KİK Kararı: 2009/UY.I-2957

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/083
Gündem No : 67
Karar Tarihi : 07.12.2009
Karar No : 2009/UY.I-2957
BAŞVURU SAHİBİ:
Kazova İnş.San.Tic.Ve Turizm Aş, Av. Emrah Şıklaroğlu Üsküp Cad. Kuloğlu Sk. No:6/11 Çankaya / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dsi Iv. Bölge Müdürlüğü, Devlet Su İşleri 4. Bölge Müdürlüğü Anıt Alanı Meram / KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/74062 İhale Kayıt Numaralı "Seydişehir Cazibe Sulaması İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

18.11.2009 tarih ve I.Y.23.38.0263/2009-8E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 25.08.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Seydişehir Cazibe Sulaması İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Kazova İnş. San. Tic. ve Tur. A.Ş.’nin 20.10.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibinin 09.11.2009 tarih ve 22760 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.11.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde kalan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin % 40’ının altında olduğu, bu fiyatla ihale konusu işin yapılamayacağı, işin bu fiyatla yapılabilmesi için anılan isteklinin teklifinde yer alan işçi ücretlerinin asgari ücretin altında belirlenmiş olması gerektiği,

2. İhale üzerinde kalan istekli dışında kendi teklifinden daha düşük fiyat teklif etmiş olan isteklilerin tekliflerinin de asgari işçilik ücretini karşılamaması durumunda değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3. Tekliflerin ne şekilde sunulacağı konusunun ihale mevzuatında ve idari şartnamede düzenlendiği, aşırı düşük fiyat açıklaması kapsamında verdiği proforma fatura veya fiyat teklifleri fotokopi veya faks çıktısı olan isteklilerin açıklamalarının reddedilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci ve 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin ilk iki iddiası aynı yönde olduğundan bu iddialar birlikte incelenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin konuyla ilgili 60 ıncı maddesinde de aynı yönde bir hükme yer verilmiştir.

Yapılan incelemede idarenin teklifinin aşırı düşük olduğunu tespit ettiği 10 istekliden, “…teklif ile ilgili olarak; ihale teklif zarfında sunmuş olduğunuz analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemelere ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler, buna benzer belgeler ve genel giderlerin açılımı) ile,

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, hususlarında belge ve bilgileri,” istediği, yapılan açıklamaların tümünün yeterli kabul edilerek ihalenin en düşük fiyatı teklif eden Acarlar İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakılmasına karar verildiği, Altınca Yapı Tic. Ltd. Şti. ile Bülbüller İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.__

4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesi gereğince Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen 2009 yılı asgari işçilik ücreti 30 Aralık 2008 tarih ve 27096 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 2009 yılı ikinci altı aylık asgari ücretin bir günlüğü 16 yaşından büyükler için 23,10 TL ve 16 yaşından küçükler için 19,65 TL olarak belirlenmiştir. Bu durumda asgari ücretle çalıştırılan 16 yaşından büyük bir düz işçinin saatlik ücretinin 23,10 TL / 7,5 saat= 3,08 TL, 16 yaşından küçük bir işçinin saatlik ücretinin ise 19,65 / 7,5 saat= 2,62 TL olması gerekmektedir.

Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulama yapılan isteklilerin açıklamaları anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda incelendiğinde aşağıdaki sonuçlara varılmıştır:

İhale üzerinde bırakılan Acarlar İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük fiyat açıklaması kapsamında birim fiyat teklif analizlerini ayrıntılı olarak verdiği, bu analizleri açıklamak üzere yardımcı analizler sunduğu, analizlerinde yer alan düz işçi ve yağcı için saatlik ücret olarak 3,00 TL, çırak için ise saatlik ücret olarak 2,50 TL belirlediği, analizdeki saatlik işçilik ücretinin asgari ücretin altında olduğu tespit edilmiş olup bu isteklinin aşırı düşük fiyat açıklamasının reddedilmesi gerekmektedir.

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan Altınca Yapı Tic. Ltd. Şti. ile Bülbüller İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük fiyat açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde; yardımcı analizlerin bulunmadığı, teklifle birlikte sunulan analizlerin işin maliyetini açıklamak açısından yeterli olmadığı, analizlerin bileşenlerinden olan işçilik ücreti için isteklinin saatlik olarak ne kadar fiyat öngördüğü tespit edilemediğinden bu isteklinin aşırı düşük fiyat açıklamasının reddedilmesi gerekmektedir.

İnelsan İnş. Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük fiyat açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde; yardımcı analizlerin bulunmadığı tespit edilmiş, teklif ekinde sunulan analizler incelendiğinde, KSC-İ022 pozunda (Q315 mm anma çapında, 4 Atm basınç dayanımlı HDPE (PE100) boruların ve özel parçaların temini ve döşenmesi) düz işçi için saatlik 2,54 TL, 1. sınıf usta için saatlik 0,12 TL işçilik bedeli öngörüldüğü anlaşıldığından aşırı düşük fiyat açıklamasının reddedilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak; başvuru sahibinin birinci ve ikinci iddiası yönünden yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan Acarlar İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan Altınca Yapı Tic. Ltd. Şti. ile Bülbüller İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, İnelsan İnş. Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31 inci maddesinde;

“(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

__

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez.” hükmü yer almaktadır.

22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin geçici 1 inci maddesinde, “Bu tebliğin yayımlanmasından önce ilanı veya duyurusu yapılmış olan ihaleler, ilan edildiği veya duyurulduğu tarihte yürürlükte olan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin ilanı 30.06.2009 tarihinde yapıldığından, ihalenin 25.07.2005 tarih ve 25886 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğindeki açıklamalar doğrultusunda sonuçlandırılması gerekmektedir.

Anılan yönetmelik hükmüne göre, isteklilerin teklifleriyle birlikte ve/veya aşırı düşük fiyat açıklaması kapsamında sunacakları belgelerin aslı veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini sunmaları gerektiği, ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından aslına uygunluğu belirlenmiş olan belgelerin başvuru veya teklif kapsamında sunulabileceği ifadesinin, aşırı düşük fiyat açıklaması kapsamındaki belgelerin de idare tarafından aslına uygun olduğu şeklinde bir şerh düşülmesi kaydıyla sunulabilmesinin mümkün olduğu, genel düzenlemenin ihalenin bu aşamasında da uygulanabileceği açıktır. Aslı sunulmayan belgelerin, aslına uygun olduğu noterce onaylanmamış ve idare tarafından da aslı görülerek şerh düşülmemiş olması durumunda ise bu belgeler geçersiz olacağından, değerlendirmeye alınmaması gerekmektedir.

Bu bağlamda, aşırı düşük fiyat açıklaması kapsamında fotokopisi ya da faks çıktısı sunulan proforma faturalar da geçersiz olacaktır. Başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının incelenebilmesi amacıyla, idareden, istekliler tarafından aşırı düşük fiyat açıklaması kapsamında sunulan tüm belgelerin asılları, inceleme tamamlandığında iade edilmek üzere istenmiş ve bu belgeler incelendiğinde; Acarlar İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti., Altınca Yapı Tic. Ltd. Şti. ile Bülbüller İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Yöntaş İnş. San. ve Tic. A.Ş., İnelsan İnş. Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti., İlke İnş. ve Tic. A.Ş.,’nin sunduğu proforma faturaların fotokopi ya da faks çıktısı olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla bu belgelerin de asıl veya noter onaylı olmaması veya aslının idarece görüldüğüne ilişkin bir şerh taşımaması nedeniyle geçersiz kabul edilerek, bu isteklilerin aşırı düşük fiyat açıklamalarının reddedilmesi gerekmektedir. Bu nedenle başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1. Tim Tes. İnş. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük fiyat açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde; yardımcı analizlerin bulunmadığı tespit edilmiş, teklif ekinde sunulan analizler incelendiğinde, KSC-İ009 pozunda (Her türlü demir kapak-kapak kaldırma ve sızdırmazlık tertibatı yapılması, yerine monte edilmesi) düz işçi için saatlik 3,00 TL ücret öngörüldüğü belirlenmiştir. Bu bakımdan aşırı düşük fiyat açıklamasının reddedilmesi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiası yönünden yapılan incelemede; Tim Tes. İnş. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. ve İma Müh. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ’nin sunduğu proforma faturaların fotokopi ya da faks çıktısı olduğu belirlenmiştir. Diğer taraftan, Ak-Eli İnş. Tic. Ltd. Şti., Tinaş Taah. İnş. Nak. San ve Tic. A.Ş. ve Ak-Yal İnş. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan proforma faturaların fotokopi olduğu, bu fotokopilerin, yeminli mali müşavir tarafından aslının aynı olduğunun “aslı gibidir” şeklinde bir kaşe basılıp imzalanarak onaylandığı tespit edilmiştir. Başvuru sahibi Kazova İnş. San. Tic. ve Tur. A.Ş.,’nin sunduğu proforma faturalar incelendiğinde, kırılmış elenmiş kum fiyatını tevsik etmek üzere sunulan, Kırmataş İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınmış proforma faturada, fiyatın farklı bir ihale olan Seydişehir Suğla Cazibe Sulaması inşaatı işi için verildiği, ayrıca belgede geçerlik süresi, hangi tarihte ve kime hitaben düzenlendiği hususlarının da yer almadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla anılan isteklilerin belgelerinin de asıl veya noter onaylı olmaması veya aslının idarece görüldüğüne ilişkin bir şerh taşımaması ve proforma faturanın taşıması gereken niteliklere haiz olmaması nedeniyle geçersiz kabul edilerek, bu isteklilerin aşırı düşük fiyat açıklamalarının reddedilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak; Acarlar İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti., Altınca Yapı Tic. Ltd. Şti. ile Bülbüller İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Yöntaş İnş. San. ve Tic. A.Ş., İnelsan İnş. Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti., İlke İnş. ve Tic. A.Ş., Kazova İnş. San. Tic. ve Tur. A.Ş., Tim Tes. İnş. Mak. San. Tic. Ltd. Şti., İma Müh. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ak-Eli İnş. Tic. Ltd. Şti., Tinaş Taah. İnş. Nak. San ve Tic. A.Ş. ile Ak-Yal İnş. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük fiyat açıklamalarının reddedilerek aşırı düşük fiyat sorgulaması aşaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden yapılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.