ikimilyon Yeni Türk Lirasını aşanlar kontrole tâbidir. Bu tutarlara katma değer vergisi dahil değildir.

__

Kontrole tâbi taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları, bunlara ilişkin tüm bilgi ve belgeleri içerecek şekilde bir işlem dosyası olarak harcama yetkilisi tarafından malî hizmetler birimine gönderilir.

__

Taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları, en geç on işgünü içinde kontrol edilir. Yapılan kontrol sonucunda düzenlenen görüş yazısı, işlem dosyası ile birlikte ilgili harcama yetkilisine gönderilir.” düzenlemesi yer almakta olup; söz konusu 5018 sayılı Kanun hükümleri ve anılan yönetmelik hükmü çerçevesinde, ön mali kontrolün amacının kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesi olduğu, mali hizmetler birimi olan Strateji Geliştirme Başkanlığı’nca anılan düzenlemelere dayanılarak ihale işlemlerinin ihale mevzuatına uygunluğunun denetlenebileceği, dolayısıyla başvuru sahibinin idare bünyesinde yer alan mali hizmet biriminin verdiği görüş ile yetkisini aştığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

Diğer yandan ihalenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgelerinin verilmesi” başlıklı 54 üncü maddesinin “Alt Yükleniciler” alt başlıklı (b) bendinde “İş bitirme belgesi; yüklenici tarafından yurt içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ya da kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlara veya yurt dışında kamu kuruluşlarına doğrudan tek sözleşme ile taahhüt edilerek bitirilmiş ve geçici kabulü yapılmış işlerin bir bölümünü malzemeleri ve/veya makine, ekipmanları ile birlikte vekendi işine başlaması sırasında noterce tasdikli sözleşmeye dayalı şekilde yapan alt yüklenicilere ; sözleşmesinin tamamını bir bütün olarak gerçekleştirip bitirmeleri şartıyla, yaptıkları işin esas sözleşme fiyatları ile hesaplanan tutarını geçmemek üzere, kendi sözleşmelerinde yazılı bedel ve iş türü esas alınarak işin sahibi idare (sözleşmeyi yapan yetkili makam) tarafından düzenlenerek verilir. Yüklenici ile alt yüklenici arasında yapılan sözleşmelerde, nevi itibariyle verilen bir işin baştan sona yapılmasının öngörülmesi şartı aranır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikayete konu alt yüklenici iş bitirme belgesi ve alt yüklenici sözleşmesi incelendiğinde; belgenin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Alt Yapı Hizmetleri Müdürlüğü tarafından verildiği; başvuru sahibinin, yüklenici Kalyon İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile yaptığı alt yüklenici sözleşmesinin tarihinin 06.10.2006 olduğu, ancak sözleşmenin noter onayının işin bitim tarihinden sonra 05.03.2007 tarihinde yapıldığı görülmektedir.

Söz konusu Yönetmelik düzenlemesi ışığında, başvuru sahibinin iş deneyim belgesine ilişkin iddiası değerlendirildiğinde, alt yüklenici sözleşmesinin noter onayının işe başlama sırasında yapılmadığından anılan düzenlemeye aykırı olduğu tespit edilmiş olup, idarenin bu sebeple başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle çoğunluk kararına katılmıyoruz.

HakanGÜNAL KazımÖZKAN AdemKAMALI AbdullahDÜNDAR Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi