KİK Kararı: 2009/UY.II-1153 (23 Mart 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/025
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 23.03.2009
Karar No : 2009/UY.II-1153
BAŞVURU SAHİBİ:
Beta Mühendislik İnşaat ve Tic. Ltd. Şti., Niyazi Mısri Cad. No:37 (Çocuk Parkı Karşısı) MALATYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Malatya İl Özel İdaresi, Karakavak Mevkii Maşti Karşısı MALATYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/15877 İhale Kayıt Numaralı ""malatya Merkez Malatya Lisesi Pansiyon Binası Deprem Güçlendirme ve Onarım İnşaatı"" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

13.03.2009 tarih ve II.Y.05.80.0078/2009-18E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Malatya İl Özel İdaresi tarafından 26.02.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malatya Merkez Malatya Lisesi Pansiyon Binası Deprem Güçlendirme ve Onarım İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Beta Mühendislik İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.’nin 27.02.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 02.03.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.03.2009 tarih ve 5932 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.03.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; söz konusu ihaleye firmaları tarafından teklif verildiği, ihalenin yapıldığı gün Ha-Ka Dış Tic. A.Ş. adına teyit alındığının Kamu İhale Kurumu web sayfasından fark edilmesi üzerine 26.02.2009 tarih ve 2601 sayılı yazı ile idareden söz konusu firmanın teklif dosyası içerisinde sunduğu evrakları ihale komisyonu huzurunda incelemek istediklerine ilişkin talepte bulunulduğu, anılan firmanın dosyasında yapılan inceleme sonucunda; söz konusu firmanın iş deneyim belgesinin Malatya Belediyesinden alındığının görüldüğü ve belge bedelinin toplam m2 ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı yapı yaklaşık maliyetleri cetvelinden birim m2 bedelinin çarpımı sonucu tespit edildiği kanaatinin oluştuğu, adı geçen firmanın Malatya’da kat karşılığı ve/veya başka bir akitle özel inşaat yaptığının firmaları tarafından bilinmesi sebebiyle bu iş deneyim belgesinin elde edildiğinin düşünüldüğü, aynı gün idareye yapılan başvuruda söz konusu iş deneyim belgesinin belli bir bedel üzerinden bir şahıs ve/veya tüzel kişiliğe taahhüt edilerek yapılan bir iş olup olmadığının sorgulanması, bu işin kat karşılığı bir inşaat sözleşmesi ile mi yapılıp yapılmadığının belirlenmesi gerektiğinin bildirildiği, idarece verilen 02.03.2009 tarihli cevapta; bir kamu kuruluşu olan Malatya Belediyesinin sorgulanması istenilen belgeler olmadan herhangi bir istekliye iş deneyim belgesi verdiğinin düşünülemeyeceği, bu nedenle ihale komisyonunun kamu kurum ve kuruluşlarından alınan her iş deneyim belgesinin ekinde sözleşme v.s istemesinin uygun olmayacağı kanaati ile şikayetin kabul edilmediğinin bildirildiği, aynı gün idarece tebliğ edilen kesinleşen ihale kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklifin Ha-Ka İnş. Dış. Tic. A.Ş. olduğu, ekonomik açıdan en uygun ikinci teklifin de firmaları Beta Müh. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. olduğunun bildirildiği, bunun sonucunda yine aynı gün idareye şikayet dilekçesi sunulduğu ve idarenin 03.03.2009 tarihli yazısı ile şikayetin uygun bulunmadığının bildirildiği, Ha-Ka Dış Tic. A.Ş.’ye ait iş deneyim belgesinin Malatya Belediyesince (ruhsat no:374/02-03 istinaden düzenlenmiş olan iş deneyim belgesi) 32 adet konut ve müştemilatına ait ve kat karşılığı veya başkaca bir akitle yapılıp yapılmadığı belirli olmayan bir belge olduğu, ihale komisyonlarının bu tür iş deneyim belgelerinin her hangi bir sözleşme (noter) veya taahhüt içerip içermediğini incelemesi gerektiği, bahse konu iş deneyim belgesine ait sözleşmede sözleşme bedelinin öngörülmediği şüphesinin olduğu, iş bu sözleşmenin kat karşılığı olabileceği kanaatinde bulunulduğu, isteklilerin belediyelerden aldıkları iş deneyim belgelerinde hem iş sahibi, hem de yüklenici olarak belge düzenlenmemesi gerektiği, ayrıca bir hak edişe bağlı olmayan yalnızca m2 toplamı ile m2 birim fiyatı çarpılarak düzenlenen iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun sayılmadığı, söz konusu belgenin geçerliliğini araştırmak ve teyit etmenin ihale komisyonunun görev ve yetkisi dahilinde bulunduğu, bu nedenle komisyonca Ha-Ka Dış Tic. A.Ş.’ye ait iş deneyim belgesinin eklerinde sunulması gereken noterce düzenlenmiş ve bir bedel ile taahhüt içeren sözleşmenin temin edilmesi, aynı zamanda Yapı Kullanım Ruhsatının tamamının istekli adına mı alındığının belgeler ile sorgulanması, sorgulama yapıldıktan sonra eğer mevzuata uygun ise teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği, söz konusu firmanın belgesinin geçersiz olduğu iddiasında bulunulmadığı, ancak gerekli sorgulama yapıldıktan sonra değerlendirme yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Söz konusu ihaleye ait ilanın ve idari şartnamenin 2 nci maddesinde; ihale konusu işin; “ Malatya Merkez Malatya Lisesi Pansiyon Binası (1 Adet) Deprem Güçlendirme ve Onarım İnşaatı. ” olduğu belirtilmiştir.

İş deneyimi belgelerine ilişkin olarak ihaleye ait ilanın 4.3.1 inci maddesinde; “ İş deneyim belgeleri: İsteklinin, son on beş yıl içinde yurt içinde ve yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70’i oranında gerçekleştirdiği veya % 50’si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif edilen bedelin %50 oranından az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi, ”

İdari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde; “ Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: İstekli, son on beş yıl içinde yurt içinde ve yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az %70’i oranında gerçekleştirdiği veya %50’si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren belgeleri sunmak zorundadır.

İş deneyimi olarak, istekli tarafından teklif edilen bedelin %100’ünden az olmamak üzere ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi istenir. İş ortaklıklarında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının %10’unu sağlaması gerekir. …

İş deneyimini gösteren belgeler, isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini ortaya koyan ve bu Yönetmelikte yazılı esas ve usullere göre düzenlenerek verilen ve değerlendirilen; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş yönetme belgesi ve iş denetleme belgesidir.

İş deneyiminde değerlendirilecek benzer işler; ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat usul ve tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işlerdir.

Bu ihalede benzer iş olarak; Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlere ait tebliğ de yer alan B/IV grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir. İhale konusu işe denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri; inşaat mühendisliği ve mimarlıktır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

İhaleye ait ilanın 4.3.1 ve idari şartnamenin 7.4 üncü maddelerinde yer alan düzenlemelerde; iş deneyimi ihaleye katılımda bir yeterlik kriteri olarak öngörülmüş olup, isteklilerin teklifleri ile birlikte ihale konusu iş veya benzer işe uygun iş deneyimlerini gösteren belgelerini sunmaları istenilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları” başlıklı 10 uncu maddesinde;“ İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…………..

_b)_Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

………….

_2)****_İsteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerde; mal ve hizmet alımları için son beş yıl içinde, yapım işleri için ise son on beş yıl içinde kamu veya özel sektörde o işe ait sözleşme bedelinin en az % 70'i oranında gerçekleştirdiği veya % 50'si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen benzeri işlerle ilgili deneyimini gösteren belgeler,… ” hükmüne yer verilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgeleri” başlıklı 40 ıncı maddesinde; “ İstekliden, son on beş yıl içinde yurt içinde ve yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70' i oranında gerçekleştirdiği veya % 50’ si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi zorunludur.****

İş deneyimi olarak, istekli tarafından teklif edilen bedelin % 50’ sinden az ve % 100’ ünden fazla olmamak üzere idarece belirlenecek bir oranda, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi istenir. İşin niteliğinin gerektirmesi halinde, bu belgenin tamamının veya bir kısmının belli bir yapı tekniğine ilişkin olması şartı idarelerce aranabilir. … İş deneyimini gösteren belgeler, isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini ortaya koyan ve bu Yönetmelikte yazılı esas ve usullere göre düzenlenerek verilen ve değerlendirilen; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş yönetme belgesi ve iş denetleme belgesidir. ...”,

“Belgeyi düzenleyecek merci” başlıklı 50 nci maddesinde;“ İş deneyim belgeleri;****

Bir sözleşme kapsamında, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlara gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.

__

Gerçek kişi veya yukarıda belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için ise, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ise ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ise ilgili bayındırlık ve iskan il müdürlüğü tarafından düzenlenir. Belediyece düzenlenen iş deneyim belgeleri belediye başkanı veya yetki verdiği kişi tarafından, bayındırlık ve iskan il müdürlüğünce düzenlenenler ise, valilik tarafından onaylanır…. ”,

“Belge düzenleme koşulları” başlıklı 51 inci maddesinde;“ İş deneyim belgeleri; yazılı bir sözleşmeye bağlı olarak taahhüt edilen işlerde, tek sözleşme esas alınarak;

__

a) Geçici kabulü yapılmış işin yüklenicisine iş bitirme belgesi, (standart form KİK032.0/Y),

b) Geçici kabulü yapılmamış ancak sözleşme bedelinin asgari yüzde yetmişlik kısmı gerçekleşmiş işin yüklenicisine iş durum belgesi (standart form KİK033.0/Y),

….

Şeklinde, ilgilinin mesleki tecrübesini tevsik amacıyla düzenlenir.

__

Sözleşme bedelinin gerçekleşme oranı; keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılarak sözleşmeye bağlanmış işlerde, her türlü fiyat farkları hariç, sözleşme yılı birim fiyatlarıyla ödenen (ihale indirimi düşülmüş) tutarın, ilk sözleşme bedeline oranlanması; anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde, her türlü fiyat farkları hariç, sözleşme fiyatlarıyla ödenen tutarın, ilk sözleşme bedeline oranlanması; yabancı para üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde ise, varsa her türlü fiyat farkları hariç, ödenen tutarın ilk sözleşme bedeline oranlanması suretiyle bulunur.****

__

Kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlarda veya özel sektörde, herhangi bir ödeme programı bulunmayan işlerde fiziki gerçekleşme oranı, belge vermeye yetkili kılınan idarece belirlenerek sözleşme bedelinin gerçekleşme oranı bulunur.

__

Sözleşme bedelinin asgari yüzde yetmişlik kısmı gerçekleşmiş işlerde iş durum belgesi düzenlenebilmesi için; yapılan işlerin bedelinin ödenmiş ya da tahakkuka bağlanmış olması, işlerin gerçekleşen kısımlarının miktar, nitelik ve tutarıyla ilgili bir ihtilaf ve nizanın bulunmaması, iş durum belgesine esas teşkil edecek kontrollük tespitinde sözleşmeye, projeye, fen ve sanat kurallarına aykırılık teşkil eden açık kusur ve eksiklikler bulunmadığının belirlenmesi koşulları aranır ve iş durum belgelerine, belgenin geçici kabulü tazammun etmediğine dair şerh düşülür…. ”,

“Belge için başvuru” başlıklı 52 nci maddesinde;“ _İş deneyim belgesi talebinde bulunanlar, yaptıkları işi veya görevi tevsik amacıyla, dilekçelerine aşağıda sayılan belgeleri de ekleyerek belge vermeye yetkili kurum veya kuruluşa başvururlar. _

__

a) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere, diğer kamu kurum ve kuruluşlarına taahhütte bulunan yükleniciler için; sözleşme, hakediş raporları, biten işlerde geçici kabul tutanağı, varsa; kesin hakediş raporu, tasfiye tutanağı, keşif artış olurları, devir sözleşmesi,

b) Kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlar ile özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler için; noter onaylı inşaat sözleşmesi, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden alınan iş yeri bildirgesi, varsa yapım harcamalarına ait belgeler,

….

Sunulan belgeler ile bu belgelere dayanılarak düzenlenen iş deneyim belgesinde yer alan bilgilerin doğruluğundan, belgeyi düzenleyen ve onaylayanlar ile adına belge düzenlenen kişiler sorumludur. ”,

“İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 53 üncü maddesinde; “ İş deneyim belgelerine, fiilen gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerin tutarı olarak, devam eden işlerde ara hakediş raporundaki, geçici kabulü yapılmış işlerde ise, son hakediş raporu veya varsa kesin hakediş raporundaki iş veya görevle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.****

__

Bu tutar, yurt içinde keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanmış işlerde, her türlü fiyat farkları hariç, varsa yasal keşif artışları dahil, ihale indirimi yapılmış, hakedişteki sözleşme yılı birim fiyatları ile yapılan işin tutarı; yurtiçinde anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat teklif alınmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlerde, fiyat farkları hariç, varsa yasal keşif artışları dahil hakedişteki sözleşme fiyatları ile yapılan işin tutarı; yabancı para üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde ise, varsa fiyat farkları hariç, yasal keşif artışları dahil, sözleşme fiyatları ile işin döviz cinsinden tutarı üzerinden belirlenir…. ”,

“İş deneyim belgelerinin verilmesi” başlıklı 54 üncü maddesinde;“ İş deneyim belgesi, ilgilinin iş ve/veya mesleki tecrübesini tevsik amacıyla, yüklenicilere, yükleniciye karşı bir sözleşme ile taahhüt ettiği iş bölümünü bitiren alt yüklenicilere, mimar veya mühendis olmak şartıyla kendi meslekleriyle ilgili denetleme veya yönetme görevlerinde bulunanlara, talepleri halinde, ilgisine göre 50 nci maddede belirtilen mercilerce verilir.****

__

a) Yükleniciler:

….

2) Yurtiçinde veya yurt dışında özel sektöre taahhüt edilen işler için;

__

İş bitirme belgesi; yapım işini noter tasdikli sözleşme ile taahhütte bulunarak bitirenlere, sözleşmelerinde yazılı bedel esas alınarak fiilen yapılan iş miktarı üzerinden,…

İlgisine göre; teknoloji geliştirme bölgesinin yetkili makamları tarafından düzenlenmesi üzerine Sanayi ve Ticaret Bakanlığının ilgili birimince onaylanmak; organize sanayi bölgesinde ise yetkili organ tarafından düzenlenmesi üzerine müteşebbis heyet kararına dayalı olarak müteşebbis heyet başkanınca, organize sanayi bölgesinde kredi kullandırılan işler için ise Sanayi ve Ticaret Bakanlığının ilgili birimince onaylanmak, diğer işler için ise ilgili belediye, valilik veya serbest bölge müdürlüğü tarafından onaylanmak suretiyle, tek sözleşme ile ilişkili olarak verilir…. ”**** hükümlerine yer verilmiştir.

5 istekli tarafından teklif verilen söz konusu ihalede 27.02.2009 tarihli kesinleşen ihale kararı ile Ha-Ka İnşaat Dış Tic. A.Ş. ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve başvuru sahibi Beta Mühendislik İnşaat ve Tic. Ltd. Şti. ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan Ha-Ka İnşaat Dış Tic. A.Ş’nin teklifi ile birlikte sunduğu, şikayete konu olan iş deneyim belgesi (iş bitirme) incelendiğinde; söz konusu belgenin 29.01.2009 tarih ve 044.MB.İMR/1/194-512 sayı ile Malatya Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, belge üzerinde “ iş sahibi (a); “Aziz YUMRUTEPE”, işin adı; Bina inşaatı (30 daire+ Sığ.Med), İşin yapıldığı yer; “Çilesiz Mah. 347 Ada 5 parsel (yapı ruh. No:374/02-03), Uygulanan Yapı Tekniği (b): B.Karkas III B 6759.00 m2, Yüklenicinin adı soyadı veya ticaret unvanı: Ha-Ka İnş. Dış Tic. A.Ş müteahhit firma, İlk sözleşme bedeli: 2.426.481.-YTL (2005 Yılı B.Fiatı), Toplam ihale bedeli: 2.426.481.-YTL (2005 Yılı B.Fiatı), Sözleşme tarihi: 15.03.2005, Geçici kabul veya iş bitim tarihi: 30.07.2008-701/25, Belge tutarı (k):2.426.481.-YTL. ” şeklinde düzenlemelerin yer aldığı anlaşılmıştır.

Ha-Ka İnşaat Dış Tic. A.Ş.’nin teklifinde sunduğu söz konusu iş bitirme belgesinin idarece mevzuata uygun bulunduğu, buna karşın söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Beta Mühendislik İnşaat ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Ha-Ka İnşaat Dış Tic. A.Ş’nin sunduğu iş deneyim belgesine konu işin kat karşılığı bir inşaat sözleşmesine dayalı olarak yapıldığı ve söz konusu iş deneyim belgesine ait sözleşmede sözleşme bedelinin öngörülmediği, iş deneyim belgesi bedelinin toplam m2 ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı yapı yaklaşık maliyetleri cetvelinden birim m2 bedelinin çarpımı sonucu tespit edildiği şüphe ve kanısına varıldığı belirtilerek, bu işin kat karşılığı bir inşaat sözleşmesi ile yapılıp yapılmadığının ve sözleşmesinde bir bedel öngörülüp öngörülmediğinin, dolayısıyla belgenin mevzuata uygun olup olmadığının ihale komisyonunca incelenmesi gerektiği iddiası ile idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu,

Söz konusu şikayet başvurusu üzerine idarece verilen 02.03.2009 tarih ve 2700 sayılı cevapta özetle; Ha-Ka İnşaat ve Dış Tic. A.Ş.’nin sunduğu iş deneyim belgesini veren Malatya Belediyesinin bir kamu kuruluşu olduğu, kamu kuruluşlarından alınan ve ihalelerde sunulan iş deneyim belgelerinin ekinde sözleşme ve oturma ruhsatı gibi belgelerin olması zorunluluğunun bulunmadığı, bu belgelerin isteklilere hangi şartlarda verileceğinin ve iş deneyimi belgesinin düzenlenmesi için istenilen belgelerin mevzuatta düzenlendiği, Malatya Belediyesinin mevzuatta öngörülen belgeler ibraz edilmeden iş deneyim belgesi düzenleyeceğinin düşünülemeyeceği, bu nedenle ihale komisyonunun sunulan her iş deneyim belgesi ekinde sözleşme vs. istemesinin uygun olmadığı gerekçeleri ile şikayetin kabul edilmediğinin belirtildiği görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında yapılan incelemede;

Ha-Ka İnşaat Dış Tic. A.Ş.’nin teklif dosyasında sunulan iş deneyim (iş bitirme) belgesinin ekinde iş deneyim belgesine esas noter onaylı sözleşme ve ilgili yapı ruhsatlarının da sunulduğu,

İş deneyim belgesine esas noter onaylı 15.03.2005 tarihli bu sözleşmenin bir “Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi” olduğu, sözleşmenin ekinde tarafların hisselerine düşen daireleri gösteren taslak ile bu dairelere ilişkin yapı ruhsatlarının yer aldığı görülmüştür.

Söz konusu “Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi”nin Malatya İli Merkez İlçe Çilesiz Mahallesi Kain Tapunun 347 ada 5 parsel numarasında kayıtlı 3285 m2 lik gayrimenkulün malikleri ile kat karşılığı inşaat yapacak olan müteahhit firma Ha-Ka İnş. Dış Tic. A.Ş. arasında akdedildiği,

Sözleşmeye göre müteahhit firma Ha-Ka İnşaat Dış Tic. A.Ş. tarafından arsa sahiplerine ait taşınmaz üzerine inşa edilecek 2 blok halindeki dairelerden 1 inci bloktaki 10 daireden 1 nolu dairenin ve 2 nci bloktaki 20 dairenin tamamının müteahhit firma Ha-Ka İnş. Dış Tic. A.Ş.’ye, 1 inci bloktaki 9 dairenin ise arsa sahiplerine verilmesi üzerine kat karşılığı anlaşma yapıldığı,

Dolayısıyla anılan “Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi”nde herhangi bir sözleşme bedelinin yer almadığı anlaşılmıştır.

İş deneyim belgesi ekinde yer alan 30.05.2005 onay tarihli 374/02 ile 375/02 nolu yapı ruhsatlarının ise; söz konusu 3285 m2 lik arsa üzerinde yapılacak olan konut inşaatlarına ilişkin olduğu, söz konusu yapı ruhsatlarında inşa edilecek yapıların toplam yüzölçümünün 6759 m2 (374/02 nolu ruhsatta yer alan yapının yüzölçümü 4581 ve 375/02 nolu ruhsatta yer alan yapının yüzölçümü ise 2178 m2 olarak gösterilmiştir.), yapı sınıfının “III”, yapı grubunun “B” ve yapının m2 maliyetinin ise 359 YTL olarak belirtildiği görülmüştür.

15.02.2005 tarih ve 25728 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bayındırlık ve İskan Bakanlığının “Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2005 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkındaki Tebliğ”de; III. sınıf (B) grubu yapıların 2005 yılı m2 birim maliyetinin 359 YTL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bahse konu iş deneyim belgesinde belge tutarının 2005 yılı birim fiyatlarıyla 2.426.481 YTL olarak belirtildiği, söz konusu belge tutarına; inşa edilen yapıların toplam m2’si (6759 m2) ile Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2005 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkındaki Tebliğde III. sınıf (B) grubu yapılar için öngörülen m2 birim maliyetin (359 YTL) çarpımı sonucunda ulaşıldığı görülmüştür.

Ha-Ka İnşaat Dış Tic. A.Ş.’nin teklif dosyasında yer alan iş deneyim (iş bitirme) belgesi ve ekinde yer alan belgelerin incelenmesi sonucunda;

Yapılan işin kat karşılığı inşaat olduğu, mal sahipleri ile müteahhit arasında yapılan iş deneyim belgesine esas sözleşmede herhangi bir sözleşme bedelinin yazılı olmadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin ikinci alt bendi hükmü ve bu hüküm çerçevesinde Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde yapılan düzenlemeler uyarınca kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayanarak gerçekleştirilen ve sözleşmesinde bir bedel öngörülmeyen yapım işleri için 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik etmek amacıyla iş deneyim belgesi düzenlenmesinin ve anılan Kanun kapsamında yapılan ihalelerde sunulmasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; söz konusu ihalede Ha-Ka İnşaat Dış Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından, idarece söz konusu teklifin değerlendirmeye alınması mevzuata uygun bulunmamıştır.

Öte yandan; söz konusu ihaleye ait ilanın 4.3.1 inci maddesinde teklif edilen bedelin en az %50’si oranında ihale konusu iş veya benzer işe uygun iş deneyimi belgesinin sunulması gerektiği belirtilmesine karşın, ihaleye ait idari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde ise teklif edilen bedelin en az %100’ü oranında iş deneyimi belgesinin sunulması gerektiği belirtildiğinden, söz konusu ihalede isteklilerce sunulması gereken iş deneyimi belgesi tutarının teklif edilen bedelin en az yüzde kaçı oranında olması gerektiği konusunda ilan ve idari şartnamede yer alan düzenlemelerin birbiri ile çelişkili olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “İhale İlânlarında Bulunması Zorunlu Hususlar” başlıklı 24 üncü maddesinin birinci paragrafında, “ İhale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilânlarda yer verilemez. ” hükmü bulunmaktadır.

Ayrıca Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İhale ve ön yeterlik ilanlarının düzenlenmesi” başlıklı 28 inci maddesinde;“ İhale ilanları, ihale dokümanında yer alan bilgiler esas alınmak suretiyle, ihale usulüne göre oluşturulan standart ihale ve ön yeterlik ilan formlarına uygun olarak hazırlanır.****

İhale ve ön yeterlik ilanlarında yer alan bilgiler ile ihale veya ön yeterlik dokümanını oluşturan belgelerde idarece yapılan düzenlemelerin birbirine uygun olması gerekir.

İhale ve ön yeterlik dokümanında belirtilmeyen hususlara ilanlarda yer verileme z.” hükmüne yer verilmiştir.

Söz konusu ihalede ihale ilanının 4.3.1 ve idari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde iş deneyim belgesi oranına ilişkin olarak farklı düzenlemelerin yapılması yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine açıkça aykırı bulunmuş olup, söz konusu farklı düzenlemelerin tekliflerin hazırlanması ve verilmesi aşamasında istekliler açısından tereddüt doğurucu nitelikte olduğu ve bunun yanı sıra tekliflerin değerlendirilmesinde de belirsizlik oluşturduğu sonucuna varılmıştır.

Yukarıda açıklanan mevzuata aykırılığın söz konusu ihalenin iptalini gerektirdiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhaleye ait idari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ”de yer alan B/IV grubu işlerin benzer iş olarak kabul edileceği belirtilmiştir.

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde (B) Üstyapı (Bina) Grubu İşler kapsamında yer alan B/IV grubu işler;

“1.III.Grup işler

2. Çiftlik binaları ve depoları

3. Okul ve mahalle ölçeğinde spor tesisleri (temel eğitim okullarının veya işletme ve tesislerin spor salonları, jimnastik salonları, semt salonları vb.)

4. Temel eğitim okulları

5. İlçe tipi idari binalar

6. Yurtlar

7. Cezaevleri

8. Basımevleri, matbaalar

9. Konutlar

10. Tatil köyleri, kampingler v.b.

11. Gece kulübü, lokanta, kafeterya ve yemekhaneler

12. Küçük sanayi siteleri (Atölye, ticarethane, depo vb.)

13. Entegre tarım ve endüstri yapıları

14. Depolar, soğuk hava depoları, mezbahalar

15. Manej sahaları

16. Hal binaları

17. Sağlık tesisleri (sağlık ocakları, kamu sağlık dispanserleri, sağlık evleri)

18. Sağlık merkezleri, poliklinikler ve benzeri sağlık yapıları v.b.

19. Jeoloji, botanik ve tema parkları

20. Çevre düzenlemesi ve peyzaj işleri

21. İtfaiye istasyonları

22. Benzin istasyonları

23. Prefabrik yapı montaj ve kurma işleri

24. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler.” şeklinde sayılmıştır.

Söz konusu ihalede; 27.02.2009 tarihli kesinleşen ihale kararı ile teklifi geçerli bulunan ABV İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.’nin teklifi ile birlikte sunduğu iş deneyim belgesi (iş bitirme) incelendiğinde;

İş deneyimine konu işin; “Tokatınağzı, Göynük, Yoğunoluk, Karatut, Kınıkkoz ve Altınoba Köyleri Grup İçme Suyu İnşaatı” olduğu, iş sahibi idarenin; “Göksun İlçesi Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı” ve işin yüklenicisinin; “ABV İnş. ve Tic. Ltd. Şti.” olduğu, iş deneyimi belgesinde uygulanan yapı tekniği bölümünde; “Betonarme su depoları (7 adet) ve su isale hatları” şeklinde açıklamanın bulunduğu anlaşılmıştır.

“Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ”de A/V grubu işler “İçme-Kullanma Suyu ve Kanalizasyon İşleri” olarak belirtilmiş olup, A/V grubu işler kapsamında bulunan işler;

“ 1. Kanalizasyon ve/veya yağmur suyu şebekeleri

2. Yer altı ve/veya yer üstü sulama suyu tesisleri, su isale hatları

3. Su depoları, su kuleleri, terfi hatları, pompa istasyonları

4. İdarece belirlenecek benzer nitelikteki işler.” şeklinde sayılmıştır.

ABV İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında sunduğu iş deneyim belgesine konu işin adı; içme suyu inşaatı olarak belirtilmiş olup, işin kapsamında su depoları ve su isale hatlarının bulunduğu anlaşıldığından, iş deneyimine konu işin niteliği itibariyle “A/V Grup “İçme-Kullanma Suyu ve Kanalizasyon İşleri” kapsamında olduğu ve iş deneyimi belgesine konu işin ihale konusu işe ve benzer işe uygun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

******** ABV İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.’nin sunduğu iş deneyim belgesinin ihale konusu işe ve benzer işe uygun bulunmadığı ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından, idarece söz konusu teklifin değerlendirmeye alınması mevzuata uygun bulunmamıştır.

Diğer yandan; 27.02.2009 tarihli kesinleşen ihale kararı ile söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibi Beta Mühendislik İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında sunduğu iş deneyim belgesi (iş durum) incelendiğinde;

Adıyaman İl Özel İdaresi Genel Sekreteri tarafından 22.01.2009 tarihinde düzenlenen belgenin Beta Mühendislik İnşaat ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Adıyaman Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne yapılan “Adıyaman Çelikhan İlçesi 100 Öğrencilik Ortaöğretim Pansiyon Binası İnşaatı ve Çevre Tanzimi” işine ilişkin olduğu, işe ilişkin sözleşme tarihinin 27.12.2007 ve belge tutarının ise 1.319.438,97 TL olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

İdarece aslı görülerek bir fotokopisinin alındığı anlaşılan iş deneyim (iş durum) belgesi üzerinde yapılan incelemede; belgenin idare yetkilisi olduğu anlaşılan Adıyaman İl Özel İdaresi Genel Sekreteri tarafından unvan, ad ve soyad yazılmak suretiyle imzalandığı, ancak belgeyi düzenleyen makama ait mühür bulunmadığı görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin eki KİK033.0/Y nolu İş Durum belgesi standart formuna ilişkin dipnotta; kamu sektörüne taahhüt edilen işlerde belgenin sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından kaşe, isim ve unvan belirtilerek ve mühür basılarak imzalanacağı belirtilmiştir.

Söz konusu iş deneyim belgesi üzerinde belgeyi düzenleyen idare yetkilisinin unvanı, adı ve soyadı ile imzasının bulunduğu, ancak mühür bulunmadığı anlaşıldığından, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ile eksik belge ve bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 62 nci maddesinde yer alan;“ ….İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, adaylarca veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılamaz.

Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Adaylarca veya isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurları dışında, içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılır.

Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce adaylara veya isteklilere makul bir tamamlama süresi verilir …” hükmü uyarınca belgeye ilişkin eksikliğin belgeyi düzenleyen idareden kaynaklanan bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilerek tamamlatılması suretiyle belgenin değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, söz konusu işlemler tesis edilmeden belgenin değerlendirilmesi mevzuata uygun bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İnceleme konusu olan ihalede**, isteklilerce sunulması gereken asgari iş deneyim oranının İdarece, ihale ilanında (% 50), idari şartnamede ise (% 100) olarak belirlendiğinin tespit edilmesi üzerine** Kurulca**“** ihalenin iptaline,” karar vermiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “ Kuruma İtirazen Şikayet Başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinde;

_ “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. _

_ Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.___

_ Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez.” _ hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükümlerine göre Kurum, itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyebilmektedir.

Kurul Çoğunluğunca ihalenin iptal gerekçesi olarak kabul edilen hususun şikayete konu edilmediği, eşit muamele ilkesi açısından da incelenmesinin gerekmediği, Kurumun inceleme alanı dışında kalan re’sen yapılan bir tespit niteliğinde olduğu görülmektedir. Ayrıca asgari iş deneyim oranı gerekçe gösterilerek değerlendirme dışı bırakılan istekli de bulunmadığı hususu göz önüne alındığında belirtilen gerekçelerle ihalenin iptal edilmesinin mevzuat hükümlerine aykırı olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, teklif dosyalarında sundukları iş deneyim belgeleri benzer iş tanımına uygun olmayan Ha-Ka İnş. Dış Tic. A.Ş. ve ABV İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına, Beta Müh. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. nin iş deneyim belgesindeki eksiklerin bilgi eksikliği kapsamında sorgulanarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendine göre “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki görüşümüzle, Kurul çoğunluğunun “ ihalenin iptaline,” yönündeki kararına katılmıyoruz.

Dr.Hasan GÜL Ali KAYA Bahattin IŞIK Abdullah DÜNDAR

** Başkan II Başkan Kurul Üyesi Kurul Üyes**